Sygn. akt VIII Ua 48/22 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2022 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt X U 783/21 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. o zasiłek chorobowy na skutek odwołania H. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. z dnia 27 sierpnia 2021 roku znak (...) uchylonej decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. z dnia 30 września 2021 roku znak (...) i od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. z dnia 30 września 2021 roku znak (...) zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 30 września 2021 roku i przyznał H. K. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 5 lipca 2021 roku do 16 lipca 2021 roku oraz od 26 lipca 2021 roku do 16 sierpnia 2021 roku (pkt.1), umorzył postępowanie w zakresie odwołania od decyzji z dnia 27 sierpnia 2021 roku w przedmiocie prawa H. K. do zasiłku chorobowego od dnia 17 czerwca 2021 roku do 30 czerwca 2021 roku (pkt.2). Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne. Wnioskodawczyni H. K. z tytułu zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. podlegała ubezpieczeniu chorobowemu. Wnioskodawczyni H. K. była niezdolna do pracy w następujących okresach: - od dnia 6 listopada 2020 roku do dnia 6 maja 2021 roku (nr stat. choroby M50); - od dnia 13 maja 2021 roku do dnia 26 maja 2021 roku (nr stat. choroby I84); - od dnia 17 czerwca 2021 roku do dnia 30 czerwca 2021 roku (nr stat. choroby I84); - od dnia 5 lipca 2021 roku do dnia 16 lipca 2021 roku (nr stat. choroby M17); - od dnia 26 lipca 2021 roku do dnia 16 sierpnia 2021 roku (nr stat. choroby M17); - od dnia 2 września 2021 roku do dnia 15 września 2021 roku (nr stat. choroby I84). Przyczyną niezdolności do pracy wnioskodawczyni w okresach od dnia 6 listopada 2020 roku do dnia 6 maja 2021 roku i od dnia 5 lipca 2021 roku do dnia 16 lipca 2021 roku i od dnia 26 lipca 2021 roku do dnia 16 sierpnia 2021 roku nie była ta sama choroba. Wnioskodawczyni odzyskała zdolność do pracy po dniu 6 maja 2021 roku – bóle odcinka szyjnego kręgosłupa ustąpiły. Od dnia 6 listopada 2020 roku do dnia 6 maja 2021 roku wnioskodawczyni wystawiano zaświadczenia lekarskie z numerem statystycznym choroby M50 (choroby kręgów szyjnych). Zwolnienia lekarskie od dnia 5 lipca 2021 roku do dnia 16 lipca 2021 roku oraz od dnia 26 lipca 2021 roku do dnia 16 sierpnia 2021 roku (nr statystyczny choroby M17.3 – inne pourazowe gonartrozy, czy M23 – wewnętrzne uszkodzenia stawu kolanowego oraz M16.5 – inne pourazowe koksartrozy) dotyczyły chorób stawów kolanowych po doznanym urazie prawego stawu kolanowego. Nawet, gdyby były to inne choroby stawów – nie pourazowe, lecz pierwotne i tak stanowiłyby zupełnie inną chorobę, niż bóle kręgosłupa szyjnego. Bez względu na ich przyczynę, wnioskodawczyni powinna zostać skierowana na badanie RTG przez lekarza POZ. Badaniem przedmiotowym przeprowadzonym w dniu 22 listopada 2021 roku, poza obrzękiem kolana prawego, nie stwierdza się innych odchyleń od stanu prawidłowego. Ruchomość wszystkich odcinków kręgosłupa i napięcie mięśni przykręgosłupowych było w normie, objaw szczytowy ujemny. Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił na podstawie powołanych dowodów. Na okoliczność stwierdzenia, czy przyczyną niezdolności wnioskodawczyni do pracy w okresach od dnia 6 listopada 2020 roku do dnia 6 maja 2021 roku i od dnia 5 lipca 2021 roku do dnia 16 lipca 2021 roku i od dnia 26 lipca 2021 roku do dnia 16 sierpnia 2021 roku była ta sama choroba, oraz czy wnioskodawczyni odzyskała zdolność do pracy po dniu 6 maja 2021 roku, Sąd dopuścił dowód z pisemnej opinii biegłej neurologa. Biegła neurolog, po zapoznaniu się z aktami sprawy, dostępną dokumentacją medyczną oraz po zbadaniu wnioskodawczyni, oceniła, iż przyczyną niezdolności do pracy wnioskodawczyni w okresach od dnia 6 listopada 2020 roku do dnia 6 maja 2021 roku oraz od dnia 5 lipca 2021 roku do dnia 16 lipca 2021 roku i od dnia 26 lipca 2021 roku do dnia 16 sierpnia 2021 roku nie była ta sama choroba. Jak wskazywała biegła, wnioskodawczyni w okresie od dnia 6 listopada 