Sygn. akt IV Pa 26/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 27 października 2022 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Dorota Zał
przepisach dotyczących świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, lub zostanie mu udzielony urlop dla poratowania zdrowia. Odwołując się do zebranego w sprawie materiału dowodowego, Sąd Rejonowy zaznaczył, że orzeczenie lekarskie o niezdolności powódki do wykonywania dotychczasowej pracy wydane zostało przez lekarza medycyny pracy w okresie niezdolności powódki do pracy, stwierdzonej zwolnieniem lekarskim. Lekarz medycyny pracy A. P. po powzięciu wiadomości o wykonaniu badania i wystawieniu orzeczenia w czasie przebywania powódki na zwolnieniu lekarskim, skierował pismo do powódki i do dyrektora pozwanego (...) o nieprawidłowości wystawionego orzeczenia. Lekarz podkreślił, iż orzeczenie to nie powinno być brane pod uwagę przez pracodawcę, ponieważ badanie okresowe nie może być wykonywane podczas czasowej niezdolności do pracy, a zakończenie leczenia przez A. J. ma bezpośredni wpływ na stan jej zdrowia i orzeczenie lekarskie. W związku z tym Sąd Rejonowy stwierdził, iż orzeczenie lekarza medycyny pracy z 17 września 2021 r. jest wadliwe z uwagi na jego wydanie w trakcie niezdolności powódki do pracy, stwierdzonej zwolnieniem lekarskim. Tym samym nie było podstaw do wydania orzeczenia o utracie przez powódkę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy, a oświadczenie pracodawcy o rozwiązania stosunku pracy złożone zostało przedwcześnie. Sąd Rejonowy wskazał przy tym, że powódka przebywała na zwolnieniu chorobowym od dnia 15 do 17 września 2021 r. i dalej od 20 września 2021 r. W chwili rozwiązania umowy o pracę w dniu 30 września 2021r. okres niezdolności powódki do pracy nie przekroczył terminów przewidzianych w art. 23 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela. Powódka po zakończeniu zwolnienia lekarskiego powinna zostać zbadania ponownie przez lekarza medycyny pracy, na co zwrócił uwagę w swoich zeznaniach świadek A. P.. Natomiast fakty wskazane przez świadków i dyrektora pozwanego dotyczące spóźnień powódki, opuszczenia zajęć z dzieckiem niepełnosprawnym i nieprawidłowego wypełnienia dokumentacji nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy z uwagi na wskazane przyczyny rozwiązania stosunku pracy wskazane przez pracodawcę w piśmie z 27 września 2021 r. Apelację od wyroku wywiódł pełnomocnik pozwanego, zaskarżając wyrok w całości Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 233 §1 k.p.c. poprzez dokonanie wadliwej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego w zakresie:
- a)pominięcia zeznań świadka A. P. co do zlecenia Powódce dodatkowych badań lekarskich i ich wyników, występujących u Powódki poważnych schorzeń wymagających leczenia,
- b)pominięcia występującej istotnej zbieżności pomiędzy dniem odbioru przez Powódkę wyników badań wskazujących na poważne schorzenia podważające zdolność do wykonywania pracy (15 września 2021r.), okresem zwolnienia chorobowego (15 - 17 września 2021r.) oraz powtórną wizytą u lekarza medycyny pracy celem przekazania wyników (17 września 2021r.), a także brakiem powiadomienia lekarza o przebywaniu na zwolnieniu chorobowym, 2) naruszenie prawa materialnego, a to art. 23 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż w sprawie nie zachodziły podstawy do rozwiązania stosunku pracy z Powódką podczas, gdy wystąpiły zarówno przesłanki formalne (negatywne orzeczenie lekarza medycyny pracy) jak i rzeczywiste (poważne schorzenia natury psychicznej i ginekologicznej) uzasadniające rozwiązanie stosunku pracy. W konsekwencji powyższy zarzutów apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w obu instancjach. Uzasadniając zarzut wadliwej, niezgodnej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny dowodów pozwany podkreślił, że pozwana skierowała powódkę na okresowe badania lekarskie w dniu 26 sierpnia 2021r. Z uwagi na nieprzedstawienie zaświadczenia o zdolności do wykonywania pracy na stanowisku nauczyciela do dnia 1 września 2021r. zaszła konieczność odsunięcia powódki od wykonywania obowiązków zawodowych. Z kolei z treści zeznań świadka A. P., wynika że powódka została skierowana przez niego na dodatkowe badania, których wyniki otrzymała 15 września 2021r. Przeprowadzone próby wątrobowe wskazywały na nadużywanie jakichś substancji najprawdopodobniej leków i alkoholu. Pozwany podkreślił , że powódka sama dokonała wyboru