← Polska

VII U 454/16

Sygn. akt VII U 454/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2022r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodnicząc

§ 1

k.s.h., przy czym początek biegu terminu przedawnienia do dochodzenia odszkodowania należało liczyć z uwzględnieniem normy art. 120 § 1 zdanie drugie k.c. Ponadto tytuły egzekucyjne ZUS nie zostały uchylone w toku postępowania upadłościowego z opcją układu, a postępowanie upadłościowe zostało zakończone, bowiem nie zostało umorzone ani nie nastąpiło oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości. W związku z tym w odniesieniu do składek objętych okresem wskazanym w zaskarżonej decyzji upłynął termin do wydania w stosunku do ubezpieczonego decyzji o odpowiedzialności posiłkowej, także ze względu na przedawnienie roszczeń ZUS na zasadach ogólnych. Kolejnym zarzutem, jaki w uzasadnieniu odwołania wskazał pełnomocnik P. B.

(1), było nieudowodnienie przez ZUS kwoty wierzytelności określonej w decyzji ani podstawy do naliczenia odsetek za opóźnienie w zapłacie należności składkowych. Według pełnomocnika nie wykazano podstaw wyliczenia wierzytelności za poszczególne okresy płatności składek ani daty, od której należało liczyć odsetki za opóźnienie w ich zapłacie. Ponadto, w odniesieniu do składek opłacanych ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, organ rentowy w zaskarżonej decyzji błędnie przyjął, że powstał obowiązek zapłaty odsetek za opóźnienie. W tym zakresie pominięty został art. 23 ust. 4 ustawy systemowej, wyłączający możliwość takiego żądania, a tym samym brak możliwości przeniesienia odpowiedzialności na ubezpieczonego za to zobowiązanie. Ustosunkowując się do argumentacji organu rentowego, przedstawionej w zaskarżonej decyzji, pełnomocnik podkreślił, że wskazana we wniosku o ogłoszenie upadłości okoliczność braku spłaty zobowiązań przez spółkę od grudnia 2006r. nie odnosiła się do zobowiązań ZUS, które były w miarę możliwości na bieżąco regulowane, także w toku postępowania upadłościowego z opcją układu. Wysunięcie na tej podstawie przez ZUS błędnych wniosków co do daty powstania przesłanki upadłościowej spółki, jest wynikiem zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ rentowy i pomija okoliczność, że były wśród tych wierzytelności, wierzytelności sporne kontrahentów i podlegające rozliczeniu ze spółką. Ponadto znaczna część ujawnionych zobowiązań nie została uwzględniona w wyniku procesów, już w fazie postępowania upadłościowego z opcją układu, a także została zredukowana na skutek kompensat. ZUS pominął ponadto pozytywną ocenę Sądu co do wniosku o ogłoszenie upadłości, który wziął pod uwagę uwarunkowania ekonomiczne, w jakich spółka znalazła się, a wyrażoną w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2008r., z którego wynika, że upadłość będzie prowadzona w opcji układu z wierzycielami oraz że zachodzą przesłanki do większego stopnia zaspokojenia wierzycieli niż w przypadku orzeczenia upadłości z opcją likwidacji majątku upadłego. W związku z tym już samo wszczęcie postępowania układowego było wystarczającą przesłanką wyłączającą na podstawie art. 116 § 1 o.p. odpowiedzialność ubezpieczonego, jako członka zarządu, za zaległości składkowe spółki. Pełnomocnik P. B.
(1)zaakcentował również, że organ rentowy pominął, zaistniałe w okresie poprzedzającym wydanie postanowienia w przedmiocie zmiany warunków układu, okoliczności natury gospodarczej związane z wycofaniem się z zawartego kontraktu handlowego ze spółką (...) oraz z działaniami osób trzecich, uniemożliwiających kontynuowanie produkcji. Według pełnomocnika, ubezpieczony zgodnie z art. 116 o.p. niezwłocznie po zaistnieniu okoliczności skutkujących brakiem możliwości wykonania zawartego z wierzycielami układu, a także po wycofaniu się z zawartych kontraktów przez kontrahentów, także z przyczyn przez nich nieprzewidzianych, we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości spółki z opcją likwidacji, a skoro tak, to nie można rozpatrywać przesłanki egzoneracyjnej określonej w art. 116 § 1 pkt 1b o.p. Kolejną okolicznością, na którą zwrócił uwagę pełnomocnik ubezpieczonego było to, że oceniając materiał dowodowy, organ rentowy nie wziął pod uwagę, że po ogłoszeniu upadłości, wobec zawartych kontraktów z kontrahentami, spółka prowadziła działalność oraz płaciła składki na ubezpieczenia społeczne. Ponadto ZUS nie dokonał oceny materiału dowodowego oraz przesłanek odpowiedzialności, a swoje ustalenia dotyczące niewypłacalności spółki oparł w zasadzie na treści uzasadnienia postanowienia Sądu o ogłoszeniu upadłości z dnia 15 października 2008r., co było niemiarodajne dla przypisania ubezpieczonemu odpowiedzialności za konkretne zobowiązania. Jednocześnie, nawet w sytuacji przyjęcia, że przesłanka upadłościowa powstała już w grudniu 2006r., roszczenie organu rentowego i tak nie zasługuje na uwzględnienie. Nie wykazano bowiem, jak wówczas wyglądałaby sytuacja co do wierzytelności organu rentowego oraz jak wyglądałby stopień zaspokojenia tych roszczeń (odwołanie z dnia 3 lutego 2016r., k. 2-14 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oraz o zasądzenie od ubezpieczonego na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swe stanowisko, organ rentowy wskazał w odpowiedzi na odwołanie, że (...) spółka z o.o. prowadziła działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego pod nr (...). P. B.
(1)pełnił funkcję jedynego członka zarządu w całym okresie objętym zaskarżoną decyzją. Spółka, jako płatnik składek, była zobowiązana do obliczania, rozliczania i opłacania w terminach określonych ustawą, należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Nie wywiązała się z tego obowiązku, a w związku z tym na jej koncie powstało zadłużenie, które na dzień 22 grudnia 2015r. wyniosło łącznie 1.096.399,25 zł. Organ rentowy opisał następnie szereg zdarzeń, które zaistniały w latach 2008-2013. Wskazał m.in. że postanowieniem z dnia 15 października 2008r. została ogłoszona upadłość spółki. Organ rentowy w piśmie z dnia 28 listopada 2008r. dokonał zgłoszenia wierzytelności do masy upadłości i zagłosował przeciwko układowi, wobec czego nie przystąpił do układu. Postanowieniem z dnia 14 września 2010r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w W. IX Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych uchylił układ i ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika. Pismem z dnia 29 listopada 2011r. organ rentowy dokonał zgłoszenia wierzytelności do masy upadłości spółki. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2012r. Sąd stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego spółki. Prowadzone postępowanie upadłościowe nie doprowadziło do zaspokojenia należności Zakładu. W dniu 12 kwietnia 2013r. wykreślono z Krajowego Rejestru Sądowego wszystkie wpisy dotyczące spółki, co stało się prawomocne w dniu 27 kwietnia 2013r. Organ rentowy, powołując się na wskazane okoliczności, podkreślił że zaskarżona decyzja jest zasadna. P. B.
(1)był członkiem zarządu spółki w trakcie powstania zobowiązania, ponadto spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego, a postępowanie upadłościowe nie doprowadziło do zaspokojenia należności ZUS, co oznacza bezskuteczność egzekucji. ZUS zaznaczył również, że ubezpieczony nie wykazał żadnej przesłanki zwalniającej go od odpowiedzialności za zobowiązania składkowe. Według Zakładu, nie można uznać, aby we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości lub wniosek o wszczęcie wobec spółki postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości. W dalszej części, powołując się na art. 116 o.p., organ rentowy wskazał, że członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za długi spółki, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o jej upadłość lub wszczęto postępowanie układowe. Nie spełnia takiej przesłanki samo zgłoszenie wniosku o upadłość, wniosku o postępowanie układowe czy też wykazanie, że wskazane postępowania zostały skutecznie wszczęte przed sądem gospodarczym. Interpretacja powołanego przepisu, zdaniem organu rentowego, wskazuje, że dla skutecznego powołania się przez zobowiązanego na jedną z określonych w tym przepisie przesłanek egzoneracyjnych, konieczne jest wykazanie, że wniosek został złożony we właściwym czasie. Organ rentowy podkreślił, że (...) spółka z o. o. nie regulowała już od grudnia 2006r. swoich wymagalnych należności. Mając na uwadze przepisy u.p.u.n., obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki istniał zatem już w grudniu 2006r. To z kolei oznacza, że wniosek z dnia 10 października 2008r. o ogłoszenie upadłości spółki z możliwością zawarcia układu był spóźniony o prawie dwa lata, szczególnie że na wykonanie ostatecznego planu podziału masy upadłości została przeznaczona kwota 1.000 zł, która pozwoliła na zaspokojenie wierzytelności zaliczanych do II kategorii na poziomie 0,11%. W odniesieniu do zarzutu P. B.
(1), dotyczącego wydania decyzji po upływie 5 lat, organ rentowy wskazał, że art. 118 § 1 o.p. ma charakter przepisu kompetencyjnego, wprowadzającego zakaz dokonania określonej w nim czynności po upływie wskazanego w nim czasu. Przy interpretowaniu przepisów kompetencyjnych obowiązuje nakaz dokonywania ich ścisłej wykładni. Dalej, powołując się na jeden z wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., Zakład wskazał, że przyjmując, iż wydanie decyzji obejmuje także jej doręczenie, w wyniku skrócenia czasu działania określonego w ww. przepisie, nastąpiłoby zawężenie kompetencji przyznanych przez ustawodawcę organom podatkowym, co przy dokonywaniu wykładni tego rodzaju przepisów jest niedopuszczalne. W dalszych wywodach organ rentowy wskazał, że przepisy ustawy o.p. stosuje się do należności z tytułu składek tylko w zakresie, w jakim odsyła do niej ustawa systemowa, a w szczególności art. 31. W związku z tym brak jest podstaw do zastosowania do należności z tytułu składek przepisów wskazanych w zarzucie 2 odwołania. Ponadto, zdaniem organu rentowego, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego nie podlega ocenie sądów powszechnych. Jeśli chodzi natomiast o zarzut nieprawidłowości wyliczenia zaległości, to według Zakładu jest on ogólny i nie wskazuje, w jakim zakresie wyliczenie jest błędne. N. od tego, wyliczenia zaległości są prawidłowe, a należność objęta decyzją nie uległa przedawnieniu. Przytaczając treść art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, ZUS wskazał, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. W związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 16 września 2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, termin ten z dniem 1 stycznia 2012r. został skrócony do 5 lat, a zgodnie z art. 27 tej ustawy do przedawnienia należności z tytułu składek, których bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012r. Przy tym, zgodnie z ust. 2 ww. artykułu, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. W związku z powyższym, zdaniem Zakładu, terminy przedawnienia składek, objętych zaskarżoną decyzją, jeszcze nie nastąpiły (odpowiedź na odwołanie z dnia 9 marca 2016r., k. 79-84 a.s.). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. prowadziła działalność produkcyjno-handlową w zakresie produkcji domów modułowych na rynek krajowy oraz na eksport. Została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 10 maja 2002r. Prezesem zarządu został P. B.
(1), który tę funkcję pełnił przez cały okres funkcjonowania spółki. Wykreślenie spółki z rejestru nastąpiło w dniu 12 kwietnia 2013r. (data uprawomocnienia – 27 kwietnia 2013r.) (odpis pełny z Krajowego Rejestru Sądowego, k. 297-305 a.s.). Od stycznia 2003r. spółka współpracowała z firmą angielską O. L. w zakresie produkcji i sprzedaży domów mobilnych w oparciu o know-how tej firmy. Pracownicy spółki byli kilkukrotnie szkoleni w Anglii, a poza tym produkcja prowadzona w Polsce była wielokrotnie nadzorowana przez delegowanych pracowników brytyjskich. Wyprodukowany towar musiała cechować identyczna jakość jak w przypadku produktu brytyjskiego. Był on sprzedawany głównie w Hiszpanii, Anglii i Francji pod marką O.. Produkcja rozwijała się dynamicznie i w związku z tym spółka musiała wynajmować halę, a także zatrudniać wyspecjalizowaną załogę oraz dostawców. W tym czasie nie było w Polsce producenta podobnych domów letniskowych o takiej jakości. Spółka, poza ich produkcją, prowadziła również eksport narzędzi i wyposażenia warsztatowego, a od 2004r. import farb artystycznych z Rosji, posiadając wyłączność w tym zakresie. W 2006r. spółka rozpoczęła również produkcję domów modułowych, przeznaczonych dla budownictwa wielorodzinnego, które były produkowane pod postacią kompletnie wykończonych modułów, dostarczanych bezpośrednio na plac budowy. Pod koniec 2006r. zostało złożone w spółce zamówienie wyprodukowania takich budynków modułowych. Spółka w 2006r. i 2007r. realizowała więc produkcję w w/w zakresie z przeznaczeniem na działki budowlane pod W., a także w ramach dwóch kontraktów do Norwegii. Ostatecznie jednak, z uwagi na problemy finansowe, O. L. pod koniec stycznia 2008r. wstrzymał finansowanie (...) sp. z o.o., co wywołało problemy z dokończeniem i wysłaniem domów zamówionych przez odbiorcę norweskiego. W związku z powyższym w spółce rozpoczęto wprowadzanie działań oszczędnościowych, które polegały m.in. na przeniesieniu produkcji do mniejszego zakładu. Poza tym spółka poszukiwała nowego źródła finansowania i prowadziła rozmowy z (...) Ltd. z Wielkiej Brytanii, jednak w czerwcu 2008r., ze względu na pogarszające się warunki rynkowe, negocjacje zostały zerwane. Wcześniej, bo w dniu 2 kwietnia 2008r., spółka podpisała pięcioletni kontrakt na dostawę 50 sztuk domów mobilnych rocznie dla firmy (...) z Holandii. W tym czasie, z uwagi na panujący kryzys finansowy, trwało załamanie na rynku nieruchomości turystycznych. Ostatecznie w drugiej połowie 2008r. spółka utraciła wszystkie zamówienia eksportowe, w tym przede wszystkim został zerwany wspomniany 5-letni kontrakt podpisany z E. B.. W piśmie z dnia 11 sierpnia 2008r. przedstawiciel wskazanego kontrahenta poinformował P. B.
