Sygn. akt XIII Pa 147/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 czerwca 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Artur Fryc (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Cicha - Pominchuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2022 r. w Warszawie sprawy z powództwa D. G., G. B., T. C.
(1), P. D.
(1)i M. Ż. przeciwko Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa w W. o odszkodowanie z udziałem Związku Zawodowego (...) na skutek apelacji wniesionej przez powodów od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 16 lutego 2018 roku sygn. akt VIII P 975/17 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1. zasądza od Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w W. na rzecz:
- a)D. G. kwotę 4403,78 zł (cztery tysiące czterysta trzy złote 78/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 11 października 2017 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania oraz 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a w pozostałym zakresie oddala powództwo;
- b)G. B. kwotę 26966,46 zł (dwadzieścia sześć tysięcy dziewięćset sześćdziesiąt sześć złotych 46/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 11 października 2017 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania oraz 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;
- c)T. C.
(1)kwotę 32720,43 zł (trzydzieści dwa tysiące siedemset dwadzieścia złotych 43/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 11 października 2017 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania oraz 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a w pozostałym zakresie oddala powództwo; d) P. D.
(1)kwotę 27224,00 zł (dwadzieścia siedem tysięcy dwieście dwadzieścia cztery złote 00/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 11 października 2017 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania oraz 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;
- e)M. Ż. kwotę 28346,28 zł (dwadzieścia osiem tysięcy trzysta czterdzieści sześć złotych 28/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 11 października 2017 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania oraz 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a w pozostałym zakresie oddala powództwo; 2 . nakazuje pobrać od Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie tytułem opłaty od pozwu, której powodowie nie mieli obowiązku uiścić kwotę 5987 zł (pięć tysięcy dziewięćset osiemdziesiąt siedem złotych) w tym:
- a)221 zł (dwieście dwadzieścia jeden złotych) w zakresie powództwa D. G.,
- b)1349 zł (jeden tysiąc trzysta czterdzieści dziewięć złotych) w zakresie powództwa G. B.,
- c)1637 zł (jeden tysiąc sześćset trzydzieści siedem złotych) w zakresie powództwa T. C.
(1), d) 1362 zł (jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt dwa złote) w zakresie powództwa P. D.
(1), e) 1418 zł (jeden tysiąc czterysta osiemnaście złotych) w zakresie powództwa M. Ż.; II. w pozostałym zakresie oddala apelację; III. zasądza od Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w W. na rzecz D. G., G. B., T. C.
(1), P. D.
(1)i M. Ż. kwoty po 630 zł (sześćset trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego i zażaleniowego przed Sądem Najwyższym, w tym po 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym oraz po 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym. Sędzia Artur Fryc UZASADNIENIE D. G., G. B., T. C.
(1), P. D.
(1)oraz M. Ż. pozwem z 21 września 2017 r., skierowanym przeciwko Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa Oddziałowi Terenowemu w W., wnieśli o zasądzenie na ich rzecz odpowiednio: 4403,78 zł, 26.966,46 zł, 33.028,35 zł, 27.224,00 zł oraz 28.346,28 zł tytułem odszkodowania wobec niezgodnego z prawem stwierdzenia wygaśnięcia z 31 sierpnia 2017 r. łączących ich z pozwanym stosunków pracy, na zasadzie art. 56 § 1 w zw. z art. 58 i art. 67 k.p. Każdy z powodów domagał się również odsetek od tych kwot liczonych od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenia od pozwanego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa w odpowiedzi na wniósł o oddalenie powództwa w całości, co do każdego z powodów oraz o zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. Sąd Rejonowy dla Warszawa-Śródmieścia w Warszawie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 16 lutego 2018 r., sygn. akt VIII P 975/17 oddalił powództwo w całości i zasądził od każdego z powodów na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu. (wyrok SR – k. 84 a.s.) Sąd Rejonowy ustalił, iż D. G. była zatrudniona w Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziale Terenowym w W. od 23 listopada 2015 r., na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, na stanowisku (...) w Sekcji (...). G. B. była zatrudniona w Agencji Nieruchomości Rolnych (poprzednio Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa) (...) w W. od 1 czerwca 1995 r. na podstawie umowy o pracę na czas określony, a od 2 stycznia 1996 r. - na czas nieokreślony, ostatnio na stanowisku (...) w Sekcji (...). T. C.
(1)był zatrudniony w Agencji Nieruchomości Rolnych (poprzednio Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa) Oddziale Terenowym w W. od 2 stycznia 1995 r. na podstawie umowy o pracę na czas określony, a od 1 kwietnia 1995 r. - na czas nieokreślony, ostatnio na stanowisku (...) w Sekcji (...). P. D.
(1)był zatrudniony w Agencji Nieruchomości Rolnych (poprzednio Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa) Oddziale Terenowym w W. od 2 maja 1996 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, ostatnio na stanowisku (...) w Sekcji (...). M. Ż. był zatrudniony w Agencji Nieruchomości Rolnych (poprzednio Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa) Oddziale Terenowym w W. od 17 maja 1999 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, ostatnio na stanowisku (...) w Sekcji (...). W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa, z 1 września 2017 r. została zniesiona Agencja Nieruchomości Rolnych (art. 45 ustawy), w której prawa i obowiązki wstąpił Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Na mocy art. 49 powołano pełnomocnika, którego celem było zorganizowanie KOWR. m.in. w zakresie zapewnienia kadry pracowniczej, bowiem posiadał on umocowanie do podejmowania czynności związanych z uregulowaniem stosunków pracy z pracownikami ANR. Pełnomocnik był obowiązany do dnia 11 maja 2017 r. zaproponować na piśmie zatrudnienie w KOWR pracownikom zniesionej ANR, po czym pracownicy mieli w przeciągu miesiąca od otrzymania propozycji złożyć oświadczenia o przyjęciu albo odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków zatrudnienia (art. 51 ust. 3, 5). Na skutek powyższego, stosunki pracy pracowników ANR, którzy odmówili przyjęcia nowych warunków, nie złożyli w terminie oświadczenia lub też jeżeli w terminie do 31 maja 2017 r. nie zostało im zaproponowane zatrudnienie na podstawie stosownych przepisów – wygasły z dniem 31 sierpnia 2017 r., natomiast pracownicy, którzy w wyznaczonym terminie złożyli wymagane oświadczenia, stali się z dniem 1 września 2017 r. pracownikami pozwanego KOWR na podstawie powołania (art. 51 ust. 6 i 7). W dniu 10 maja 2017 r. powodowi P. D.
(1)została przedstawiona propozycja zatrudnienia w KOWR na podstawie umowy na czas określony w okresie od 1 września 2017 r. do 28 października 2017 r. na stanowisku głównego specjalisty z wynagrodzeniem zasadniczym w wysokości (...) zł. P. D.
(1)odmówił przyjęcia oferowanych mu warunków 31 maja 2017 r. W oświadczeniu powód wskazał, iż ustanie stosunku zatrudnienia nastąpi w związku z nabyciem przez niego z 26 maja 2017 r. prawa do świadczeń emerytalnych. W dniu 10 maja 2017 r. powódce G. B. została przedstawiona propozycja zatrudnienia w KOWR na podstawie umowy na czas określony w okresie od 1 września 2017 r. do 28 października 2017 r. na stanowisku starszego (...) z wynagrodzeniem zasadniczym w wysokości (...) zł. G. B. odmówiła przyjęcia oferowanych jej warunków 30 maja 2017 r. W dniu 10 maja 2017 r. powodowi M. Ż. została przedstawiona propozycja zatrudnienia w KOWR na podstawie umowy na czas określony w okresie od 1 września 2017 r. do 28 października 2017 r. na stanowisku głównego specjalisty z wynagrodzeniem zasadniczym w wysokości (...) zł. M. Ż. złożył stosownego oświadczenia do 31 maja 2017 r. Wobec odmowy przyjęcia przez powodów: G. B. i P. D.
(1)zaproponowanych im nowych warunków zatrudnienia, niezłożenia oświadczenia o przyjęciu nowych warunków przez M. Ż. w terminie oraz nieprzedstawienia do 31 maja 2017 r. nowych warunków zatrudnienia powodom: D. G. i T. C.
(1), z 31 sierpnia 2017 r. stosunki pracy wszystkich powodów wygasły na podstawie art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa. Powyższe okoliczności dotyczące zmian regulacji prawnych obejmujących pozwanego, powodowie uznali za likwidację zakładu pracy skutkującą rozwiązaniem ich stosunków pracy, w konsekwencji czego wnieśli o wypłatę (na podstawie § 15 Regulaminu wynagradzania pracowników ANR, stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr (...) prezesa ANR z dnia 3.09.2007 r. ze zm.) świadczenia odszkodowawczego w wysokości trzykrotności zasadniczego wynagrodzenia miesięcznego. Pozwany nie zgodził się z argumentacją powodów i odmówił wypłaty żądanych świadczeń, powołując się na przepisy ustawy wprowadzającej ustawę o KOWR oraz regulacje wewnętrzne (Regulamin wynagradzania), z których wynika konieczność rozróżnienia instytucji wygaśnięcia stosunku pracy i rozwiązania stosunku pracy, a zarazem różne konsekwencje w zakresie istnienia przesłanek do wypłaty odszkodowań. W dalszej części pisma pozwany wskazał na brzmienie art. 51 ust. 7 ustawy, który jest przykładem przepisu szczególnego przewidującego wygaśniecie stosunku pracy i nie można w tym przypadku stosować przepisu § 15 Regulaminu wynagradzania, który dotyczy rozwiązania, a nie wygaśnięcia stosunku pracy, w konsekwencji czego nie ma podstaw do wypłaty odszkodowania. 25 września 2017 r. powódka D. G. wniosła o zapłatę 13 211,34 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 września 2017 r. do dnia zapłaty z tytułu świadczenia odszkodowawczego odpowiadającego trzykrotności wynagrodzenia, na podstawie § 15 ust. 1 i 2 Regulaminu wynagradzania, 3200 zł w związku z zastosowaniem prawidłowego wskaźnika przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale 2012, 2013, 2014, 2015 i 2016 r. tytułem wynagrodzenia za pracę bezpodstawnie zaniżonego w latach 2015-2017 wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia płatności wynagrodzenia do dnia zapłaty, liczone odrębnie za każdy okres miesięczny. Ponadto powódka domagała się 123 zł wynikających z zastosowania prawidłowego wskaźnika przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale 2016 r. dla obliczenia odprawy pieniężnej w wysokości dwumiesięcznego wynagrodzenia za pracę na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, zamiast zastosowania wskaźnika z 2015 r. Odpowiadając na wniosek powódki D. G., pozwany powołał się na wyrażone wcześniej stanowisko o niezasadności wypłaty powódce żądanych należności. Nadto pozwany wskazał, iż podstawą do. wypłacania wynagrodzeń były porozumienia z zakładową organizacją związkową w sprawie zawieszenia stosowania niektórych przepisów prawa pracy. Pracownicy, których stosunek pracy wygasł lub został wcześniej rozwiązany za wypowiedzeniem otrzymali stosowną odprawę pieniężną ustaloną na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, o której mowa w art. 51 ust. 9 i 10 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa. Średnie miesięczne wynagrodzenie brutto D. G. liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy wynosiło (...) zł, G. B. – (...) zł, T. C.
(1)– (...) zł, P. D.