stawiennictwa u lekarza medycyny pracy w dniu 17 września 2021r. i nie sposób uznać za wiarygodne, że zapomniała poinformować lekarza o zwolnieniu chorobowym, które trwało od 15 do 17 września 2021r. Apelujący wywiódł, że zachodzi znacząca koincydencja czasowa pomiędzy dniem odbioru przez powódkę wyników badań wskazujących na poważne schorzenia, podważające zdolność do wykonywania pracy (15 września 2021r.), a okresem zwolnienia chorobowego (15 - 17 września 2021r.) oraz powtórną wizytą u lekarza medycyny pracy celem przekazania wyników (17 września 2021r.), a także brakiem powiadomienia lekarza o przebywaniu na zwolnieniu chorobowym. Taki przebieg zdarzeń wskazuje na celowe działanie powódki, aby doprowadzić do podważenia wiarygodności orzeczenia lekarskiego, które jak można było przewidywać po wynikach badań było negatywne. Dalej apelujący argumentował, że orzeczenie lekarza medycyny pracy nie zostało zaskarżone przez powódkę zgodnie z właściwym trybem odwoławczym do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Zatem orzeczenie to pozostawało w obrocie i pozwana była związana jego treścią, gdyż brak jego uwzględnienia i dalsze zatrudnianie powódki stanowiłoby naruszenie prawa pracy, a także zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, z uwagi na dopuszczenie do wykonywania pracy przez osobę nie posiadającą właściwego stanu zdrowia. Jak zeznał lekarz medycyny pracy A. P., okazana dokumentacja medyczna świadczy o poważnej chorobie powodki. Zdaniem apelującego, krótkie trzydniowe zwolnienie chorobowe powódki nie wpływało na jej ogólny stan zdrowia, a jeżeli powódka cierpi na poważną chorobę wymagającą leczenia w poradni zdrowia psychicznego, to a priori zachodzi uzasadniona wątpliwość czy jej stan zdrowia umożliwia wykonywanie obowiązków nauczyciela sprawowanie opieki nad małoletnimi. Pozwana postąpiła zatem prawidłowo stosując przepis z art. 23 ust. 1 pkt 3 KN, gdyż wystąpiła ustawowa podstawa rozwiązania umowy o pracę na podstawie mianowania z powódką, z uwagi na wydanie orzeczenia lekarskiego o niezdolności do wykonywania dotychczasowej pracy. SĄD OKRĘGOWY ZWAŻYŁ: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Zacząć wypada od stwierdzenia , że stan faktyczny sprawy jest niesporny. Apelacja skupia się na błędnej ocenie dowodów z art. 233 k.p.c. upatrując jej w pominięciu przez sąd meriti występujących u powódki poważnych schorzeń, wykazanych dodatkowymi badaniami lekarskimi zleconymi przez lekarza medycyny pracy A. P., wymagających leczenia. Nadto pominięcie przez sąd meriti występującej zbieżności pomiędzy dniem odbioru przez powódkę wyników tych badań wskazujących na poważne schorzenia, podważające zdolność do wykonywania pracy (15 września 2021r.), a okresem zwolnienia chorobowego (15 - 17 września 2021r.) oraz powtórną wizytą u lekarza medycyny pracy celem przekazania wyników (17 września 2021r.), a także brakiem powiadomienia lekarza o przebywaniu na zwolnieniu chorobowym oraz niezaskarżenia przez powódkę z właściwym trybem odwoławczym orzeczenia lekarza medycyny pracy do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, przez co stało się ostateczne i uprawniające do rozwiązania z powódką stosunku pracy w trybie art. 23 ust. 1 pkt 3 Karta Nauczyciela. Przepis art. 23 ust. 1 pkt 3 Karta Nauczyciela stanowi , że rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania następuje z końcem miesiąca, w którym dyrektor szkoły otrzymał ostateczne orzeczenie lekarskie o niezdolności nauczyciela do wykonywania dotychczasowej pracy. W prawidłowo ustalonym przez Sąd I instancji stanie faktycznym sprawy , w ocenie Sądu Okręgowego należało rozstrzygnąć, czy istotnie orzeczenie lekarza medycyny pracy z 17 września 2021r. stwierdzające niezdolność powódki ( mianowanej nauczycielki) do wykonywania pracy było ostateczne i uprawniało do rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 23 ust. 1 pkt 3 Karta Nauczyciela. Wydane na podstawie delegacji ustawowej – art. 229 § 8 k.p. , rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów' przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U.2016.2067 t.j. z dnia 2016.12.19 ) stanowi w § 2 ust. 5 , że badania profilaktyczne kończą się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym: 1) brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku albo 2) istnienie przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku - w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie,
§ 4. § 5 rozporządzenia ust.