(1), że nie będzie kontynuowany zakup domów mobilnych budowanych przez (...) sp. z o.o. i że nie będą dokonywane już żadne płatności. Dodatkowo w sierpniu 2008r. kontrahent norweski ograniczył zamówienia, choć (...) sp. z o.o. posiadała list intencyjny od tego klienta potwierdzający gotowość zakupu kolejnej dużej ilości domów modułowych (sprawozdanie z dnia 21 listopada 2009r., tom III akt organu rentowego; umowa na budowę i dostawę domów mobilnych z dnia 2 kwietnia 2008r., k. 25-27 a.s.; pismo E. B. z dnia 11 sierpnia 2008r., k. 28-29 a.s. oraz zeznania świadka M. G.
(1), k. 163 a.s., zeznania P. B.
(1), 170-172 a.s.). W związku ze wskazanymi okolicznościami spółka w dniu 10 października 2008r. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu. Zarazem wnioskowała o pozostawienie upadłemu zarządu własnego nad majątkiem spółki. W uzasadnieniu wniosku wskazane zostało, że spółka stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, ponieważ nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań i na dzień 30 września 2008r. posiada zobowiązania w łącznej kwocie 2.200.861,44 zł, z czego 190.185,54 zł + 89.975,52 zł to zobowiązania względem pracowników, 497.502,91 zł to zobowiązania względem ZUS oraz 1.388.372,47 zł to zobowiązania o charakterze handlowym. W dalszej części wniosku spółka przedstawiła propozycje układowe, a wskazując sposób finansowania układu powołała się na prowadzone negocjacje na wykończenie apartamentów „projekt W.” z terminem realizacji do końca 2008r. oraz na podpisanie listu intencyjnego z odbiorcą w Wielkiej Brytanii i Norwegii. Z kolei, jako projekty znajdujące się w fazie ofertowej, spółka wskazała projekt na domy mobilne dla (...) G. do M. na kwotę 1.880.000 zł netto oraz projekt dotyczący zaplecza boisk dla programu rządowego (...) o wartości przetargów wynoszących 3.000.000 zł. Zarazem spółka porównała stopę zaspokojenia wierzycieli w przypadku zawarcia układu oraz ogłoszenia upadłości z opcją likwidacji. Wskazała, że wartość majątku spółki przy likwidacji w warunkach sprzedaży wymuszonej wyniosłaby szacunkową kwotę 555.000,00 zł (wniosek z dnia 13 października 2008r., k. 3-8 a.s. IX GU 43/08 oraz tom I akt organu rentowego). Na dzień 14 października 2008r. (...) sp. z o.o. posiadała aktywa bilansowe w łącznej kwocie 1.134.852,73 zł. Na rachunku bankowym spółki w Banku (...) w W. istniały zajęcia praw majątkowych przez organy egzekucyjne. Zobowiązania spółki na w/w datę zostały oszacowane na kwotę 2.534.847,97 zł (jest to kwota netto, bez odsetek i kosztów egzekucyjnych). W okresie od 1 stycznia do 14 października 2008r. przychody z działalności ogółem stanowiły kwotę 6.404.670,03 zł. Strata brutto spółki wyniosła 1.469.571,26 zł (sprawozdanie z czynności nadzorcy sądowego z 13 listopada 2008r., k. 5-13 akt sprawy o sygn. IX GUp 13/08; bilans, k. 14 i 82 akt sprawy o sygn. IX GUp 13/08; rachunek zysków i strat, k. 83 akt sprawy o sygn. IX GUp 13/08; wykaz majątku, k. 15-37 akt sprawy o sygn. IX GUp 13/08). Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ IX Wydział Gospodarczy w dniu 15 października 2008r. ogłosił upadłość (...) spółki z o.o. z możliwością zawarcia układu, ustanowił zarząd własny upadłego, wyznaczył sędziego – komisarza w osobie SSR Moniki Danyluk oraz nadzorcę sądowego w osobie M. G.
(1), jak również wezwał wierzycieli do zgłaszania ich wierzytelności w terminie jednego miesiąca od ukazania się obwieszczenia o ogłoszeniu upadłości w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz wezwał osoby, którym przysługują prawa oraz prawa i roszczenia osobiste ciążące na nieruchomościach upadłego, jeżeli nie zostały ujawnione przez wpis w księdze wieczystej, do ich zgłoszenia w terminie jednego miesiąca, pod rygorem utraty prawa powoływania się na nie w postępowaniu upadłościowym. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Sąd wskazał, że spółka nie spłaca zobowiązań od grudnia 2006r., zaś wartość jej majątku wynosi 1.379.583,85 zł przy zobowiązaniach w kwocie 2.425.654,37 zł, przez co wątpliwa jest spłata wierzycieli w postępowaniu likwidacyjnym. Zarazem jednak, według Sądu, jako polegające na prawdzie ocenione zostało oświadczenie dłużnika, że wykonanie układu według przedstawionych propozycji układowych, jest możliwe oraz że zarząd daje rękojmię należytego zarządzania spółką (postanowienie z dnia 15 października 2008r., k. 92-93 akt sprawy o sygn. IX GU 43/08 i tom II akt organu rentowego). Po ogłoszeniu upadłości spółki z możliwością zawarcia układu, nadzór sprawowany był przez M. G.
(1)zgodnie z art. 180 ust. 1 i 2 u.p.u.n. Nadzorca sądowy dokonał następujących czynności: - zamieścił obwieszczenia o ogłoszeniu upadłości w Dzienniku Gazeta (...) w dniu 22 października 2008r. oraz w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w dniu 31 października 2008r., - ustalił skład masy upadłości zgodnie z art. 68 u.p.u.n. i dokonano spisu inwentarza, - sporządził sprawozdanie finansowe na dzień poprzedzający ogłoszenie upadłości, czyli 14 października 2008r., - wyraził zgodę na dokonanie przez upadłego czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu zgodnie z art. 76 ust. 3 u.p.u.n., - brał udział w postępowaniach sądowych z uprawnieniami interwenienta ubocznego na podstawie art. 138 u.p.u.n., - składał Sądowi sprawozdania z czynności i sprawozdania finansowe z dnia 14 listopada 2008r., 23 lutego 2009r., 27 marca 2009r., 21 maja 2009r., 6 sierpnia 2009r., 4 listopada 2009r. oraz 6 listopada 2009r., - wykonywał obowiązki związane z ustaleniem listy wierzytelności zgodnie z art. 245 i następne u.p.u.n., - zwracał się wraz ze spółką w pismach z dnia 12 maja 2009r. i 14 sierpnia 2009r. do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o poparcie działań upadłego i podjęcie decyzji Funduszu o wejściu do układu i zagłosowanie za nim, jednakże Dyrektor Krajowego Biura Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w piśmie z dnia 17 września 2009r. nie wyraził zgody na objęcie wierzytelności układem, oceniając to jako działanie sprzeczne z regulacjami wspólnotowymi, które pozwalają na udzielenie pomocy de m. mis podmiotom znajdującym się w tzw. ,,trudnej sytuacji”, do której zalicza się przede wszystkim upadłość dłużnika, - sprawował nadzór poprzez cykliczne wizytowanie spółki w siedzibie w W. i poprzez kontakty z zarządem co najmniej dwa razy w miesiącu, zaś pozostałe ustalenia i kontakty odbywały się drogą telefoniczną i mailową, a także nadzorca uczestniczył, na życzenie prezesa zarządu, w spotkaniach z radcą prawnym obsługującym sprawy (...) spółki (...) w siedzibie jego Kancelarii (sprawozdanie z dnia 21 listopada 2009r., tom III akt organu rentowego). Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 28 listopada 2008r. zgłosił do masy upadłości spółki wierzytelności w kwocie 511.301,82 zł (pismo z dnia 28 listopada 2008r., tom II akt organu rentowego). Według listy wierzytelności sporządzonej przez nadzorcę sądowego na dzień 20 stycznia 2009r.: I. uznane wierzytelności przypadały na rzecz: 1. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w O. w kwocie 33.736,91 zł w kategorii I oraz w kwocie 177.537,91 zł w kategorii II, 2. Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. w kwocie 28.425 zł w kategorii II, 3. Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W. w kwocie 32.042,90 zł w kategorii II, 4. H. C. w R. prowadzącego działalność pod firmą Zakład Usługowo-Handlowy w kwocie 4.228,10 zł w kategorii III, 5. J. J.
(1)w M. prowadzącego działalność pod firmą (...) w kwocie 116.933,67 zł w kategorii III,
  1. C. (...) S.A. w G. w kwocie 10.719,24 zł w kategorii III,
  2. M. K.
(1)i P. K. prowadzących działalność pod firmą Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe (...) sp. j. w M. w kwocie 1.118,70 zł w kategorii III,
  1. A. B. i K. W. prowadzących działalność pod firmą (...) sp. j. w K. w kwocie 27.247,69 zł w kategorii III,
  2. M. S. w M. prowadzącego działalność pod firmą Hurtownia (...) plus M w kwocie 16.850,56 zł w kategorii III,
  3. (...) sp. z o.o. w W. w kwocie 1.915,54 zł w kategorii III,
  4. Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego (...) S.A. w B. w kwocie 2.636,82 zł w kategorii III,
  5. (...) sp. z o.o. w W. w kwocie 62.324,76 zł w kategorii III,
  6. (...) sp. z o.o. w Ł. w kwocie 2.569,90 zł w kategorii III,
  7. (...) S.A. w W. w kwocie 480,27 zł w kategorii III,
  8. (...) sp. z o.o. w O. w kwocie 3.670,25 zł w kategorii III,
  9. (...) sp. z o.o. w P. w kwocie 17.000,60 zł w kategorii III,
  10. A. K. w Z. działającego pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe (...) w kwocie 2.061,24 zł w kategorii III,
  11. (...) sp. z o.o. w W. w kwocie 13.030,32 zł w kategorii III,
  12. Z. W. w R. prowadzącego działalność pod firmą Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe (...) w kwocie 8.779,47 zł w kategorii III,
  13. Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego (...) sp. z o.o. w S. w kwocie 17.479,26 zł w kategorii III,
  14. P. P.
(1)w Z. prowadzącego działalność pod firmą (...) w kwocie 38.916,26 zł w kategorii III, 22. T. J. i S. B.
(1)prowadzących działalność pod firmą (...) sp. j. w L. w kwocie 17.432,82 zł w kategorii III,
  1. (...) sp. z o.o. w W. w kwocie 6.394,03 zł w kategorii III,
  2. W. N.
(1)i W. N.
(2)prowadzących działalność pod firmą (...) sp. j. w W. w kwocie 67.073,23 zł w kategorii III,
  1. (...) sp. z o.o. w T. w kwocie 1.457,79 zł w kategorii III, II. uznane wierzytelności z urzędu przypadły na rzecz:
  2. Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych Biura Terenowego w W. w kwocie 164.476,75 zł w kategorii I,
  3. Z. B. w U. w kwocie 14.104,92 zł w kategorii I,
  4. S. B.
(2)w S. Gmina U. w kwocie 15.167,31 zł w kategorii I, 4. W. B.
(1)w S. Gmina U. w kwocie 9.762 zł w kategorii I,
  1. M. B. w W. w kwocie 5.226,98 zł w kategorii I,
  2. W. B.
(2)w G. Gmina G. w kwocie 1.577,95 zł w kategorii I, 7. P. B.
(1)w W. w kwocie 101.584,64 zł w kategorii I,
  1. R. C. w S. Gmina K. w kwocie 3.010,13 zł w kategorii I,
  2. A. C. w W. w kwocie 390 zł w kategorii I,
  3. Ł. D. w M. w kwocie 320 zł w kategorii I,
  4. K. H. w W. w kwocie 7.669,66 zł w kategorii I,
  5. J. J.
(2)w M. w kwocie 1.131,61 zł w kategorii I,
  1. P. J. w M. w kwocie 2.129,81 zł w kategorii I,
  2. M. K.
(2)w D. Gmina O. w kwocie 7.963,71 zł w kategorii I, 15. M. K.
(3)w M. w kwocie 1.508,23 zł w kategorii I,
  1. W. K. w M. w kwocie 895 zł w kategorii I,
  2. J. K. w M. w kwocie 305,60 zł w kategorii I,
  3. D. K. w S. w kwocie 7.524,02 zł w kategorii I,
  4. A. M. w C. Gmina R. w kwocie 6.251,18 zł w kategorii I,
  5. W. M. w L. Gmina J. w kwocie 7.847,09 zł w kategorii I,
  6. D. P. w U. w kwocie 6.601,03 zł w kategorii I,
  7. P. P.
(2)w M. w kwocie 432 zł w kategorii I,
  1. Z. P. w M. w kwocie 628,14 zł w kategorii I,
  2. A. Ś. w K. w kwocie 21.530,67 zł w kategorii I,
  3. K. T. w M. w kwocie 9.373,59 zł w kategorii I,
  4. K. Z. w K. w kwocie 180 zł w kategorii I,
  5. L. Z. w W. w kwocie 7.167,29 zł w kategorii I,
  6. P. Ż. w M. w kwocie 4.193,21 zł w kategorii I,
  7. (...) sp. z o.o. w B. w kwocie 52.244,81 zł w kategorii III,
  8. (...) sp. z o.o. w C. w kwocie 4.494,47 zł w kategorii III,
  9. (...) sp. z o.o. w M. w kwocie 11.419,20 zł w kategorii III,
  10. P. M. w K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) w kwocie 6.951 zł w kategorii III,
  11. C. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) w M. w kwocie 6.821,57 zł w kategorii III,
  12. (...) sp. z o.o. w S. w kwocie 12.898,18 zł w kategorii III,
  13. (...) sp. z o.o. w K. w kwocie 27.687,76 zł w kategorii III,
  14. K. P. w Ż. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Fabryka (...) w kwocie 6.600 zł w kategorii III,
  15. (...) sp. z o.o. w W. w kwocie 6.459,45 zł w kategorii III (lista wierzytelności z dnia 3 stycznia 2009r., tom I akt organu rentowego). Zakład Ubezpieczeń Społecznych, będący jednym z wierzycieli spółki, nie wydał decyzji o zadłużeniu (...) sp. z o.o. oraz nie wystawił tytułów wykonawczych wobec spółki obejmujących należności składkowe za okres od grudnia 2009r. do sierpnia 2010r. (oświadczenie pełnomocnika organu rentowego z dnia 15 maja 2017r., k. 175 a.s.). Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ w dniu 27 kwietnia 2009r., w celu głosowania nad układem, ustalił listę wierzycieli spółki wraz z kwotami zaległości: w kategorii pierwszej interesów, tj.
  16. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych Biuro Terenowe w W. - 164.476,75 zł,
  17. Z. B. - 14.104,92 zł,
  18. S. B.
(2)- 15.167,31 zł, 4. W. B.
(1)- 9.762 zł,
  1. M. B. - 5.226,98 zł,
  2. P. B.
(1)- 101.582,64 zł, 7. W. B.