(1)– (...) a M. Ż. – (...) zł. Ustalając stan faktyczny niniejszej sprawy, Sąd Rejonowy oparł się na niekwestionowanych przez żadną ze stron dowodach z załączonych do akt dokumentów oraz akt osobowych powodów. Sąd Rejonowy oddalił wnioski dowodowe stron o przesłuchanie świadków i stron, z uwagi na możliwość rozstrzygnięcia sprawy już na tym etapie postępowania. Z tego samego powodu Sąd I instancji oddalił wniosek dowodowy strony powodowej o zobowiązanie pozwanego do złożenia listy pracowników, która została przygotowana na podstawie art. 51 ustawy wprowadzającej przepisy o KOWR w celu wskazania, czy były brane pod uwagę kwalifikacje powodów, bądź, czy dobór pracowników był dowolny i czy były przesłanki tego wyboru, ze względu na prekluzję i uznanie go za nieistotny z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy (protokół k. 81). W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że powództwo jest nieuzasadnione. Sąd I instancji wskazał, że powodowie dochodzili szeregu roszczeń opierając je na przepisach art. 56 § 1 w zw. z art. 58 i art. 67 k.p. w sytuacji, w której ich stosunki pracy zostały wygaszone na mocy art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz.U. z 2017 r., poz. 624) (dalej pwuKOWR). Sąd Rejonowy za trafne uznał twierdzenia pozwanego, według których nie doszło do przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę W rozumieniu art. 23
(1)k.p., a także, że zastosowanie do powodów regulacji pwuKOWR nie naruszyło wymienionych w pozwie przepisów Konstytucji RP i regulacji dyrektywy 2001/23 z dnia 12 marca 2001 r. Sąd I instancji podkreślił, że Agencja Rynku Rolnego oraz zatrudniająca powodów Agencja Nieruchomości Rolnych zostały zniesione, a nie połączone, a utworzona nowa państwowa osoba prawna KOWR z mocy prawa wstąpiła we wszystkie ich prawa i obowiązki, przejmując w określonym w ustawie zakresie mienie agencji, wierzytelności, zobowiązania i pewną część zadań, zatem sposób, w jaki proces sukcesji się odbył miał swoje oparcie w przepisach ustawy pwuKOWR. co wykluczało zastosowanie innych reguł transformacji, w tym w szczególności powoływanego przez powodów art. 23
(1)k.p. Ponadto sama specyfika podmiotów, które podlegają zmianom tj. realizujące publiczne, związane z polityką państwa zadania jednostki, nie daje możliwości zastosowania analogii do innych gałęzi prawa. np. spółek handlowych, a oparcie tych zmian w ustawie ma za cel zapewnienie ciągłości realizacji zadań zniesionych podmiotów. Zdaniem Sądu Rejonowego trudno jest także dopatrywać się w powyższych faktach pozorności, gdyż zniesienie agencji nastąpiło z mocy samego prawa, a nie w następstwie dokonania czynności prawnej, zatem podjęcie rzeczowej oceny fikcyjności zdarzenia, jego dokonania z obejściem prawa, czy pozostawania w sprzeczności z nim jawi się jako bezcelowe. Sąd pierwszej instancji wskazał również, że w sprawie doszło do sytuacji, kiedy przepisy szczególne miały wpływ na trwające stosunki pracy, na stosunki pracy powodów. Istotne zatem z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy było brzmienie szeregu przepisów nowej ustawy, których celem było m.in. zorganizowanie nowego podmiotu – Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w zakresie zapewnienia kadry pracowniczej, aby podjęte przez agencje rolne działania były bez zakłóceń kontynuowane. Do podejmowania czynności związanych z uregulowaniem stosunków pracy z pracownikami ANR, na mocy art. 49 powołany został pełnomocnik ds. utworzenia KOWR, który był obowiązany w tym zakresie do zaproponowania na piśmie niektórym pracownikom zniesionej ANR nowych warunków zatrudnienia w KOWR. Zgodnie z art. 51 ust. 3 i 5 puwKOWR. koniecznym warunkiem zatrudnienia pracownika ANR w KOWR od dnia 1 września 2017 r. było po pierwsze otrzymanie do 31 maja 2017 r. przez pracownika pisemnej propozycji zatrudnienia oraz przyjęcie tejże propozycji w ustawowym, miesięcznym terminie. Sąd Rejonowy wskazał, że trzech powodów takie propozycje otrzymało, przy czym dwoje z nich odmówiło przyjęcia, a jeden nie zajął stanowiska we wskazanym terminie. Zdaniem Sądu Rejonowego jako że intencją ustawodawcy była szeroko rozumiana racjonalizacja gospodarowania pozostającymi w dyspozycji zasobami kadrowymi i koncentracja zakresów zadań, oczywista była konieczność zweryfikowania przez pozwanego ilości zatrudnionych w agencjach pracowników, skutkiem czego było wygaszanie stosunków pracy z ich częścią. Sąd Rejonowy nie podzielił stanowiska powodów w zakresie braku zgodności działań pozwanego pracodawcy z prawem, bowiem to właśnie w oparciu o obowiązujące przepisy przebiegał proces zmian, którego byli oni częścią. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zasadniczym błędem powodów było wadliwe uznanie, że w związku z wejściem w życie nowych przepisów nastąpiło zwykłe rozwiązanie łączących powodów z pozwanym stosunków pracy, a nie ich wygaszenie. Czyniąc zatem takie założenie, powodowie oparli pozew o żądania uznania za niezgodne z prawem stwierdzenie wygaśnięcia z 31 sierpnia 2017 r. stosunków pracy i domagali się odszkodowań na podstawie przepisów Kodeksu pracy, jak przy instytucji rozwiązania stosunków pracy, podczas, gdy ustanie stosunków pracy podlegało w tak skonstruowanym stanie faktycznym sprawy przepisom ustawy szczególnej względem regulacji kodeksowych, zatem przepisom mającym pierwszeństwo, w konsekwencji czego ogólne, wywodzone na kanwie Kodeksu pracy zasady zostały w tym konkretnym przypadku zmienione na skutek konieczności zastosowania w odpowiednim zakresie przepisów szczególnych. Stąd też Sąd Rejonowy uznał za niezasadne roszczenia powodów oparte o Kodeks pracy w sytuacji wykreowanej przez przepisy szczególne, które to regulowały sposób ustania stosunków pracy i nie przewidywały możliwości wystąpienia przez pracowników o rekompensatę w postaci odszkodowania w sytuacji, w której się w związku ze zmianami znaleźli. Sąd Rejonowy za niewłaściwe uznał oparcie przez powodów roszczeń o zasady współżycia społecznego, czyli standardów etyczno-moralnych uznawanych w społeczeństwie w ramach dominującego w nim systemu wartości, bowiem tak skonstruowany stan faktyczny sprawy nie wskazywał na to, aby działania któregokolwiek z uczestników niniejszego postępowania były sprzeczne z powoływanymi zasadami. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. stosownie do ostatecznego wyniku procesu zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804). (uzasadnienie wyroku SR – k. 90-96v a.s.) Powodowie w apelacji zaskarżyli wyrok w całości, zarzucając: I. naruszenie przepisów postępowania, których to naruszenie miało wpływ na treść wyroku, tj.: 1) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych, że powodowie dochodzili pozwem świadczenia odszkodowawczego w wysokości trzykrotności zasadniczego wynagrodzenia miesięcznego na podstawie § 15 Regulaminu wynagradzania pracowników Agencji Nieruchomości Rolnych (dalej: ANR), stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr (...) Prezesa ANR z 3 września 2007 r., podczas gdy powodowie dochodzili odszkodowania za niezgodne z prawem zastosowanie przepisów, prowadzące do wygaśnięcia stosunków pracy, w wysokości odpowiednio wynagrodzenia za trzy miesiące lub jeden miesiąc, stosownie do stażu pracy, wskutek czego Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, 2) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędne ustalenie, że powodowie dochodzili pozwem szeregu roszczeń, podczas gdy każdy z powodów dochodził tylko jednego roszczenia, co bezwzględnie wskazuje, że Sąd Rejonowy sporządzając uzasadnienie oparł się na uzasadnieniu sprawy o zupełnie odmiennym stanie faktycznym i nie był w stanie rozpoznać istoty sprawy, 3) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wyciągnięcie wniosków i sformułowanie ustaleń faktycznych, że Sąd nie ma możliwości ani powinności badania w niniejszej sprawie kryteriów i wyniku oceny kwalifikacji powodów do pracy od 1 września 2017 r. w Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (dalej KOWR), podczas gdy ustawa nakazywała dokonanie oceny kwalifikacji powodów do dalszej pracy a zaniechanie tego obowiązku przez Pełnomocnika ds. utworzenia KOWR (dalej Pełnomocnik) stanowi naruszenie ustawy skutkujące uznaniem powództw za uzasadnione, 4) art. 207 § 6 k.p.c. poprzez stwierdzenie prekluzji dowodowej w zakresie żądania zobowiązania pozwanego do złożenia listy (wykazu) pracowników, która została przygotowana na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o KOWR (dalej pwuKOWR), podczas gdy wniosek dowodowy tej treści został złożony już w pozwie w pkt 5 lit. f), co skutkowało bezpodstawnym oddaleniem tego i innych wniosków dowodowych oraz brakiem rozpoznania istoty sprawy, 5) art. 227 k.p.c. w zw. z art. 217 § 1 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku dowodowego o zobowiązanie strony pozwanej do przedstawienia wykazu pracowników AIMR Oddział Terenowy w W. (obejmującego dane powodów) sporządzonego na podstawie art. 51 ust. 1 pwuKOWR, wskutek czego nie ustalono okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie rezultatu oceny pracy powodów, a tym samym ich przydatności do pracy w KOWR, co uniemożliwia dokonanie podstawowych ustaleń faktycznych w sprawie, 6) art. 227 k.p.c. w zw. z art. 217 § 1 k,p.c. poprzez oddalenie wniosków dowodowych o zobowiązanie strony pozwanej do wskazania kryteriów oceny przydatności powodów na zajmowanych stanowiskach pracy oraz kryteriów kontynuacji zatrudnienia w KOWR, co uniemożliwiło ustalenie przez Sąd, czy w stosunku do dwóch powodów zastosowano obiektywne kryteria negatywnej kwalifikacji do zatrudnienia lub w stosunku do trzech powodów kwalifikacji do zatrudnienia za niższą kwotę wynagrodzenia i na czas określony, pomimo pozostawania w wieku ochrony przedemerytalnej, 7) art. 229 k.p.c. i 230 k.p.c. poprzez stwierdzenie, że zaistniały w sprawie stan faktyczny był niesporny i strony nie wyrażały sprzecznych stanowisk odnośnie okoliczności dotyczących zakończenia współpracy z pozwanym, podczas gdy Sąd oddalił wszystkie wnioski dowodowe powodów zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy, na podstawie którego można rozpoznać istotę sprawy, 8) art. 328 § 2 k.p.c. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający ustalenie, na jakiej podstawie Sąd poczynił ustalenia faktyczne, w sposób chaotyczny i odwołujący się do stanu faktycznego jak i podstawy materialnej żądań innych powództw, innych pracowników ANR, rozpoznawanych przed tym samym Sądem Rejonowym, co uniemożliwia kontrolę wyroku przez Sąd drugiej instancji w zakresie zidentyfikowania przedmiotu sprawy i podstawy zastosowanego prawa materialnego, 9) art. 98 k.p.c. poprzez zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego na rzecz strony powodowej. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 67 k.p. w zw. z art. 56 § i i 2 k.p. poprzez brak zastosowania, podczas gdy Sąd pracy może dokonać oceny czynności pracodawcy dotyczących niezaproponowania pracownikowi warunków pracy i płacy na dalszy okres w kontekście zasad współżycia społecznego, 2) art. 67 k.p. w zw. z art. 56 § 1 i 2 k.p. poprzez nieprawidłową wykładnię i brak zastosowania skutkujący błędnym ustaleniem, iż powództwo o odszkodowanie w przypadku wygaśnięcia stosunku pracy nie przysługuje, podczas gdy Kodeks pracy nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów oddziału 6 k.p. dotyczących uprawnień pracownika w razie niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia, 3) art. 67 k.p. w zw. z art. 56 § 1 i 2 k.p. w zw. z art. 51 ust. 1-7 pwuKOWR poprzez brak zastosowania, skutkujący błędnym ustaleniem, iż odpowiednie stosowanie przepisów zapewniających pracownikowi prawo do odszkodowania „w razie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, nie dotyczy trybu wygaszenia stosunku pracy powodów, pomimo jednoczesnego ustalenia, iż tylko ok. 30% pracowników ANR nie otrzymało propozycji zatrudnienia w KOWR z 1 września 2017 r., a tym samym odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących trybu kwalifikowania (naboru) do zatrudnienia przez Pełnomocnika, który przeprowadzając nabór miał obowiązek uwzględniać kwalifikacje dotychczas zatrudnionych, wymagało zbadania przez Sąd podstaw negatywnej oceny przydatności do pracy powodów w KOWR lub przyczyn złożenia propozycji zatrudnienia tylko na okres kilku miesięcy na czas nieokreślony za znacznie niższe wynagrodzenie, 4) art. 60 k.c. w zw. z art. 67 k.p. w zw. z art. 56 § 1 i 2 k.p. w zw. z art. 51 ust. 7 pwuKOWR poprzez uznanie, że wygaśnięcie stosunku pracy z mocy prawa nie pozwala na badanie podstawy faktycznej braku zaproponowania zatrudnienia lub niekorzystnej zmiany warunków zatrudnienia prowadzących do wygaśnięcia stosunku pracy, podczas gdy procedura prowadząca do zakończenia stosunku pracy była uzależniona jedynie od oświadczenia woli Pełnomocnika, działającego w zakresie stosunków pracy na rzecz pracodawcy, co winno prowadzić do wniosku, że pracownik miał prawo do skutecznego zaskarżenia indywidualnych decyzji, jako że zachowuje je zawsze tam, gdzie miały miejsce indywidualne rozstrzygnięcia, 5) art. 49 ust. 1 pwuKOWR w zw. z § 4 ust. 1 Zarządzenia nr 10 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 marca 2017 r. w sprawie powołania Pełnomocnika do spraw utworzenia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (Dz. Urzędowy MRiRW z dnia 27.03.2017, poz. 3) poprzez brak zastosowania, skutkujący brakiem poczynienia ustaleń, iż realizując zadania z zakresu prawa pracy w stosunku do pracowników ANR Pełnomocnik w szczególności „uwzględnia kwalifikacje pracowników przydatne do pracy w Krajowym Ośrodku”, co skutkowało zaniechaniem poczynienia w tym kierunku jakichkolwiek ustaleń, 6) art. 93 ust. 1 Konstytucji RP z 1997 r. poprzez brak zastosowania, co skutkuje uznaniem przez Sąd za zgodne z przepisami prawa pracy regulowanie stosunków cywilnoprawnych z zakresu umowy o pracę pomiędzy ANR a powodami przez osobę powołaną Zarządzeniem nr 10 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 marca 2017 r. w sprawie powołania Pełnomocnika ds. utworzenia KOWR (Dz. Urzędowy MRiRW z dnia 27.03.2017, poz. 3), pomimo że zarządzenia jako akty wewnętrzne obowiązują tylko jednostki organizacyjnie podległe organowi wydającemu te akty, a ANR nigdy nie była jednostką podległą Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, co wskazuje, że niezależnie od wszystkich innych zarzutów apelacji, już tylko z tej przyczyny osoba regulująca stosunek pracy powodów nie miała do tego prawidłowego umocowania. W związku z powyższymi zarzutami strona powodowa wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów dotychczasowego postępowania, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uwzględnienie powództw w całości. (apelacja powodów – k. 101-122 a.s.) Strona pozwana w odpowiedziach na apelacje wniosła o oddalenie apelacji oraz zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. (odpowiedź na apelacje – k. 137-148 a.s.) Po stronie powoda T. C.
(1)do postępowania w niniejszej sprawie z jego powództwa przystąpił Związek Zawodowy (...) popierając apelację i przyłączając się do stanowiska powoda T. C.
