W rozpoznawanej sprawie natomiast – zdaniem Sądu Okręgowego – nie wystąpiły okoliczności, o jakich mowa w art.
W ocenie Sądu Okręgowego, brak było podstaw do przyjęcia, że w stanie zdrowia odwołującego zaszły nowe okoliczności w rozumieniu powołanego przepisu. Z całą pewnością nie jest taką okolicznością karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 06.07.2020 r. Sąd I instancji zaznaczył, że wprawdzie w dniu 24.06.2020 r. doszło do wykonania zabiegu reoperacji z powodu obluzowania protezy stawu biodrowego prawego, a zatem już po wniesieniu odwołania, ale przecież dotyczy on schorzeń istniejących już przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Karta informacyjna leczenia szpitalnego nie jest nową okolicznością, a tylko potwierdzeniem wykonania zabiegu operacyjnego, który był następstwem istniejącego u wnioskodawcy już od dłuższego czasu stanu zdrowia. Sąd Okręgowy podkreślił, że biegli już w opinii głównej wskazali, że to łącznie występujące u odwołującego: obecność zaburzeń poznawczych, trudności ruchowe spowodowane amputacją lewej kończyny dolnej i ponownym obluzowaniem protezy prawego stawu biodrowego, istniały w momencie badania przez lekarzy ZUS i już na tamtym etapie istniała przesłanka do ustalenia u wnioskodawcy okresowej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Podał, że doprecyzowane zostało to przez biegłych w opinii uzupełniającej, gdzie wprost podali, że to nie nowa okoliczność w postaci kolejnego leczenia operacyjnego spowodowała niezdolność do samodzielnej egzystencji, lecz liczne schorzenia istniejące w dacie składania przez odwołującego wniosku. Ponadto biegli również wprost wskazali, że niesprawność wnioskodawcy nie wynikała z faktu zabiegu operacyjnego, który miałby stanowić nową okoliczność, lecz z powodu licznych schorzeń i trudności w lokomocji, które wymagały leczenia operacyjnego jako leczenia naprawczego, podkreślając przy tym, że już na etapie ZUS wnioskodawca uzyskał tylko 60 pkt w skali Barthel, co przy istnieniu amputowanego podudzia lewego świadczyło o jego dużej niesprawności. Biegli wyjaśnili, że oczekują wręcz, że po tym leczeniu (spornym zabiegu operacyjnym prawego biodra) stan funkcjonalny wnioskodawcy się polepszy, stąd istniejąca u odwołującego niezdolność do samodzielnej egzystencji jest okresowa. Zatem zabieg operacyjny z 24.06.2020 r. nie miał wpływu na stwierdzenie niezdolności do samodzielnej egzystencji wnioskodawcy, lecz jedynie na określenie jego czasookresu. W tym stanie rzeczy leczenie operacyjne wnioskodawcy nie było nową okolicznością w rozumieniu art.
Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że nowa okoliczność w rozumieniu tego przepisu, to tego rodzaju zdarzenia, które choć powstałe po wniesieniu odwołania, mają znaczenie dla oceny stanu zdrowia do dnia decyzji, ale już nie na przyszłość. Mając to wszystko na uwadze, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art.
Sąd Okręgowy zmieniał zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 15.04.2020 r. znak (...) w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia uzupełniającego od dnia 28.10.2019 r. na okres do dnia 30.09.2021 r. Apelację od wyroku Sądu I instancji złożył organ rentowy zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania cywilnego, a w szczególności art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wadliwą ocenę dowodów oraz naruszenie granic swobodnej oceny dowodów przez przyjęcie, iż Wnioskodawca jest niezdolny do samodzielnej egzystencji od 28.10.2019r. do 30.09.2021r., podczas gdy okoliczność ta nie została dostatecznie potwierdzona w zebranym materiale dowodowym, II. naruszenie art.