(2)- 1.577,95 zł,
  1. R. C. - 3.010,13 zł,
  2. A. C. – 3.901 zł,
  3. Ł. D. w kwocie 320 zł,
  4. K. H. - 7.669,66 zł,
  5. J. J.
(2)- 1.131,61 zł,
  1. P. J. - 2.129,81 zł,
  2. M. K.
(2)- 7.963,71 zł, 15. M. K.
(3)- 1.508,23 zł,
  1. W. K. - 895 zł,
  2. J. K. - 305,60 zł,
  3. D. K. - 7.524,02 zł,
  4. A. M. - 6.251,18 zł,
  5. W. M. - 7.847,09 zł,
  6. D. P. - 6.601,03 zł,
  7. P. P.
(2)- 432 zł,
  1. Z. P. - 628,14 zł,
  2. A. Ś. - 21.530,67 zł,
  3. K. T. - 9.373,59 zł,
  4. K. Z. - 180 zł,
  5. L. Z. - 7.167,29 zł i
  6. P. Ż. - 4.193,21 zł oraz w kategorii czwartej interesów, tj.
  7. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w O. - 511.301,82 zł,
  8. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. - 28.425 zł,
  9. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W. - 32.042,90 zł,
  10. H. C. Zakład Usługowo-Handlowy w R. - 4.228,10 zł,
  11. J. i M. I. w M. - 116.933,67 zł,
  12. C. (...) S.A. w G. - 10.719,24 zł,
  13. M. K.
(1)i P. K. Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe (...) sp. j. w M. - 1.118,70 zł,
  1. B. A. B. i K. W. sp. j. w K. - 27.247,69 zł,
  2. M. S. Hurtownia (...) plus M w M. - 16.840,56 zł,
  3. (...) sp. z o.o. w W. - 1.915,54 zł,
  4. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe (...) S.A. w B. - 2.636,82 zł,
  5. (...) sp. z o.o. w W. - 62.324,76 zł,
  6. (...) sp. z o.o. w W. - 2.569,90 zł,
  7. (...) S.A. w W. - 480,27 zł,
  8. (...) sp. z o.o. w O. - 3.670,25 zł,
  9. (...) sp. z o.o. w P. - 17.000,60 zł,
  10. A. K. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe (...) w Z. - 2.061,24 zł,
  11. (...) sp. z o.o. w W. - 13.030,32 zł,
  12. Z. W. Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe (...) w R. - 8.779,47 zł,
  13. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe (...) sp. z o.o. w S. - 17.479,26 zł,
  14. P. P.
(1)Transport w Z. - 38.916,26 zł,
  1. T. J. i S. L.-S. sp. j. w L. - 47.432,82 zł,
  2. (...) sp. z o.o. w W. - 6.394,03 zł,
  3. W. N.
(1)i W. E. sp. k. w W. - 67.073,23 zł,
  1. (...) sp. z o.o. w T. - 1.457,79 zł,
  2. (...) sp. z o.o. w B. - 52.244,81 zł,
  3. (...) sp. z o.o. w C. - 4.494,47 zł,
  4. (...) sp. z o.o. w M. - 11.419,20 zł,
  5. P. P.
(3)(...) w K. - 6.951 zł,
  1. C. A. w M. - 6.821,57 zł,
  2. (...) sp. z o.o. w S. - 12.898,18 zł,
  3. (...) sp. z o.o. w K. - 27.687,76 zł,
  4. K. P. Fabryka (...) w Ż. - 6.600 zł i
  5. (...) sp. z o.o. w W. - 6.459,45 zł (postanowienie z dnia 27 kwietnia 2009r., k. 172-175 akt o sygn. IX GUp 13/08 i tom II akt organu rentowego). W trakcie postępowania upadłościowego doszło do zmniejszenia zatrudnienia w spółce z 32 do 25 osób w celu utrzymania zdolności technologicznej produkcji domów modułowych oraz realizacji zleceń budowlanych w postaci zaplecza dla budowy boisk w ramach programu O.
  6. Dużym obciążeniem dla spółki były w związku z tym należności pracownicze, w tym odprawy, za okres sprzed ogłoszenia upadłości. Z uwagi na brak własnych środków finansowych na bieżącą produkcję spółka realizowała zlecenia firm zewnętrznych na usługę produkcyjną, fakturowaną po jej wykonaniu. Spółka nie tworzyła żadnych nowych zobowiązań wobec dostawców materiałowych, a jedynie pokrywała koszty zakupu niezbędnych materiałów eksploatacyjnych lub narzędzi. Dążenie do zaspokojenia wierzycieli w drodze układu wymagało od spółki rozwinięcia dodatkowo segmentu usług budowlanych i wykończeniowych na terenie kraju w celu zagospodarowania załogi w czasie ewentualnych przestojów w produkcji, przewidywanych na okres zimowy. W zakresie pozyskiwania nowych zleceń spółka wykonała: dwie szatnie modułowe, jako zaplecze boisk budowanych w ramach projektu (...), dwa prototypy domu pasywnego typu (...) dla odbiorcy brytyjskiego firmy (...) Ltd., wysłane do Anglii oraz projekt obiektu hotelowego w technologii szkieletu stalowego. Ponadto spółka w dalszym ciągu oferowała domy mobilne i modułowe dla kilku odbiorów w Polsce. W związku z zaległościami względem pracowników, złożono wnioski i wykazy do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, który w trzech transzach – 18 grudnia 2008r., 22 grudnia 2008r. i 7 stycznia 2009r., dokonał wypłat na rzecz spółki w łącznej kwocie 189.532,63 zł. Spółka środki te spożytkowała na wypłaty dla pracowników. Nadzorca sądowy ocenił, że w opisanej sytuacji, przedstawione przez zarząd propozycje układowe zapewniały wyższy stopień zaspokojenia wierzycieli niż prowadzenie postępowania mającego na celu likwidację majątku spółki, zwłaszcza z uwagi na brak posiadania majątku trwałego w postaci nieruchomości (sprawozdanie z dnia 21 listopada 2009r., tom III akt organu rentowego oraz zeznania świadka M. G.
(2), k. 163 a.s., zeznania P. B.
(1), k. 170-172 a.s.). W okresie od 15 października 2008r. do 19 lutego 2009r. przychody spółki wyniosły łącznie 553.515,26 zł, z czego przychód z prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę to 361.816,75 zł. Natomiast wydatki kształtowały się ogółem na poziomie 548.714.04 zł (sprawozdanie finansowe nadzorcy sądowego za okres od 15 października 2008r. do 19 lutego 2009r., k. 134-136 akt sprawy o sygn. IX GUp 13/08). Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z art. 25 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, oddał głos na piśmie przeciwko układowi proponowanemu przez spółkę i nie przystąpił do układu (pismo z dnia 27 listopada 2009r., tom II akt organu rentowego). (...) sp. z o.o. na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009r. zawarła układ z wierzycielami, zgodnie z którym:
  1. wierzyciele posiadający wierzytelności z tytułu umowy o pracę mieli zostać zaspokojeni wraz z odsetkami ustawowymi w czterech ratach miesięcznych, przy czym pierwsza rata miała być płatna w ciągu jednego miesiąca od dnia zatwierdzenia układu, zaś kolejne trzy raty płatne co miesiąc,
  2. wierzyciele publicznoprawni, których wierzytelności zgodnie z art. 342 ust. 2 u.p.u.n. zaliczane są do kategorii drugiej zaspokojenia, mieli zostać zaspokojeni w całości przy redukcji odsetek całkowitych w ośmiu ratach kwartalnych płatnych na koniec każdego kwartału kalendarzowego począwszy od zatwierdzenia układu,
  3. wierzyciele pozostali posiadający wierzytelności w kwotach od 1 zł do 10.000 zł mieli zostać zaspokojeni w ośmiu ratach kwartalnych płatnych na koniec każdego kwartału kalendarzowego począwszy od zatwierdzenia układu przy redukcji ich wierzytelności po 20% oraz całkowitej redukcji odsetek,
  4. wierzyciele posiadający wierzytelności powyżej 10.001 zł mieli zostać zaspokojeni w szesnastu ratach kwartalnych płatnych na koniec każdego kwartału kalendarzowego przy redukcji ich wierzytelności o 60% oraz całkowitej redukcji odsetek. Do zatwierdzenia układu przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ doszło w dniu 12 stycznia 2010r. (protokół rozprawy z dnia 3 grudnia 2009r. i postanowienie z dnia 12 stycznia 2010r., k. 645 i 707-709 akt sprawy o sygn. IX GUp 13/08). W dacie 7 grudnia 2009r. spółka oferowała 2 sztuki hoteli dla firmy (...), zespół budynków letniskowych dla osiedla koło B. oraz dwie sztuki domów socjalnych dla gminy R.. Od dnia ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu nie stwierdzono aktów zniszczenia lub zbycia majątku bez zgody nadzorcy sądowego (sprawozdanie z dnia 7 grudnia 2009r., k. 680-684 akt sprawy o sygn. IX GUp 13/08). Spółka nie zbyła modułów mieszkalnych typu apartament, domu mobilnego, szkieletu domu drewnianego oraz szkieletu stalowego do produkcji domów mobilnych, z których sprzedaży miały pochodzić środki na realizację układu z wierzycielami. Dokończenie prac montażowych i wykończeniowych zostało przerwane wskutek działań osób trzecich, m.in. przez zmianę właściciela hali, w której prowadzona była produkcja. Hala została zbyta (...) sp. z o.o. i wskutek nieporozumień zabroniono spółce wstępu do pomieszczeń hali. Ponadto planowane kontrakty z odbiorcami z Norwegii i z Anglii również nie doszły do skutku. Spółka zawarła jedną umowę w lutym 2010r., zgodnie z którą sprzedała cztery sztuki modułów i miała pozyskać cenę 140.000 zł plus VAT (umowa sprzedaży z dnia 19 lutego 2010r., k. 51-53 akt sprawy o sygn. IX GUu 1/10). W związku z problemami z odbiorem przez (...) sp. z o.o. mienia ruchomego, pozostawionego w hali magazynowej w M., zbytej (...) sp. z o.o., spółka w dniu 29 stycznia 2010r. złożyła pozew do Sądu Okręgowego w Warszawie XVI Wydział Gospodarczy w W. o nakazanie pozwanej (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. wydania powódce ruchomości znajdujących się w hali magazynowej (...) położonej w M. przy ul. (...), obejmujących jedną sztukę szkieletu domu drewnianego H72, jedną sztukę domu mobilnego H11, cztery sztuki modułów mieszkaniowych oraz trzy szkielety stalowe (pozew z dnia 29 stycznia 2010r., k. 42-45 a.s., 15-21 akt sprawy o sygn. IX GUu 1/10 i tom III akt organu rentowego). Natomiast w dniu 12 lutego 2010r. został złożony w Sądzie Okręgowym w Warszawie wniosek (...) sp. z o.o. o udzielenie zabezpieczenia (wniosek o udzielenie zabezpieczenia, k. 26-32 akt sprawy o sygn. IX GUu 1/10). Sąd Okręgowy w Warszawie XX Wydział Gospodarczy, rozpoznając powyższy wniosek, postanowił w dniu 23 lutego 2010r. zabezpieczyć roszczenie (...) sp. z o.o. poprzez nakazanie pozwanej (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. wydania rzeczy ruchomych znajdujących się na terenie należącej do niej nieruchomości położonej w M., tj. jednej sztuki szkieletu domu drewnianego H72, jednej sztuki domu mobilnego H11, czterech sztuk modułów mieszkaniowych i trzech sztuk szkieletów stalowych oraz oddanie ich pod dozór osobie prawnej (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. (postanowienie z dnia 23 lutego 2010r., k. 55-64 akt sprawy o sygn. IX GUu 1/10 i tom III akt organu rentowego). Wobec zaistnienia wskazanych okoliczności, w dniu 26 lutego 2010r. (...) sp. z o.o. wystąpiła do Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ o zmianę układu zawartego z wierzycielami w dniu 3 grudnia 2009r., polegającą na odroczeniu o trzy miesiące terminu wymagalności pierwszej i kolejnych rat układowych w poszczególnych grupach interesów wierzycieli. W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała, że brak jest możliwości odebrania rzeczy stanowiących jej własność z przyczyn od niej niezależnych, wskutek działań osób trzecich, co uniemożliwiło wdrożenie procedury ich sprzedaży. W związku z tym zmianie uległa sytuacja związana z obsługą planowanych kontraktów z odbiorcami z Anglii i Norwegii, na których spółka opierała pierwotne założenia finansowania wykonania układu, co ograniczyło jej możliwości finansowe. Spółka wskazała, że po bezskutecznym żądaniu wydania rzeczy wytoczyła przed Sądem Okręgowym w Warszawie XX Wydział Gospodarczy powództwo o ich wydanie, przez co pierwotny oferent wycofał się z planowanej transakcji kupna sprzedaży. Udało się jednak pozyskać i zawrzeć umowę sprzedaży z nowym oferentem, przy czym uzyskanie środków z tej sprzedaży uzależnione jest od uporządkowania spraw związanych z wydaniem rzeczy. Podane okoliczności wpłynęły, zdaniem spółki, na zmniejszenie jej potencjału finansowego niezbędnego do terminowej obsługi układu (wniosek z dnia 26 lutego 2010r., k. 50-52 a.s., k. 2-6 a.s. IX GUu 1/10 i tom III akt organu rentowego oraz zeznania P. B.
(1), k. 170-172 a.s.). W okresie od dnia 10 października 2008r. do dnia zgłoszenia wniosku o zmianę układu, tj. 26 lutego 2010r., spółka dokonywała wpłat na:
  1. ubezpieczenia społeczne z zakresu ,,1” - w dniu 16 grudnia 2008r. w kwocie 10.803,53 zł - zadeklarowana za listopad 2008r., - w dniu 15 stycznia 2009r. w kwocie 39.068,86 zł - zadeklarowana za grudzień 2008r., - w dniu 16 lutego 2009r. w kwocie 17.485,69 zł – zadeklarowana za styczeń 2009r., - w dniu 16 marca 2009r. w kwocie 16.819,51 zł - zadeklarowana za luty 2009r., - w dniu 16 kwietnia 2009r. w kwocie 21.683,81 zł - zadeklarowana za marzec 2009r., - w dniu 15 maja 2009r. w kwocie 22.009,32 zł - zadeklarowana za kwiecień 2009r., - w dniu 17 czerwca 2009r. w kwocie 23.553,29 zł - zadeklarowana za maj 2009r., - w dniu 17 lipca 2009r. w kwocie 10.397,55 zł - zadeklarowana za czerwiec 2009r., - w dniu 17 sierpnia 2009r. w kwocie 11.968,39 zł - zadeklarowana za lipiec 2009r., - w dniu 21 września 2009r. w kwocie 15.181,65 zł - zadeklarowana za sierpień 2009r., - w dniu 25 listopada 2009r. w kwocie 18.275,94 zł - zadeklarowana za październik 2009r.