(1). (pismo związku zawodowego – k. 156-168 a.s.) Sąd Okręgowy w Warszawie XXI Wydział Pracy wyrokiem z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt XXI Pa 252/18, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. (wyrok SO z 11.10.2018 r. – k. 223 a.s.) W ocenie Sądu drugiej instancji, Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ powodowie sformułowali roszczenia odszkodowawcze na podstawie art. 56 § 1 w zw. z art. 58 i w zw. z art. 67 k.p. przeciwko pozwanemu Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa Oddziałowi Terenowemu, który 1 września 2017 r. z mocy prawa wstąpił w ogół praw i obowiązków Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego. W ten sposób pozwany Ośrodek przejął też całość mienia Agencji i stał się pracodawcą w stosunku do większości dotychczasowych pracowników Agencji. Zadania Ośrodka związane z przejętym majątkiem z zakresu gospodarowania mieniem Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa określone w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa, powielają zadania, które wcześniej wykonywała w odniesieniu do tego mienia Agencja i regulował uchylony przez art. 8 pkt 5 ustawy – przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa – art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Oznaczało to, że pozwany Ośrodek kontynuuje dotychczasową działalność przejętej Agencji w pełnym zakresie, a poza zmianą nazwy i połączeniem zadań dwóch Agencji będących państwowymi osobami prawnymi w zadania jednej państwowej osoby prawnej, nie doszło do przekazania zadań Agencji choćby w części na rzecz jakiegokolwiek innego podmiotu. Pomimo posłużenia się pojęciem „zniesienia”, w istocie rzeczy doszło na podstawie art. 23
(1)k.p. do przejścia zakładu pracy Agencji Nieruchomości Rolnych na pozwanego pracodawcę, tj. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa . W tym zakresie Sąd pierwszej instancji uchylił się od poczynienia stosownych ustaleń faktycznych, pomimo że powodowie zgłosili dowody na okoliczność transferu zadań, majątku i pracowników pomiędzy zniesioną Agencją Nieruchomości Rolnych a Krajowym Ośrodkiem (...), przy braku posiadania przez pozwanego przed dniem transferu własnych zasobów kadrowych. W tym zakresie Sąd ten ocenił, że w okolicznościach faktycznych sprawy nie ma zastosowania art. 1 ust. 1 lit. C dyrektywy Rady 2001/23/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów, części przedsiębiorstw lub zakładów i zachowującego tożsamość prawną po przejęciu, bo dyrektywa ta znajduje zastosowanie wyłącznie do przedsiębiorstw prywatnych i publicznych prowadzących działalność gospodarczą. Tymczasem przepisy krajowe wyłączające taką ochronę mogą być sprzeczne z bezpośrednio skutecznym przepisem tej dyrektywy unijnej. Ponadto taka ocena została dokonana bez ustalenia, czy pozwany Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa może być uznany za przedsiębiorstwo prowadzące działalność gospodarczą w kontekście wyłączenia z zakresu stosowania dyrektywy unijnej przypadków reorganizacji organów administracji publicznej lub przeniesienia funkcji administracyjnych pomiędzy takimi organami. Według Sądu Okręgowego, bez ustalenia powyższych kwestii nie jest możliwe orzekanie o zgłoszonych przez powodów roszczeniach odszkodowawczych. Dlatego przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Sądu pierwszej instancji będzie ustalenie i ocena, czy pozwany Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa może być uznany za przedsiębiorstwo prowadzące działalność gospodarczą w rozumieniu dyrektywy 2001/23/WE, a także ustalenie, czy Agencja Nieruchomości Rolnych została faktycznie zniesiona lub przekształcona, czy też jej dotychczasowa działalność jest nadal w pełnym zakresie kontynuowana pod inną nazwą w okolicznościach przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę w rozumieniu art. 23
(1)k.p. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności Sąd ten będzie mógł rozstrzygnąć, czy są podstawy do uwzględnienia zgłoszonych przez powodów roszczeń odszkodowawczych. (uzasadnienie wyroku SO, sygn. akt XXI Pa 252/18 – k. 229-236 a.s.) Pozwany wniósł zażalenie na wyrok Sądu Okręgowego wnosząc o jego uchylenie z pozostawieniem rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego orzeczeniu kończącemu postępowanie w sprawie. (zażalenie pozwanego – k. 240-258 a.s.) Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II PZ 2/19, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie, sygn. akt XXI Pa 252/18, i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Warszawie do rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego. W treści uzasadnienia ww. wyroku Sąd Najwyższy wskazał, że zażalenie jest usprawiedliwione, ponieważ Sąd drugiej instancji bezpodstawnie i błędnie uznał, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, podczas gdy Sąd ten orzekł merytorycznie oddalając roszczenia powodów po dokonaniu oceny prawnej, że w spornych sprawach nie ma zastosowania dyrektywa unijna 2001/23/WE. Taka ocena należy do sporu o wykładnię przepisów prawa unijnego, przeto poddaje się merytorycznej weryfikacji apelacyjnej Sądu drugiej instancji. Natomiast, jeżeli Sąd drugiej instancji ocenia, że do zweryfikowania zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji konieczne jest dokonanie ustaleń „na okoliczność transferu zadań, majątku i pracowników pomiędzy zniesioną Agencją Nieruchomości Rolnych a Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa”, to na podstawie art. 382 k.p.c. powinien we własnym zakresie uzupełnić potencjalnie potrzebne mu ustalenia dla zweryfikowania zasadności zastosowania przepisów unijnej dyrektywy transferowej przy ocenie spornych roszczeń odszkodowawczych, mając na uwadze, że niektórzy powodowie odmówili przyjęcia zaproponowanych im nowych warunków zatrudnienia, a pozostałym, którzy nie otrzymali takich propozycji lub w ogóle nie odnieśli się do nich, zagwarantowano konkretne uprawnienia z tytułu wygasłych stosunków pracy z upływem okresów równych okresom wypowiedzenia. Przede wszystkim i skoro w przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji negatywnie osądził roszczenia powodów orzekając co do istoty sprawy, to Sąd drugiej instancji bezpodstawnie i błędnie uznał, że nie doszło do merytorycznego rozpoznania istoty sporów ze względu na brak dalszych ustaleń, które i tak w żadnym razie nie wymagały przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości w rozumieniu art. 386 § 4 in fine k.p.c. Oznacza to, że Sąd drugiej instancji powinien we własnym zakresie dokonać oceny zastosowania przepisów unijnej dyrektywy transferowej przy negatywnym osądzie spornych roszczeń przez Sąd pierwszej instancji, który oddalając powództwa rozpoznał istotę sprawy na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa, bez uchylania zaskarżonego wyroku w trybie art. 386 § 4 k.p.c., który nie dopuszcza takiej procesowej możliwości z powodu niezastosowania przepisów prawa unijnego, które potencjalnie mogły lub powinny być podstawą wyroku Sądu pierwszej instancji. Także dodatkowych ustaleń faktycznych Sąd drugiej instancji powinien dokonać samodzielnie na podstawie art. 382 k.p.c., jeżeli dostrzega potrzebę ich weryfikacji na gruncie unijnej dyrektywy transferowej. Wszystko to łącznie nie uprawniało Sądu drugiej instancji ani nie uzasadniało „spychotechnicznego” uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania w okolicznościach, których nie regulują dyspozycje art. 386 § 4 k.p.c.. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 394 1 § 3 w zw. z art. 398 15 k.p.c., pozostawiając Sądowi drugiej instancji rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie apelacyjne. (postanowienie SN wraz z uzasadnieniem – k. 285-291 a.s.) Po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt XXI Pa 240/19, Sąd Okręgowy w Warszawie XXI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia VIII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 16 lutego 2018 roku, sygn. akt VIII P 975/17 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy – Śródmieścia VIII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach procesu w instancji odwoławczej. (wyrok SO sygn. akt XXI Pa 240/19 – k. 351 a.s.) Sąd Okręgowy uznał, że apelacja powodów jest uzasadniona i doprowadziła do uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W ocenie Sądu Okręgowego nie ulegało wątpliwości, że nie została w sprawie rozpoznana jej istota, a tym samym spełnione zostały przesłanki do wydania rozstrzygnięcia kasatoryjnego określone wart. 386 § 4 k.p.c., zgodnie z którym poza wypadkami określonymi w § 2 i § 3 sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania istoty sprawy albo, gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Odnosząc się do kwestii nierozpoznania przez Sąd pierwszej instancji istoty sprawy, Sąd Okręgowy wskazał, że kodeks postępowania cywilnego posługuje się pojęciem „istota sprawy” w wielu miejscach i w różnych kontekstach normatywnych. Niemniej jednak ilekroć ustawodawca odwołuje się do pojęcia „istota sprawy” zawsze nawiązuje do jej meritum, a więc do tych czynników postępowania, które warunkują orzeczenia o istocie żądań i twierdzeń stron. Przeważnie ustawodawca czyni to zresztą w celu odróżnienia zagadnień merytorycznych od kwestii czysto procesowych (formalnych, incydentalnych, wypadkowych), co ma, oczywiście doniosłe znaczenie zarówno dla samej regulacji, jak i dla toku postępowania (jego skutków, doboru środków zaskarżenia, itd.). Używając pojęcia „istota sprawy” w art. 386 § 4 k.p.c., ustawodawca pozostaje konsekwentny, gdyż tu także chodzi o materialny aspekt sporu. Rzecz jednak w tym, że w unormowaniu tym ustawodawca łączy to pojęcie, czego nie czyni w innych miejscach, z pojęciem „rozpoznanie”. (...) zaś, to mówiąc najogólniej rozważenie oraz ocena poddanych przez strony pod osąd żądań i twierdzeń, a w konsekwencji załatwienie sprawy w sposób merytoryczny lub formalny, w zależności od okoliczności i procesowych uwarunkowań konkretnej sprawy. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, iż „rozpoznanie istoty sprawy” jest pojęciem węższym niż rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w ogóle, jak też, że nie może być utożsamiane ani kojarzone z rozpoznaniem tylko kwestii formalnoprawnych. Mianowicie może ono oznaczać wyłącznie zbadanie materialnej (istotnej) podstawy żądania pozwu oraz, ewentualnie, merytorycznych zarzutów pozwanego. Zatem, a contrario, nierozpoznanie istoty sprawy to zaniechanie przez sąd tego właśnie badania (wyrok SN z 23 września 1998 r., II CKN 897/97, OSNC 1999/1/22). Stąd też do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie Sąd I instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy zaniechał on zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony, np. bezpodstawnie przyjmując, iż istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie (np.: wyrok SN z 12 lutego 2002 r., I CKN 486/00, OSP 2003/3/36, wyrok SN z 23 września 1998 r. II CKN 897/97, OSNC 1999/1/22, postanowienie SN z 15 lipca 1998 r„ II CKN 838/97, LEX nr 496453). Odnosząc powyższe rozważania na realia\niniejszej sprawy Sąd Okręgowy przypomniał, że powodowie wystąpili w sprawie z roszczeniami o zasądzenie od pozwanego odszkodowań wobec niezgodnego z prawem stwierdzenia wygaśnięcia z dniem 31 sierpnia 2017 r. łączących ich z pozwanym stosunków pracy, na zasadzie art. 56 § 1 w zw. z art. 58 i art. 67 k.p. Powodowie wskazywali, że Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) powstał 1 września 2017 r. na mocy ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz.U. z 2017 r. poz. 623 – dalej jako ,.KOWRU”). W tym terminie przestały istnieć dwie agencje rolne: Agencja Rynku Rolnego i Agencja Nieruchomości Rolnych, których zadania przejął w znacznej części KOWR. W związku z reorganizacją, minister właściwy do spraw rozwoju wsi powołał Pełnomocnika do spraw utworzenia KOWR. Prezes Agencji Rynku Rolnego oraz Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych zostali zobowiązani do przekazania Pełnomocnikowi imiennych wykazów pracowników wraz z podaniem stanowisk pracy, warunków zatrudnienia oraz posiadanych kwalifikacji i stażu pracy, według stanu na dzień przekazania. Pełnomocnik w terminie do dnia 31 maja 2017 r. proponował na piśmie zatrudnienie w KOWR, określając warunki pracy i płacy, w tym miejsce zatrudnienia, wybranym pracownikom obu Agencji. Brak takiej propozycji, względnie jej nieprzyjęcie, skutkowało wygaśnięciem stosunku pracy z dniem 31 sierpnia 2017 r. W przypadku powodów: D. G. i T. P. nie przedstawił im nowych warunków zatrudnienia, z kolei powodom: G. B., P. D.
(1)i M. Ż. przedstawiono nowe warunki zatrudnienia, z tym że G. B. odmówiła ich przyjęcia, P. D.
(1)odmówił ich przyjęcia i wskazał, że ustanie stosunku zatrudnienia nastąpi w związku z nabyciem przez niego z dniem 26 maja 2017 r. prawa do świadczeń emerytalnych, a M. Ż. nie złożył oświadczenia o przyjęciu nowych warunków w terminie. Sąd Rejonowy uznał powództwa za niezasadne, wskazując, że błędem powodów było wadliwe uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy – w związku z wejściem w życie nowych przepisów – nastąpiło zwykłe rozwiązanie łączących powodów z pozwanym stosunków pracy, a nie ich wygaszenie. Czyniąc zatem takie założenie, powodowie oparli pozew o żądania uznania za niezgodne z prawem stwierdzenie wygaśnięcia z dniem 31 sierpnia 2017 r. stosunków pracy i domagali się odszkodowań na podstawie przepisów Kodeksu pracy, jak przy instytucji rozwiązania stosunków pracy, podczas, gdy ustanie stosunków pracy podlegało w tak skonstruowanym stanie faktycznym sprawy przepisom ustawy szczególnej względem regulacji kodeksowych, zatem przepisom mającym pierwszeństwo, w konsekwencji czego ogólne, wywodzone na kanwie Kodeksu pracy zasady zostały w tym konkretnym przypadku zmienione na skutek konieczności zastosowania w odpowiednim zakresie przepisów szczególnych. Stąd też Sąd Rejonowy uznał za niezasadne roszczenia powodów oparte na Kodeksie pracy w sytuacji wykreowanej przez przepisy szczególne, które to w niniejszej sprawie regulowały sposób ustania stosunków pracy i nie przewidywały możliwości wystąpienia przez pracowników o rekompensatę w postaci odszkodowania w sytuacji, w której się w związku ze zmianami znaleźli. Zdaniem Sądu Okręgowego, powyższe stanowisko Sądu Rejonowego jest jednak niezasadne. Na krytykę w ocenie ww. Sądu zasługiwał pogląd Sądu Rejonowego, że ustawa przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (dalej: ustawa wprowadzająca), regulowała z pierwszeństwem przed regulacjami kodeksowymi sposób ustania stosunków pracy i nie przewidywała możliwości wystąpienia przez pracowników o rekompensatę w postaci odszkodowania w sytuacji, w której znaleźli się powodowie, co za tym idzie z tej przyczyny roszczenia powodów były bezpodstawne. Oceniając ww. stanowisko Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na dwa wyroki Sądu Najwyższego: z 10 grudnia 2019 r. (II PK 129/18, Legalis) i z 26 września 2019 r. (III PK 126/18, Legalis), w których Sąd Najwyższy w analogicznych do sytuacji powodów stanach faktycznych uznał, że w świetle wykładni art. 67 k.p. w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz.U. z 2017 r. poz. 624), pracownik, któremu nie zaproponowano zatrudnienia, ma prawo dochodzić przed sądem odszkodowania za niezgodne z prawem wygaśnięcie stosunku pracy oraz, iż pracownikowi przysługuje droga sądowa także w przypadkach „pozakodeksowego” wygaśnięcia umowy o pracę. Dotyczy to również wygaśnięcia stosunku pracy ustanowionego przez ustawodawcę przy likwidowaniu różnego rodzaju podmiotów, w tym agencji rolnych. W ocenie Sądu Okręgowego „wygaśnięcie” którym ustawodawca posłużył się w ustawie wprowadzającej jest zatem pozorne i stanowi w istocie rozwiązanie umowy o pracę. Sąd Okręgowy wskazał, że powodowie byli uprawnieni, zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, do wystąpienia z roszczeniem o odszkodowanie w związku z wygaśnięciem umów o pracę. Zatem też Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż oddalił powództwo tylko z powodu tego, że w jego ocenie ustawa wprowadzająca nie dawała pracownikom, których stosunki pracy zostały „wygaszone”, uprawienia do żądania odszkodowania. W przedmiotowej sprawie dwóm powodom – D. G. i T. C.
(1)- niezaproponowano w ogóle zatrudnienia w KOWR. z kolei trzem powodom – G. B., P. D.
(1)i M. Ż. – taka propozycja została złożona, w związku z czym wobec tych dwóch grup należało dokonać osobnych ustaleń i oceny zachowania pozwanego. Jak dalej wyjaśnił Sąd Okręgowy, z ustawy wprowadzającej wynika, że decyzja o losie umowy o pracę powodów została powierzona pełnomocnikowi ds. utworzenia KOWR (art. 51 ust. 3 w zw. z art. 49 ust. 1). D. G. i T. C.
(1)nie zaproponowano nowych warunków zatrudnienia. Tym samym powinnością Sądu było zastosowanie mechanizmu zapobiegającego nadmiernej uznaniowości pracodawcy przy dokonywaniu rozwiązań stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Wśród ogólnych wytycznych sformułowanych w orzecznictwie Sądu Najwyższego, odwołując się do przedmiotowej sprawy, Sąd Okręgowy uznał, że w oświadczeniu Pełnomocnika (zastępującego pracodawcę) o „wygaśnięciu” umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony z powodu zmian organizacyjnych, powodujących zmniejszenie zatrudnienia, powinna być wskazana także przyczyna wyboru pracownika do zwolnienia z pracy (kryteria doboru), gdy dotyczy tylko części spośród większej liczby takich samych lub podobnych stanowisk pracy, chyba że jest oczywista lub znana pracownikowi, co wpływa też na ocenę postulatu konkretności przyczyny rozwiązania stosunku pracy. Z kolei Pełnomocnik powodom: G. B., P. D.
(1)i M. Ż. przedstawił nowe warunki zatrudnienia, z tym że G. B. odmówiła ich przyjęcia, P. D.