poprzez niezastosowanie i przyjęcie, iż nie zachodzą okoliczności uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy opinii biegłych sądowych lekarzy wprost wskazywały na nowe okoliczności medyczne, III. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 13 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz. U. z 2020 r. poz. 252) w związku z art. 2 ust 1 ustawy z 31.07.2019r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz.U. 2019 poz. 1622) Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania ewentualnie uchylenie wyroku jako wadliwego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. W odpowiedzi na apelację organu rentowego odwołujący R. G. wniósł o jej oddalenie. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Wniesioną przez organ rentowy apelację uznać należy za bezzasadną. W ocenie Sądu Apelacyjnego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest oczywiście prawidłowe. Sąd Okręgowy właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe, w żaden sposób nie uchybiając przepisom prawa procesowego, dokonał trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Prawidłowo także zastosował prawo materialne. Sąd Apelacyjny w całości podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Okręgowego, rezygnując jednocześnie z ich ponownego szczegółowego przytaczania. Wobec niewątpliwego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie widział też konieczności uzupełniania postępowania dowodowego. Przedmiotem sporu w sprawie była ocena, czy odwołujący R. G. jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Sporny w sprawie zatem był stan zdrowia odwołującego. Na wstępie niniejszych rozważań, należało powołać podstawy prawne orzeczenia. Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 31.07.2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, świadczenie uzupełniające przysługuje osobom zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są: 1) obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej lub 2) posiadającymi prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, lub 3) cudzoziemcami legalnie przebywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 2 ust. 1 cyt. wyżej ustawy świadczenie uzupełniające przysługuje osobom, które ukończyły 18 lat i których niezdolność do samodzielnej egzystencji została stwierdzona orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji albo orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do służby i niezdolności do samodzielnej egzystencji, zwanym dalej „osobami uprawnionymi”. Art. 2 ust. 2 stanowi zaś, że świadczenie uzupełniające przysługuje osobom uprawnionym, które nie posiadają prawa do świadczeń pieniężnych finansowanych ze środków publicznych albo suma tych świadczeń o charakterze innym niż jednorazowe, wraz z kwotą wypłacaną przez zagraniczne instytucje właściwe do spraw emerytalno-rentowych, z wyłączeniem renty rodzinnej przyznanej w okolicznościach, o których mowa w art. 68 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zasiłku pielęgnacyjnego oraz innych dodatków i świadczeń wypłacanych wraz z tymi świadczeniami na podstawie odrębnych przepisów przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń, nie przekracza kwoty 1600 zł miesięcznie. Przechodząc z kolei do rozważań Sądu I instancji w przedmiocie oceny stanu zdrowia odwołującego R. G., pod kątem niezdolności do samodzielnej egzystencji, Sąd Apelacyjny w pełni zgadza się z twierdzeniami Sądu Okręgowego. Postępowanie dowodowe w powyżej wskazanym zakresie zostało przeprowadzone prawidłowo, bowiem oparte było na wiedzy biegłych lekarzy sądowych (neurologa M. D., ortopedy F. P. i internisty, kardiologa W. Ż.). Na tej podstawie Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne co do stanu zdrowia odwołującego R. G.. W toku przeprowadzonego postępowania dowodowego przed Sądem I instancji, powołani zostali biegli: neurolog, ortopeda i internista, a zatem specjaliści z wszystkich dziedzin niezbędnych dla prawidłowej oceny stanu zdrowia odwołującego z punktu widzenia powołanych przepisów. Biegli sądowi wyznaczeni w niniejszej sprawie przed Sądem I instancji dysponowali niezbędną wiedzą i doświadczeniem zawodowym, a sporządzona przez nich opinia lekarska została wydana w oparciu o zgromadzoną dokumentacji lekarską, nadto zawierała logiczne i rzeczowe uzasadnienie. W swojej opinii biegli neurolog dr n. med. M. D., ortopeda dr n. med. F. P. oraz internista lek. med. W. Ż. rozpoznali u odwołującego: stan po amputacji lewej kończyny dolnej z powodu miażdżycy, stan po kilkukrotnej realloplastyce rewizyjnej prawego stawu biodrowego, przebytą zakrzepicę żył głębokich prawej kończyny dolnej, zaburzenia poznawcze (w 2014 r. rozpoznano chorobę Alzheimera), czerwienicę prawdziwą wymagającą leczenia farmakologicznego, wieloletnie nadciśnienie tętnicze bez powikłań