  2. ubezpieczenie zdrowotne z zakresu ,,1” - w dniu 16 grudnia 2008r. w kwocie 4.921,64 zł - zadeklarowana za listopad 2008r., - w dniu 15 stycznia 2009r. w kwotach 8.665,43 zł i 4.278,77 zł - zadeklarowane za grudzień 2008r., - w dniu 16 lutego 2009r. w kwocie 5.087,10 zł - zadeklarowana za styczeń 2009r., - w dniu 16 marca 2009r. w kwocie 4.908,80 zł - zadeklarowana za luty 2009r., - w dniu 16 kwietnia 2009r. w kwocie 3.000 zł - zadeklarowana za marzec 2009r., - w dniu 20 kwietnia 2009r. w kwocie 2.644,55 zł - zadeklarowana za marzec 2009r., - w dniu 15 maja 2009r. w kwocie 5.745,14 zł - zadeklarowana za kwiecień 2009r., - w dniu 17 czerwca 2009r. w kwocie 6.835,84 zł - zadeklarowana za maj 2009r., - w dniu 17 lipca 2009r. w kwocie 4.220,97 zł - zadeklarowana za czerwiec 2009r., - w dniu 17 sierpnia 2009r. w kwocie 4.520,41 zł - zadeklarowana za lipiec 2009r., - w dniu 21 września 2009r. w kwocie 4.764,64 zł - zadeklarowana za sierpień 2009r., - w dniu 3 listopada 2009r. w kwocie 4.679,59 zł - zadeklarowana za wrzesień 2009r., - w dniu 25 listopada 2009r. w kwocie 5.102,56 zł - zadeklarowana za październik 2009r.,
  3. Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z zakresu ,,1” - w dniu 16 grudnia 2008r. w kwocie 1.997,76 zł - zadeklarowana za listopad 2008r., - w dniu 15 stycznia 2009r. w kwocie 1.161,01 zł - zadeklarowana za grudzień 2008r., - w dniu 16 lutego 2009r. w kwocie 1.682,33 zł - zadeklarowana za styczeń 2009r., - w dniu 16 marca 2009r. w kwocie 1.493,89 zł - zadeklarowana za luty 2009r., - w dniu 16 kwietnia 2009r. w kwocie 1.674,69 zł - zadeklarowana za marzec 2009r., - w dniu 15 maja 2009r. w kwocie 1.808,88 zł - zadeklarowana za kwiecień 2009r., - w dniu 17 czerwca 2009r. w kwocie 1.907,18 zł - zadeklarowana za maj 2009r., - w dniu 15 lipca 2009r. w kwocie 1.356,89 zł - zadeklarowana za czerwiec 2009r., - w dniu 17 sierpnia 2009r. w kwocie 1.435,68 zł - zadeklarowana za lipiec 2009r., - w dniu 21 września 2009r. w kwocie 1.492,02 zł - zadeklarowana za sierpień 2009r., - w dniu 3 listopada 2009r. w kwocie 1.455,16 zł - zadeklarowana za wrzesień 2009r., - w dniu 25 listopada 2009r. w kwocie 1.654,41 zł - zadeklarowana za październik 2009r. (informacja Wydziału Ubezpieczeń i Składek ZUS z dnia 14 września 2018r., k. 311-313 a.s.). Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ, zgodnie z wnioskiem spółki, w dniu 16 marca 2010r. wszczął postępowanie o zmianę układu zawartego z wierzycielami w dniu 3 grudnia 2009r. (postanowienie z dnia 16 marca 2010r., k. 17 i 36 a.s., k. 66-67 akt sprawy o sygn. IX GUu 1/10 i tom III akt organu rentowego). Następnie w dniu 22 czerwca 2010r. nastąpiła zmiana warunków układu w ten sposób, że:
  4. wierzyciele posiadający wierzytelności z tytułu umowy o pracę mieli zostać zaspokojeni wraz z odsetkami ustawowymi w czterech ratach miesięcznych, przy czym pierwsza rata miała być płatna do dnia 30 czerwca 2010r., zaś trzy kolejne raty płatne co miesiąc,
  5. wierzyciele publicznoprawni, których wierzytelności zgodnie z art. 342 ust. 2 u.p.u.n. zaliczane są do kategorii drugiej zaspokojenia mieli zostać zaspokojeni w całości przy całkowitej redukcji odsetek w ośmiu ratach kwartalnych płatnych na koniec każdego kwartału kalendarzowego, począwszy od dnia 30 czerwca 2010r.,
  6. wierzyciele pozostali posiadający wierzytelności w kwotach od 1 zł do 10.000 zł, jak wierzyciele publicznoprawni, których wierzytelności zgodnie z art. 342 ust. 2 u.p.u.n. zaliczane są do kategorii drugiej zaspokojenia, mieli zostać zaspokojeni w całości przy całkowitej redukcji odsetek w ośmiu ratach kwartalnych płatnych na koniec każdego kwartału kalendarzowego, począwszy od dnia 30 czerwca 2010r.,
  7. wierzyciele posiadający wierzytelności powyżej 10.001 zł mieli zostać zaspokojeni w ośmiu ratach kwartalnych, począwszy od dnia 30 czerwca 2010r., przy redukcji ich wierzytelności o 60% oraz całkowitej redukcji odsetek. Do zmienionego układu ponownie nie przystąpił Zakład Ubezpieczeń Społecznych (postanowienie z dnia 22 czerwca 2010r., k. 301 akt sprawy o sygn. IX GUu 1/10 oraz karta do głosowania korespondencyjnego na zgromadzeniu wierzycieli z dnia 24 maja 2010r., tom II akt organu rentowego). (...) sp. z o.o. w dniu 30 czerwca 2010r. złożyła do Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Północ wniosek o uchylenie układu zawartego w dniu 3 grudnia 2009r. z wierzycielami w sprawie IX GUp 13/08, a następnie zatwierdzonego w dniu 12 stycznia 2010r. i zmienionego postanowieniem z dnia 22 czerwca 2010r., i ogłoszenie upadłości spółki obejmującej likwidację jej majątku. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że na dzień ogłoszenia upadłości oraz zawarcia układu spółka posiadała w swojej ofercie moduły mieszkalne typu apartament w ilości 4 sztuk, dom mobilny H11, szkielet domu drewnianego H72 oraz szkielety stalowe do produkcji domów mobilnych w ilości 3 sztuk. Powyższe było przeznaczone do zbycia, zaś środki z tego tytułu miały być przeznaczone na obsługę układu. Od września 2009r. spółka prowadziła intensywne negocjacje z potencjalnym nabywcą tych rzeczy, jednak zakończyły się one niepomyślnie. Dokończenie prac montażowych i wykończeniowych, które upadły prowadził w związku z przygotowaniem rzeczy do sprzedaży, zostały przerwane na skutek działań osób trzecich. Wskutek nabycia przez (...) sp. z o.o. od poprzedniego właściciela (...) sp. z o.o. hali magazynowej zlokalizowanej w M. przy ul. (...), w wyniku szeregu nieporozumień, jakie zaistniały pomiędzy ww. podmiotami, spółce zabroniono wstępu do pomieszczeń hali w celu odebrania rzeczy, a następnie (...) sp. z o.o. zgłosiła szereg warunków, uzależniając od ich spełnienia możliwość odbioru rzeczy i zarazem uniemożliwiając prowadzenie jakichkolwiek prac. Utrudnienia wydania rzeczy stanowiących własność spółki oraz szybkiego wdrożenia procedury ich sprzedaży dodatkowo ograniczyły jej możliwości finansowe. Ostatecznie pierwotny oferent wycofał się z transakcji kupna sprzedaży z uwagi na powstały spór dotyczący wydania rzeczy. Sytuacja ta całkowicie ograniczyła możliwości finansowe spółki w stosunku do pierwotnie zakładanych, co skłoniło do wystąpienia z wnioskiem o zmianę warunków układu. Dalej wskazano, że w okresie pomiędzy wystąpieniem z wnioskiem o zmianę warunków układu a datą zatwierdzenia układu przez Sąd, spółka otrzymała oświadczenie od swojego głównego kooperanta (...) sp. z o.o. o rezygnacji ze zlecenia obejmującego wykonanie 20 sztuk domków typu Malta dla klienta (...) G.. Ponadto Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych nie wyraził zgody na rozłożenie na raty zobowiązań spółki, która to w dniu 29 czerwca 2010r. otrzymała nakaz zapłaty wydany przez Sąd Rejonowy w Otwocku, ponieważ ww. Fundusz wystąpił o zasądzenie zaległych należności (wniosek spółki o uchylenie układu i ogłoszenie upadłości z dnia 30 czerwca 2010r., k. 38-41 a.s. i tom III akt organu rentowego). Na dzień 13 września 2010r. spółka posiadała aktywa i pasywa w kwotach po 164.228,46 zł oraz zobowiązania krótkoterminowe w kwocie 2.488.020,21 zł (bilans otwarcia sporządzony na dzień 13 września 2010r., k. 142 akt sprawy o sygn. IX GUp 18/10 i tom I akt organu rentowego). Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Północ w dniu 14 września 2010r. uchylił układ zawarty w dniu 3 grudnia 2009r. z wierzycielami, a następnie zatwierdzony postanowieniem z dnia 12 stycznia 2010r. i zmieniony postanowieniem z dnia 22 czerwca 2010r. oraz zmienił postanowienie z dnia 15 października 2008r. o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu na postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika, wyznaczając sędziego-komisarza w osobie SSR Sławomira Bezaka oraz syndyka w osobie P. S.. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że przedstawione przez spółkę fakty i dowody na ich poparcie uzasadniają uchylenie układu zawartego w dniu 3 grudnia 2009r. Wobec nadzwyczajnej zmiany stosunków gospodarczych, która istotnie wpłynęła na zmniejszenie potencjału finansowego spółki niezbędnego do terminowej obsługi układu, układ nie zostanie wykonany. Spółka wykazała, że zasadniczej zmianie uległa sytuacja związana z obsługą planowanych kontraktów z odbiorcami w Anglii i Norwegii, na których opierała pierwotnie założenia finansowania wykonania układu. Spółka utraciła możliwość realizowania kontraktu dla głównego kooperanta (...) sp. z o.o., od którego uzależniona była w przeważającej mierze jej sytuacja finansowa oraz zakończyła niepomyślnie negocjacje z potencjalnym nabywcą i w dacie 14 września 2010r. nie realizowała nowych zleceń. Dodatkowo nastąpiło przesunięcie realizacji zleceń otrzymanych przez spółkę oraz znaczna obniżka cen usług przez nią oferowanych. Spółka, jak wynikało ze sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień 31 maja 2010r., wykazywała ujemny wynik z działalności gospodarczej i nie posiadała w kasie żadnych środków finansowych. W związku z tym Sąd uznał, że zostały spełnione przesłanki wyszczególnione w art. 302 ustawy Prawo upadłościowe (postanowienie z dnia 14 września 2010r., k. 74-75 a.s. i k. 888-890 akt sprawy o sygn. IX GUp 13/08). W okresie od grudnia 2009r. do czasu wydania w dniu 14 września 2010r. postanowienia o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika, (...) spółka z o.o. dokonała wpłat na:
  8. ubezpieczenie społeczne z zakresu ,,1” - w dniu 7 kwietnia 2010r. w kwocie 25 zł - zadeklarowana za sierpień 2009r., - w dniu 7 kwietnia 2010r. w kwocie 19.741,14 zł - zadeklarowana za listopad 2009r., - w dniu 13 kwietnia 2010r. w kwocie 17.860,40 zł - zadeklarowana za grudzień 2009r.,
  9. ubezpieczenie zdrowotne z zakresu ,,1” - w dniu 7 kwietnia 2010r. w kwocie 5.513,57 zł - zadeklarowana za listopad 2009r.
  10. Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z zakresu ,,1” - w dniu 7 kwietnia 2010r. w kwocie 1.739,87 zł - zadeklarowana za listopad 2009r. Kolejne wpłaty na ubezpieczenia społeczne z zakresu ,,1” i ,,80”, ubezpieczenie zdrowotne z zakresu ,,1” i ,,80” oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z zakresu ,,1” i ,,80” dokonywane były już po ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku spółki (informacja Wydziału (...) i Składek ZUS z dnia 14 września 2018r., k. 311-313 a.s.). W trakcie postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku dłużnika syndyk masy upadłości P. S. zbył domki oferowane do sprzedaży za niewielką kwotę. Konsekwencją ogłoszenia likwidacji majątku spółki było zaprzestanie regulowania należności i nierealizowanie układu zawartego z jej wierzycielami (zeznania świadka P. S., k. 169 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 29 listopada 2010r. dokonał zgłoszenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym obejmującym likwidację majątku, także za okres prowadzenia działalności przez spółkę w czasie trwania postępowania układowego w kwocie łącznej 752.283,55 zł, na którą złożyła się kwota główna wierzytelności - 613.933,05 zł, odsetki - 131.746 zł, koszty upomnienia - 387,20 zł oraz koszty egzekucyjne - 6.217,30 zł (wniosek z dnia 29 listopada 2010r., tom II akt organu rentowego). Syndyk masy upadłości P. S. w dniu 26 listopada 2012r. wniósł o stwierdzenie zakończenia postępowania upadłościowego. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że ostateczny plan podziału funduszów masy upadłości został wykonany (wniosek z dnia 26 listopada 2012r., k. 466 akt sprawy o sygn. IX GUp 18/10). Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Północ w sprawie IX GUp 18/10 w dniu 30 listopada 2012r. stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego (...) sp. z o.o. z siedzibą w W.. Ostateczny plan podziału funduszów masy spółki został wykonany. Na jego wykonanie do podziału została przeznaczona suma 1.000 zł, która pozwoliła na częściowe zaspokojenie 38 wierzytelności zaliczonych do II kategorii na poziomie 0,11%. Kwoty przeznaczone na częściowe zaspokojenie 8 wierzycieli w łącznej wysokości 74,25 zł z uwagi na brak możliwości przekazania przyznanych środków uprawnionym zostały złożone do depozytu sądowego na podstawie zezwolenia Sędziego – komisarza z dnia 15 listopada 2012r. (ostateczny plan podziału funduszów masy upadłościowej spółki z dnia 30 czerwca 2012r., k. 387-391 akt sprawy o sygn. IX GUp 18/10 oraz postanowienie z dnia 30 listopada 2012r. i jego uzasadnienie, k. 18-19 a.s. i k. 468, 474-475 akt sprawy o sygn. IX GUp 18/10). Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...) Oddział w W., działając na podstawie art. 64 § 4 k.p.a. w związku z art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w dniu 23 czerwca 2015r. zawiadomił P. B.