(1)odmówił ich przyjęcia i wskazał, że ustanie stosunku zatrudnienia nastąpi w związku z nabyciem przez niego z dniem 26 maja 2017 r. prawa do świadczeń emerytalnych, a M. Ż. nie złożył oświadczenia o przyjęciu nowych warunków w terminie. Niemniej w sprawie nie przeprowadzono ustaleń niezbędnych do prawidłowej oceny prawnej powodów. Z ustaleń Sądu Rejonowego nie wynika bynajmniej, dlaczego G. B., P. D.
(1)i M. Ż. nie przyjęli propozycji pozwanego i jakie miało to implikacje prawne, a już to uchybienie może uzasadniać konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Co więcej, Sąd Rejonowy nie ocenił, jakie znaczenie dla wyniku niniejszego postępowania ma oświadczenie P. D.
(1), który odmówił przyjęcia nowych warunków pracy i wskazał, że ustanie stosunku zatrudnienia nastąpi w związku z nabyciem przez niego prawa do świadczeń emerytalnych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowi polecił Sądowi pierwszej instancji, po pierwsze, w oparciu o inicjatywę procesową stron, ustalić czy w Agencji Nieruchomości Rolnych istniały analogiczne stanowiska pracy jakie zajmowali D. G. i T. C.
(1), czy wszystkim innym pracownikom zajmującym analogiczne stanowiska również wygaszono stosunki pracy, a następnie jeśli nie, to czy istniały kryteria doboru do dalszego zatrudnienia KOWR, o których powodowie mieli wiedzę. Z kolei odnośnie do pozostałych powodów Sąd Rejonowy powinien ustalić, dlaczego nie przyjęli oni propozycji kontynuacji zatrudnienia i jakie miało to skutki dla sprawy, a dodatkowo w przypadku P. D.
(1), czy jego oświadczenie o zamiarze skorzystania z uprawnień emerytalnych miało wpływ na zasadność jego roszczenia. W ocenie Sądu drugiej instancji tylko takie ustalenia i ocena zawarte w uzasadnieniu wyroku będą mogły stanowić podstawę do ewentualnego przeprowadzenia instancyjnej kontroli zasadności i prawidłowości orzeczenia. Dopiero bowiem spełnienie tego wymogu poprzez usunięcie wad wywołujących nierozpoznanie istoty sprawy stworzy gwarancje obiektywnego rozpoznania sporu i da możliwość obrony stanowisk stron. Mając na uwadze całość rozważań, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. oraz art. 108 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Śródmieście w Warszawie, VIII Wydział pracy i Ubezpieczeń Społecznych, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. (uzasadnienie wyroku SO, sygn. akt XXI Pa 240/19 – k. 358-367 a.s.) Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła strona pozwana wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i pozostawienie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego orzeczeniu kończącemu postepowanie w sprawie, jak również o zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów postepowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. W zażaleniu pozwany zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: - art. 386 § 4 „samodzielnie” oraz w powiązaniu z art. 386 § 6 oraz art. 316 § 1 k.p.c., a „wynikowo” art. 385 k.p.c. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że w sprawie nie rozpoznano istoty sprawy oraz, iż wymaga ona przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości na podstawie ustaleń nie mających związku z podstawami faktycznymi powództwa, - art. 378 § 1 w związku z art. 380 „samodzielnie” oraz w związku z art. 162 i art. 382 k.p.c. przez błędne zastosowanie polegające na całkowitym pominięciu istnienia tych przepisów, co doprowadziło do oceny, że istnieje konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, podczas gdy w istocie zakres ten został przez Sąd Okręgowy wykreowany na podstawie ocen wyrażonych w judykatach Sądu Najwyższego – z 26 września 2019 r. (III PK 126/18) oraz 10 grudnia 2019 r. (II PK 129/18), co doprowadziło w konsekwencji do naruszenia art. 386 § 4 i 6 k.p.c. oraz art. 38$ k.p.c., przez zapewnienie stronie powodowej możliwości rozpoczęcia procesu od początku, w oparciu o podstawę faktyczną sformułowaną nie w pozwie, a w wyroku Sądu drugiej instancji, a także art. 162 i 380 k.p.c., przez zaniechanie egzekwowania instrumentów ochrony dyspozycyjności i kontradyktoryjności w postępowaniu cywilnym, - art. 378 § 1, art. 381, art. 227, art. 217 § 1-3, art. 207 § 6, art. 231, art. 232 i art. 391 § 1 w związku z art. 316 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię „z orzeczeniem wkraczającym w dyspozycję tych przepisów bez stosownego zarzutu i wniosku, wbrew uchwale Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie III CZP 49/07”. (zażalenie pozwanego – k. 374-378 a.s.) Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy, sygn. akt II PZ 14/20, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt XXI Pa 240/19 i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie oraz orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy wskazał, iż zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż biorąc pod uwagę dotychczasowy stan sprawy, zaskarżone orzeczenie sprawiło, że sprawa bez uzasadnionej potrzeby nadal nie została rozpoznana merytorycznie w sposób prawomocny. Analiza zarzutów zażalenia prowadzi do wniosku, że nawiązują one w istotny sposób do zarzutów zażalenia rozpatrzonych przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 6 marca 2020 r. w sprawie II PZ 2/19. Co więcej, zażalenie stawia zaskarżonemu wyrokowi Sądu Okręgowemu w Warszawie dodatkowe, uzasadnione zarzuty, biorąc pod uwagę obecny stan sprawy. W sprawie nie nastąpił postęp w kierunku jej merytorycznego rozpatrzenia w instancji odwoławczej. Aktualna pozostaje argumentacja Sądu Najwyższego zaprezentowana w powołanym wyżej postanowieniu kasacyjnym. W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy podniósł, że Sąd Rejonowy w Warszawie orzekł w przedmiotowej sprawie w sposób merytoryczny oddalając roszczenia powodów, a tym samym rozpoznając istotę sprawy. Nadto, okoliczności transferu zadań, majątku i pracowników pomiędzy zniesioną Agencją Nieruchomości Rolnych, a Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa; okoliczności ewentualnego zastosowania w sprawie dyrektywy unijnej 2001/23/WE; okoliczności, że niektórzy powodowie odmówili przyjęcia zaproponowanych im nowych warunków zatrudnienia, a pozostali, którzy nie otrzymali takich propozycji lub w ogóle nie odnieśli się do nich, a zagwarantowano im konkretne uprawnienia z tytułu wygasłych stosunków pracy z upływem okresów równych okresom wypowiedzenia; okoliczności, czy w Agencji Nieruchomości Rolnych istniały analogiczne stanowiska pracy, jakie zajmowali D. G. i T. C.
(1); okoliczności, czy wszystkim innym pracownikom zajmującym analogiczne stanowiska również wygaszono stosunki pracy, a jeśli nie, to czy istniały kryteria doboru do dalszego zatrudnienia w KOWR, o których powodowie mieli wiedzę oraz okoliczności, czy oświadczenie P. D.
(1)o zamiarze skorzystania z uprawnień emerytalnych miało wpływ na zasadność jego roszczenia – nie wymagały przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. Wskazane okoliczności nie muszą być poddane ocenie sądu pierwszej instancji, stanowiąc jedynie uzupełnienie dotąd zebranego materiału dowodowego. Sąd Najwyższy podkreślił iż ukształtowanie postępowania apelacyjnego w taki sposób, że sądowi drugiej instancji przysługuje kompetencja do samodzielnej oceny materiału zebranego w pierwszej instancji i dokonania na podstawie tego materiału własnych ustaleń faktycznych, bez ponowienia postępowania dowodowego, odpowiada konstytucyjnym gwarancjom prawa do sprawiedliwego ukształtowania postępowania sądowego. Na powyższą ocenę nie wpływa ani ukształtowanie postępowania kasacyjnego, ani niedostępność skargi kasacyjnej w określonych kategoriach spraw. Okoliczność, że sąd drugiej instancji w postępowaniu apelacyjnym zmienia dotychczasowe ustalenia faktyczne lub ustala pewne kwestie po raz pierwszy, nie może być oceniana z perspektywy art. 78 lub art. 176 ust. 1 Konstytucji RP, skoro w wyniku zmiany ustaleń orzeczenie sądu drugiej instancji nie staje się orzeczeniem pierwszoinstancyjnym, od którego powinien przysługiwać środek zaskarżenia (B. Wołodkiewicz, Zmiana ustaleń faktycznych przez sąd drugiej instancji, PS 2019/3/100-113, LEX nr 353396/1). Ponadto, odnośnie do przewidzianej w art. 386 § 4 in fine k.p.c. drugiej przesłanki uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji, to Sąd Najwyższy wyjaśni iż wiąże się ona wyłącznie z potrzebą (wymaganiem) przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że przesłanki uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Nawet potrzeba znacznego uzupełnienia postępowania dowodowego nie może stanowić podstawy do wydania przez sąd drugiej instancji wyroku kasatoryjnego. Kierując się wykładnią językową jest pewne, że sąd drugiej instancji nabywa uprawnienia kasatoryjne wyłącznie wówczas, gdy w sprawie nie przeprowadzono postępowania dowodowego albo przeprowadzono dowody na okoliczności nieistotne w sprawie (por. postanowienie Sądu Najwyższego: z 3 marca 2016 r., II CZ 110/15, LEX nr 2009506; z 20 lutego 2015 r., V CZ 112/14, LEX nr 1677146; z 21 października 2014 r., III PZ 9/14, LEX nr 1532750; z 5 listopada 2013 r., II PZ 28/13, OSNP 2014 nr 10, poz. 146 i powołane tam orzecznictwo). Dodatkowo Sąd Najwyższy podkreślił, że w obecnym stanie prawnym ze względu na przyjęty model apelacji pełnej, postępowanie przed sądem drugiej instancji stanowi kontynuację postępowania pierwszoinstancyjnego. A zatem usunięcie wadliwości lub uzupełnienie postępowania dowodowego, nawet w znacznym zakresie, bez względu na ich znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia, powinno nastąpić w drugoinstancyjnym – a nie ponowionym pierwszoinstancyjnym postępowaniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 listopada 2013 r., III CZ 51/13, LEX nr 1422036 oraz uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008 nr 6, poz. 55 z glosą G. Rząsy i A. Urbańskiego). Nie uzasadnia uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji niewzięcie przez ten sąd pod rozwagę wszystkich dowodów, które mogły służyć do należytego rozpatrzenia sprawy, bowiem wszystkie tego rodzaju braki powinny być w systemie apelacji pełnej usuwane bezpośrednio w postępowaniu apelacyjnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 sierpnia 2016 r., III UZ 7/16, LEX nr 2096153). Sąd Najwyższy ponownie nie znalazł podstaw uzasadniających zastosowanie przez Sąd drugiej instancji art. 386 § 4 in fine k.p.c. drugiej przesłanki uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji. Wymienione przez Sąd odwoławczy braki w postępowaniu dowodowym nie wiążą się z potrzebą jego ponowienia w całości, a mogą jedynie prowadzić do odpowiedniego uzupełnienia materiału dowodowego w postępowaniu w drugiej instancji lub dokonania ustaleń na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uchylenie wyroku na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. może zaś nastąpić tylko w razie konieczności przeprowadzenia całego postępowania dowodowego w sprawie, a więc postępowania niezbędnego dla dokonania wszelkich ustaleń faktycznych potrzebnych dla subsumcji przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w rozstrzygnięciu sporu. Nie dotyczy to sytuacji, gdy zachodzi potrzeba zgromadzenia dowodów dla wyjaśnienia jednej z wielu spornych kwestii (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 31 sierpnia 2017 r., III PZ 5/17, LEX nr 2390693). Sąd Najwyższy wskazał, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wziąć pod uwagę argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu niniejszego postanowienia, w perspektywie obowiązywania art. 183 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. (postanowienie SN z uzasadnieniem z 14.04.2021 r., sygn. akt II PZ 14/20 – k. 4-5-411 a.s.) W piśmie procesowym z dnia 20 lipca 2021 r. (data stempla UP – k. 418-420 a.s.) pozwany Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego wskazał, iż podtrzymuje złożone przez siebie wnioski dowodowe w zakresie dowodów z dokumentów, w szczególności zaś wnosi o dopuszczenie dowodu z: - Pełnomocnictw wskazanych w pkt 7 odpowiedzi na pozew, na okoliczność upoważnienia umocowanego do złożenia podpisów pod propozycjami zatrudnienia, - propozycji zatrudnienia powodów G. B., P. D.
(1)i M. Ż., oraz oświadczeń o odmowie przyjęcia propozycji przez G. B. i P. D.
(1), na okoliczność, iż powodowie otrzymali propozycje zatrudnienia w KOWR, jednakże ich nie przyjęli (w dwóch przypadkach składając odmowę, przy czym powód P. D.