2020 roku do dnia 6 maja 2021 roku przebywała na zwolnieniu lekarskim z numerem statystycznym choroby M50 (choroby kręgów szyjnych). kolei, zwolnienia lekarskie od dnia lipca 2021 roku do dnia 16 lipca 2021 roku oraz od dnia 26 lipca 2021 roku do dnia 16 sierpnia 2021 roku dotyczyły chorób stawów kolanowych po przebytym urazie prawego stawu kolanowego. Według biegłej pourazowe choroby stawów stanowiły inną chorobę, niż bóle kręgosłupa szyjnego. Biegła w swojej opinii nadmieniała również, że wnioskodawczyni odzyskała zdolność do pracy po dniu 6 maja 2021 roku. W stosunku do pisemnej opinii biegłej neurologa organ rentowy złożył zastrzeżenia i jednocześnie wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego neurologa. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem, dowód z opinii biegłego ma szczególny charakter, gdyż korzysta się z niego w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych. Z tego względu nie mają do niego zastosowania wszystkie zasady dotyczące postępowania dowodowego, a w szczególności art. 217 § 1 k.p.c. Dlatego nie można przyjąć, że sąd obowiązany jest dopuścić dowód z kolejnych biegłych, w każdym wypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony wnoszącej o to, nie zgadza się ona z wnioskami opinii, jak i nie uznaje argumentacji biegłego co do podnoszonych przez stronę zarzutów, a która to została w pełni podzielona przez Sąd. Sąd ma obowiązek dopuszczenia dowodu z dalszej opinii, gdy zachodzi taka potrzeba, a więc wtedy gdy opinia, którą dysponuje, zawiera istotne luki, bo nie odpowiada na postawione tezy dowodowe, jest niejasna, czyli nienależycie uzasadniona lub nieweryfikowalna, tj. gdy przedstawiona przez eksperta analiza nie pozwala organowi orzekającemu skontrolować jego rozumowania co do trafności jego wniosków końcowych (por. postanowienie SN z dnia 19 sierpnia 2009 r., III CSK 7/09, LEX nr 533130, wyrok SN z dnia 30 maja 2007 r., IV CSK 41/07, LEX nr 346211, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 10 stycznia 2008 r., V ACa 816/07, LEX nr 398729). Wykazywanie okoliczności, uzasadniających powołanie kolejnego biegłego pozostaje w gestii strony. To strona winna wykazać się niezbędną aktywnością i wykazać błędy, sprzeczności lub inne wady w opiniach biegłych, które dyskwalifikują istniejące opinie ewentualnie uzasadniają powołanie dodatkowych opinii (por. wyrok SN z dnia 16 września 2009 r., I UK 102/09, LEX nr 537027). Zastrzeżenia organu rentowego sprowadzały się do wyrażenia wątpliwości w zakresie urazowych schorzeń wnioskodawczyni, co do których biegła wypowiedziała się w pisemnej opinii uzupełniającej wskazując, iż nawet, gdyby choroby stawów wnioskodawczyni nie były pourazowe, lecz pierwotne, i tak uznawałoby się je za odmienną chorobę od bólów kręgosłupa szyjnego. Sąd nie znalazł przy tym podstaw do dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego neurologa. Organ rentowy nie wskazał na błędy, czy uchybienia, które uzasadniałyby powołanie innego biegłego neurologa. W związku z powyższym oraz wobec braku dalszych zastrzeżeń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd uznał, iż wydane w sprawie opinie biegłej neurologa były jasne, spójne, zrozumiałe, zawierały czytelne wnioski i w pełni odpowiadały postawionej tezie dowodowej. Uznając wartość dowodową sporządzonych opinii, Sąd wydał merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: odwołanie wnioskodawczyni od decyzji z dnia 30 września 2021 roku zasługiwało na uwzględnienie w zakresie prawa do zasiłku chorobowego za okresy od dnia 5 lipca 2021 roku do dnia 16 lipca 2021 roku oraz od dnia 26 lipca 2021 roku do dnia 16 sierpnia 2021 roku, z kolei postępowanie w zakresie odwołania od decyzji z dnia 27 sierpnia 2021 roku podlegało umorzeniu na podstawie art. 477 13 § 1 k.p.c. z uwagi na to, iż decyzją z dnia 30 września 2021 roku organ rentowy przyznał H. K. prawo do zasiłku chorobowego za powyższy okres. W przedmiotowym postępowaniu organ rentowy stał na stanowisku, iż niezdolności do pracy wnioskodawczyni od dnia 5 lipca 2021 roku oraz od dnia 26 lipca 2021 roku spowodowane były chorobami