(1)o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie przeniesienia na niego, jako prezesa zarządu (...) sp. z o.o., odpowiedzialności za zobowiązania spółki, obejmujące należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego organ rentowy, na podstawie art. 108 § 1 w związku z art. 107 § 1 i § 2 pkt 1, 2 i 4 oraz art. 116 o.p. w związku z art. 31 i 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wydał w dniu 23 grudnia 2015r. decyzję znak: (...) w której orzekł o odpowiedzialności P. B.
(1)za zobowiązania spółki z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 204.674,10 zł, w tym: 1) na ubezpieczenie społeczne - 87.182,06 zł z tytułu nieopłaconych składek za okres od grudnia 2009r. do sierpnia 2010r., - 54.110 zł z tytułu odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 22 grudnia 2015r., 2) na ubezpieczenie zdrowotne - 29.677,71 zł z tytułu nieopłaconych składek za okres od grudnia 2009r. do sierpnia 2010r., - 18.620 zł z tytułu odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 22 grudnia 2015r. 3) na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - 9.270,33 zł z tytułu nieopłaconych składek za okres od grudnia 2009r. do sierpnia 2010r. - 5.814 zł z tytułu odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 22 grudnia 2015r. Przesyłka zawierająca ww. decyzję została przyjęta do wysyłki w placówce pocztowej w dniu 23 grudnia 2015r., natomiast jej odbiór przez P. B.
(1)nastąpił w dniu 12 stycznia 2016r. (zawiadomienie z dnia 23 czerwca 2015r. i decyzja z dnia 23 grudnia 2015r. wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, tom III akt organu rentowego). Wskazany stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o wymienione dokumenty, zgromadzone w aktach prowadzonej sprawy, w aktach organu rentowego oraz w aktach Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ o sygnaturach IX GU 43/08, IX GUp 13/08, IX GUp 18/10, IX GUu 1/10, których wiarygodność nie była kwestionowana przez strony sporu. Również Sąd - uwzględniając okoliczność, że w większości dokumenty stanowiące podstawę ustaleń faktycznych, pochodzą od samych stron bądź są dokumentami urzędowymi, a w pozostałym zakresie wskazują na okoliczności niekwestionowane - nie znalazł podstaw, by ocenić je jako niewiarygodne. Jedyne co w odniesieniu do dowodu z dokumentów wymaga zaznaczenia, to omyłka pisarska po stronie organu rentowego, jaka pojawiła się w treści informacji Wydziału (...) i Składek ZUS z dnia 14 września 2018r. We wskazanej informacji Zakład wskazał, że ze strony (...) sp. z o.o. nastąpiła wpłata do ZUS na ubezpieczenia społeczne z zakresu ,,1” w dniu 2 lutego 2010r. w kwocie 10.699,23 zł, zadeklarowana za listopad 2010r. Podobnie Zakład podał, że wpłata na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z zakresu ,,1” w kwocie 910,36 zł, która nastąpiła w dniu 2 lutego 2010r., została zadeklarowana za listopad 2010r. Tymczasem wpłata składek na ubezpieczenie zdrowotne z zakresu ,,1” w kwocie 2.765,07 zł, zadeklarowana także za listopad 2010r., nastąpiła według organ rentowego w dniu 2 lutego 2011r. Zdaniem Sądu oczywistym jest, że spółka nie mogła opłacić należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2010r. w dniu 2 lutego 2010r. W tym zakresie poprawna jest data 2 lutego 2011r., tym bardziej, że właśnie w tej dacie spółka uiściła składkę zdrowotną za listopad 2010r. O wskazanej omyłce świadczy poza tym to, że ww. wpłaty, przy których podano błędny termin realizacji, przypadający na dzień 2 lutego 2010r., zostały wymienione w chronologicznym ciągu innych wpłat, zaburzając tę chronologię, gdyż rzekomo miały nastąpić po terminie uiszczenia poprzedniej składki, która została uiszczona w dniu 13 kwietnia 2010r. Zdaniem Sądu, wskazane okoliczności świadczą o tym, że organ rentowy popełnił omyłkę pisarką, błędnie oznaczając rok wpłaty ww. składek. Składki te zostały uiszczone przez spółkę w dniu 2 lutego 2011r. - analogicznie jak w przypadku składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 2.765,07 zł - nie zaś 2 lutego 2010r. Uwzględniając powołane okoliczności, Sąd ocenił, że zgromadzone dokumenty, wyszczególnione w części obejmującej ustalenia faktyczne, są wiarygodne i na ich podstawie został ustalony w sprawie stan faktyczny. Ponadto podstawę ustaleń faktycznych stanowiły zeznania świadków: M. G.
(2)i P. S., a także zeznania P. B.
(1). Zeznaniom świadków i w przeważającej części zeznaniom odwołującego się Sąd dał wiarę, gdyż pozostawały zbieżne ze sobą, jak również z dowodami z dokumentów. Jedyną okolicznością, która w zeznaniach, jakie złożył P. B.
(1), została przedstawiona sprzecznie z dokumentami, była okoliczność stałego regulowania składek przez (...) sp. z o.o. W tym zakresie dokumenty przedstawione przez organ rentowy, a w szczególności informacja Wydziału (...) i Składek ZUS z dnia 14 września 2018r., wskazują że odwołujący się nie ma racji, choćby dlatego, że w okresie od grudnia 2009r. do dnia ogłoszenia upadłości z opcją likwidacji, spółka wpłaciła środki do organu rentowego jedynie w kwietniu 2010r., nie jest więc prawdą, że wpłat do ZUS dokonywała cały czas. Wobec tego zeznania P. B.
(1)we wskazanej części zostały ocenione jako niewiarygodne. Jeśli chodzi natomiast o zaprezentowane w zeznaniach twierdzenie odwołującego się, że wniosek o ogłoszenie upadłości zgłosił w terminie, to Sąd pominął je. We wskazanym zakresie odwołujący się zaprezentował jedynie własną, subiektywną ocenę, do której oczywiście miał prawo, jednak pamiętać należy, że zeznania stron Sąd przeprowadza w zakresie dotyczącym faktów. To fakty więc są tym, co przy uwzględnieniu tego dowodu ustala się w postępowaniu, natomiast opinie i oceny, dotyczące wystąpienia przesłanek zwalniających P. B.
(1)od odpowiedzialności za zobowiązania składkowe spółki, w której był prezesem zarządu, od których w przedmiotowej sprawie zależało rozstrzygnięcie sporu, należą do Sądu. Sąd na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. pominął zgłoszony przez stronę odwołującą się dowód z zeznań świadka K. K. (k. 717 a.s.). O przeprowadzenie tego dowodu strona odwołująca się wniosła w piśmie procesowym z dnia 23 maja 2022r. (k. 704 a.s.), oznaczając że dowód ten miałby zostać przeprowadzony na okoliczności: podejmowanych przez ZUS czynności egzekucyjnych w zakresie dochodzenia od (...) sp. z o.o. wierzytelności składkowych określonych w zaskarżonej decyzji; sposobu wyliczenia roszczeń składkowych określonych w zaskarżonej decyzji, w tym także odsetek oraz powzięcia przez organ rentowy wiedzy o bezskuteczności egzekucji składek określonych w zaskarżonej decyzji. Sąd, mając na uwadze okoliczność, że zgłoszony świadek, to osoba, która podpisała zaskarżoną decyzję, o czym wiadomo było od momentu wydania tej decyzji, a także uwzględniając formułowane od początku procesu zarzuty strony odwołującej się dotyczące nieudowodnienia wysokości należności składkowych, wymienionych w decyzji, ocenił że wnioskowanie o przesłuchanie tego świadka dopiero w maju 2022r. – po ponad 6 latach procesu – było spóźnione i zmierzało jedynie do przewlekłości postępowania. Strona odwołująca się od samego początku, szczególnie że zgłaszane w sprawie zarzuty nie uległy zmianie, miała możliwość wnioskowania o przesłuchanie osoby wydającej decyzję. Fakt, że nastąpiło to w tak zaawansowanej fazie sporu – kiedy Sąd przeprowadził dowód z zeznań innych świadków oraz z przesłuchania P. B.
(1), a także odebrał kilka opinii od w sumie trzech biegłych sądowych, kiedy strona odwołująca się żadnych innych wniosków dowodowych już nie formułowała, poza wspomnianym wnioskiem o przesłuchanie K. K. – musiało być ocenione jako działanie na zwłokę. Poza tym istotne jest i to, że jeśli chodzi o wysokość należności składkowych, uwzględnionych w zaskarżonej decyzji, to dowodem, który mógł służyć wyjaśnieniu tego zagadnienia, były przede wszystkim dokumenty. Strona odwołująca się o takie nie występowała, wniosła natomiast o przesłuchanie świadka, który wydał decyzję w roku 2015 i oczywistym musi być, że ze względu na upływ czasu i szczegółowość problematyki wyliczenia składek i odsetek, nie pamiętałby tego, co zostało oznaczone jako jedna z trzech okoliczności objętych tezą dowodową. Podobne stanowisko należy zaprezentować również i w odniesieniu do pozostałych okoliczności, na które miałby zostać przeprowadzony dowód z zeznań wymienionego świadka. Te okoliczności jednak, poza tym że po tak długim czasie, miały prawo zatrzeć się pamięci świadka, to nie wymagały prowadzenia dowodu właśnie z zeznań świadka – osoby wydającej decyzję. Wynika to z tego, że kwestia podejmowanych przez ZUS czynności egzekucyjnych w zakresie dochodzenia od spółki należności składkowych, jest irrelewantna dla odpowiedzialności P. B.
(1)jako członka zarządu. Przepisy, które Sąd w sprawie analizował, a o których będzie mowa, nie uzależniają możliwości przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu od wcześniejszego prowadzenia czynności egzekucyjnych przez Zakład. Jedyne czego wymagają, to bezskuteczność egzekucji, to jednak wystąpiło, ale dla ustalenia tego nie było konieczne przesłuchanie osoby wydającej zaskarżoną decyzję. Inne dowody, które Sąd przeprowadził, dały w tej sprawie wystarczające podstawy do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, bez potrzeby przesłuchania – szczególnie po wielu latach od daty wydania decyzji i daty złożenia odwołania – pracownicy organu rentowego. Jeśli chodzi zaś o powzięcie wiedzy przez organ rentowy o bezskuteczności egzekucji składek określonych w zaskarżonej decyzji, to i tu Sąd posłużył się innymi dowodami, aby ustalić, czy taki stan obiektywnie zaistniał oraz czy organ rentowy miał podstawy do takiej oceny w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji przesłuchanie świadka K. K. nie tylko było spóźnione, ale także dotyczyło okoliczności albo w sprawie nieistotnych, albo już wykazanych innymi dowodami. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia odpowiedzialności P. B.
(1), jako członka zarządu (...) sp. z o.o. w W., za zobowiązania tej spółki z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami w łącznej kwocie 204.674,10 zł. Analizując wskazane zagadnienie, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej jako ustawa systemowa albo u.s.u.s.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 121), zgodnie z którym do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio: art. 12, art. 26, art. 29 § 1 i 2, art. 33, art. 33a, art. 33b, art. 51 § 1, art. 55, art. 59 § 1 pkt 1, 3, 4, 8 i 9, art. 60 § 1, art. 61 § 1, art. 62 § 1, 3-5, art. 72 § 1 pkt 1 i 4 i § 2, art. 73 § 1 pkt 1 i 5, art. 77b § 1 i 2, art. 91, art. 93, art. 93a-93c, art. 93e, art. 94, art. 97 § 1, art. 98 § 1 i 2 pkt 1, 2, 5 i 7, art. 100, art. 101, art. 105 § 1 i 2, art. 106 § 1 i 2, art. 107 § 1, 1a, i 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1 i 4, art. 110 § 1, § 2 pkt 2, § 3, art. 111 § 1-4 i 5 pkt 1, art. 112, art. 113, art. 114, art. 115, art. 116, art. 116a, art. 117, art. 118 § 1 i 2 oraz art. 119 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa. Z kolei stosownie do treści art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Art. 107 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (dalej jako o.p.), mający odpowiednie zastosowanie na podstawie odesłania z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazuje, że w przypadkach i w zakresie przewidzianym w rozdziale o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Przy czym, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Natomiast zgodnie z art. 116 § 1 o.p., w brzmieniu, jakie miał ten przepis w dacie wydania zaskarżonej decyzji, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że:
  1. a)we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
  2. b)niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. § 2 art. 116 o.p. przewidywał z kolei, że odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Zacytowane przepisy, które zastosował w sprawie organ rentowy, wskazują przesłanki pozytywne i przesłanki negatywne odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej. Pozytywną przesłanką odpowiedzialności jest wykazanie przez organ rentowy, który obciąża obowiązek dowodzenia, że zaległości składkowe powstały w okresie, w którym określona osoba pełniła funkcję w zarządzie, a po drugie, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Z kolei przesłanki negatywne, egzonerujące odpowiedzialność członka zarządu w aspekcie dowodowym, o których mowa w zacytowanym art. 116 § 1 o.p., jeśli chodzi o ich wykazanie, obciążają członka zarządu kwestionującego swoją odpowiedzialność (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 4 marca 2016r., III AUa 1681/15). Jako istotne podkreślić przy tym należy za Sądem Najwyższym (uzasadnienie wyroku SN z dnia 17 kwietnia 2018r., II UK 56/17), że ocena spełnienia przesłanek z art. 116 o.p. za każdym razem powinna być oceniana ex ante, a więc z perspektywy sytuacji istniejącej w dniu wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości składkowe, a nie ex post, to jest z uwzględnieniem późniejszych zdarzeń. W rozpatrywanej sprawie nie budziło wątpliwości, że w okresie, kiedy powstały zaległości składkowe objęte zaskarżoną decyzją (grudzień 2009r. – sierpień 2010r.), P. B.