(1)z przyczyn nabycia uprawnień emerytalnych, a w jednym – z uwagi na niewypowiedzenie się co do propozycji w terminie) – dokumenty te znajdują się w aktach osobowych dołączonych do sprawy. Mając powyższe na uwadze, pozwany uznał, iż w kształcie, w jakim spór został nakreślony przez pozew oraz w jakim może być rozpoznany w II instancji z uwagi na wskazania i wytyczne Sądu Najwyższego w sprawie II PZ 14/20, uwzględniając wskazany w apelacji brak wykorzystania instrumentu, o którym mowa w art. 380 k.p.c., oraz prawidłowych zastrzeżeń po stronie powodowej, żadne dalsze wnioski dowodowe nie prowadziłyby do rozstrzygnięcia okoliczności istotnych i spornych w sferze faktów. Przeciwnie – prowadzenie postępowania dowodowego w szerszym zakresie doprowadziłoby do dalszej przewlekłości postępowania. Pozwany jednocześnie wskazał, iż podtrzymuje argumentację prawną dotychczasowo wyartykułowaną w sprawie – w szczególności zaś pogląd, iż kwestia zastosowania dyrektywy transferowej do operacji optymalizacji agencji rolnych jest kwestią prawa, nie zaś faktów. Ponadto, pozwany ponownie podkreślił, że w świetle faktu, iż trzech powodów otrzymało propozycje zatrudnienia, ich sytuacja jest całkowicie odmienna od sytuacji pozostałej dwójki powodów i należy przyjąć, iż odmówili oni zatrudnienia pomimo tego, iż przeszli pozytywnie proces selekcji o którym mowa w art. 51 przepisach wprowadzających ustawę o KOWR (dalej: pwuKOWR) i propozycje zatrudnienia otrzymali. W związku z tym, pozwany wskazał, iż nie widzi możliwości wykazywania w ich przypadku dlaczego nie zostały im złożone propozycje – co jest w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego warunkiem przyjęcia – z automatyzmem w stosunku do którego pozwany pozostaje w dalszym ciągu wysoce krytyczny – odpowiedzialności odszkodowawczej. Mając to na uwadze, niezależnie od przyjętych w sprawie poglądów prawnych, kwestii zastosowania dyrektywy transferowej oraz innych elementów warunkujących roszczenia – nawet pomijając kwestię wadliwości proceduralnej ewentualnego umożliwienia obecnie stronie powodowej ponownego dowodzenia okoliczności nie objętych skuteczną procedurą z art. 380 k.p.c., a zatem sprekludowane z mocy art. 381 k.p.c., w przypadku trójki powodów którzy otrzymali propozycje należy uznać, iż ich sprawa może zostać rozstrzygnięta bez żadnego dalszego postępowania dowodowego, albowiem proces selekcji pracowników przeszli oni pomyślnie, a przyjęcia propozycji odmówili swoimi własnymi decyzjami, co jest jedynym faktem istotnym w ich przypadku. (pismo procesowe pozwanego – k. 418-420 a.s.) W piśmie procesowym z dnia 23 lipca 2021 r. (data stempla UP) powodowie, reprezentowani przez profesjonalnych pełnomocników w osobie radców prawnych wskazali, iż podtrzymują w pozew złożony w niniejszej sprawie i konsekwentnie wnoszą o: 1. przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do pozwu w postaci świadectwa pracy Powodów – na fakt rozwiązania umów pracy powodów z dniem 31 sierpnia 2017 r., 2. przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków:
- a)Z. B., sekretarza stanu, pełnomocnika do spraw utworzenia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
- b)J. D. Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w W. – pełnomocnika w województwie (...) (obszar działania oddziału) do spraw utworzenia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w W., powołanego przez pełnomocnika do spraw utworzenia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa; 3. przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron, z ograniczeniem go do przesłuchania powodów; 4. zobowiązanie pozwanego do złożenia do akt niniejszego postępowania:
- a)pracowniczych akt osobowych powodów z okresu pracy w Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w W. oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w tych aktach, w szczególności – zakresu obowiązków oraz świadectwa pracy,
- b)regulaminu organizacyjnego zniesionej Agencji Nieruchomości Rolnych wraz z załącznikami oraz regulaminu organizacyjnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wraz z załącznikami,
- c)uwierzytelnionego odpisu pisma Z. B., pełnomocnika do spraw utworzenia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 czerwca 2017 r., znak sprawy: (...), do G. U., prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w sprawie rejestracji pracowników w systemie ubezpieczeń społecznych w związku z mającym nastąpić zniesieniem Agencji Nieruchomości Rolnych, poprzez zobowiązanie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
- d)uwierzytelnionego odpisu pisma P. J., członka zarządu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 lipca 2017 r., znak: (...), do Z. B., sekretarza stanu, pełnomocnika do spraw utworzenia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, poprzez zobowiązanie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
- e)informacji o liczbie osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w dniu 31 sierpnia 2017 r. w Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w W. oraz informacji o liczbie osób zatrudnionych w dniu 31 sierpnia 2017 r. w Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w W., które z dniem 1 września 2017 r. stały się pracownikami Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w W.,
- f)imiennego wykazu pracowników Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w W. (obejmującego dane powodów) sporządzonego na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. – przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z dnia 23 marca 2017 r.), przekazanego pełnomocnikowi do spraw utworzenia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wraz z podaniem stanowisk pracy poszczególnych pracowników, warunków zatrudnienia oraz posiadanych kwalifikacji i stażu pracy, według stanu na dzień przekazania,
- g)wskazania kryteriów oceny przydatności powodów na zajmowanych stanowiskach pracy, poprzez przedstawienie Sądowi dokumentu stanowiącego podstawę oceny merytorycznej pracy powodów, co stanowić miało podstawę braku złożenia przez pełnomocnika do spraw utworzenia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w W. propozycji zatrudnienia powodów D. G. i T. C.
(1)propozycji zatrudnienia przez pełnomocnika ds. utworzenia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa propozycji zatrudnienia powodów w zreorganizowanej strukturze po dniu 1 września 2017 r.,
- h)wskazania kryteriów kontynuacji zatrudnienia w Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa innych pracowników na dotychczasowych stanowiskach Powodów i kryteriów braku zatrudnienia powodów od 1 września 2017 r., 5. przeprowadzenie dowodów opisanych w pkt 2, 3 i 4 niniejszego pisma na fakty:
- a)przyczyn i sposobu utworzenia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa,
- b)ustalenia obowiązków na stanowisku pracy, zakresu zadań i okresu zatrudnienia, zaniechania zastosowania obiektywnych, niedyskryminujących kryteriów w zatrudnieniu, co skutkowało bezpodstawną odmową złożenia powodom D. G. i T. C.
(1)propozycji zatrudnienia przez pełnomocnika ds. utworzenia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa od dnia 1 września 2017 r.,
- c)stosowania kryteriów dyskryminujących w zatrudnieniu,
- d)zaniechaniu stosowania przepisów gwarantujących zatrudnienie w odniesieniu do powodów G. B., M. Ż. i P. D.
(1)ze względu na wiek i zakaz rozwiązywania stosunku pracy (kwalifikujący do ochrony przedemerytalnej), mając na względzie faktyczny obowiązek pracodawcy zastosowania przepisów analogicznych, jak przy wypowiedzeniu umowy o pracę,
- e)przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę z dniem 1 września 2017 r. i automatycznej kontynuacji stosunku pracy na dotychczasowych warunkach pracy i płacy na podstawie art. 23 1 Kodeksu pracy w zw. z art. 3 ust. 1 dyrektywy 2001/23 z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów,
- f)transferu zadań, majątku i pracowników pomiędzy zniesioną Agencją Nieruchomości Rolnych a Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa i braku posiadania przez pozwanego przed dniem transferu własnych zasobów kadrowych, co stanowi przejście zakładu pracy na innego pracodawcę w rozumieniu art. 23
(1)Kodeksu pracy, zgodnie z mającym bezpośrednie zastosowanie art. 3 ust. 1 dyrektywy 2001/23 z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów,
- g)braku wykonania przez pełnomocnika do spraw utworzenia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa dyspozycji art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. – przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 624 ze zm.), podczas gdy doboru pracowników Agencji Nieruchomości Rolnych do kontynuowania zatrudnienia w Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa dokonali niemający umocowania ustawowego, wyznaczeni przez pełnomocnika pracownicy Agencji Nieruchomości Rolnych, co oznacza, że w procesie transferu pracowników nie miała zastosowania szczególna regulacja ustawowa, a typowanie pracowników, którym pracodawca chciał pogorszyć warunki zatrudnienia lub wygasić stosunek pracy nastąpiło w sposób dowolny, arbitralny, bez zastosowania jakichkolwiek kryteriów, często na zasadzie niedozwolonej dyskryminacji,
- h)zasad jakimi kierowano się przy naborze i wyborze nowych pracowników do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z zatrudnionych uprzednio pracowników w Agencji Nieruchomości Rolnych i Agencji Restrukturyzacji Rolnictwa,
- i)przyczyn i kryteriów, o których powodowie mieli wiedzę, a które skutkowały odmową zatrudnienia D. G. i T. C.
(1)w Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa, j) przyczyn braku przyjęcia propozycji zatrudnienia w Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa przez G. B., M. Ż. i P. D.
(1). Nadto, dodatkowo powodowie przedłożyli wyroki:
- a)Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2019r., sygn. akt: III PK 126/18,
- b)Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt: XXI Pa 277/19 i XXI Pz 109/19, wydane w sprawach o podobnym lub tożsamym stanie faktycznym jak w niniejszej sprawie, gdzie Sądy podzieliły argumentacje powodów i uwzględniły ich powództwa. (pismo procesowe powodów – k. 421-424 a.s.) W trakcie terminu rozprawy w dniu 12 stycznia 2022 r. pełnomocnik strony powodowej poparł pozew oraz wniósł jak dotychczas. Pełnomocnik strony pozwanej podtrzymał stanowisko, jak również zaoponował wnioskom dowodowym strony przeciwnej. Pozwany powołał się w powyższym względzie na wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku wydany w sprawie pod sygn. akt I ACa 428/18. (protokół rozprawy z 12.01.2022 r. – k. 489 a.s.) W trakcie terminu rozprawy w dniu 21 stycznia 2022 r. pełnomocnik uczestnika po stronie powoda T. C.
(1)– Związku Zawodowego (...) w osobie radcy prawnego poparł powództwo T. C.
(1)i dotychczasowe stanowisko w sprawie, nie popierając jednocześnie wniosku o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Sądu Rejonowego – wnosząc o jego zmianę. Pełnomocnik uczestnika poparł również wnioski dowodowe zgłoszone w piśmie procesowym z dnia 21 września 2018 r. z karty 158 a.s. nie zgłaszając zarzutów co do przesłuchania świadka Z. B.. (protokół rozprawy z 21.01.2022 r. – k. 501-501v a.s.) W trakcie terminu rozprawy w dniu 20 maja 2022 r. pełnomocnicy powodów podtrzymali w całości wniesione powództwa, wskazując na ewidentne naruszenie przepisów kodeksu pracy, jak również podnosząc, iż zapadły liczne prawomocne orzeczenia w kwestii wygaszania stosunków pracy. Pełnomocnik pozwanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wskazując na wyrok Sądu Najwyższego w sprawach pod sygn. akt II PK 196/18, II PK 129/18, III PK 126/18, jak również powołując się na orzeczenie Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie pod sygn. akt XXI Pa 8/21. (protokół rozprawy z 20.05.2022 r. – k. 629v a.s.) Nadto w piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2022 r. (data prezentaty BP) stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy z dnia 20 maja 2022 r., pozwany podtrzymał żądanie oddalenie powództwa w całości w sprawie, jak również wniósł o zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego - z należnymi odsetkami. Pełnomocnik pozwanego wskazał na to, iż tutejszy Sąd błędnie wyłożył wytyczne Sądu Najwyższego zawarte w postanowieniu z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt II PZ 14/20, wydanym w niniejszej sprawie i bezzasadnie przeprowadził postępowanie dowodowe w całości od początku. (załącznik do protokołu rozprawy – k. 632-633 a.s.) Sąd Okręgowy w Warszawie, XIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, ustalił i zważył, co następuje: Apelacja powodów zasługiwała na uwzględnienie niemalże w całości. Po pierwsze, zgodnie z utrwaloną judykaturą, sąd II instancji w granicach zaskarżenia bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności, które mogłyby wskazywać na nieważność postępowania. Sąd Okręgowy na początku rozważań był obowiązany również do rozważenia kwestii legitymacji procesowej strony pozwanej, albowiem powyższe stanowiło zarzut najdalej idący. W tym miejscu przypomnieć należy, iż wprawdzie Sąd Okręgowy w Warszawie XXI Wydział Pracy w wyroku z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt XXI Pa 252/18, zapadłym w niniejszej sprawie (który to wyrok ostatecznie został uchylony przez Sąd Najwyższy) wywiódł, iż pomimo posłużenia się pojęciem „zniesienia”, w istocie rzeczy doszło na podstawie art. 23
(1)k.p. do przejścia zakładu pracy Agencji Nieruchomości Rolnych na pozwanego pracodawcę, tj. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. W ocenie tutejszego Sądu wątpliwe wydaje się jednak odwoływanie do wykładni prawa europejskiego oraz przyjmowanie w realiach niniejszej sprawy ww. koncepcji polegającej na zastosowaniu reguły zawartej w art. 23
(1)k.p. Za właściwsze oraz znajdujące oparcie chociażby w przepisach ustawy z dnia 10 lutego 2017 roku – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa należy przyjąć odwołanie się do koncepcji sukcesji generalnej, którą przyjął Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do uchwały z 14 czerwca 2019 roku (III CZP 4/19, LEX nr 2685428). Wyjaśnić jednak należy, iż niezależnie od tego, czy w niniejszej sprawie winien znaleźć zastosowanie przepis art. 23
(1)k.p. wskazujący na przejście zakładu pracy lub jego części na KOWR, jak również przepisy Dyrektywy Rady 2001/23/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów (Dziennik Urzędowy L 082, 22/03/2001 P.0016 - 0020), czy też niezależnie od tego, czy w niniejszej sprawie zasadnym jest twierdzenie o tym, że w zakresie zastosowania art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 roku – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz.U. 2017, poz. 624, dalej: PwKOWR) doszło do sukcesji uniwersalnej KOWR po zlikwidowanej ANR (sukcesja mortis causa), nie budzi wątpliwości w świetle przepisów oraz dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego to, iż Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w W. legitymację taką w niniejszej sprawie posiadał. W zgodzie z art. 2 ustawy o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa z dnia 10 lutego 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 623) Krajowy Ośrodek jest państwową osobą prawną będącą agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 869, 1622, 1649, 2020 i 2473 oraz z 2020 r. poz. 284). Organem Krajowego Ośrodka jest Dyrektor Generalny, którego powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw rozwoju wsi (art. 4 ust. 1-2). Z kolei oddziały terenowe Krajowego Ośrodka działające w każdym województwie są jednostkami organizacyjnymi Krajowego Ośrodka (art. 5 ust. 1 pkt 2). Kierują nimi dyrektorzy, powoływani i odwoływani przez Dyrektora Generalnego (art. 5 ust. 2, ust. 3 pkt 3). Z przepisów ustawy o KOWR nie wynika zatem zdolność prawna oddziałów terenowych. W związku z tym, zgodnie z przepisami art. 64 i 65 k.p.c. a contrario, oddział terenowy nie posiada zdolności sądowej i procesowej. Trudno tym samym mówić o legitymacji biernej takiego oddziału w niniejszym procesie – w tym względzie rację miał pozwany. Jednakże w sprawie od początku jako strona pozwana występował Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Użycie frazy „ Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w W.” ma bowiem charakter doprecyzowujący, w związku z działalnością jakiej jednostki związana jest sprawa. Nie czyni to z Oddziału Terenowego w W. strony pozwanej. Co innego, gdyby oznaczenie strony pozwanej, użyte przez powodów w pozwie lub przez sąd I instancji w wyroku, wskazywało wyraźnie na oddział („Oddział Terenowy Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w W.”). Okoliczność taka jednak nie miała miejsca. Faktycznie poniekąd zasadnym wydaje się stwierdzenie, iż dokonywanie oceny kwestii wygaszania stosunków pracy stanowi pewnego rodzaju ingerencję Sądu w administracyjny zakres działalności państwa. