Sygn. akt VI Ka 11/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Elblągu VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Elżbieta Kosecka - Sobczak Pr
§1kk w zw.
z art. 4§1kk, też wymierzył karę grzywny. Nadto sąd ten w pkt. 4 orzekł na podstawie art. 41§1kk środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowisk kierowniczych w organach samorządowych. Przy czym stosując przepis art.
kk w brzmieniu obowiązującym w czasie czynu z pkt. 2 wyroku (kwalifikowanego z art. 284§2kk) tj. 7 marca 2018r., nie miał obowiązku jednoczesnego orzeczenia środka czy przepadku; obowiązek taki nie wynikał też przy skazaniu za czyn z art. 270§1kk. Środek z pkt. 4 wyroku sąd I instancji sprowadził do zakazu zajmowania stanowisk kierowniczych w organach samorządowych. Przy czym w czasie czynu z pkt. 2 wyroku tj. 07 marca 2018r. oskarżona pracowała w (...) jako specjalistka ds. księgowości i płac i nie zajmowała wtedy stanowiska w organach samorządowych. Natomiast od 15 grudnia 2018r. pełniła funkcję Zastępcy Burmistrza Miasta O. i pełniła ją w dniu popełnienia czynu z pkt. 1 wyroku tj. 20 maja 2019r. Należy podkreślić, że przepis art. 41§1kk wymaga by wskazane w nim nadużycie przez sprawcę stanowiska lub zawodu nastąpiło przy popełnieniu przestępstwa, a dopiero dalszą przesłanka dla zastosowania tego środka jest by doszło przez fakt popełnienia przestępstwa do okazania przez danego sprawcę, że dalsze zajmowanie stanowiska lub wykonywanie zawodu zagraża istotnym dobrom chronionym przez prawo (do czego nawiązał obrońca w uzasadnieniu apelacji). I o ile w realiach niniejszej sprawy można dopuścić wniosek, że poprzez popełnienie przypisanych jej przestępstw to oskarżona okazała się niegodna tego by dalej zajmować kierownicze stanowiska w organach samorządowych, gdyż nie jest już – wobec popełnienia dwóch przestępstw tj. przeciwko mieniu i p-ko dokumentom- osobą godną zaufania, to nie wynika z okoliczności sprawy by ziściła się podstawowa przesłanka do stosowania tego środka tj. nadużycie przez oskarżoną stanowiska kierowniczego w organach samorządowych przy popełnianiu przestępstwa. Sąd I instancji w pisemnym uzasadnieniu wyroku starał się wykazać zasadność orzeczenia środka z pkt. 4 wyroku tym, że „wprawdzie bowiem oskarżona nie nadużyła przy popełnieniu przypisanych jej przestępstw aktualnie piastowanego stanowiska jednak nadużyła stanowiska i zawodu wykonywanego poprzednio, podczas zatrudnienia w spółce (...)”, ale skoro taki był motyw orzeczenia tego środka przez Sąd Rejonowy w O., to orzeczony zakaz winien odnieść się wyraźnie do zakazu zajmowania stanowiska czy zawodu jakie wykonywała w spółce (...) tj. stanowiska specjalisty ds. księgowości i kadr czy zawodu ekonomisty, księgowej a nie w odniesieniu do niezwiązanych wprost z popełnionymi przestępstwami stanowiskiem kierowniczym w organach samorządowych, jej funkcją zastępcy Burmistrza Miasta O. (co wynika też z pisma prokuratora z k. 282). Co prawda sąd ten dostrzegł, że „nie może umknąć uwadze, że także wysyłając do (...) podrobione pismo, zawierające wniosek o przeksięgowanie wypłaty ze sfałszowanym podpisem B. M.
