strona może przytaczać twierdzenia i dowody na uzasadnienie swoich wniosków lub dla odparcia wniosków i twierdzeń strony przeciwnej aż do zamknięcia rozprawy, z zastrzeżeniem niekorzystnych skutków, które według przepisów kodeksu mogą dla niej wyniknąć z działania na zwłokę lub niezastosowania się do zarządzeń przewodniczącego i postanowień sądu. Wobec normy wyrażonej w art.
nie ulega wątpliwości, że strona może składać wnioski dowodowe aż do zamknięcia rozprawy. Jednocześnie na stronie ciąży obowiązek podejmowania czynności procesowych w tym również obowiązek formułowania wniosków dowodowych bez zbędnej zwłoki celem przeciwdziałania przewlekłości postępowania. Zgodnie bowiem z art. 6 § 2 k.p.c. strony i uczestnicy postępowania obowiązani są przytaczać wszystkie fakty i dowody bez zwłoki, aby postępowanie mogło być przeprowadzone sprawnie i szybko. Biorąc zatem za podstawę wyżej przytoczone normy należy stwierdzić, że na stronie spoczywał obowiązek formułowania wniosków dowodowych na możliwie najwcześniejszym z obiektywnego punktu widzenia etapie, przy uwzględnieniu dynamicznego charakteru procesu oraz wyników dotychczas przeprowadzonego postępowania dowodowego. Jednocześnie na orzekającym w sprawie Sądzie spoczywa obowiązek analizowania dynamiki podejmowanych przez strony czynności i każdorazowej oceny czy nie są one spóźnione. Zgodnie bowiem z art. 6 § 1 k.p.c. Sąd powinien przeciwdziałać przewlekaniu postępowania i dążyć do tego, aby rozstrzygnięcie nastąpiło na pierwszym posiedzeniu, jeżeli jest to możliwe bez szkody dla wyjaśnienia sprawy. Wprawdzie po zamknięciu rozprawy przed Sądem I instancji pismem z dnia 25 marca 2022 r. powódka zażądała otwarcia rozprawy na nowo, załączając do pisma szereg dokumentów i domagając się przeprowadzenia z nich dowodów, jednak w ocenie Sądu Okręgowego było to działanie spóźnione. W świetle art.
brak było bowiem możliwości prowadzenia postępowania dowodowego po zamknięciu rozprawy, a żądanie powódki aby zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo nie miało uzasadnionych podstaw prawnych. Zgodnie z art. 225 k.p.c. Sąd może zamknięta rozprawę otworzyć na nowo. Wprawdzie przepis art. 225 k.p.c. nie wskazuje okoliczności stanowiących podstawę do otworzenia zamkniętej rozprawy na nowo, nie oznacza to jednak, że procedujący Sąd ma w tym zakresie dowolność. W świetle orzecznictwa ukształtowanego na gruncie stosowania art. 225 k.p.c. nie ulega bowiem wątpliwości, że sąd zobligowany jest do otwarcia na nowo rozprawy jedynie wówczas, gdy istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu. Do takich istotnych okoliczności zaliczyć należy zmianę stanu prawnego, jeśli może ona mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, nowe okoliczności faktyczne czy wnioski dowodowe, które nie były stronom znane przed zamknięciem rozprawy, lub nie mogły być przez stronę powołane (zob. wyrok SN z dnia 5 listopada 2009 r., II UK 103/09, oraz postanowienie SN z dnia 21 sierpnia 2008 r., IV CZ 67/08). Tymczasem dowody i okoliczności, dla stwierdzenia których dowody te zostały zgłoszone w piśmie procesowy powódki (które wpłynęło do Sądu już po zamknięciu rozprawy apelacyjnej) nie mieszczą się w tej kategorii. W orzecznictwie wskazuje się, że strona wnioskująca o otwarcie na nowo zamkniętej rozprawy (czy też zarzucająca w apelacji sądowi I instancji zaniechanie uwzględnienia wniosku w tym zakresie) musi wykazać, że dopiero po zamknięciu rozprawy ujawniły się (stały się jej wiadome) okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia. Chodzi o fakty nowe - jakościowo różne od wcześniej istniejących lub o okoliczności już wcześniej zaistniałe, ale które uległy zmianie po zamknięciu rozprawy. Tak więc zmiana może polegać na powstaniu całkiem nowych okoliczności obok już istniejących, lub na modyfikacji wcześniej istniejących. Nie uzasadnia żądania otwarcia rozprawy na nowo jedynie stwierdzenie potrzeby dodatkowego odniesienia się lub powołania dowodów w związku ze stanowiskiem przedstawionym przez stronę przeciwną na rozprawie, jeśli potrzeba ta nie opiera się o okoliczności mające cechę nowości w przedstawionym wyżej rozumieniu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. I ACa 898/17). Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego Sąd I instancji nie miał podstaw aby zamkniętą rozprawę otwierać na nowo i kontynuować postępowanie dowodowe. Sąd Rejonowy nie uwzględnił zarówno wniosków dowodowych złożonych przez pozwaną w odpowiedzi na pozew jak i tych złożonych przez powódkę już po zamknięciu rozprawy, niemniej jednak formalnie tych wniosków nie pominął, a zatem Sąd Okręgowy zobowiązany był przedmiotowe wnioski rozpoznać, tym bardziej, że w treści apelacji powódka domagała się przeprowadzenia dowodu z załączonych do apelacji dokumentów. W związku z powyższym, na rozprawie w dniu 29 września 2022 r. Sąd Okręgowy zwrócił się do pozwanej o zajęcie stanowiska co do wniosków dowodowych, tj. wskazanie czy pozwana złożone w odpowiedzi na pozew wnioski podtrzymuje czy też nie, na co pozwana udzieliła negatywnej odpowiedzi. Biorąc zatem za podstawę przytoczone powyżej rozważania prawne w przedmiocie spoczywającego na powódce ciężaru dowodowego oraz wynikających z niego obowiązków w zakresie inicjatywy dowodowej, a także mając na uwadze, że powódka nie wykazała okoliczności wskazujących na to, że nie mogła powołać zawnioskowanych dowodów jeszcze przed zamknięciem rozprawy przed Sądem I instancji, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że zawarte w apelacji wnioski dowodowe, jak również wnioski dowodowe sformułowane po zamknięciu rozprawy przed Sądem Rejonowym, są spóźnione i jako takie zmierzają jedynie do przedłużenia postępowania i na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 381 k.p.c. przedmiotowe wnioski pominął. Na marginesie, nawet gdyby Sąd Okręgowy dopuścił dowód z dokumentów załączonych do apelacji i z dokumentów złożonych przez stronę powodową po zamknięciu rozprawy przez Sąd Rejonowy, to i tak zgromadzony w ten sposób materiał dowodowy nie byłby wystarczający dla oceny zasadności zgłoszonego pozwem żądania. Zdaniem Sądu Okręgowego, skoro pozwana kwestionowała poprawność wyliczeń powódki, zaś orzekający w sprawie Sąd nie posiada wiedzy specjalnej, koniecznym byłoby dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości. Tymczasem takowego wniosku dowodowego powódka nie sformułowała, a wniesiony w tym przedmiocie przez pozwaną wniosek nie został przez nią podtrzymany na etapie rozpoznawania sprawy przez Sąd Okręgowy (vide nagranie z rozprawy w dniu 29 września 2022 r., 00:09:11). W braku stosownych wniosków, mając na uwadze, że powódkę reprezentował profesjonalny pełnomocnik, brak było podstaw ku temu, aby postępowanie dowodowe w tym zakresie było prowadzone przez Sąd Okręgowy z urzędu. Brak stosownej inicjatywy dowodowej po stronie powódki skutkował brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy i w konsekwencji oddaleniem powództwa, a następnie oddaleniem wywiedzionej przez powódkę apelacji, z przyczyn natury procesowej, rzutujących w oczywisty sposób na zasadność powództwa ocenianą przez pryzmat przepisów prawa materialnego. Konsekwencją powyższego za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, bowiem powództwo zostało oddalone nie dlatego, że nie miało materialnoprawnej podstawy, tylko dlatego, że powódka nie udowodniła faktycznej podstawy swego żądania. Wobec nieudowodnienia przez powódkę objętego pozwem roszczenia, jedynie na marginesie Sąd Okręgowy wskazuje, że w dacie wyodrębnienia ostatniego lokalu w nieruchomości budynkowej przy ul. (...) w K. doszło do utworzenia wspólnoty mieszkaniowej w myśl art. 26 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Od tego momentu członkowie wspólnoty zobligowani byli do powołania zarządu stosownie do art. 20 i art. 23 ustawy o własności lokali lub powierzenia wykonywania zarządu w trybie art. 18 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 26 ust. 1 i 4 w zw. z art. 24 1 ust. 3, 4 i 5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, po wyodrębnieniu własności ostatniego lokalu, właściciele lokalów stają się współwłaścicielami środków zgromadzonych na funduszu remontowym w wysokości odpowiadającej przypadającemu na ten lokal udziałowi we współwłasności nieruchomości wspólnej. Wysokość tego udziału ustala się na podstawie ewidencji i rozliczenia wpływów i wydatków funduszu remontowego, o których mowa w art. 4 ust. 41 pkt 2 ustawy, według stanu na dzień ustania członkostwa. Spółdzielnia niezwłocznie rozlicza z właścicielami lokali zaewidencjonowane wpływy i wydatki funduszu remontowego oraz pozostałe nakłady na remonty nieruchomości. Nie zwalnia to jednak spółdzielni z obowiązku udowodnienia w niniejszym postępowaniu, że przysługuje jej wobec pozwanej roszczenie z tytułu zaległości w płatnościach na fundusz remontowy we wskazanej w pozwie wysokości. W związku z powyższym, na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy apelację oddalił jako bezzasadną – punkt I. wyroku. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1, § 1 1, § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zasądzając od powódki na rzecz pozwanej kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia o kosztach procesu za II instancję do dnia zapłaty. SSO Jacek Barczewski
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.