współistniejącymi z niezdolnościami do pracy do dnia 6 maja 2021 roku, co nie dawało podstaw do otworzenia nowego okresu zasiłkowego. Zgodnie z art. 8 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U.2021.1133 z późn. zm.) zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby - nie dłużej jednak niż przez 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży - nie dłużej niż przez 270 dni. W myśl art. 9 ust. 1 i 2 w/w ustawy do okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy oraz okresy poprzedniej niezdolności do pracy, spowodowanej tą samą chorobą, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekraczała 60 dni. Stosownie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2018 roku, III BU 2/17: „W art. 9 ust. 1 mowa jest o nieprzerwanej niezdolności do pracy, bez rozróżnienia na niezdolność spowodowaną tą samą, czy inną chorobą. Wynika zatem z tego, że do okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy bez względu na rodzaj choroby. Dopiero wówczas, gdy między poszczególnymi okresami niezdolności do pracy występują przerwy, w których ubezpieczony był zdolny do pracy, wliczanie poprzedniego okresu tej niezdolności zależy od rodzaju choroby. Nowy okres zasiłkowy otwiera kolejna niezdolność do pracy powstała po minimum jednodniowej przerwie od poprzedniej i spowodowana inną chorobą, niż uprzednio. Jeżeli natomiast przerwy występują między poszczególnymi niezdolnościami do pracy spowodowanymi tą samą chorobą, to mamy do czynienia w dalszym ciągu z tym samym okresem zasiłkowym, o ile przerwa między tymi absencjami nie przekracza 60 dni; rozpoczyna się kolejny okres zasiłkowy, jeżeli przerwa między tymi absencjami jest dłuższa od 60 dni”. Przez określenie "nieprzerwana niezdolność do pracy" należy rozumieć jeden okres niezdolności do pracy, spowodowany tą samą chorobą lub różnymi chorobami, jeżeli nie występuje między nimi przerwa. Innymi słowy pracownik jest niezdolny do pracy "bez przerwy" i nie odzyskuje tej zdolności, nawet na jeden dzień. Natomiast jeśli między poszczególnymi okresami niezdolności do pracy, spowodowanymi różnymi chorobami, wystąpi choćby jeden dzień przerwy, w którym ubezpieczony był zdolny do pracy, okres zasiłkowy liczy się od nowa. Jeśli niezdolność do pracy trwa bez przerwy (jest nieprzerwana) - to wszystkie dni tej niezdolności wlicza się w całości do jednego okresu zasiłkowego, bez względu na to, czy spowodowane zostały tą samą, czy inną chorobą (A. G., Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa Komentarz, 2009, LEX). Pojęcia "ta sama choroba" użytego w art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa nie należy odnosić do tych samych numerów statystycznych, zgodnych z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych (...)10, gdyż nie chodzi o identyczne objawy odpowiadające numerom statystycznym, lecz o opis stanu klinicznego konkretnego układu lub narządu, który - choć daje różne objawy, podpadające pod różne numery statystyczne - stanowi tę samą chorobę, skoro dotyczy tego samego narządu lub układu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt. I BU 14/11, LEX 1215397, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. akt II UK 86/09, OSNP 2010/9-10/124). Należy przy tym podkreślić, iż oceniając stan faktyczny, pod uwagę należy brać nie tylko okresy sporne, ale również te, w których ubezpieczony pobierał zasiłki chorobowe, okresy, w których nie korzystał ze zwolnień, lub okresy, w których był niezdolny do pracy, ale nie ubiegał się o przyznanie prawa do zasiłku chorobowego. Wyłączenie powyższych okresów mogłoby doprowadzić do stworzenia przerwy, która pozwoliłaby wnioskodawcy rozpocząć nowy okres zasiłkowy, pomimo faktycznego stanu niezdolności do pracy spowodowanej tą samą chorobą lub niezdolności nieprzerwanej, a tym samym prowadziłoby do niezgodnego z prawem wykorzystania przez ubezpieczonych świadczeń z ubezpieczenia chorobowego poprzez dowolne przerywanie okresów zasiłkowych i nabywanie w ten sposób uprawnień od nowa. Nowy okres zasiłkowy liczony jest na nowo wówczas, gdy niezdolność do pracy, która wystąpiła po przerwie (minimum