(3)nie uczyniła tego we własnym zakresie, lecz nadała je wraz z korespondencją wychodząca z urzędu Miejskiego w O. i przerzucając na gminę miejską, w której pełni funkcję zastępcy burmistrza nawet niewysoką opłatę pocztową”, ale okoliczność ta nie wskazuje by opisane nadużycie przerzucenia na gminę opłaty pocztowej za wysłaną korespondencję miało bezpośrednie przełożenie na znamiona przestępstw przypisanych oskarżonej w zarzucanym wyroku, by godziło w istotne dobra chronione prawem, które chronią art. 270§1kk (wiarygodność dokumentów) czy art. 284§2kk (ochrona własności w odniesieniu do wartości przedmiotu czynności wykonawczej powyżej 500zł). W realiach niniejszej sprawy sąd winien więc, gdy dostrzegł, że oskarżona nie powinna mieć wpływu na finanse czy dokumenty, orzec – zamiast orzeczonego zakazu zajmowania stanowisk kierowniczych w organach samorządowych, gdy nadużycie takiego stanowiska nie nastąpiło przy popełnieniu przypisanych przestępstw z art. 270§1kk czy z art. 284§2kk- zakaz wykonywania zawodu księgowej, ekonomisty czy zajmowania stanowiska związanego z wytwarzaniem dokumentów czy podejmowaniem decyzji dot. finansów. Mając jednak na uwadze, że apelacja została wniesiona na korzyść oskarżonej, to nie było podstaw do zmiany tego rozstrzygnięcia poprzez orzeczenie zakazu wykonywania przez oskarżoną zawodu księgowej, ekonomisty czy zajmowania stanowiska związanego z wytwarzaniem dokumentów czy podejmowaniem decyzji dot. finansów, tym bardziej, że w czasie czynów sąd– nawet gdy zastosował w pkt. 2 wyroku art.
§1kk w zw.
z art. 4§1kk- nie miał obowiązku jednoczesnego orzeczenia – obok kary zasadniczej-środka z art. 41§1kk. Stąd postawiony w apelacji zarzut obrazy art. 41§1kk okazał się być zasadny i musiał doprowadzić do korekty zaskarżonego wyroku. Na marginesie należy jedynie wskazać, że rację miał obrońca oskarżonej twierdząc na rozprawie apelacyjnej, że zakaz z pkt. 4 wyroku został nieprawidłowo zredagowany , gdyż nie wiadomo jakiego samorządu zakaz ten dotyczy. I z tym argumentem należy się zgodzić, gdyż sąd faktycznie nie sprecyzował czy zakaz dotyczy samorządu terytorialnego czy gospodarczego czy zawodowego czy innego, co – gdyby nie uchylenie tego zakazu przez sąd odwoławczy-mogłoby powodować trudności przy wykonaniu tak niejednoznacznie sformułowanego rozstrzygnięcia. Ponadto sąd odwoławczy w myśl art. 455 kpk poprawia tylko błędną kwalifikację czynu, stąd nawet dostrzegając, że w zakresie czynu popełnionego w dniu 07 marca 2018r. z pkt. 2 wyroku, to prawidłowo należałby powołać w podstawie skazania, stosując art. 4§1kk, art.
kk a nie art.
§1k
k (obowiązujący dopiero od 24.06.2020r.), to nie miał podstaw by dokonać takiej korekty w tym zakresie. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku oraz uniewinnienie oskarżonej od zarzucanych jej czynów ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Mimo iż zarzut obrazy art. 41§1kk okazał się słuszny, to nie mógł doprowadzić do zmiany zaskarżonego wyroku poprzez postulowane przez obrońcę uniewinnienie oskarżonej od zarzucanych jej czynów, a jedynie powodował zmianę wyroku poprzez uchylenie rozstrzygnięcia z pkt. 4 dot. zakazu zajmowania przez oskarżoną stanowisk, skoro w realiach niniejszej sprawy nie można było przyjąć by orzeczony w pkt. 4 zakaz miał źródło w nadużyciu przez oskarżoną stanowiska kierowniczego w organach samorządowych przy popełnianiu przypisanych jej w tej sprawie przestępstw.