(1)był członkiem zarządu (...) sp. z o.o. Wskazana okoliczność była poza przedmiotem sporu, gdyż odwołujący się w żadnej fazie toczącego się postępowania dotyczącego przeniesienia odpowiedzialności, nie kwestionował tego. Członkiem zarządu pozostawał od czasu powstania spółki aż do jej wykreślenia z rejestru. Kolejną przesłanką pozytywną odpowiedzialności, którą kreuje art. 116 o.p., nakładając na organ rentowy obowiązek jej wykazania, jest bezskuteczność egzekucji z majątku spółki w całości lub w części. Sformułowanie "egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna" nie oznacza, że każdorazowo chodzi o przeprowadzenie i formalne zakończenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego albo egzekucji sądowej, gdyż takie wymaganie wyraźnie z tej regulacji nie wynika. Wobec braku ustawowej definicji egzekucji uprawnione może być stwierdzenie, że pojęcie egzekucji jest szersze niż tylko formalne jej przeprowadzenie przez organy egzekucyjne. Można przyjąć, że egzekucja to wszelkie uprawnione działania wierzyciela zmierzające do wyegzekwowania należności na podstawie tytułu wykonawczego. Egzekucją może być zatem, na przykład, samo wezwanie dłużnika do zapłaty. Jeżeli nie ureguluje on należności, to już wówczas można stwierdzić, że egzekucja jest bezskuteczna. M.in. w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia: 21 stycznia 2010r. (II UK 157/09, LEX nr 583805) oraz 5 czerwca 2014r. (I UK 437/13, LEX nr 1483947) wskazano, że bezskuteczność egzekucji może być wykazana nie tylko na podstawie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ale także w inny sposób, który nie poddaje w wątpliwość oceny, że środki majątkowe podmiotu, który wszczął procedurę upadłościową nie wystarczą na zaspokojenie istotnej części jego długów. Z kolei, w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2013r. (III UK 154/12, LEX nr 1463908), przyjęto że dowodem bezskuteczności egzekucji będzie przede wszystkim, wydane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny, postanowienie o umorzeniu postępowania z uwagi na bezskuteczność egzekucji (art. 59 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 1201). Jednak stan bezskuteczności egzekucji może być stwierdzony również w toku egzekucji administracyjnej lub sądowej, czego konsekwencją jest możliwość zwrócenia się przez organ egzekucyjny (lub wierzyciela w toku egzekucji sądowej) do sądu o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku. Bezskuteczność egzekucji, rozumiana jako brak możliwości przymusowego zaspokojenia wierzyciela publicznoprawnego w toku wszczętej i przeprowadzonej przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki, może być też oceniana w kontekście przebiegu postępowania upadłościowego. W orzecznictwie akcentuje się, że o bezskuteczności egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 o.p. przesądza właśnie wspomniane umorzenie przez sąd upadłościowy postępowania upadłościowego lub oddalenie wniosku na podstawie art. 13 ust. 1 u.p.u.n. Taki pogląd wynika z tego, że upadłość jest egzekucją, którą prowadzi się wobec całego majątku upadłego dłużnika celem przymusowego, ale wspólnego i w zasadzie równego (poprzez proporcjonalny podział uzyskanych z masy upadłości środków) zaspokojenia wszystkich wierzycieli, którzy zgłosili w sposób prawidłowy swój udział w tym postępowaniu. Ze względu na to, że celem postępowania upadłościowego rozumianego jako egzekucja generalna jest równomierne, choćby częściowe zaspokojenie wszystkich wierzycieli kosztem całego majątku niewypłacalnego dłużnika, to niemożliwość realizacji tego celu z uwagi na to, że majątek dłużnika nie wystarczy nawet na zaspokojenie kosztów postępowania, jest równoznaczna z bezskutecznością egzekucji uniwersalnej, co odnosi się do wszystkich zobowiązań niewypłacalnego dłużnika i wszystkich jego wierzycieli ( wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 marca 2011r., III UK 89/10; z dnia 3 września 2010r., I UK 77/10; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21 września 2017r., III AUa 419/17, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2017r., (...), LEX nr 2299762). W rozpatrywanej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. pismem z dnia 29 listopada 2010r. zgłosił swoją wierzytelność w postępowaniu upadłościowym z opcją likwidacyjną. Sąd upadłościowy w dniu 30 listopada 2012r. stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego spółki, w którym to postępowaniu organ rentowy nie został zaspokojony, gdyż na wykonanie ostatecznego planu podziału masy upadłościowej została przeznaczona kwota 1.000 zł. W przypadku wierzytelności z kategorii II dawała ona możliwość ich zaspokojenia tylko w niewielkim ułamku, bo 0,11%, zatem organ rentowy nie miał możliwości, by zaległość spółki względem Zakładu została pokryta. Później zaś, bo w kwietniu 2013r., (...) sp. z o.o. wykreślono z rejestru. Powyższe niewątpliwie wskazuje na to, że przesłanka bezskuteczności egzekucji ziściła się. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie miał możliwości zaspokojenia się z majątku spółki, tym bardziej że kiedy postępowanie upadłościowe zostało zakończone, spółka została wykreślona z rejestru i przestała istnieć. Jej majątek został spieniężony w trakcie toczącego się postępowania upadłościowego z opcją likwidacji majątku. W dacie wydania zaskarżonej decyzji nie było już zatem żadnej możliwości egzekwowania od spółki należności składkowych. Wobec powyższego zasadna jest w przedmiotowej sprawie konstatacja, że organ rentowy wykazał dwie przedstawione na wstępie rozważań przesłanki pozytywne odpowiedzialności P. B.
(1)za zobowiązania składkowe spółki. W tej sytuacji odwołujący się mógł - chcąc się od niej zwolnić - dowodzić istnienia przesłanek negatywnych, na które wskazuje art. 116 § 1 pkt 1 i 2 o.p., z tym że ciężar dowodu jego obciążał, a nie organ rentowy, co wymaga szczególnego zaakcentowania z uwagi na twierdzenia zawarte w odwołaniu i w później złożonych pismach procesowych. Jednak przed przystąpieniem do szczegółowej analizy w ww. zakresie, należy najpierw omówić te zarzuty, które sformułował odwołujący się, wskazując na brak możliwości zaaprobowania zaskarżonej decyzji ze względu na okoliczności dalej idące. Jednym z takich zarzutów było nieuprawnione wydanie przez Zakład decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość składkowa. Art. 118 § 1 o.p., na który powołał się pełnomocnik odwołującego się, przewiduje, że nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Według pełnomocnika, wskazany okres 5 letni należy liczyć przy uwzględnieniu daty doręczenia decyzji. W przedmiotowej sprawie decyzja została wydana i nadana w placówce pocztowej w dniu 23 grudnia 2015r., natomiast jej odbiór nastąpił w dacie 12 stycznia 2016r. Analizując wskazaną regulację i datę, do której należy liczyć termin 5 lat (data wydania decyzji czy też data jej doręczenia), należy odwołać się do poglądów orzecznictwa. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 czerwca 2014r. (I UK 437/13) wyjaśnił, że zagadnienie daty, od której biegnie termin przedawnienia spornych należności zostało jednolicie wyjaśnione w utrwalonej judykaturze Sądu Najwyższego, który przyjmuje, że przedawnienie zaległości składkowych wynikających z decyzji wydanej na podstawie art. 116 § 1 o.p. w związku z art. 31 ustawy systemowej, następuje po upływie 5 lat liczonych do końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana (art. 24 ust. 5d ustawy systemowej), bez względu na termin doręczenia tej decyzji (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2008r., I UZP 4/08, OSNP 2009 nr 1-2, poz. 19 oraz wyroki Sądu Najwyższego z: 4 sierpnia 2009r., I UK 85/09, LEX nr 558289; 16 listopada 2009r., II UK 111/09, OSNP 2011 nr 11-12, poz. 164; z 27 października 2010r., III UK 23/10, LEX nr 794798; 22 listopada 2010 r., III UK 27/10, LEX nr 786815; 16 marca 2011r., I UK 330/10, LEX nr 848138; oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 3 lutego 2012r., II UK 263/11, LEX nr 1215441). Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2006r., II OSK 714/05 ( (...) 2006 nr 5, poz. 132) orzekł, iż obowiązujące przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem. Wydanie (sporządzenie) decyzji zgodnie z wymaganiami art. 107 § 1 k.p.a. jest czynnością procesową wywołującą oznaczone skutki prawne. W uchwale z dnia 17 grudnia 2007r., I (...) 5/07 ( (...) 2008 nr 2, poz. 22) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził wprost, że pojęcie wydania decyzji, określonej w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej nie oznacza jej doręczenia. Również w wyroku z dnia 2 października 2002r., III RN 149/01 (OSNP 2003 nr 16, poz. 371) Sąd Najwyższy wskazał, że datą wydania decyzji przez organ podatkowy jest data jej podpisania przez osobę upoważnioną do jej wydania. Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 9 grudnia 2008r., I UK 151/08 oraz z dnia 17 lipca 2009r., I UK 49/09, w których uznał, że w sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego o odpowiedzialności członka zarządu spółki za składki na podstawie art. 116 o.p., ocena sądu obejmuje przedawnienie na moment jej wydania, wynikające z art. 118 § 1 o.p. w związku z art. 31 ustawy systemowej. Odwołujący się prezentował w w/w zakresie stanowisko przeciwne. Wskazywał, że nie można było wydać w stosunku do niego decyzji z uwagi na upływ 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość składkowa. Sąd Okręgowy, uwzględniając przedstawione poglądy judykatury, przyjął jednak, że termin 5 lat, wynikający z art. 118 o.p., nie liczy się z uwzględnieniem daty doręczenia decyzji, jak wskazywał P. B.
(1), lecz daty, w której decyzja została wydana. Oczywiście prawdą jest, co podkreślił odwołujący się, że występują w orzecznictwie i doktrynie poglądy przeciwne, wskazujące na istotny z punktu widzenia upływu terminu 5 letniego moment doręczenia decyzji, jednakże są one odosobnione. W większości orzeczeń, głównie Sądu Najwyższego, ujednolicono stanowisko w w/w zakresie. Jak wynika z uzasadnienia przywołanego już wcześniej wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2010r. (III UK 27/10, LEX nr 786815) analizowany problem w przeszłości nie był jednakowo rozstrzygany w judykaturze. Jednak w chwili obecnej, tak w doktrynie, jak i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że wydanie decyzji na podstawie art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej nie obejmuje obowiązku jej doręczenia. I tak Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym już wyroku z dnia 25 kwietnia 2006r., podkreślił znaczenie normy przepisu art. 107 § 1 k.p.a., który stanowi, że jednym z elementów decyzji jest data jej wydania. Przepis art. 107 § 1 k.p.a. nie stwarza możliwości pozostawienia w treści tego aktu miejsca na wpisanie w przyszłości daty wydania decyzji, dlatego też organ nie może wyczekiwać chwili, w której decyzja zostanie doręczona, aby w stosownym momencie wprowadzić do jej treści datę wydania. Określenie w tym przepisie daty wydania decyzji, jako jej niezbędnego elementu ma przeciwdziałać sytuacji, w której za datę wydania decyzji należałoby uznać datę doręczenia jej stronie lub stronom. Bez tego elementu (daty) w postępowaniach administracyjnych, w których uczestniczyłoby wiele stron, powstałaby konieczność przyjęcia kilku różnych dat wydania decyzji, trudno bowiem założyć, aby w praktyce doręczenie stronom decyzji nastąpiło w tym samym czasie. Uznanie sprawy za załatwioną w kilku różnych datach pozostawałoby w sprzeczności z racjonalnym interpretowaniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, że sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonej decyzji wedle stanu prawnego, jaki obowiązywał w dacie jej wydania. Trudno byłoby wyobrazić sobie efektywność takiej kontroli przy akceptacji tezy, że miarodajną dla oceny legalności decyzji byłaby data jej doręczenia stronie. Również w uchwale z dnia 17 grudnia 2007r., która została już wcześniej wskazana, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej skierowany jest do organu, który może skorzystać z określonych w nim kompetencji w odpowiednim czasie, po upływie którego traci przyznane w nim prawo do działania. Sposób sformułowania tego przepisu przez użycie określenia "nie można wydać decyzji" wskazuje, że bezpośrednio kształtuje on uprawnienia organu podatkowego, jakkolwiek pośrednio wynika z niego pozycja strony postępowania prowadzonego na jego podstawie. Z tego względu, jeśli wziąć pod uwagę literalne znaczenie określenia "wydanie decyzji", należy uznać, że pojęcie to odnosi się do sporządzenia aktu (decyzji) w ustawowo przewidzianej formie. Wyrazem sporządzenia decyzji jest, między innymi, jej podpisanie przez osobę upoważnioną i opatrzenie datą wydania. Okoliczność, że zarówno w przepisach procesowych, jak i w materialnoprawnych zawartych w Ordynacji podatkowej jest mowa o wydaniu, ale i o doręczeniu decyzji, potwierdza (przy założeniu racjonalności ustawodawcy), że pojęcia te mają odmienne znaczenia i pełnią różne funkcje. W prawie publicznym, do którego zalicza się prawo podatkowe, prymat wykładni językowej wynika przede wszystkim z potrzeby zapewnienia realizacji zasady pewności stanu prawnego i związanej z nią zasady zaufania, wynikających z art. 2 Konstytucji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, za niedopuszczalnością odejścia przy interpretowaniu art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej od wyników wykładni językowej przemawia także to, iż wiązanie uprawnienia organów do wydania decyzji odnoszących się do odpowiedzialności osób trzecich z ich doręczeniem mogłoby także oznaczać naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, gdy taka odpowiedzialność dotyczy kilku osób, wobec których doręczenie w jednym terminie okazałoby się niemożliwe, na skutek czego wobec niektórych z nich mogłoby dojść do przedawnienia prawa do orzekania (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2011r., III UK 56/11 LEX nr 1647079). Wskazane poglądy są prezentowane również w najnowszym orzecznictwie, jak choćby w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2022r. ( I (...) 111/21, LEX nr 3394188). Uzasadniając wskazany wyrok, Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanej w składzie całej I. Finansowej w dniu 14 grudnia 2009r. ( I (...) 7/09, (...) 2010 Nr 2, poz. 114), w związku z wykładnią przepisów Ordynacji podatkowej, dotyczących interpretacji, o których mowa w art. 14o § 1. W uchwale tej wyrażono pogląd, w myśl którego pojęcie niewydania interpretacji nie oznacza braku jej doręczenia. Uchwała stanowi wyraz podtrzymania poglądów rozróżniających pojęcia "wydanie" i "doręczenie" użytych w Ordynacji podatkowej. Zresztą obecnie w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2021r., (...), LEX nr 3172135) nadal dominuje spojrzenie, że pojęcie "wydania" decyzji, wynikające z art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej odnosi się do sporządzenia decyzji, a nie jej doręczenia. Wydanie decyzji to jej sporządzenie, podpisanie i opatrzenie datą (taki wniosek wypływa z art. 210 § 1 pkt 2 i 8 oraz z art. 210 Ordynacji podatkowej). Ponadto Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na to, że w Ordynacji podatkowej użyte zostały określenia wydanie decyzji i doręczenie decyzji. Przykładem stosowania obu określeń jest art. 118, w którego § 1 jest mowa o wydaniu decyzji, a w § 2 - o doręczeniu. Z dyrektyw wykładni językowej i systemowej wypływa nakaz jednakowego rozumienia takich samych pojęć użytych w tym samym akcie prawnym i nienadawania różnym nazwom tego samego znaczenia. W świetle powyższego, wbrew stanowisku odwołującego się, datą wydania decyzji jest zatem data podpisania jej przez osobę upoważnioną, nie zaś data doręczenia decyzji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego pojawia się wprawdzie stanowisko, że można podważać datę wydania decyzji, jeżeli jest ona wątpliwa, niemniej jednak strona odwołująca się tego nie uczyniła, choć pełnomocnik P. B.