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż to nie Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, czy też nie jego poprzednicy prawni ARR i ANR dokonali wprowadzenia instytucji wygaszenia stosunków pracy. Powyższe zostało bowiem na mocy przepisów ustawy, do której to regulacji obowiązany był zastosować się pracodawca. W tym miejscu warto przywołać to, iż zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 roku – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa ( Dz.U. 2017, poz. 624, dalej: PwKOWR) dnia 31 sierpnia 2017 roku nastąpiło zniesienie Agencji Rynku Rolnego (dalej: ARR) i Agencji Nieruchomości Rolnych (dalej: ANR). Zmiany te zostały uzupełnione o zastrzeżenie, że KOWR dnia 1 września 2017 roku z mocy prawa wstępuje w ogół praw i obowiązków znoszonej ANR. W uzasadnieniu do uchwały z 14 czerwca 2019 roku (III CZP 4/19, LEX nr 2685428) Sąd Najwyższy wskazał, że w zakresie zastosowania art. 46 ust. 1 PwKOWR doszło do sukcesji uniwersalnej KOWR po zlikwidowanej ANR (sukcesja mortis causa), którą to koncepcję również podziela tutejszy Sąd Okręgowy, o czym mowa szerzej w dalszych rozważaniach prawnych. Wówczas, wraz z powołaniem w dniu 1 września 2017 roku Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, pojawiła się wspomniana problematyka wygaszania stosunków pracy, mianowicie regulacja zawarta w art. 51 ust. 7 ustawy o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa z dnia 10 lutego 2017 roku (Dz.U. 2020, poz. 481 tekst jedn.) przewidywała wygaśnięcie stosunków pracy pracowników w niej wskazanych z woli ustawodawcy w dniu 31 sierpnia 2017 roku, chyba że przed tym dniem nowy pracodawca zaproponował tym pracownikom nowe warunki pracy lub płacy na dalszy okres. Jednocześnie, wyjaśnić w tym miejscu należy, iż Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa jest państwową osobą prawną, której Skarb Państwa powierzył wykonywanie prawa własności w odniesieniu do nieruchomości przekazanych do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, określone w ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, a także w innych przepisach i dokumentach, wyznaczających kierunki i zakres działania KOWR oraz realizacji założeń polityki społeczno-gospodarczej państwa, zwłaszcza na rzecz wsi, rolnictwa i gospodarki żywnościowej. W ramach określonego w art. 5 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ustawowego stosunku powiernictwa, KOWR uzyskał kompetencję do wykonywania we własnym imieniu praw Skarbu Państwa w odniesieniu do, stanowiącego własność Skarbu Państwa, mienia Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa występuje w obrocie prawnym samodzielnie, jako odrębny jego uczestnik (osoba prawna). Uwzględnienie powyższego statusu prawnego KOWR-u jako państwowej jednostki Skarbu Państwa, daje zatem w istocie postawy do obciążenia również pozwanego odpowiedzialnością za regulację prawną tyczącą się kwestii wygaszania stosunków prawnych. W powyższej kwestii wypowiadał się również Sąd Najwyższy przykładowo w wyroku z dnia 26 września 2019 r., w sprawie pod sygn. akt III PK 126/18. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na to, iż zgodnie z przepisami wprowadzającej z dniem KOWR z dniem 1 września 2017 r. z mocy prawa wstępuje w ogół praw i obowiązków znoszonej Agencji Nieruchomości Rolnych, w szczególności: 1) mienie Agencji Nieruchomości Rolnych staje się mieniem KOWR; 2) wierzytelności i zobowiązania Agencji Nieruchomości Rolnych stają się wierzytelnościami i zobowiązaniami KOWR (art. 46 ust. 1 ustawy wprowadzającej). Przepisy te nie stwarzają problemów interpretacyjnych, jasno z nich wynika, że „wstąpienie w ogół prawo i obowiązków” obejmuje także roszczenia odszkodowawcze pracowników, których umowy o pracę wygasły. Jak dalej wyjaśnił Sąd Najwyższy, przewidziane w art. 46 ust. 1 ustawy wprowadzającej następstwo ogólne KOWR po ANR w zakresie praw i obowiązków należy kwalifikować jako przejście na inną osobę uprawnienia lub obowiązku. Klasyfikacja ta oznacza, że pozwany w zakresie obowiązków – w tym mających podstawę w przepisach prawa pracy – spoczywających na ANR nie może zasłaniać się brakiem legitymacji biernej, czy też skutecznie podnosić, że nie dokonywał czynności rodzących odpowiedzialność. W konsekwencji wyżej wskazanych wywodów sprawa podlegała zatem merytorycznemu rozstrzygnięciu – zarzuty strony pozwanej w kwestii legitymacji procesowej pozwanego należało uznać za bezzasadne. Nadto, nie budzi wątpliwości tutejszego Sądu, iż zachodziły podstawy prawne do dochodzenia przez powodów roszczenia tytułem odszkodowania wobec niezgodnego z prawem stwierdzenia wygaśnięcia z dniem 31 sierpnia 2017 r. łączących ich z pozwanym stosunków pracy. Wprawdzie strona pozwana powołała się w powyższym względzie na szereg orzeczeń, w tym również Sądu Najwyższego, przy czym jednocześnie orzecznictwo to w ostatnim czasie ugruntowało się w istocie w kierunku wskazującym na możliwość dochodzenia tego rodzaju roszczeń, a co więcej na zasadność roszczeń powodów. Odnosząc się chociażby do przywołanego przez stronę pozwaną wyroku z dnia 8 lipca 2020 r. w sprawie pod sygn. akt II PK 196/18, Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię transferu w rozumieniu art. 23
(1)§ 1 k.p. wyjaśniając, iż skoro powód w tamtejszej sprawie domagał się przywrócenia do pracy, a efektem przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę jest trwanie (z mocy prawa) dotychczasowego stosunku pracy, roszczenie to należałoby uznać za bezzasadne. W takich realiach celowym byłoby zatem występowanie z żądaniem dopuszczenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Strona pozwana błędnie zatem zinterpretowała wnioski ww. rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego i pominęła wynik ww. procesu. Wskazać bowiem należy, iż w tamtejszej sprawie skargę kasacyjną wywiódł powód, który zarzucił naruszenie między innymi art. 23
(1)k.p. przez jego niezastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie przez Sąd odwoławczy, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie miało miejsca przejście zakładu pracy powoda lub jego części na KOWR, jak również naruszenie art. 1 ust. 1 lit. c Dyrektywy Rady 2001/23/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów (Dziennik Urzędowy L 082, 22/03/2001 P.0016 - 0020) przez jego niezastosowanie i uznanie, że nie doszło do przejęcia samodzielnego stanowiska pracy powoda przez KOWR. Sąd Najwyższy uznał, iż skarga kasacyjna powoda jest zasadna, przy czym stanął na stanowisku, iż faktycznie chybiony jest zarzut naruszenia art. 23
(1)k.p. i art. 1 ust. 1 lit. c Dyrektywy Rady 2001/23/WE z dnia 12 marca 2001 r. Jednocześnie jednak Sąd Najwyższy nie przesądził o tym, jakoby pracownikom ARR i ANR nie przysługiwały żadne roszczenia w związku z wygaszeniem ich stosunków pracy. Podkreślenia wymaga w istocie to, iż próżno szukać orzeczenia Sądu Najwyższego w sprawach pracowników, którym wygaszono stosunki pracy w związku z powstaniem KOWR, które rozstrzygałoby na niekorzyść tych pracowników. Na orzeczenia tego rodzaju niewątpliwie zaś nie powołał się pełnomocnik strony pozwanej. Co zaś się tyczy przywołanej przez pozwanego sprawy rozstrzygniętej przez Sąd Okręgowy w Warszawie XXI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt XXI Pa 8/21, oddalającym powództwo, podkreślić trzeba, iż wyrok ten zapadł w częściowo odmiennym aniżeli ten w niniejszej sprawie stanie faktycznym. Powód w tamtejszym postępowaniu był bowiem pracownikiem na wyższym stanowisku kierowniczym – D. Zespołu (...) – na podstawie powołania. Sąd Okręgowy opierał się zatem na założeniu, iż w przypadku powołania ochrona stosunku pracy nie jest tak daleka jak w przypadku zwykłej umowy o pracę. Powód należący do wyższej kadry kierowniczej nie miał zatem zagwarantowanej stabilności zatrudnienia. Nie bez znaczenia pozostawała również okoliczność, że żaden z pracowników znoszonych Agencji nie otrzymał propozycji pracy na podstawie powołania. Już z uwagi na tę okoliczność rozważania zwarte w orzeczeniu zapadłym w sprawie pod sygn. XXI Pa 8/21 nie mogły znaleźć zastosowania w sprawie niniejszej. Niewątpliwym jest bowiem, iż odmowa przyjęcia propozycji dalszego zatrudnienia jest w sposób odmienny oceniana w przypadku pracownika wykonującego obowiązki na podstawie aktu powołania aniżeli w odniesieniu do pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę. Zasadnym jest zatem stwierdzenie, iż gros zarzutów podnoszonych przez stronę pozwaną, w tym w kwestii dopuszczalności roszczenia o odszkodowanie, nie mógł znaleźć uznania tutejszego Sądu Okręgowego, zwłaszcza w realiach, w których kwestia dochodzenia roszczeń o odszkodowanie w związku z wygaszaniem stosunków pracy z uwagi na fakt powołania KOWR-u w istocie została w sposób ugruntowany rozstrzygnięta zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i doktrynie, o czym mowa szerzej w dalszych rozważaniach prawnych. W tym miejscu wskazać należy, iż nie budziła zatem wątpliwości dopuszczalność dochodzenia przez powodów w niniejszej sprawie roszczeń o odszkodowanie. Odnosząc się zaś kolejno do kwestii terminu dochodzenia roszczeń o odszkodowanie, przypomnieć należy, iż w odpowiedzi na pozew w istocie wśród pierwszych zarzutów odnośnie powództwa Pełnomocnik Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) oświadczył, iż uchybiono terminowi na wniesienie powództwa do Sądu, bowiem już w terminie 21 dni liczonym od dnia 31 maja 2017 r. należało wnieść pozew, najpóźniej do dnia 31 maja 2017 r., kiedy to Pełnomocnik ds. utworzenia KOWR wyraził wolę (złożył oświadczenie woli w rozumieniu art. 60 k.c.), iż nie zakwalifikował do dalszego zatrudnienia tych pracowników ANR, którym nie złożył propozycji w tym terminie. Wywody te jednak należy uznać za błędne. Jak słusznie wywiodła strona powodowa, pełnomocnik w terminie do dnia 31 maja 2017 r. proponował na piśmie zatrudnienie w KOWR, określając warunki pracy i płacy, w tym miejsce zatrudnienia pracownikom ANR. Pracownicy w terminie miesiąca od dnia otrzymania propozycji Pełnomocnika składali oświadczenie o przyjęciu albo odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków zatrudnienia. Pracownicy, którzy złożyli oświadczenie o przyjęciu zaproponowanych warunków zatrudnienia, stali się z dniem 1 września 2017 r. pracownikami KOWR. Dotychczasowy stosunek pracy pracowników ANR i pracowników ARR wygasł w dniu 31 sierpnia 2017 r. w przypadku złożenia oświadczenia o odmowie przyjęcia warunków zatrudnienia zaproponowanych, w przypadku niezłożenia w terminie oświadczenia oraz, jeżeli w terminie do dnia 31 maja 2017 r. nie zostało im zaproponowane zatrudnienie w nowoutworzonym KOWR. W zgodzie zaś z art. 264 § 2 k.p. żądanie przywrócenia do pracy lub odszkodowania wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia lub od dnia wygaśnięcia umowy o pracę. Od daty 31 sierpnia 2017 r. należało zatem liczyć termin 21-dniowy na wystąpienie z powództwem o odszkodowanie w niniejszej sprawie. Termin ten został zaś przez powodów niewątpliwie zachowany, bowiem pozew został nadany w placówce operatora Poczty Polskiej w dniu 21 września 2017 r., na co wskazuje data stempla na kopercie. (k. 31 a.s.) Sąd Najwyższy w swych orzeczeniach wydanych w niniejszej sprawie nie wskazywał zaś na to jakoby termin powyższy nie został zachowany. Przechodząc zaś do kwestii postępowania dowodowego, zgodnie natomiast z art. 382 k.p.c. sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. Przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy działania sądu drugiej instancji, gdyż swoją funkcję merytoryczną (rozpoznawczą) sąd ten spełnia – w zależności od potrzeb oraz wniosków stron – stosując (przez odesłanie zawarte w art. 391 k.p.c.) właściwe przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Art. 382 k.p.c. nie nakłada przy tym na sąd drugiej instancji obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego, lecz sąd ten jest władny samodzielnie dokonać ustaleń faktycznych bez potrzeby uzupełniania materiału dowodowego zebranego przed sądem pierwszej instancji, o ile zachodzą ku temu potrzeby (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 1999 r., III CKN 254/98, LEX nr 521901; z dnia 2 marca 2000 r., III CKN 257/00, LEX nr 530723 i z dnia 17 lipca 2008 r., II CSK 102/08, LEX nr 447689). W tym miejscu przypomnieć zaś należy, iż sprawa niniejsza jest ponownie rozpoznawana przez sąd II instancji. Dwukrotnie bowiem Sąd Najwyższymi postanowieniami z dnia z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II PZ 2/19 oraz kolejno z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt II PZ 14/20 uchylał wyroki Sądu Okręgowego w Warszawie i sprawę przekazywał temu Sądowi do rozpoznania. W motywach ww. postanowień Sąd Najwyższy stanął bowiem na stanowisku, iż sąd drugiej instancji bezpodstawnie i błędnie uznał, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, podczas gdy sąd ten orzekł merytorycznie oddalając roszczenia powodów po dokonaniu oceny prawnej, że w spornych sprawach nie ma zastosowania dyrektywa unijna 2001/23/WE. W ocenie Sądu Najwyższego taka ocena należy do sporu o wykładnię przepisów prawa unijnego, przeto poddaje się merytorycznej weryfikacji apelacyjnej sądu drugiej instancji. Natomiast, jeżeli sąd drugiej instancji ocenia, że do zweryfikowania zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji konieczne jest dokonanie ustaleń „na okoliczność transferu zadań, majątku i pracowników pomiędzy zniesioną Agencją Nieruchomości Rolnych a Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa”, to na podstawie art. 382 k.p.c. powinien we własnym zakresie uzupełnić potencjalnie potrzebne mu ustalenia dla zweryfikowania zasadności zastosowania przepisów unijnej dyrektywy transferowej przy ocenie spornych roszczeń odszkodowawczych, mając na uwadze, że niektórzy powodowie odmówili przyjęcia zaproponowanych im nowych warunków zatrudnienia, a pozostałym, którzy nie otrzymali takich propozycji lub w ogóle nie odnieśli się do nich, zagwarantowano konkretne uprawnienia z tytułu wygasłych stosunków pracy z upływem okresów równych okresom wypowiedzenia. Przede wszystkim i skoro w przedmiotowej sprawie sąd pierwszej instancji negatywnie osądził roszczenia powodów orzekając co do istoty sprawy, to sąd drugiej instancji bezpodstawnie i błędnie uznał, że nie doszło do merytorycznego rozpoznania istoty sporów ze względu na brak dalszych ustaleń, które i tak w żadnym razie nie wymagały przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości w rozumieniu art. 386 § 4 in fine k.p.c. Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż nawet potrzeba znacznego uzupełnienia postępowania dowodowego nie może stanowić podstawy do wydania przez sąd drugiej instancji wyroku kasatoryjnego. Kierując się wykładnią językową jest pewne, że sąd drugiej instancji nabywa uprawnienia kasatoryjne wyłącznie wówczas, gdy w sprawie nie przeprowadzono postępowania dowodowego albo przeprowadzono dowody na okoliczności nieistotne w sprawie (por. postanowienie Sądu Najwyższego: z 3 marca 2016 r., II CZ 110/15, LEX nr 2009506; z 20 lutego 2015 r., V CZ 112/14, LEX nr 1677146; z 21 października 2014 r., III PZ 9/14, LEX nr 1532750; z 5 listopada 2013 r., II PZ 28/13, OSNP 2014 nr 10, poz. 146 i powołane tam orzecznictwo). Dodatkowo Sąd Najwyższy podkreślił, że w obecnym stanie prawnym ze względu na przyjęty model apelacji pełnej, postępowanie przed sądem drugiej instancji stanowi kontynuację postępowania pierwszoinstancyjnego. A zatem usunięcie wadliwości lub uzupełnienie postępowania dowodowego, nawet w znacznym zakresie, bez względu na ich znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia, powinno nastąpić w drugoinstancyjnym – a nie ponowionym pierwszoinstancyjnym postępowaniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 listopada 2013 r., III CZ 51/13, LEX nr 1422036 oraz uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008 nr 6, poz. 55 z glosą G. Rząsy i A. Urbańskiego). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, Sąd Okręgowy w Warszawie po pierwsze zasadniczo zaaprobował ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oraz przyjął je za własne co oznacza, że nie zachodzi konieczność ich szczegółowego powtarzania (por. wyroki Sądu Najwyższego z 27 marca 2012 r., III UK 75/11, LEX nr 1213419; z 14 maja 2010 r., II CSK 545/09, LEX nr 602684; z 27 kwietnia 2010 r., II PK 312/09, LEX nr 602700; z 20 stycznia 2010 r., II PK 178/09, LEX nr 577829; z 8 października 1998 r., II CKN 923/97, OSNC 1999 Nr 3, poz. 60). Sąd Rejonowy dokonał jednak błędnej wykładni przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie, co doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia. W tym względzie wskazać również należy, iż wprawdzie należało podzielić ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, jednakże zachodziła potrzeba dodatkowego uzupełnienia stanu faktycznego o niektóre istotne informacje, których sąd I instancji nie powołał w uzasadnieniu do zaskarżonego wyroku. W zgodzie zatem z wytycznymi wyrażonymi przez Sąd Najwyższy, sąd II instancji dokonał samodzielnie uzupełnienia stanu faktycznego na podstawie wyżej przywołanego przepisu art. 382 k.p.c., jak również dokonał merytorycznej oceny roszczeń powodów. Przed przejściem stricte do uzupełnienia ustaleń faktycznych, wpierw w tym miejscu Sąd Okręgowy obowiązany był odnieść się do kwestii samego dopuszczenia dowodów przed sądem II instancji, bowiem w toku postępowania apelacyjnego zgłoszono zastrzeżenia do protokołu w trybie art. 162 k.p.c. Co więcej, przypomnieć w tym miejscu należy, iż Sąd Rejonowy w trakcie rozprawy w dniu 2 lutego 2018 r. dokonał pominięcia wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków i stron, albowiem w ocenie sądu I instancji sprawa nadawała się do rozstrzygnięcia bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. (k. 81 a.s.) Sąd Rejonowy dopuścił dowód z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i aktach osobowych powodów. Sąd I instancji postanowił również oddalić wnioski dowodowe wskazane w pozwie w pkt 5 b-h, tj. o dopuszczenie dowodu z: - regulaminu organizacyjnego zniesionej Agencji Nieruchomości Rolnych wraz z załącznikami oraz regulaminu organizacyjnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wraz z załącznikami, - uwierzytelnionego odpisu pisma Z. B., pełnomocnika do spraw utworzenia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 czerwca 2017 r., znak sprawy: (...), do G. U., prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w sprawie rejestracji pracowników w systemie ubezpieczeń społecznych w związku z mającym nastąpić zniesieniem Agencji Nieruchomości Rolnych, poprzez zobowiązanie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, - uwierzytelnionego odpisu pisma P. J., członka zarządu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 lipca 2017 r., znak: (...), do Z. B., sekretarza stanu, pełnomocnika do spraw utworzenia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, poprzez zobowiązanie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, - informacji o liczbie osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w dniu 31 sierpnia 2017 r. w Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w W. oraz informacji o liczbie osób zatrudnionych w dniu 31 sierpnia 2017 r. w Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w W., które z dniem 1 września 2017 r. stały się pracownikami Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w W., - imiennego wykazu pracowników Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w W. (obejmującego dane Powodów) sporządzonego na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. - przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z dnia 23 marca 2017 r.), przekazanego pełnomocnikowi do spraw utworzenia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wraz z podaniem stanowisk pracy poszczególnych pracowników, warunków zatrudnienia oraz posiadanych kwalifikacji i stażu pracy, według stanu na dzień przekazania, - wskazania kryteriów oceny przydatności Powodów na zajmowanych stanowiskach pracy, poprzez przedstawienie Sądowi dokumentu stanowiącego podstawę oceny merytorycznej pracy Powodów, co stanowić miało podstawę braku złożenia przez pełnomocnika do spraw - utworzenia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w W. propozycji zatrudnienia Powodów w zreorganizowanej strukturze po dniu 1 września 2017 r., - wskazania kryteriów kontynuacji zatrudnienia w Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w W. innych pracowników na dotychczasowych stanowiskach Powodów i kryteriów braku zatrudnienia Powodów od 1 września 2017 r. (pozew - k. 506 a.s.) Sąd Rejonowy postanowił również oddalić wniosek dowodowy strony powodowej o złożenie listy pracowników, która została przygotowana na podstawie art. 51 ustawy wprowadzającej przepisy o KOWR w zakresie powodów w celu wykazania, czy były brane pod uwagę kwalifikacje powodów, bądź czy dobór pracowników był dowolny i czy były inne przesłanki tego wyboru. (k. 81v a.s.) W tym miejscu należy zaś nadmienić, iż oddalenie przez Sąd Rejonowy wniosków dowodowych strony powodowej nie zostało objęte skutecznym zastrzeżeniem w trybie art. 162 k.p.c., pomimo tego, iż powodowie reprezentowani byli w sprawie przez profesjonalnych pełnomocników. Strona powodowa złożyła po mowach końcowych oświadczenie, że „składa zastrzeżenie do protokołu” jednak nie wskazano czego to oświadczenie dotyczy. Jak słusznie bowiem zauważył pozwany, oświadczenie złożone po zamknięciu przewodu sądowego oraz mowach końcowych bez wskazania przy jego składaniu ani czego dotyczy, ani jakie regulacje (choćby ogólnie) Sąd miał w ocenie strony powodowej naruszyć nie jest zastrzeżeniem w rozumieniu art. 162 k.p.c. i nie może być tak traktowane. Sformułowanie zastrzeżenia z art. 162 k.p.c., nie wyjaśniając na czym uchybienie polega, uniemożliwia sądowi naprawienie uchybienia, o ile rzeczywiście zachodzi. Tylko bowiem poprzez prawidłowo umotywowane zastrzeżenie apelujący może kwestionować niezasadne w jego odczuciu oddalenie wniosku dowodowego, przeciwko któremu oponował i to w sposób pozwalający sadowi na zmianę, w toczącym się już postępowaniu, a nie w przyszłym postępowaniu odwoławczym, swojego stanowiska co do dopuszczenia określonego dowodu na jednoznacznie określoną, istotną dla sprawy okoliczność. Celem regulacji z art. 162 k.p.c. jest pobudzenie inicjatywy stron w doprowadzeniu do szybkiego usunięcia dostrzeżonych przez nie naruszeń przepisów postępowania i umożliwienie sądowi niezwłocznego naprawienia błędu. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 7 lipca 2016 r., I ACa 106/16, Legalis, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2017 r. w sprawie I ACa 276/16, publ. LEX nr 2322306) Nadto, pełnomocnik powodów w apelacji zaniechał zgłoszenia wniosku w trybie art. 380 k.p.c. w przedmiocie pominięcia niezrealizowanych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego wniosków dowodowych. Podkreślić bowiem w tym miejscu trzeba, iż niezaskarżalne postanowienie oddalające wniosek dowodowy może być poddane kontroli na podstawie art. 380 k.p.c. przy rozpoznawaniu apelacji, jeśli decyzja dowodowa miała wpływ na wynik sprawy. Warunkiem przeprowadzenia takiej kontroli jest jednak złożenie we wnoszonym środku odwoławczym wniosku w tym przedmiocie. Należy przy tym podkreślić, że w odniesieniu do środków zaskarżenia wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników wniosek taki powinien być jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania pismom wnoszonym przez takich pełnomocników treści wprost w nich niewyrażonych. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 28.10.2009 r., II PZ 17/09, LEX nr 559946) Okoliczność związana z uchybieniami ze strony pełnomocników powodów i brakiem zgłoszenia stosownych zastrzeżeń odnośnie pominięcia przez Sąd Rejonowy wniosków dowodowych jak również niezgłoszenie wniosku w trybie art. 380 k.p.c., nie przesądzało jednak ostatecznie w niniejszej sprawie o braku możliwości przeprowadzenia przez sąd II instancji niezbędnego do wyjaśnienia sprawy postępowania dowodowego. Decydujące w tym względzie były bowiem wspomniane już powyżej wytyczne Sądu Najwyższego, które Sąd Okręgowy obowiązany był uwzględnić, bowiem zaniechanie procedowania zgodnie z wytycznymi mogłoby skutkować ponownym wydaniem orzeczenia kasatoryjnego. Co więcej, wyjaśnić w tym miejscu należy, iż regulacje prawne tyczące się kwestii pominięcia wniosków dowodowych przed sądem I instancji, nie zawierają w swej treści bezwzględnych wymogów co do rozstrzygnięć, które Sąd jest obowiązany wydać w danych okolicznościach, nawet jeżeli orzeczenie o pominięciu wniosków dowodowych nie zostało opatrzone stosownym zastrzeżeniem zgłoszonym w trybie art. 162 k.p.c. W tym względzie zwrócić należy uwagę chociażby na treść art. 381 k.p.c., w zgodzie z którym Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Przepis ten nie stanowi zatem o obligatoryjnej potrzebie pominięcia nowych wniosków dowodowych, lecz wskazuje na fakultatywność w działaniu sądu II instancji. Sąd odwoławczy winien bowiem rozważyć, czy przeprowadzenie danego dowodu zgłoszonego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym tyczy się wykazania okoliczności na rzecz i korzyść wyłącznie jednej strony procesu, czy też przeprowadzenie tego rodzaju wniosków dowodowych zasadne jest z uwagi na interes obu stron procesu. Warto zaś w tym miejscu bowiem zaznaczyć, biorąc pod uwagę dotychczasowy dorobek orzecznictwa w kwestii całokształtu okoliczności powstania Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa i wygaszania stosunków pracy, iż w istocie to na stronie pozwanej w myśl art. 6 k.c. ciążył obowiązek wyjaśnienia kwestii dotyczącej trybu rozwiązania stosunków pracy i ich legalności oraz zasadności, jak również wykazania tego, iż pozwany nie dopuścił się praktyk dyskryminacyjnych wobec pracowników. Wskazać bowiem trzeba, iż powyższe zarzuty dyskryminacji w szczególności odnosiły się do powodów będących w wieku przedemerytalnym (G. B., T. C.
(1), P. D.
(2)i M. Ż.), co wskazuje na kryterium dyskryminacji pod postacią wieku, jak również odnosiły się do braku czytelnych kryteriów odnośnie niepowierzenia propozycji dalszego zatrudnienia jednemu spośród czterech ww. powodów (tj. T. C.
(1)). W konsekwencji, przeprowadzenie dowodów, które zostały pominięte przez sąd I instancji było istotne chociażby przez pryzmat interesu pozwanego pracodawcy, na którym ciążył obowiązek przeprowadzenia kontrdowodu. Po pierwsze Sąd Okręgowy postanowił zatem dopuścić dowód z zeznań świadków Z. B., J. M. oraz z dokumentów wnioskowanych w pozwie oraz w piśmie z dnia 21 lipca 2021 r. (k. 489v a.s., k. 501v a.s.) Wskazać w tym miejscu trzeba, iż pełnomocnik pozwanej złożył zastrzeżenie z art. 162 k.p.c. wskazując na uchybienie art. 380 k.p.c., art. 162 k.p.c. i art. 381 k.p.c. Nadto, w piśmie z dnia 19 stycznia 2022 r. (data prezentaty BP) pełnomocnik strony pozwanej dokonał rozwinięcia i uzasadnienia ww. zastrzeżenia wskazując na uchybienie przepisom art. 380 k.p.c., 162 k.p.c. oraz 381 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c., a wynikowo także art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Dodatkowo – z daleko posuniętej ostrożności procesowej, strona pozwana wskazała, iż składa również zastrzeżenie podnosząc uchybienie przepisom art. 235 2 § 1 pkt 3 i 5 w zw. z art. 227 k.p.c. W związku z powyższym strona pozwana wniosła o reasumpcję postanowienia dowodowego w sprawie i jego zmianę w ten sposób, że Sąd wnioski dowodowe strony powodowej pominie, jak również poddała pod rozwagę Sądu również zniesienie postępowania w części dotyczącej zeznań świadka przesłuchanego już w sprawie oraz wystąpienie z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego w przedmiocie interakcji art. 380 k.p.c., 162 k.p.c. oraz 381 k.p.c., mając na uwadze, że w istocie, w przypadku, w którym sprawa niniejsza zostanie zakończona, ten wątek byłby w sprawie wątkiem kasacyjnym (jedynym, zważając na fakt, że w zasadzie wszelkie inne wątpliwości prawne zostały już przez Sąd Najwyższy wyjaśnione w orzeczeniach). Strona pozwana wywodziła bowiem, iż to właśnie merytorycznego rozpoznania sporu – nie zaś jego rozpoznania w konkretnym kierunku, oczekiwał w sprawie Sąd Najwyższy, dwukrotnie wskazując na to, że postępowanie dowodowe może być w drugiej instancji uzupełnione, nie zaś prowadzone od początku w całości. Dopuszczanie wszelkich wniosków dowodowych zgłoszonych wcześniej w pozwie prowadzi tymczasem do „resetu” postępowania – dokładnie tego, czego próbował dokonać drugi skład Sądu Okręgowego orzekający w niniejszej sprawie i co stało się podstawą uchylenia orzeczenia po raz kolejny z obawy o naruszenie standardu dwuinstancyjności, i co zostało przez Sąd Najwyższy słusznie zakwestionowane. Odpowiedzią obecnie nie jest zatem podążanie tą samą ścieżką po raz trzeci – z ta różnicą, że obecnie postępowanie od początku przeprowadzi Sąd Okręgowy, nie wydając orzeczenia kasatoryjnego – a rozpoznanie sprawy merytorycznie taką, jaka ona jest, zgodnie z przepisami procedury cywilnej. (załącznik do protokołu – k. 496-500 a.s.) Kolejno, Sąd Okręgowy postanowił zatem również o dopuszczeniu dowodu z zeznań świadka Z. M. (k. 620v a.s.), jak również W. S. (k. 621v a.s.) Pełnomocnik pozwanego złożył w trybie art. 162 k.p.c. zastrzeżenie również co do dopuszczonych dowodów z dokumentów, informacji i wskazań zgodnie z zarządzeniem z dnia 31 marca 2022 r., oraz w zakresie dopuszczonych dowodów z zeznań ww. świadków, wskazując na uchybienie przepisom art. 380 k.p.c., art. 381 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c., art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji, jak również art. 235
(2)§1 pkt 2, 3,4 i 5 k.p.c. w związku z art. 227 k.p.c., przy czym w stosunku do dowodu w postaci regulaminów organizacyjnych ARR i ANR wskazał na naruszenie punktu 2 i 3 art. 235
(2)§1 k.p.c., w zakresie dowodów w postaci pisma Z. B. oraz P. J. punktów 2 i 5 tego przepisu, wskazując jednocześnie, że wniosek dowodowy nie zmierzał do zobowiązania pozwanego do przedstawienia tej dokumentacji , a zażądania jej od podmiotu trzeciego tj. Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W zakresie dowodów w postaci informacji o liczbie osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w dniu 31 sierpnia 2017 r. w ANR w W. oraz o informacji o liczbie osób zatrudnionych w dniu 31 sierpnia 2017 r. w ANR OT w W., które z dniem 1 września 2017 r. stały się pracownikami KOWR, punktu 3 i 5 tego przepisu, w zakresie dowodów w postaci wykazów punktu 3 tego przepisu, a dowodów w postaci wskazań zgodnie z ust. 4 listery g i h pisma powodów z 21 lipca 2021 r. punktów 3 i 4 tego przepisu. (zastrzeżenie – k. 623 a.s.) Sąd Okręgowy dopuścił również dowód z zeznań stron na podstawie art. 299 k.p.c. i art. 309 k.p.c. na okoliczność zasad, kryteriów, podstaw typowania pracowników do przejścia do KOWR, ograniczając ten dowód do przesłuchania powodów. (k. 625-625v a.s.) Ostatecznie Sąd pominął dowód z zeznań D. G. wobec jej niestawiennictwa na terminie rozprawy w dniu 20 maja 2022 r. i nie wzięcia udziału zdalnie w rozprawie na podstawie art. 302 k.p.c. (k. 629v a.s.) Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy zostały zaś wyjaśnione w sposób wystarczający, tym samym nie zachodziły potrzeby do dalszego wzywania ww. powódki na kolejne terminy rozpraw celem przesłuchania. Sąd Okręgowy nie widział ostatecznie podstaw do reasumpcji postanowień rozstrzygających o ww. wnioskach dowodowych w zgodzie ze stanowiskiem strony pozwanej. Brak było bowiem podstaw do podzielenia twierdzeń strony pozwanej, jakoby Sąd nie był obowiązany do dokonywania niezbędnych ustaleń faktycznych – na odmienne okoliczności wskazywał w istocie Sąd Najwyższy w wyżej przywołanych orzeczeniach uchylających wyroki sądu II instancji i przekazujących sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy przedstawiając bowiem wytyczne dla Sądu Okręgowego wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego i wyjaśnił: „Tym samym powinnością Sądu było zastosowanie mechanizmu zapobiegającego nadmiernej uznaniowości pracodawcy przy dokonywaniu rozwiązań stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. W oświadczeniu Pełnomocnika (zastępującego pracodawcę) o „wygaśnięciu” umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony z powodu zmian organizacyjnych, powodujących zmniejszenie zatrudnienia, powinna być wskazana także przyczyna wyboru pracownika do zwolnienia z pracy (kryteria doboru), gdy dotyczy tylko części spośród większej liczby takich samych lub podobnych stanowisk pracy, chyba że jest oczywista lub znana pracownikowi, co wpływa też na ocenę postulatu konkretności przyczyny rozwiązania stosunku pracy”. Powyższe wytyczne zawarte zostały w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt II PZ 14/20, wydanym w niniejszej sprawie. Co już zatem zostało powyżej wyjaśnione, odmiennie aniżeli strona pozwana to czyniła, należało odczytywać wytyczne Sądu Najwyższego, który zwrócił uwagę na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego, nawet jeżeli uzupełnienie to miałoby charakter znaczny. Mając na uwadze realia niniejszej sprawy za zasadną należy zatem uznać potrzebę przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego celem poczynienia ustaleń odnoszących się do kwestii tego, czy i jakie kryteria doboru stosowane były w trakcie tworzenia wykazów pracowników wskazywanych do dalszego zatrudnienia lub rozwiązania stosunku pracy przy uwzględnieniu tego, iż miejsce miało wygaszanie stosunków pracy poprzez oświadczenie woli składane pracownikowi przez Pełnomocnika ds. utworzenia KOWR. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na potrzebę pochylenia się zwłaszcza nad sytuacją powodów, którzy nie otrzymali propozycji dalszego zatrudnienia w KOWR – ich sytuacja wymaga bowiem szerokiego omówienia zwłaszcza w realiach, w których podnoszono kwestie związane z dyskryminacją. Sąd Okręgowy uzupełnił zatem ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego o następujące okoliczności: Powód T. C.