jednodniowej) zostanie spowodowana inną chorobą, niż poprzedni okres niezdolności do pracy lub gdy przerwa pomiędzy okresami niezdolności do pracy spowodowana tą samą chorobą przekroczy 60 dni (A. G., Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Komentarz, 2009, LEX). Natomiast ustanie „poprzedniej niezdolności do pracy”, oznacza ustanie niezdolności w znaczeniu medycznym. W przypadku każdej niezdolności do pracy powstaje prawo do nowego okresu zasiłkowego. O tym czy będzie to pierwszy dzień okresu zasiłkowego, czy kolejny decyduje rodzaj choroby, a w razie takiej samej choroby – długość przerwy między obiema niezdolnościami (tak: SN w uchwale z dnia 2 września 2009 r. sygn. akt. II UZP 7/9). Sumowanie następujących po sobie w krótkich odstępach czasu okresów niezdolności do pracy z powodu tej samej choroby służy do oddzielenia stanów przemijających od ustabilizowanych. Jeżeli bowiem ten sam proces chorobowy czyni pracownika wielokrotnie niezdolnym do pracy w dość krótkich odstępach czasu, to uzasadnione jest przypuszczenie, że wpływ stanu zdrowia na zdolność do pracy nie ma charakteru czasowego (przemijającego). Istotny jest tu czas trwania przerwy, która - jeżeli jest względnie długa - może wskazywać na zakończenie się procesu chorobowego, a nowa niezdolność do pracy z powodu tej samej choroby jest już traktowana jako efekt nowego procesu chorobowego. Nowy okres zasiłkowy otwiera się, gdy przerwa w niezdolności do pracy spowodowanej tą samą chorobą była dłuższa od 60 dni (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2008 roku, sygn. akt II UK 86/09, OSNP 2010/9-10/124). Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, zwłaszcza wydanych w sprawie opinii biegłej neurologa, zarówno podstawowej, jak i uzupełniającej, niezdolności do pracy wnioskodawczyni w okresie od dnia 6 listopada 2020 roku do dnia 6 maja 2021 roku (nr statystyczny choroby M50) oraz od dnia 5 lipca 2021 roku do dnia 16 lipca 2021 roku i od dnia 26 lipca 2021 roku do dnia 16 sierpnia 2021 roku (nr statystyczny choroby M17) spowodowane były różnymi chorobami. W okresie od dnia 6 listopada 2020 roku do dnia 6 maja 2021 roku zwolnienia lekarskie wnioskodawczyni odnosiły się do chorób kręgów szyjnych, a kolei w okresie od dnia 5 lipca 2021 roku do dnia 16 lipca 2021 roku i od dnia 26 lipca 2021 roku do dnia 16 sierpnia 2021 roku zaświadczenia lekarskie dotyczyły chorób stawów kolanowych – według biegłej mających podłoże pourazowe (nawet, gdyby takowe nie były, biegła wskazała, iż stanowiłyby inną chorobę). Biorąc powyższe pod uwagę, w stosunku do wnioskodawczyni od dnia 5 lipca 2021 roku otworzył się nowy okres zasiłkowy wynoszący 182 dni. Przerwa pomiędzy niezdolnościami do pracy do dnia 6 maja 2021 roku i od dnia 5 lipca 2021 roku (spowodowanymi różnymi chorobami) nieprzekraczająca 60 dni (ale wynosząca minimum 1 dzień) spowodowała, iż wnioskodawczyni była uprawniona do zasiłku chorobowego za okres od dnia 5 lipca 2021 roku do dnia 16 lipca 2021 roku oraz od dnia 26 lipca 2021 roku do dnia 16 sierpnia 2021 w związku z rozpoczęciem się nowego okresu zasiłkowego. Należy nadmienić, iż niezdolności do pracy H. K. od dnia 5 lipca 2021 roku do dnia 16 lipca 2021 roku oraz od dnia 26 lipca 2021 roku do dnia 16 sierpnia 2021 roku związane były z tą samą chorobą (M17), a przerwa między nimi nie przekraczała 60 dni, zatem podlegały zliczeniu do jednego okresu zasiłkowego. Uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa, Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał H. K. prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 5 lipca 2021 roku do dnia 16 lipca 2021 roku oraz od dnia 26 lipca 2021 roku do dnia 16 sierpnia 2021 roku, a ponadto na podstawie art. 477 13 § 1 k.p.c. umorzył postępowanie w zakresie odwołania od decyzji z dnia 27 sierpnia 2021 roku w przedmiocie prawa do H. K. do zasiłku chorobowego od dnia 17 czerwca 2201 roku do dnia 30 czerwca 2021 roku. Od powyższego wyroku apelację w zakresie pkt. 1 złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.. Rozstrzygnięciu zarzucono:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.