1 stanowi natomiast , że od orzeczenia lekarskiego,
§ 2ust.
5, przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie.
- Odwołanie przysługuje osobie badanej oraz pracodawcy, który wydał skierowanie na badania lekarskie.
- Odwołanie wraz z jego uzasadnieniem wnosi się w terminie 7 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem lekarza, który je wydał, do jednego z podmiotów odwoławczych, którymi są: 1) wojewódzkie ośrodki medycyny pracy właściwe ze względu na miejsce świadczenia pracy lub siedzibę jednostki organizacyjnej, w której jest zatrudniony pracownik;
- lekarz, za pośrednictwem którego jest składane odwołanie, w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania, przekazuje je wraz z dokumentacją stanowiącą podstawę wydanego orzeczenia lekarskiego do właściwego podmiotu,
ust.
- badania w trybie odwołania przeprowadza w terminie 14 dni od dnia otrzymania odwołania właściwy podmiot,
ust.
- orzeczenie lekarskie wydane w trybie odwołania jest ostateczne. W rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy wprawdzie ustalił, że w piśmie doręczonym dyrektor pozwanego (...) w D. w dniu 27 września 2021r., A. J. wniosła o unieważnienie orzeczenia lekarskiego o stanie zdrowia, a pracodawca przekazał je lekarzowi medycyny pracy w celu podjęcia działań , to jednak fakty te pominął w ocenie prawidłowości przyczyn rozwiązania z powódką stosunku pracy, a w kontekście w.w pisma są one w sprawie kluczowe. W ocenie Sądu Okręgowego, treść tegoż pisma, w którym wnosi wprost o ,, unieważnienie orzeczenia lekarskiego”, nie pozostawia wątpliwości , że stanowi ono odwołanie się powódki od orzeczenia lekarza medycyny pracy z 17 września 2021r. Należy przy tym zwrócić należy uwagę na fakt, że przedmiotowe odwołanie powódka złożyła po rozmowie z dyrektor pozwanego (...), przeprowadzonej 21 września 2021r. (k. 28-29), w której to dyrektor wprost poinformowała, że złożenie przez powódkę wniosku do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy ,, przesunie w czasie uzyskanie ostateczności orzeczenia”, a w dalszej kolejności powódka nabędzie uprawnienia do wnioskowanego urlopu dla poratowania zdrowia , a lekarz medycyny pracy wystawi stosowne orzeczenie. Powódka za radą dyrektor takie odwołanie złożyła, z zachowaniem terminu 7 dniowego,
§ 5ust.
3 cyt. rozporządzenia, bowiem o treści orzeczenia powódka powzięła informację na spotkaniu z dyrektor w dniu 21.09.2021r., gdyż lekarz medycyny pracy nie wydał orzeczenia powódce , lecz przekazał je pracodawcy . W tym stanie faktycznym , orzeczenie lekarza medycyny pracy z 17 września 2021r., wbrew twierdzeniu apelującego zostało zaskarżone przez powódkę w trybie przepisanym przepisami cyt. rozporządzenia. To oznacza, że pozwany pracodawca nie miał podstaw do rozwiązania z powódką stosunku pracy w trybie art. 23 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela, gdyż było ono istotnie przedwczesne. Sąd Okręgowy podziela pogląd Sądu Najwyższego ( vide wyrok z 10 marca 2015r. II PK120/14) , że
- podstawę rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym stanowi niezdolność do wykonywania dotychczasowej pracy stwierdzona orzeczeniem lekarskim, a nie samo orzeczenie lekarskie o istnieniu takiej niezdolności (art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, jednolity tekst: Dz. U. z 2016 r., poz. 1379 ze zm.).
- Nie jest wyłączona sądowa kontrola prawidłowości orzeczenia o niezdolności do wykonywania dotychczasowej pracy, które jest ostateczne według § 5 ust. 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. Nr 69, poz. 332 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie sądowa kontrola prawidłowości orzeczenia lekarza medycyny pracy z 17 września 2021r. nie była dopuszczalna, a to z uwagi na jego zaskarżenie przez powódkę, wobec czego nie można mówić o ostateczności orzeczenia w rozumieniu cyt. § 5 ust. 6 rozporządzenia. Tym samym kwestia przyjętej przez sąd meriti wadliwości orzeczenia lekarza medycyny pracy jako wydanego w czasie zwolnienia chorobowego powódki, jak i podnoszona w apelacji ocena stanu zdrowia powódki, tracą na znaczeniu dla rozstrzygnięcia istoty sprawy jako przedwczesne. Mimo błędnego uzasadnienia, zaskarżony wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu , zaś apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu , o czym orzeczono na postawie art. 385 k.p.c.