(1)w mowie końcowej, wygłoszonej na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2022r., poddawał w wątpliwość datę rzeczywistego wydania zaskarżonej decyzji z uwagi na okres świąteczny, a także wyraził przekonanie, że w tym czasie pracownicy zatrudnieni w placówkach publicznych, często już nie wykonują swoich obowiązków w pełnym zakresie. Sąd nie rozstrzygał, czy sugestie pełnomocnika są prawdziwe, gdyż nie jest to w sprawie istotne. Istotne jest natomiast, że w aktach organu rentowego znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przez P. B.
(1)zaskarżonej decyzji, w którym jako datę nadania przesyłki (data stempla placówki pocztowej), wskazano 23 grudnia 2015r. To powoduje, że nie może być wątpliwości co do tego, że organ rentowy w tej właśnie dacie wydał decyzję (została ona podpisana przez osobę upoważnioną). Skoro decyzja została nadana do P. B.
(1)w tym samym dniu, w którym została podpisana, to nie ma podstaw, aby sądzić, że organ rentowy celowo manipulował datą. Konkludując, odwołujący się nie ma racji wskazując, że nie istniała możliwość wydania wobec niego decyzji przenoszącej odpowiedzialność za składki z uwagi na upływ 5 lat. Do daty, w której została wydana zaskarżona decyzja, a więc 23 grudnia 2015r., licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość składkowa, nie upłynęło 5 lat. Ponadto, wbrew stanowisku zaprezentowanemu w odwołaniu, nie było możliwości zastosowania w sprawie przepisów Kodeksu cywilnego (odwołujący się wskazał na art.

§ 1

k.c.) i uwzględnienia sformułowanego na tej podstawie zarzutu przedawnienia roszczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z treścią powołanego przez odwołującego się przepisu, roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Zdaniem Sądu Okręgowego, zacytowany przepis nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Kwestie przedawnienia czy też braku możliwości wydania przez organ rentowy decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania składkowe lub podatkowe na członka zarządu regulują przepisy Ordynacji podatkowej, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosowane odpowiednio. Nie ma żadnych podstaw ani przepisu, który odsyłałby w tym zakresie do regulacji Kodeksu cywilnego, co pozwoliłoby Sądowi na zastosowanie art.

§ 1k.c.

czy jakiegokolwiek innego przepisu Kodeksu cywilnego odnoszącego się do kwestii przedawnienia, biegu terminu przedawnienia czy też jego przerwania bądź zawieszenia. W podobnym tonie odnośnie możliwości zastosowania w/w regulacji w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, a konkretnie w odniesieniu do odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki, wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 22 października 2013r. (III AUa 758/13, LEX nr 1386159) oraz Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 stycznia 2011r. (I UK 365/10, LEX nr 1646923). W związku z powyższym, w ocenie Sądu Okręgowego, nie ma podstaw, biorąc pod uwagę stanowisko prezentowane przez odwołującego się, do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji w oparciu o przedstawioną przez niego argumentację w zakresie konieczności posłużenia się dyspozycją art.

§ 1k.c. W ocenie Sądu, niesłuszny jest również zarzut P. B.

(1)dotyczący nieudowodnienia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych roszczenia co do wysokości. W opiniach biegłych sądowych, które w dalszej części zostaną szerzej omówione, kwestia sposobu liczenia przez Zakład odsetek czy też poprawności ich wyliczenia, pojawiła się. Biegli odnieśli się również do przedawnienia poszczególnych należności składkowych, uwzględnionych w decyzji, i w tym zakresie Sąd ich stanowisko podziela, choć to nie do biegłych należała analiza i ocena w tym zakresie. Rozważania zamieszczone w opiniach są jednak w tym zakresie poprawne, gdyż przedawnienie zaległości składkowych, objętych zaskarżoną decyzją, nie mogło nastąpić. Zaległości te dotyczą okresu grudzień 2009r. – sierpień 2010r., a w owym czasie obowiązywał 10 letni okres przedawnienia. Uległ on zmianie od dnia 1 stycznia 2012r. i od tej daty – z uwagi na zmiany wprowadzone ustawą z dnia 16 września 2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) – nastąpiło jego skrócenie do 5 lat, z tym że ten okres 5 letni w przypadku składek z okresu przed 1 stycznia 2012r., które jeszcze się nie przedawniły, rozpoczął swój bieg właśnie w w/w dacie, a więc 1 stycznia 2012r. – o ile przedawnienie według starych zasad nie nastąpiłoby wcześniej - i najwcześniej mógł upłynąć z dniem 1 stycznia 2017r. Decyzja tymczasem została wydana w przedmiotowej sprawie w dniu 23 grudnia 2015r., a więc do tego czasu do przedawnienia składek, uwzględnionych w decyzji, dojść nie mogło. To samo dotyczy również i odsetek od należności składkowych. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 czerwca 2009r. (III AUa 60/09), termin 5-letni należy liczyć nie tylko w stosunek do składek, ale również do odsetek, które są należnościami ubocznymi od składek, powstałymi na skutek opóźnienia się dłużnika z zapłatą należności składkowych. W odniesieniu do odsetek od składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, P. B.
(1)zarzucił, że organ rentowy w zaskarżonej decyzji błędnie przyjął, że w jego przypadku powstał obowiązek zapłaty odsetek za opóźnienie w ich opłacie. Według odwołującego się pominięty został przez Zakład art. 23 ust. 4 ustawy systemowej, wyłączający możliwość takiego żądania, co z kolei powoduje brak możliwości przeniesienia odpowiedzialności za to zobowiązanie. Sąd argumentów odwołującego się w ww. zakresie nie podziela. Art. 23 ust. 4 ustawy systemowej stanowi, że ust. 1 i 2 (dotyczące obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę od nieopłaconych w terminie składek) nie stosuje się do składek opłacanych ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Powyższe oznacza, ż płatnik składek nie ma obowiązku uiszczenia odsetek za zwłokę, jeżeli nieterminowo opłacone składki zostały sfinansowane ze środków przekazanych przez Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Odsetki od składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zostały naliczone w związku z tym, że spółka tychże składek nie uiściła, a o możliwości zastosowania dyspozycji art. 23 ust. 4 ustawy systemowej można byłoby mówić, gdyby takie składki na FGŚP zostały opłacone po terminie ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wtedy nie zachodziłaby możliwość, by od takich nieterminowych płatności dokonanych ze środków pochodzących z ww. źródła, można było naliczyć odsetki. W rozpatrywanym przypadku taka sytuacja nie miała jednak miejsca, co oznacza, że P. B.
(1)nie ma racji, formułując analizowany zarzut. Odnosząc się jeszcze do kwestii nieudowodnienia przez ZUS wysokości roszczenia, podkreślić należy, że odwołujący się nie wskazał na żadne konkretne argumenty i zarzuty w tym zakresie, nawet wówczas, gdy organ rentowy przedstawił wydruki z systemu obrazujące zapisy na koncie płatnika składek prowadzone w formie elektronicznej (k. 126-140 a.s.), które stosownie do treści art. 34 ust. 2 ustawy systemowej są środkiem dowodowym zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. To oznacza, że nie mogły podlegać pominięciu, ponieważ mają walor środka dowodowego i zgodnie z art. 244 § 1 k.p.c. stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Sąd więc na tych wydrukach oparł się, oceniając je jako wystarczający dowód wysokości zadłużenia za okres uwzględniony w decyzji, szczególnie że P. B.
(1)ich nie zakwestionował. Mimo ich przedstawienia przez Zakład, nie sformułował żadnych nowych zarzutów czy argumentów, nadal twierdząc tylko ogólnie, że organ rentowy nie wywiązał się z obowiązku udowodnienia roszczenia co do wysokości. Przystępując do analizy przesłanek uwalniających członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż w przedmiotowej sprawie nie ma potrzeby szerszej analizy tego, czy odwołujący się wskazał mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części. Wynika to z tego, że mienie, które w spółce się znajdowało, w trakcie postępowania upadłościowego spieniężył syndyk masy upadłości. Spółka zatem w momencie zakończenia tego postępowania, nie dysponowała już żadnym mieniem, a potem została wykreślona z rejestru. Od tego czasu więc odwołujący się nie miał realnej możliwości, by takie mienie wskazać i tego nawet nie czynił. Dalsze rozważania w tym przedmiocie są zatem zbędne. Tym zaś, co odwołującego się mogłoby uwolnić od odpowiedzialności w zakresie wynikającym z zaskarżonej decyzji, to wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy członka zarządu. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 18 sierpnia 2021r. ( I (...) 191/21, LEX nr 3398360) wskazał, że odwołując się do art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej należy uznać, że stan niewypłacalności nakłada na członków zarządu obowiązek zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. I to zdarzenie ma wymiar ewidentnie subiektywny zważywszy, że tylko od woli członków zarządu zależy, czy podejmą czynności wymierzone na zgłoszenie wniosku o upadłość. W odniesieniu do tych osób należy bowiem każdorazowo w sposób zindywidualizowany oceniać, czy we właściwym czasie podjęli czynności w kierunku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź czy niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez ich winy. W doktrynie podkreśla się, że drugą z przesłanek wyłączających odpowiedzialność jest wykazanie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu spółki. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z poglądem prawnym wyrażonym w wyroku NSA z 26 maja 2017r. ( I (...), LEX nr 2307398), do badania istnienia przesłanki winy bądź jej braku można przejść jedynie wtedy, gdy ustalono, że nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości (nie wszczęto postępowania układowego). Gdy wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony, art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej nie znajduje w ogóle zastosowania i nie ma potrzeby rozważania przesłanki winy (jej braku) po stronie członka zarządu spółki. W art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej ustawodawca nie odwołał się bowiem do "właściwego czasu", tak jak to zrobił w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a tej ustawy, co nie może pozostać bez wpływu na wynik wykładni tego przepisu (zob. R. Dowgier: Ordynacja podatkowa. Komentarz, L. Etel (red.), Warszawa 2021, LEX). Obie przesłanki wskazane w art. 116 § 1 ust. 1 lit. a i lit. b Ordynacji podatkowej skupiają uwagę na powinnościach członka zarządu. Zarządzający nie odpowiada za złą kondycję finansową spółki uniemożliwiającą spłatę długów, lecz za własne zaniechanie skierowane na pokrzywdzenie wierzycieli. Przesłanki egzoneracyjne sprowadzają się do wykazania należytej staranności w działaniach zmierzających do zgłoszenia upadłości lub wszczęcia postępowania układowego albo do udowodnienia braku winy w razie niewszczęcia tych postępowań. W rozpatrywanej sprawie, z uwagi na okoliczność, że P. B.