narządowych, chorobę niedokrwienną serca pod postacią dusznicy Prinzmetala o dobrym rokowaniu bez ograniczenia sprawności serca. W ocenie biegłych sądowych wnioskodawca ma liczne schorzenia dotyczące zarówno układu ruchu, układu naczyniowego, jak i zaburzenia poznawcze. Wykonana skala oceny aktywności dnia codziennego 60 pkt jest wartością na pograniczu samodzielnego funkcjonowania. Biorąc pod uwagę obecność zaburzeń poznawczych oraz trudności ruchowe spowodowane amputacją lewej kończyny dolnej i obluzowaniem protezy prawego stawu biodrowego, które istniały w momencie badania przez lekarzy ZUS, istniała przesłanka ustalenia okresowej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Biegli nie wykluczyli też poprawy, jeśli proces gojenia po zabiegu będzie przebiegał w sposób prawidłowy, w związku z tym – w ocenie biegłych sądowych - należy uznać niezdolność do samodzielnej egzystencji okresowo do 30.09.2021r. Co istotne wnioskodawca jest niezdolny do samodzielnej egzystencji od dnia złożenia wniosku, tj. od 28.10.2019 r., nie wystąpiły nowe okoliczności w sprawie, to nie kolejne leczenie operacyjne spowodowało niezdolność do samodzielnej egzystencji, lecz liczne schorzenia istniejące w dacie składania wniosku. Niesprawność wnioskodawcy nie wynikała z faktu zabiegu operacyjnego, lecz z powodu licznych schorzeń i trudności w lokomocji, które wymagały leczenia operacyjnego jako leczenia naprawczego. Sąd Apelacyjny podkreśla, że opinie biegłych lekarzy sądowych zostały sporządzone fachowo, w oparciu o aktualną wiedzę, przedstawione w nich wnioski poparte są odpowiednimi argumentami. Biegli sądowi w należyty sposób wyjaśnili przedstawione przez Sąd I instancji zagadnienia, wskazali na czym oparli swe tezy i co stanowiło ich podstawę. W ocenie Sądu Apelacyjnego wobec jednoznaczności opinii biegłych powołanych przed Sądem I instancji, nie było konieczności uzupełniania postępowania dowodowego. Zarzuty organu rentowego w świetle szczegółowych wyjaśnień biegłych zaprezentowanych w opinii, są nietrafne i stanowią jedynie bezzasadną polemikę z wnioskami tych opinii (biegli zapoznali się z dokumentacją lekarską zgromadzoną w niniejszej sprawie). Podkreślić przy tym należy, iż samo niezadowolenie strony z treści opinii biegłego, gdy nie zgłasza ona żadnych konkretnych zarzutów w stosunku do opinii, nie powoduje konieczności powoływania kolejnego biegłego czy kolejnych biegłych (por. SN z 15.02.1974 r., II CR 817/73 oraz SN z 18.02.1974 r., II CR 5/74, Biuletyn SN 1974 r., Nr 4, poz. 64). Odmienne stanowisko oznaczałoby, iż należy przeprowadzić dowód z wszelkich możliwych biegłych, aby upewnić się, czy niektórzy z nich nie byliby zdania takiego samego jak strona (por. T. Ereciński Komentarz do Kodeksu Postępowania Cywilnego, Część Pierwsza, Postępowanie Rozpoznawcze, Warszawa 1997 r., str. 439). Nadto wskazać należy, że, Sąd nie może zająć stanowiska odmiennego co do stanu zdrowia wnioskodawcy, na podstawie własnej oceny stanu faktycznego, niż wyrażone w opiniach biegłych (wyrok Sądu Najwyższego z 13.10.1987 r., II URN 228/87, PiZS 1988/7/62). W związku z przytoczoną argumentacją, w ocenie Sądu Odwoławczego, Sąd I instancji nie wykroczył również poza ramy swobodnej oceny dowodów oraz oparł swoje orzeczenia na pełnym materiale dowodowym. Ocena dowodów dokonana przez Sąd Okręgowy jest swobodna, ale nie dowolna. Nie przekracza granic zakreślonych przez art. 233 § 1 k.p.c. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (wyrok SA w Lublinie III AUa 758/12, Lex nr 1223279). Zatem zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. okazał się nieuzasadniony. Sąd Apelacyjny wskazuje, że kognicja Sądu w sprawie dotyczyła oceny prawidłowości decyzji ZUS w dacie wydania decyzji, a zatem analizie podlegał stan zdrowia odwołującego w dacie wydania decyzji oraz dokumentacji sprzed tego okresu. Wprawdzie w dniu 24.06.2020 r. doszło do wykonania zabiegu reoperacji z powodu obluzowania protezy stawu biodrowego prawego, a zatem już po wniesieniu odwołania, ale przecież dotyczy on schorzeń istniejących już przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Karta informacyjna leczenia szpitalnego nie jest nową okolicznością, a tylko potwierdzeniem wykonania zabiegu operacyjnego, który był następstwem istniejącego u wnioskodawcy już od dłuższego czasu stanu zdrowia. Zwrócić uwagę też należy, że biegli już w opinii głównej wskazali, że to łącznie występujące u odwołującego: obecność zaburzeń poznawczych, trudności ruchowe spowodowane amputacją lewej kończyny dolnej i ponownym obluzowaniem protezy prawego stawu biodrowego, istniały w momencie badania przez lekarzy ZUS i już na tamtym etapie istniała przesłanka do ustalenia u wnioskodawcy okresowej niezdolności do samodzielnej egzystencji. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie doszło do naruszenia art.
