IV P 219/21

(1)w wyniku przeprowadzonego w dniach 9 – 25 lutego 2021r. spisu inwentaryzacyjnego z natury stwierdziła braki w wyposażeniu będącego a stanie pozwanego, które wymienione zostały w meldunku z dnia 3 marca 2021r. W związku ze stwierdzeniem braków powód przeprowadził postępowanie szkodowe . Szkodę w mieniu powód stanowiąca wartość brakującego wyposażenia wyceniono na kwotę 3328,30 zł. Ustalono, ze winę za braki w mieniu ponosi pozwany. Pozwanego wezwano do zapłaty tej kwoty wezwaniem z dnia 19 lipca 2021r. odebranym w dniu 23 lipca 2021r. Zakreślono 14 dniowy termin zapłaty. Pozwany w piśmie z dnia 2 sierpnia 2021r. zdecydowanie odmówił zapłaty. Pozwany K. P. w odpowiedzi na pozew powództwa nie uznał i wniósł o jego oddalenie w całości. Wniósł też o zasądzenie od powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany zakwestionował prezentowane przez powódkę w pozwie stanowisko. Zaprzeczył aby ponosił odpowiedzialność za mienie albowiem od 17 grudnia 2020r. był zawieszony w wykonywaniu obowiązków służbowych na stanowisku kierownika kuchni i stołówki. Z tego powodu nie był od tego dnia obecny w pracy a komisja powołana została dopiero w dniu 8 lutego 2021r. Pozwany podniósł, że nie może ponosić odpowiedzialności za braki stwierdzone po dniu 8 lutego 2021r. gdyż od 17 grudnia 2020r. nie był obecny w pracy. Zdaniem pozwanego pracodawca winien był już w dniu 17 grudnia 2020r. zarządzić i rozpocząć inwentaryzację mienia wojskowego znajdującego się w kuchni i na stołówce. Tym samym jeżeli jakakolwiek szkoda w mieniu wojska powstała to mogła ona powstać po 17 grudnia 2020r. Sąd ustalił co następuje: Na podstawie umowy o pracę z dnia 27 sierpnia 2020r. zawartej na czas nieokreślony powód pracował u pozwanego na stanowisku kierownika kuchni i stołówki w O. w Grupie Zabezpieczenia B.. /dowód: kopia umowy k. 7/ Wcześniej zawierane były z powodem umowy o pracę na czas określony poczynając od 30 sierpnia 2017 roku. W dniu 30 kwietnia 2018r. powierzone zostało pozwanemu mienie związane z wykonywaniem zadań na stanowisku kierownika kuchni przy czym odbyło się to po przeprowadzeniu inwentaryzacji doraźnej w dniach 1- 20 kwietnia 2018r. /dowód: kopia protokołu k. 27 – 28/ W kolejnych miesiącach pozwany przyjmował na swój stan powierzane mu sprzęty i urządzenia. /dowód: kopia wykazu mienia k. 29-51/ Powierzone pozwanemu mienie przechowywanie było w 4 zamkniętych pomieszczeniach, do których pozwany miał klucze. Część z powierzonego mienia znajdowała się w kuchni gdzie była było na bieżąco użytkowana. Klucze do pomieszczeń, w których mienie było przechowywane, pozwany przechowywał u siebie w kancelarii. To pozwany otwierał kluczem kancelarię i ją zamykał kończąc pracę. To także z udziałem pozwanego odbywało się pobieranie mienia z zamkniętych pomieszczeń. W razie nieobecności pozwanego z powodu urlopu klucze te pozwany przekazywał osobie go zastępującej. Od początku grudnia 2020r. pozwany przebywał na zaplanowanym urlopie wypoczynkowym , który miał trwać 22 dni. Jego zastępcą była w tym czasie jego żona. Na podstawie postanowienia Prokuratora Okręgowego w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2020r. wydanego w sprawie PO VIII 1 Ds. 30.2020 pozwany został zawieszony w wykonywaniu obowiązków służbowych od dnia 28 grudnia 2020r. w wykonywaniu czynności służbowych rozkazem dziennym nr Z – (...) z dnia 29 grudnia 2020r. /dowód: wyciąg z rozkazu k. 8/ Następnie, oświadczeniem z dnia 7 stycznia 2021r. powód rozwiązał z powodem umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia na podstawie art. 52§1pkt 1 kp zarzucając mu wnoszenie i posiadanie alkoholu w miejscu pracy. począwszy od dnia rozpoczęcia urlopu aż do zakończenia stosunku pracy pozwany był w pracy nieobecny. /dowód: kopia oświadczenia k. 9/ W związku z rozwiązaniem umowy o pracę powód przeprowadził komisyjne rozliczenie pozwanego z mienia jakie miał na stanie. Rozkazem Komendanta z dnia 8 lutego 2021r. nr Z- (...) powołana została komisja inwentaryzacyjna, która następnie w dniach od 9 do 25 lutego 2021r. dokonała rozliczenia pozwanego z powierzonego mu mienia. W skład tej komisji wchodzili: K. N., G. B., A. Ś.