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy - rozstrzygnięcie z pkt. 1 w zakresie przypisania winy, zastosowanej kwalifikacji prawnej i wymiaru kary grzywny w wysokości 70 stawek dziennych, - rozstrzygnięcie z pkt. 2 w zakresie przypisania winy, zastosowanej kwalifikacji prawnej i wymiaru kary grzywny w wysokości 150 stawek dziennych, - rozstrzygnięcie z pkt. 3 w zakresie kary łącznej w wysokości 170 stawek dziennych, - rozstrzygnięcie z pkt. 5 w całości, - rozstrzygnięcie z pkt. 6 w zakresie kosztów sądowych Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Z przyczyn dla których nie podlegały uwzględnieniu zarzuty obrazy przepisów postępowania i błędów w ustaleniach faktycznych, mających wpływ na treść wyroku oraz argumenty przytoczone w apelacji na ich poparcie, a także nie podlegał uwzględnieniu wniosek końcowy z apelacji o zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany - zmiana rozstrzygnięć z pkt. 1, 2 i 3 w zakresie obniżenia wskazanej w nich jednej stawki dziennej grzywny z 50zł na 30 zł , - oraz zmiana poprzez uchylenie rozstrzygnięcia z pkt. 4 w całości i uchylenie rozstrzygnięcia z pkt. 6 co do opłaty Zwięźle o powodach zmiany Wobec uwzględnienia zarzutu obrazy art. 41§1kk to doszło do uchylenia rozstrzygnięcia z pkt. 4 w całości. Obrońca na rozprawie apelacyjnej wykazał, iż aktualna sytuacja rodzinna (konieczność sprawowania opieki nad dwoma dodatkowymi członkami rodziny), możliwości zarobkowe (utrata zatrudnienia) i sytuacja majątkowa (spłata zadłużeń, brak alimentów od ojca biologicznego dzieci) oskarżonej uległy pogorszeniu. Wobec tego sąd odwoławczy uznał, że zaszły podstawy z art. 33§3kk do obniżenia wysokości stawki dziennej grzywien z pkt. 1,2i3 wyroku z 50zł na 30 zł. Jednocześnie ujawnione w sprawie ww okoliczności nie mogły być uwzględnione przy zmianie wyroku poprzez warunkowe umorzenie postępowania, skoro oskarżonej przypisano nie jedno, ale dwa przestępstwa, a wina i społeczna szkodliwość tych czynów były znaczne, na co wskazał sąd I instancji, a z czym sąd odwoławczy się w pełni zgadza. Przy czym najistotniejszą przesłanką warunkowego umorzenia postępowania, jest to, aby wina sprawcy i społeczna szkodliwość popełnionego przez niego czynu nie były znaczne. Wskazane w art. 66 § 1 k.k. właściwości i warunki osobiste sprawcy, jego postawa i dotychczasowy sposób życia stanowią odrębną przesłankę warunkowego umorzenia postępowania. Nie mogą one być uwzględniane w ocenie społecznej szkodliwości popełnionego czynu i winy sprawcy, tj. przemawiać za ich "znacznością" lub "nieznacznością". Przesłanka ta wchodzi w grę dopiero po ustaleniu, iż społeczna szkodliwość czynu i wina sprawcy nie są znaczne. (patrz: wyrok WSA w Warszawie z 7.09.2011r. w spr. II SA/Wa 796/11, LEX nr 966506). Stąd dobra opinia o oskarżonej, wykazywanie przez obrońcę, że pomaga innym czy jej niekaralność są niewystarczające by zastosować warunkowe umorzenie postępowania. Konsekwencją zmiany wysokości kary łącznej grzywny z 8.500zł (170 stawek x 50zł) do 5.100zł (170 stawek x 30zł) było uchylenie rozstrzygnięcia z pkt. 6 o opłacie obliczonej w wysokości stanowiącej 10 procent od grzywny przyjętej przez sąd I instancji, gdyż z art. 10 ustawy z 23.06.1973r. wynika, że w razie obniżenia wymiaru kary sąd odwoławczy wymierza jedną opłatę za obie instancje według kary przez siebie orzeczonej. 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Pkt. III W ustalonych okolicznościach sprawy, pomimo iż apelacja obrońcy oskarżonej – poza zarzutem obrazy art. 41§1kk- nie zasługiwała na uwzględnienie, to zachodziły podstawy do zwolnienia oskarżonej od kosztów postępowania odwoławczego z uwagi na pogorszenie się jej sytuacji materialno-rodzinnej i konieczność zapłacenia orzeczonej kary łącznej grzywny (art. 624§1kpk), co stanowiło też podstawę do zwolnienia jej od ponoszenia opłaty za obie instancje (art. 17 ustawy z 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych).
- PODPIS