Jak słusznie wyjaśnili biegli sądowi w swojej opinii uzupełniającej, posiadane przez lekarzy orzeczników ZUS dokumentacje na etapie przed wydaniem zaskarżonej decyzji były wystarczające do uznania, że odwołujący jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Z opinii głównej wynikało, że u wnioskodawcy, z uwagi na jego schorzenia istniejące już wcześniej, w tym w czasie badania przez lekarzy orzeczników ZUS, należy uznać niezdolność do samodzielnej egzystencji od dnia złożenia wniosku (a więc także wcześniej, jeszcze w okresie przed ww. zabiegiem operacyjnym), natomiast przeprowadzony zabieg operacyjny ma wpływ na orzeczenie tej niezdolności tylko o tyle, że daje możliwość poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy, a więc jest to niezdolność okresowa, z uwagi na proces gojenia, oceniona na okres do 30.09.2021r. Ponadto biegli również wprost wskazali, że niesprawność wnioskodawcy nie wynikała z faktu zabiegu operacyjnego, który miałby stanowić nową okoliczność, lecz z powodu licznych schorzeń i trudności w lokomocji, które wymagały leczenia operacyjnego jako leczenia naprawczego, podkreślając przy tym, że już na etapie ZUS wnioskodawca uzyskał tylko 60 pkt w skali Barthel, co przy istnieniu amputowanego podudzia lewego świadczyło o jego dużej niesprawności. Zdaniem biegłych, w świetle okoliczności znanych pozwanemu organowi rentowemu i dokumentacji medycznej na ten dzień, zachodziła podstawa do ustalenia u wnioskodawcy niezdolności do samodzielnej egzystencji, natomiast przeprowadzony zabieg operacyjny może wpłynąć na poprawę stanu zdrowia wnioskodawcy, a zatem niezdolność ta jest okresowa – do 30.09.2021 r. Z kolei badanie przez komisję lekarzy ZUS było mało wnikliwe, co w konsekwencji przełożyło się na wydanie krzywdzącej decyzji. W tym stanie rzeczy leczenie operacyjne wnioskodawcy nie było nową okolicznością w rozumieniu art.
i nie zachodziła okoliczność uzasadniająca uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy organowi rentowemu do ponownego rozpoznania, jak próbował forsować w toku postępowania organ rentowy, tylko kolejnym etapem w leczeniu stanu zdrowia odwołującego. Mając na uwadze powyższe nie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego. W ocenie Sąd Apelacyjnego podkreślenia wymaga również fakt, na etapie postępowania przed ZUS, lekarz konsultant ocenił wnioskodawcę według skali Barthel, podając że wnioskodawca (po amputacji podudzia lewego w 1995 r.) jest zależny przy kąpieli całego ciała, nie jest w stanie wchodzić i schodzić po schodach, wymaga większej pomocy (jednej lub dwóch osób) przy przemieszczaniu się z łóżka na krzesło i z powrotem, przy siadaniu, potrzebuje pomocy przy ubieraniu się i rozbieraniu, jest niezależny przy poruszaniu się po powierzchniach płaskich, ale tylko dzięki wózkowi inwalidzkiemu. Nadto od 2014 r. cierpi na chorobę Alzheimera, co również było znane organowi rentowemu. Reasumując, w niniejszej sprawie Sąd I instancji oparł się na pełnym materiale dowodowym, prawidłowo go ocenił i przyjął za podstawę poczynionych ustaleń faktycznych. Wyrok odpowiada prawu. Zarzuty apelacyjne organu rentowego nie znajdują zatem uzasadnienia. Wobec uznania, że zarzuty apelacyjne organu rentowego były bezzasadne oraz mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację. sędzia Marta Sawińska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.