(1)i Z. K.. Przewodniczącą komisji była K. N. (zatrudniona jako kierownik kuchni i stołówki), osobą przejmującą mienie - A. Ś.

(1). Komisja dysponowała dokumentami obrazującymi stan ewidencyjny powierzonego pozwanemu mienia. Dokonywano następnie jego spisu z natury. Razem z żoną pozwanego mienie to sprawdzano we wszystkich pomieszczeniach, w których ono miało się znajdować; w pomieszczeniach piwnicznych gdzie była duża część mienia, otwierano je pobranym z kancelarii kluczem, w kuchni, na stołówce i w kancelarii pozwanego. Członkowie komisji za pośrednictwem żony pozwanego kontaktowali się z nim i próbowali wyjaśnić ujawnione niedobory. Część z nich odnalazła się (kuchenka indukcyjna i termosy, których wcześniej nie było pewnego dnia pojawiły się w kancelarii pozwanego). /dowód; zeznanie św. K. N. k. 78v- 79v, A. Ś. k. 93v- 94/ Rozliczenie to ujawniło braki w mieniu pozwanego. W sporządzonym na tę okoliczność protokole szkody wskazano, że przedmiotem szkody są: - 1 wkład chłodzący do pojemnika termoizolacyjnego o wartości w przybliżeniu 69,53 zł, - 1 bateria prysznicowa (...) o wartości 627,30 zł, - 6 kłódek do KP (...) 5 z kluczami o wartości łącznej 43,92 zł, - 2 termometry lodówkowe o wartości łącznej 19,48 zł, - 1 termohigrometr o wartości 87,50 zł, - 1 kuchenka mikrofalowa 21 l o wartości 316,11 zł, - 1 wózek transportowy o wartości 491 zł, - 1 wyciskacz do czosnku o wartości 23 zł, - 4 pojemniki GN 1/1-200 p wartości łącznej 480,92 zł, - 6 pojemników GN ½ o wartości łącznej 169,38 zł, - 6 pojemników GN ¼ - 65 S. o wartości łącznej 112,92 zł, - 6 pojemników GN 1/6- 100 PW S. o wartości łącznej 100,38 zł, - 15 pojemników GN 1/1-40 bez uchwytów i pokrywek o wartości łącznej 406,20 zł, - 7 pojemników GN 1/1-65 o wartości łącznej 215,18 zł, - 2 pokrywy GN 1/3 A G. o wartości łącznej 50,90 zł, - 6 pokrywek do pojemnika GN ½ bez uszczelki o wartości łącznej 114,98 zł. /dowód: kopia protokołu szkody k. 13-14/ W meldunku z dnia 3 marca 2021r. kierownik Grypy Zabezpieczenia B. A. S. poinformował Komendanta powoda o przeprowadzanym spisie z natury dokonywanym w trakcie rozliczania pozwanego i przekazywania jego obowiązków i o stwierdzonych w jego trakcie brakach w mieniu i nadwyżkach. /dowód; kopia meldunku k. 10-11/ Rozkazem dziennym z dnia 15 kwietnia 2021r. nr Z- (...) Komendant stwierdził ujawnienie w dniu 14 kwietnia 2021r. szkody w mieniu na kwotę 3328,30 zł. Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zlecono M. K.. /dowód: kopia rozkazu k. 12/ W sprawozdaniu z postępowania wyjaśniającego wskazano, że komisja wchodziła do każdego pomieszczenia w budynku nr (...) w kompleksie wojskowym w O. i spisywała znajdujące się w nim urządzenia i sprzęty. W celu porównania pobrane zostały przez członków komisji dokumenty z sekcji żywnościowej obrazujące powierzone pozwanemu mienie. Porównanie tego wykazu ze stanem wynikłym ze spisu z natury pokazało istnienie braków w mieniu. Pozwany, przebywający wówczas po zakładem pracy, pytany był w dniu 29 kwietnia 2021r. przez telefon o przyczyny tych braków i wskazał, że w trakcie pełnienia przez niego obowiązków wszystko co miał na stanie znajdowało się na kuchni. /dowód: kopia sprawozdania i załączników k. 15- 51/ Sąd zważył, co następuje: Kwestia odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone im mienie uregulowana jest w art. 124 kp i następnych. Zgodnie z jego brzmieniem pracownik, któremu powierzono z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się: pieniądze, papiery wartościowe lub kosztowności, narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty, a także środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze, odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w tym mieniu. Pracownik odpowiada w pełnej wysokości również za szkodę w mieniu innym niż wymienione w § 1, powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się. Zasadą zatem jest, że to pracownik, któremu mienie zostało powierzone za to mienie odpowiada i winien rozliczyć się z tego mienia. Przywołana wyżej regulacja nakłada zatem