(1)ukończył studia (...) dzienne na Wydziale (...) w zakresie ekonomiki i organizacji rolnictwa w (...) w W.. Od dnia 1 grudnia 1994 r. do dnia 31 grudnia 1994 r. T. C.
(1)był zatrudniony w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na stanowisku (...). Od dnia 1 stycznia 1995 r. powód był zatrudniony w Agencji Nieruchomości Rolnych na następujących stanowiskach: -(...) w Zespole (...) od 01.Ó1.1995 r. do 31.10.1995 r. - (...) w Zespole (...) od 01.11.1995 r. do 31.05.1996 r. - (...) w Zespole (...) od 01.06.1996 r. do 30.06.2000 r. - (...) w Zespole (...) od 01.07.2000 r. do 19.10.2005 r., w tym: - (...)- Kierownika Sekcji (...) w Zespole (...) od 01.03.2003 r. do 19.10.2005 r. - Zastępcy D. Zespołu (...) od 20.10.2005 r. do 31.01.2008 r. - D. Zespołu (...) od 01.02.2008 r. do 13.10.2015 r. - (...) w Oddziale Terenowym Agencji Nieruchomości Rolnych w S. od 14.10.2015 r. 31.12.2015 r. - D. Zespołu (...) od 01.01.2016 r. do 28.04.2016 r. w Oddziale Terenowym: (...)w Sekcji (...) od 29.04.2016 r. do 31.08.2017 r. Wynagrodzenie powoda jako (...) w Sekcji (...) w Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w W. ustalone było według IX kategorii zaszeregowania z zastosowaniem mnożnika kwoty bazowej w wysokości 2,50 i inne składniki płacowe na warunkach i zasadach określonych w zarządzeniu Nr (...) Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia 03.09.2007 r. w sprawie wprowadzenia jednolitego tekstu „Regulaminu wynagradzania pracowników Agencji Nieruchomości Rolnych” z późn. zm. Powód był (...) w sprawach związanych z obrotem nieruchomościami, w tym w szczególności w zakresie wycen nieruchomości, w tym względzie posiadał znaczne doświadczenie. Do obowiązków powoda w ANR należało:
- Przejmowanie mienia podlegającego przejęciu do Zasobu,
- Sporządzanie i gromadzenie dokumentacji związanej z przejmowanym mieniem,
- Gospodarowanie mieniem Zasobu, będącym przedmiotem dzierżawy spółek strategicznych w tym realizacji zadań w zakresie nadzoru właścicielskiego i współpraca z Zespołem (...)
- Przygotowywanie odpowiednich dokumentów związanych z zawieraniem umów: sprzedaży, dzierżawy, nieodpłatnego przekazania odpowiednim instytucjom,
- Nadzór nad przygotowaniem nieruchomości do rozdysponowania (uregulowanie stanu prawnego i majątkowego),
- Organizowanie i przeprowadzanie przetargów na sprzedaż mienia i dzierżawę,
- Opiniowanie wniosków kandydatów na nabywców o rozłożenie ceny sprzedaży na raty,
- Wydawanie mienia nabywcom, dzierżawcom, administratorom oraz przejmowanie mienia w związku z wygaśnięciem i rozwiązaniem umów,
- Kontrola umów dzierżawy oraz innych umów zawartych przez OT z dzierżawcami,
- Opiniowanie wniosków dzierżawców o obniżenie czynszu dzierżawnego,
- Wnioskowanie do D. Oddziału o rozwiązanie umowy dzierżawy w porozumieniu z Sekcją (...).
- Kontrola realizowania warunków zawartych w umowach sprzedaży na raty,
- Opiniowanie warunkowych umów sprzedaży i innych umów przenoszących własność nieruchomości,
- Współpraca z Sekcją (...) w realizacji postanowień finansowych kontrolowanych umów,
- Nadzór nad mieniem nierozdysponowanym,
- Prowadzenie spraw z tytułu roszczeń o zwrot mienia z Zasobu oraz reprywatyzacji,
- Prowadzenie spraw z zakresu urządzeniowo-rolnych w szczególności klasyfikacji gruntów, rekultywacji , melioracji,
- Prowadzenie spraw związanych z uzgodnieniem stanów formalno prawnych nieruchomości Zasobu,
- Zlecanie i odbiór: wycen nieruchomości (zgodnie z obowiązującym w tym zakresie zarządzeniem D. OT w W.), opis stanów technicznych budynków i budowli oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie,
- Zlecanie i odbiór robót geodezyjnych, opracowań urządzeniowo-rolnych, planów gospodarczych dla lasów, zasobu i innych prac związanych z zagospodarowaniem mienia Zasobu oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie,
- Prowadzenie procedur likwidacji obiektów budowlanych,
- Przygotowywanie gruntów i przekazywanie pod zalesienie bezrobotnym, byłym pracownikom ppgr,
- Uzgadnianie przebiegu inwestycji przez grunty Zasobu oraz sąsiednie,
- Inicjowanie i współdziałanie z odpowiednimi organami w zakresie planowania przestrzennego i rozwoju regionalnego,
- Realizowanie przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i rentach strukturalnych,
- Nieodpłatne przejmowanie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa,
- Prowadzenie procedury sprzedaży nieruchomości w trybie bezprzetargowym,
- Kontrola realizacji postanowień zawartych w umowach przekazania mienia jednostkom samorządu terytorialnego,
- Współpraca z zespołem (...) w zakresie zmian w zasobie oraz ewidencji roszczeń reprywatyzacyjnych oraz obiektów zabytkowych,
- Wykonywanie czynności wynikających z instrukcji kancelaryjnej, rzeczowego wykazu akt oraz zakresu działania archiwów zakładowych ANR.
- Wykonywanie innych czynności wynikających z zakresu działania Sekcji i Oddziału zleconych przez przełożonych.
- Przestrzeganie tajemnicy państwowej i służbowej. T. C.
(1)zajmował się obsługą terenów całej Polski, nie zaś tylko obszaru województwa (...) w przeciwieństwie do innych pracowników ANR. Powód uczestniczył w kwestiach związanych ze sprzedażą, dzierżawą i najmem nieruchomości. Powód ukończył szereg szkoleń, w tym szkolenie (...), w zakresie operatów szacunkowych, wyceny nieruchomości rolnych. Powód ukończył studia podyplomowe w zakresie (...), w zakresie (...), w zakresie (...). Odbywał on praktyki zawodowe w (...) na (...). Powód uzyskał uprawnienia państwowe pośrednika w obrocie nieruchomościami (nr licencji (...)). Powód posiada uprawnienia rzeczoznawcy majątkowego (nr (...)) – ukończył szkolenie nt.: - określania wartości nieruchomości przeznaczonych i zajętych pod drogi publiczne, - określania wartości nieruchomości dla potrzeb rozliczeń przy zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, - określania wartości nakładów poniesionych na przebudowę lub rozbudowy budynku stanowiącego własność Skarbu Państwa lub własność jednostki samorządu terytorialnego przez osoby nabywające lokal, dla potrzeb ich zaliczenia na poczet ceny nabycia lokalu, - określanie wartości nakładów dokonanych przez posiadaczy nieruchomości, w tym wg Kodeksu cywilnego, Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz innych nakładów. Na powoda nie nałożono nigdy regulaminowych kar, kodeksowych, był systematycznie wynagradzany. Powód otrzymywał regularnie nagrody kwartalne przyznawane pracownikom uznaniowo. T. C.
(1)nie pełnił funkcji w Związkach Zawodowych. T. C.
(2)był przedstawicielem Zespołu (...) – w dniach 14-17 maja 2013 r. uczestniczył w corocznym Zgromadzeniu Generalnym (...) Stowarzyszenia (...) ( (...)). Od dnia 1 września 2017 r. powód prowadzi przedsiębiorstwo związane z wyceną nieruchomości i doradztwa, nadto w styczniu 2019 r. powód został wybrany Prezydentem (...) Federacji Stowarzyszeń (...). Głównym celem działalności (...) jest tworzenie warunków do profesjonalnego rozwoju zawodowego rzeczoznawców. Federacja reprezentuje interesy środowiska w relacjach z instytucjami publicznymi oraz działa na rzecz rozwiązań legislacyjnych i stosowania zasad etycznych służących ułatwianiu i przejrzystości obrotu nieruchomościami. (zeznania J. M. – k. 501-504v a.s., zeznania T. C.
(1)– k. 625v-626v a.s., dyplom – k. 4 a.o. cz. A, świadectwo pracy – k. 3 a.o. cz. A, zaświadczenia – k. 22 a.o. cz. B, k. 25, k. 34, k. 64-64 a.o. teczka II, umowy o pracę – k. 1-2 a.o. cz. B, zmiana warunków zatrudnienia – k. 4 a.o. cz. B, obowiązki szczegółowe – k. 5A a.o. cz. B, aneks do umowy – k. 12 a.o. cz. B, świadectwo pracy – w a.o. cz. C, dane ze strony internetowej (...), źródło: (...) świadectwo – k. 29 a.o. teczka II, umowa – k. 27 a.o. teczka II) Powód M. Ż. ukończył (...), kolejno studia (...) na Wydziale E. (...) uzyskując tytuł (...). Odbywał on dwie praktyki zawodowe w (...) i (...) Posługuje się językiem niemieckim i rosyjskim. Powód ukończył studia podyplomowe w zakresie (...), ukończył kurs z zakresu ustawy o zamówieniach publicznych, uczestniczył i ukończył szereg szkoleń m.in. w zakresie systemu zamówień publicznych. Od dnia 1 czerwca 1987 r. do 30 kwietnia 1999 r. powód był zatrudniony w (...) na stanowisku (...) – początkowo Kierownika D. A.. G.., kolejno Kierownika Ośrodka (...). W początkowym okresie zatrudnienia w ww. zakładzie powód został kierownikiem jednostki działającej na rzecz rolników indywidualnych, spółdzielni, PGR-ów. Szkolił wraz z innymi pracownikami jednostki kadrę zootechników oceny, inseminatorów, jednostka ta posiadała własny ośrodek szkoleniowy, centralny bank nasienia ukierunkowany na całą Polskę, pracownię in-vitro, pracownię małych przeżuwaczy. W okresie prywatyzacji i zmian w systemie gospodarczym i ekonomicznym, powód przez około 2 lata tworzył pierwsze laboratorium oceny mleka dla hodowli i dla skupu. W trakcie zatrudnienia od dnia 17 maja 1999 r. w ANR powód zajmował następujące stanowiskach: (...) w Sekcji (...) (...), (...) w Sekcji (...) (...), (...) i Pozostałym Majątkiem, (...) w Sekcji (...), (...) w Sekcji (...), (...) w Sekcji Rozliczeń i (...) i ostatnio jako (...) w Sekcji (...). Do zakresu obowiązków powoda M. Ż. na stanowisku (...) Sekcji (...) należało: 1. Ewidencjonowanie umów dotyczących mienia Zasobu ANR otrzymanych z Sekcji (...) (sprzedaż) i ich obsługa w systemie WN. 2. Ewidencjonowanie składanych zabezpieczeń finansowych umów. 3. Prowadzenie rozliczeń należności wynikających z zawartych umów. 4. Bieżąca i okresowa analiza wywiązywania się kontrahentów ze zobowiązań i sposobu ściągania zaległych należności z tytułu umów sprzedaży i dzierżawy. 5. Rejestrowanie składanych wniosków i wprowadzanie decyzji dotyczących odroczeń i umorzeń. 6. Wystawianie zawiadomień o płatności oraz wezwań do zapłaty. 7. Przygotowywanie dokumentacji i przeprowadzanie procedur windykacyjnych, kierowanie spraw do Sekcji Prawnej i bieżące informowanie o zmianie stanu zadłużenia. 8. Bieżąca i okresowa a