(1)złożył wniosek o ogłoszenie upadłości z opcją układową, a potem o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku spółki, Sąd Okręgowy – zgodnie z tym, na co wskazał Sąd Najwyższy w zacytowanym postanowieniu z dnia 18 sierpnia 2021r. – nie miał podstaw do analizowania, czy wystąpiła przesłanka określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej. Przedmiotem analizy musiało być natomiast to, czy wystąpiła przesłanka egzoneracyjna, o jakiej mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej. Przed dokonaniem szczegółowej oceny w tym zakresie, wstępnie trzeba jednak przypomnieć, że przesłanki ogłoszenia upadłości w latach 2008 – 2010, a więc na przestrzeni tego okresu kiedy powstały uwzględnione w decyzji zaległości składkowe i kiedy spółka kierowała do Sądu wnioski dotyczące ogłoszenia upadłości, określała ustawa z 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (dalej jako u.p.u.n.). Zgodnie z art. 21 ust. 1 tej ustawy, dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Stosownie natomiast do art. 11 u.p.u.n., dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust. 1), a dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (ust. 2). Kluczowe znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności członka zarządu ma interpretacja pojęcia zgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie, którym posługuje się art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p., i dlatego doczekała się bardzo obszernego orzecznictwa. W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie prezentowany jest pogląd, w myśl którego pojęcie "właściwego czasu" do złożenia wniosku o upadłość powinno być ujmowane elastycznie w zależności od okoliczności konkretnego wypadku, bowiem jest przesłanką obiektywną, ustalaną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy. Już w wyroku z dnia 22 czerwca 2006r. (I UK 369/05, LEX nr 3764439) Sąd Najwyższy w odniesieniu do należności składkowych wskazał, iż do wykładni art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nie należy mechanicznie przenosić sformułowania art. 5 § 2 (obowiązującego przed dniem 1 października 2003r.) Prawa upadłościowego, lecz - uwzględniając konkretne okoliczności sprawy - ustalać właściwy czas do zgłoszenia wniosku, jak również oceniać przesłanki wymienione w art. 5 § 1 i 2 ("zaprzestanie płacenia długów" oraz "ujawnienie, że majątek spółki lub osoby prawnej nie wystarcza na zaspokojenie długów"). Tym samym podzielone zostało wcześniejsze stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone na gruncie wykładni art. 298 k.h. (por. wyrok Sądu Najwyższego: z dnia 6 czerwca 1997r., III CKN 65/97, OSNC 1997 Nr 11, poz. 181; z dnia 18 października 2000r., V CKN 109/00, LEX nr 52742; z dnia 23 czerwca 2004r., V CK 533/03, LEX nr 194093), a mianowicie, iż niedopuszczalne jest mechaniczne przeniesienie do wykładni art. 298 k.h. unormowania, jakie zawierał art. 5 § 2 Prawa upadłościowego określający, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki z o.o. powinien być zgłoszony nie później niż w ciągu dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów. Przesłanka ta nie jest równoznaczna z użytym w art. 298 k.h. określeniem "we właściwym czasie". Właściwym czasem nie jest ani krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów na skutek przejściowych trudności, ani też całkowite zaprzestanie płacenia długów w następstwie wyzbycia się przez podmiot gospodarczy całego (lub prawie całego) majątku, lecz chwila kiedy wiadomo już, że dłużnik nie będzie w stanie zaspokoić wszystkich swych zobowiązań. Określenie tej chwili powinno być ujmowane elastycznie w zależności od okoliczności konkretnego wypadku. Identyczne stanowisko odnajdujemy w późniejszym orzecznictwie dotyczącym wykładni art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, odczytywanym w związku z art. 31 i 32 ustawy systemowej (por. wyrok Sądu Najwyższego: z dnia 14 września 2007r., III UK 24/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 324; z dnia 19 marca 2010r., II UK 258/09, LEX nr 920554; z dnia 6 lipca 2011r., II UK 352/10, LEX nr 989129; z dnia 2 sierpnia 2011r., II UK 5/11, LEX nr 1084735; z dnia 4 października 2011r., I UK 113/11, OSNP 2012 nr 23-24, poz. 293; z dnia 18 stycznia 2012r., II UK 109/11, LEX nr 1130391). Jednocześnie nie budzi większych wątpliwości, iż dokonując oceny, czy zgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło we właściwym czasie (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej), należy mieć na względzie, że powinno to nastąpić w takim momencie, aby zapewnić ochronę zagrożonych interesów wszystkich wierzycieli, aby po ogłoszeniu upadłości wszyscy wierzyciele mieli możliwość uzyskania równomiernego, chociaż tylko częściowego zaspokojenia z majątku spółki. Zarząd powinien zgłosić wniosek o upadłość, jeżeli tylko zachodzi zagrożenie niewypłacalnością, której nastąpienie w sposób oczywisty niweczy sens postępowania upadłościowego, pozbawiając wszystkich wierzycieli jakiejkolwiek ochrony prawnej ich interesów (por. wyrok Sądu Najwyższego: z dnia 14 czerwca 2006r., I UK 324/05, OSNP 2007 nr 13-14, poz. 200; z dnia 10 lutego 2011r., II UK 265/10, LEX nr 844740 oraz z dnia 19 grudnia 2013r., II UK 196/13, LEX nr 1438648). Ponadto, uwzględniając wierzyciela jakim jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, trzeba pamiętać, że właściwy czas”, o którym mowa w art. 116 § 1 o.p., oceniać należy również z punktu widzenia interesów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2012r., II UK 109/11). Zdaniem Sądu, jako na istotny, trzeba zwrócić też uwagę na pogląd prezentowany w judykaturze, że subiektywne przekonanie członka zarządu, że mimo niepłacenia długów spółce uda się jeszcze poprawić kondycję, a więc przekonanie, że niespłacanie długów jest spowodowane przejściowymi trudnościami, nie ma znaczenia dla oceny przesłanki egzoneracyjnej członka zarządu od odpowiedzialności, jeżeli nie jest poparte obiektywnymi faktami uzasadniającymi ocenę, że spółka rzeczywiście miała szanse, w możliwym do przewidzenia, krótkim czasie, uzyskać środki na spłatę długów, co uzasadniałoby wstrzymanie się z wnioskiem o upadłość (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2011r., I UK 422/10, oraz z dnia 10 lutego 2011r., II UK 265/10). Wracając jeszcze do przepisów ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, z uwagi na okoliczności, jakie zaistniały w przedmiotowej sprawie, wskazać należy na brzmienie art. 14-17, które obowiązywały do 31 grudnia 2015r. Z art. 14 ust. 1 wynikało, że jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że w drodze układu wierzyciele zostaną zaspokojeni w wyższym stopniu, niż zostaliby zaspokojeni po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku dłużnika, ogłasza się upadłość dłużnika z możliwością zawarcia układu. Ust. 2 przewidywał natomiast, że postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu nie prowadzi się, gdy z uwagi na dotychczasowe zachowanie się dłużnika nie ma pewności, że układ będzie wykonany, chyba że propozycje układowe przewidują układ likwidacyjny. Art. 15 stanowił z kolei, że w razie gdy brak jest podstaw do ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu, ogłasza się upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika. W myśl art. 16 sąd mógł zmienić postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika na postanowienie o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu, jeżeli podstawy przeprowadzenia takiego postępowania ujawniły się dopiero w toku postępowania. Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 1 sąd mógł zmienić postanowienie o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu na postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika, jeżeli podstawy przeprowadzenia takiego postępowania ujawniły się dopiero w toku postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje zażalenie (ust. 2). Przepisu ust. 2 nie stosuje się, gdy obowiązek zmiany postanowienia o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu na postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika wynika z ustawy. Biorąc pod uwagę okoliczności zaistniałe w przedmiotowej sprawie, ważne jest zwrócenie uwagi na to orzecznictwo, które odnosi się do wymogu wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) we właściwym czasie. W kwestii tej wielokrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy oraz sądy administracyjne, wskazując w poszczególnych orzeczeniach zarówno na obowiązek wystąpienia ze stosownym wnioskiem w terminach, o których mowa w przepisach upadłościowych, jak też na konieczność ochrony interesów wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki przez członków zarządu tejże spółki. Orzecznictwo jednoznacznie przy tym określa, iż wymóg wszczęcia postępowania we właściwym czasie odnosi się zarówno do wniosku o ogłoszenie upadłości, jak i do wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego). Określenie "we właściwym czasie" oznacza czas, w którym powstał obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2007r., III UK 24/07, OSNP 2008/21-22/324). Zgodnie z dalszymi poglądami wyrażonymi w orzecznictwie sądowym określenie "we właściwym czasie" oznacza czas, w którym wierzyciele nie otrzymują swoich należności i nie ma perspektyw na ich zaspokojenia. (...) Brak perspektyw wykonania zobowiązań wobec wierzycieli ma miejsce wówczas, gdy zaprzestanie płacenia długów ma charakter trwały, a zadłużenie jest nadmierne w stosunku do majątku spółki (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007r., II UK 40/07 OSNP 2008/23-24/357). "Właściwy czas" do wszczęcia postępowania układowego, o którym mowa w art. 298 § 2 k.h., to czas właściwy ze względu na ochronę wierzycieli. Za taki czas nie może być natomiast uznana chwila, w której pasywa przewyższają aktywa i z tej przyczyny dłużnik nie posiada już dostatecznych środków na wykonanie układu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2000r., I CKN 270/00, LEX nr 51340; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2012r., II UK 218/11, LEX nr 12279). W okolicznościach niniejszej sprawy na szczególną uwagę zasługuje pogląd Sądu Najwyższego, wyrażony w wyroku z dnia 8 stycznia 2008r. w sprawie o sygn. akt I UK 172/07 (OSNP 2009/3-4/51), odnoszący się wprost do oceny czasu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości układowej w kontekście możliwości zaspokojenia nieukładowych należności ZUS. Stwierdzono w nim, iż wszczęcie postępowania układowego we właściwym czasie w rozumieniu art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 31 ustawy systemowej oznacza wszczęcie go w takim czasie, że zaspokojenie przez spółkę w całości należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako uprzywilejowanego wierzyciela wyłączonego z układu z mocy ustawy, pozostaje realne. Przy dokonywaniu oceny tego, czy układ został zawarty we właściwym czasie znaczenie mają również okoliczności, czy został on przyjęty przez zgromadzenie wierzycieli, zatwierdzony przez Sąd, jak również, czy został on wykonany (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2007r., II CSK 230/07, OSNC-ZD 2008/3/70 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2000r., I CKN 270/00, LEX nr 51340). Zawarcie układu w celu zapobieżenia upadłości musiało w każdym razie nastąpić, gdy istniały realne szanse wykonania układu. Za "właściwy czas" do wszczęcia postępowania układowego uznawano czas, w którym dłużnik miał dostateczne środki na wykonanie układu (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 13 czerwca 2012r., II UK 307/11, LEX nr 1229812; z dnia 20 września 2000r., I CKN 270/00, LEX nr 51340; z dnia 8 stycznia 2008r., I UK 172/07, OSNP 2009/3-4/51; z dnia 14 stycznia 2011r., II UK 171/10, LEX nr 786388 i z dnia 5 maja 2010r., II UK 351/09, LEX nr 604224). Dodatkowo trzeba mieć na względzie i te poglądy orzecznictwa, z których wynika, że złożenie we właściwym czasie wniosku o wszczęcie postępowania układowego nie zwalnia członka zarządu spółki z o.o. od odpowiedzialności za zaległości składkowe powstałe po zatwierdzeniu układu. Zawarcie układu i jego realizacja nie wyklucza powstania stanu niewypłacalności spółki, uzasadniającego złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli spółka nie spłaca nieobjętych układem należności publicznoprawnych powstałych przed jego zawarciem i należności powstających na bieżąco (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2010r., II UK 258/09, OSNP 2011/17-18/239). Celem dokonania analizy koniecznej dla oceny wystąpienia w przedmiotowej sprawie przesłanki egzonerującej odwołującego się, która wymagała dysponowania wiadomościami specjalnymi, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu ekonomiki przedsiębiorstw i rachunkowości na okoliczność ustalenia: - czy złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu spółki nastąpiło we właściwym czasie przy uwzględnieniu stanu istniejącego w owym czasie, - czy w chwili składania wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu majątek spółki wystarczał na spłacenie wszystkich długów – objętych i nieobjętych układem i czy przy uwzględnieniu stanu finansowego spółki właściwe było domaganie się zawarcia układu, czy ogłoszenia upadłości z opcją likwidacji, - daty, w której zaistniały przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z opcją likwidacji, - wpływu decyzji zarządu spółki dotyczących zawarcia układu, zmiany układu oraz ogłoszenia upadłości z opcją likwidacji i dat, w których były składane wnioski w tym przedmiocie na możliwość zaspokojenia wierzytelności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o których mowa w zaskarżonej decyzji z dnia 23 grudnia 2015r. (postanowienie z dnia 12 czerwca 2017r., k. 178-179 a.s.; postanowienie z dnia 9 lutego 2018r., k. 235-236 a.s., postanowienie z dnia 14 stycznia 2019r., k. 347-348 a.s.). Biegły sądowy A. G., który sporządził opinię jako pierwszy nie miał dostępu do pełnej dokumentacji spółki. Opinię (k. 189-202 a.s.) oparł na tym tylko, co zostało zgromadzone w aktach prowadzonej sprawy oraz w aktach spraw upadłościowych. Podobna sytuacja zaistniała również w przypadku opinii biegłego P. B.
(2), którą ten biegły sporządził w czerwcu 2018r. (k. 248-276 a.s.). Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności oraz uzyskanie w późniejszym czasie dostępu do dokumentacji finansowej spółki, która została zarchiwizowana, opinie, o których była mowa, musiały zostać ocenione jako nieprzydatne i dlatego nie były brane pod uwagę. Sąd natomiast uwzględnił opinie przygotowane w późniejszym czasie – przez biegłego P. B.
(2), który uzyskał dostęp do pełnej dokumentacji finansowej oraz przez biegłego B. M.. Biegły sądowy P. B.
(2)w opinii uzupełniającej ze stycznia 2020r. – wydanej po uzyskaniu dostępu do zarchiwizowanej dokumentacji - wskazał, że w praktycznie całym analizowanym okresie od 1999r. do 2008r., za wyjątkiem lat 1999 i 2007, w (...) spółce z o.o. występowały ujemne kapitały własne, co oznacza, że jej zobowiązania były wyższe od majątku. Spółka całą swoją działalność finansowała zobowiązaniami. Występowanie ujemnych kapitałów własnych powodowało wystąpienie trudności płatniczych i niemożliwość terminowego regulowania zobowiązań. W całym ww. okresie majątek o niskim stopniu płynności był w części finansowany kapitałami krótkoterminowymi, czyli zobowiązaniami o krótkim okresie wymagalności. Występowanie ujemnych kapitałów własnych oraz finansowanie majątku trwałego kapitałami o krótkim okresie wymagalności świadczy, według biegłego, o nieprawidłowości w zakresie struktury finansowania działalności jednostki. W latach 2000, 2002, 2003, 2004, 2006 i 2008 spółka prowadziła deficytową działalność na bazie wyniku finansowego netto. Główną przyczyną występowania ujemnych kapitałów własnych była strata na działalności przy nieznacznym dokapitalizowaniu w 2005r. kwotą 46.000 zł. W 1999r. wartość zobowiązań spółki stanowiła 96% aktywów, zaś w 2007r. - 98%. Na koniec 2008r. wartość zobowiązań ponad dwukrotnie przewyższała wartość aktywów. W związku z tym w przeważającym okresie spółka finansowała całą swoją działalność zobowiązaniami, co w ocenie biegłego jest nieprawidłowe. Ponadto biegły zwrócił uwagę, że średni okres składowania zapasu towarów od momentu zakupu do ich sprzedaży wynosił od 2 do 473 dni, natomiast średni okres spływu należności kształtował się na poziomie od 2 do 228 dni. Przy średnim okresie rotacji zobowiązań wyliczona warto ść cyklu środków pieniężnych była w całym analizowanym okresie dodatnia. Za wyjątkiem 2007r. wskaźnik płynności bieżącej w spółce kształtował się poniżej jedności, co oznaczało, że majątek obrotowy o wysokim stopniu płynności był niższy od zobowiązań krótkoterminowych o krótkim okresie wymagalności. Zatem struktura w zakresie majątku i zobowiązań krótkoterminowych była tak skorelowana, że wskaźnikowo w spółce mogły zachodzić problemy z terminowym regulowaniem zobowiązań. W dalszej części opinii, po analizie przesłanek z art. 11 ust. 2 u.p.u.n., biegły P. B.
(2)doszedł do wniosku, że przesłanki uzasadniające złożenie przez spółkę wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniały na dzień 31 grudnia 2004r. bez rozróżnienia na upadłość z opcją układu lub likwidacji majątku. W tym dniu występowały w spółce ujemne kapitały własne, co oznacza, że zobowiązania przekraczały wartość majątku jednostki. Jednocześnie biegły sądowy uznał, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie nastąpiło we właściwym czasie, gdyż przesłanki do tego zaistniały w dniu 31 grudnia 2004r. W tej dacie stwierdzono, że występowały w spółce ujemne kapitały własne, a więc zobowiązania przekraczały wartość majątku jednostki, co wyczerpuje przesłanki zawarte w art. 11 ust. 2 u.p.u.n. bez różnienia na upadłość z opcją układu lub likwidacją majątku. Ponadto biegły sądowy wskazał, że wartość majątku spółki na dzień 14 października 2008r. wynosiła 1.147.904,27 zł przy zobowiązaniach w kwocie 2.534.847,87 zł. W chwili składania wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu majątek spółki nie wystarczał zatem na spłacenie wszystkich długów, objętych i nieobjętych układem. Według biegłego ogłoszenie wniosku o upadłość z opcją układu było zasadne, przy uwzględnieniu tego, że pomimo bardzo złej sytuacji spółki, występowania ujemnego kapitału własnego i wysokiej straty na działalności, sąd ocenił, że istniała wówczas możliwość zrealizowania spłaty zobowiązań spółki objętych układem. Ponadto spółka, co wynika z jej wyjaśnień, posiadała majątek, którego sprzedaż miała umożliwić spłatę zobowiązań. Brak spłaty zobowiązań objętych układem i jego niezrealizowanie wynikało z działań osób trzecich, wskutek braku poroz

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.