na pracownika odpowiedzialność w pełnej wysokości za szkodę w mieniu powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo wyliczenia i ustanawia domniemanie, że szkoda powstała z przyczyn, za które ten pracownik odpowiada. Pracownik zaś może od odpowiedzialności zwolnić się w całości albo w części, jeżeli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia. Jak bowiem mowa jest w art. 124§3 kp od odpowiedzialności tej pracownik może się uwolnić, jeżeli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia. Tak więc, na gruncie wymienionych przepisów, pracownik staje się w odpowiednim zakresie wolny od odpowiedzialności nie przez fakt, że nie udowodniono dopuszczenia się przezeń uchybień obowiązkom pracowniczym, lecz dopiero wówczas, gdy przeprowadzi on dowód wystąpienia okoliczności od niego niezależnych, a mogących mieć wpływ na powstanie szkody w majątku, który przyjął do wyliczenia się. (wyr. SN z 19.6.1979 r., IV PR 164/79, PiP 1980, Nr 4, s. 170 z aprobującą glosą M. Piekarskiego). Powyższe oznacza, że pracodawca nie ma obowiązku udowodnienia winy pracownika i wystarczy wykazanie szkody. Z faktu, że mienie zostało prawidłowo powierzone, wynika wniosek, iż ujawnione w nim braki są następstwem zaniedbań pracownika. Dlatego też, gdy pracownik twierdzi, że szkoda powstała z przyczyn, za które nie ponosi odpowiedzialności, na nim – w tym zakresie – spoczywa ciężar dowodu, i jeżeli nie zdoła tego wykazać, ponosi odpowiedzialność za szkodę. Odpowiedzialność zatem za powierzone mienie do zwrotu lub wyliczenia się oparta jest na domniemaniu winy pracownika w wypełnianiu obowiązków pracowniczych, które to domniemanie może on jedynie obalić, przeprowadzając stosowny dowód, w wyniku czego ciężar dowodu jest przerzucony na pracownika. Inaczej mówiąc, na pracodawcy ciąży tylko wykazanie prawidłowego przekazania mienia remanentem początkowym i faktu niedoboru w wyniku prawidłowo przeprowadzonego remanentu końcowego. Pracownik zatem ponosi odpowiedzialność za niedobór wynikły z przyczyn nieustalonych. W omawianej sprawie pozwany przyznał, że mienie wymienione w protokole szkody stanowiące niedobór zostało mu powierzone. Świadczy zresztą o tym złożona przez powoda do akt sprawy dokumentacja w tym zakresie. Pozwany nie kwestionował też tego jakie mienie zostało ujawnione jako braki i jaka jest jego wartość. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd nie mógł podzielić stanowiska pozwanego prezentowanego w sprawie i jego argumentacji. Zdaniem Sądu bowiem pozwany w żaden sposób nie przeprowadził dowodu uwalniającego go od tej odpowiedzialności. Ograniczył się pozwany w zasadzie do postawienia zarzutu, że wobec jego nieobecności w pracy od momentu rozpoczęcia urlopu aż do jego zwolnienia z pracy i następnie do inwentaryzacji, nie może odpowiadać za ujawnione braki. Zarzut ten Sąd ocenił jako niewystarczający, ogólnikowy i niczym nie poparty. Pozwany nie przeprowadził bowiem żadnego dowodu, który wykazałby, iż nieobecność pozwanego w pracy spowodowała wystąpienie okoliczności od niego niezależnych, a mogących mieć wpływ na powstanie szkody w majątku, który przyjął do wyliczenia się. Sama nieobecność w pracy takiej okoliczności uwalniającej pozwanego od odpowiedzialności, w ocenie Sądu, nie stanowi. Jak wskazano wyżej, aż do rozpoczęcia przez pozwanego urlopu tylko on dysponował kluczami do pomieszczeń, w których powierzone mu mienie znajdowało się. Sam pozwany przy tym podnosił, że jeszcze w listopadzie 2020r. sprawdzał stan mienia, także w kuchni i na stołówce, stwierdzając brak niedoborów. W trakcie jego nieobecności zastępowała go żona i to ona dysponowała jego kluczami. W takim stanie faktycznym brak jest jakichkolwiek przesłanek, na podstawie których można by uznać, że wystąpiły jakiekolwiek okoliczności niezależne od pozwanego a które wpłynęły na powstanie niedoboru. Stad orzeczono jak w wyroku. O kosztach orzeczono po myśli art. 98§1kpc zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu i w myśl Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Bożena Makowczenko