← Polska

IV Ua 22/22

Sygn. akt IV Ua 22/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lipca 2022 r. Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia

§ 1

kpc; należy przyjąć, że doszło w apelacji do oczywistej omyłki), a w konsekwencji – nierozpoznania istoty sprawy. O skutkującym uchyleniem zaskarżonego wyroku postawieniu zarzutu naruszenia art.

§ 1

kpc można mówić tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera elementów pozwalających na weryfikację stanowiska sądu, a braki uzasadnienia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i oceny prawnej są tak znaczne, że sfera motywacyjna orzeczenia pozostaje nieujawniona, bądź ujawniona w sposób uniemożliwiający poddanie jej ocenie instancyjnej. Zarzut ten może znaleźć zastosowanie jedynie w tych wyjątkowych sytuacjach, w których treść uzasadnienia orzeczenia sądu I instancji uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania zaskarżonego orzeczenia. Zdaniem Sądu Okręgowego, taka sytuacja nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie. Wbrew twierdzeniom apelacji, w końcowej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku zaznaczono, że fakt, iż wobec danej osoby orzeczono określony stopień niepełnosprawności na dany okres, nie oznacza, że również po upływie tego okresu zostanie ona zaliczona do tego samego stopnia niepełnosprawności, czy też nawet do osób niepełnosprawnych w ogóle. Przesłanki dotyczące stanu zdrowia, jak i sfery zawodowej i społecznej, są ze swojej istoty zmienne w czasie. Sam upływ czasu po wydaniu poprzedniego orzeczenia nie determinuje zatem bezwzględnie zaliczenia do osób niepełnosprawnych w takim samym, czy też „wyższym” stopniu. Zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd I instancji dostatecznie jasno wyraził w ten sposób zapatrywanie, że można legitymować się tylko jednym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, stosownie do zmiennej w czasie sfery dotyczącej stanu zdrowia oraz sfery zawodowej i społecznej, zatem dla potwierdzenia niepełnosprawności na dalszy okres, konieczne jest złożenie wniosku o wydanie nowego orzeczenia. Tym samym zaskarżony wyrok, choć Sąd I instancji nie przywołuje na poparcie swojej tezy przepisów prawa, poddaje się merytorycznej kontroli instancyjnej. Nie ma bowiem podstaw, aby zarzucić Sądowi Rejonowemu na tyle istotne naruszenie art.

§ 1kpc, aby nie dało się odczytać motywów zaskarżonego wyroku.

W konsekwencji nie sposób też przyjąć, aby Sąd I instancji dopuścił się nierozpoznania istoty sprawy w kontekście wskazanym w apelacji. Odnosząc się do meritum apelacji, należy wyjaśnić w ślad za Sądem Najwyższym (por. uchwała z dnia 12 grudnia 2011r. w sprawie I UZP 4/11), że nie budzi wątpliwości, że orzeczenie zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności jest decyzją administracyjną, więc orzeczeniem swym zespół orzekający w zakresie określenia niepełnosprawności jest związany (art. 110 kpa). Należy podkreślić, że zasada zaliczania osoby niepełnosprawnej do jednego tylko z trzech stopni niepełnosprawności (art. 1 pkt 1 ustawy) wyłącza jednoczesne istnienie w porządku prawnym orzeczeń ustalających niepełnosprawność tej samej osoby w różnym stopniu. Orzeczenie zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności ma co do określenia stopnia niepełnosprawności moc wiążącą i decydujące znaczenie przy stosowaniu przepisów ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych; wydanie kolejnego orzeczenia, które ma dotyczyć ustalenia stopnia niepełnosprawności, już poprzednio ustalonego innym orzeczeniem ostatecznym, nie jest możliwe bez zmiany stopnia niepełnosprawności (art. 156 ust. 1 pkt 3 kpa). Dwoistość w tej mierze – pomijając jej wadliwość konstrukcyjną – byłaby nie do pogodzenia choćby z warunkami uzyskania statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej (art. 28 ustawy) oraz z wypełnieniem obowiązków wobec pracowników niepełnosprawnych, np. wyliczenia czasu pracy (art. 15 ustawy), zwolnień od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia (art. 20 ustawy). Uzasadnione jest zatem stwierdzenie, że zakwalifikowanie do jednego ze stopni niepełnosprawności wyłącza wydanie w stosunku do tej samej osoby w tym samym stanie faktycznym kolejnego orzeczenia o zaliczeniu do innego stopnia niepełnosprawności. Wydanie orzeczenia, które dotyczy ustalenia stopnia niepełnosprawności, już poprzednio ustalonego innym orzeczeniem ostatecznym, nie jest możliwe dopóty, dopóki nie nastąpi jego uchylenie lub zmiana w toku instancji, stwierdzenie nieważności lub wznowienie postępowania (art. 156 ust. 1 pkt 3 kpa). Przenosząc te wyjaśnienia Sądu Najwyższego na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, że ostatecznie bezsporne jest, iż stan zdrowia skarżącej, a w ślad za nim stopień jej niepełnosprawności, podlegał istotnym zmianom od czasu wydania pierwszego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, tj. od dnia 19 maja 2014r. Pierwotnie uzasadnione było zaliczenie skarżącej do lekkiego stopnia niepełnosprawności na stałe z przyczyny o symbolu (...), jednak w świetle pogłębienia się schorzenia, skarżąca została okresowo zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, nadal z przyczyny o symbolu (...). Zmiana orzeczenia o stopniu niepełnosprawności była skutkiem wniosku ubezpieczonej, złożonego w trybie § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (obecnie Dz.U. z 2021r., poz. 857; dalej: rozporządzenie), a więc w szczególnym dla spraw rozpatrywanego rodzaju trybie wznowieniowym. Przywołany przepis wskazuje, że w przypadku zmiany stanu zdrowia osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności może wystąpić z wnioskiem o wydanie orzeczenia o ponowne wydanie orzeczenia, uwzględniającego zmianę stanu zdrowia (§ 15 rozporządzenia). Należy do tego dodać, że w § 13 ust. 2 rozporządzenia, wskazującym na niezbędne elementy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, nie wskazuje się na konieczność zaznaczenia w treści takiego orzeczenia, że zmienia ono albo uchyla ewentualne wcześniejsze orzeczenie w tym przedmiocie. Z przywołanych tu przepisów wynika, zdaniem Sądu Okręgowego, że orzeczenie (...) do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia 26 czerwca 2014r. o okresowym zaliczeniu skarżącej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, wbrew zapatrywaniu apelantki, nie zawiesiło zaliczenia jej orzeczeniem tego samego Zespołu z dnia 19 maja 2014r. do lekkiego stopnia niepełnosprawności na stałe, a zastąpiło to orzeczenie we wszystkich objętych nim rozstrzygnięciach. Z kolei po upływie okresu ważności tego orzeczenia, stopień niepełnosprawności ubezpieczonej na dalszy okres wynikał tylko i wyłącznie z orzeczenia (...) do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia 1 sierpnia 2016r. Tym samym w sytuacji wystąpienia w trybie § 15 ust. 1 rozporządzenia z kolejnym wnioskiem o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na dalszy okres, rozpoznanym ostatecznie kontrolowanym w niniejszej sprawie orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) z dnia 27 listopada 2019r., zachodziła podstawa do autonomicznej, tj. nieograniczonej treścią nieobowiązującego już orzeczenia z dnia 19 maja 2014r., oceny przez Zespół wszystkich aspektów niepełnosprawności skarżącej, w tym przewidywanego okresu trwania niepełnosprawności, niezależnie od jej stopnia. Nie zachodzą tym samym podstawy przyjęcia forsowanego w apelacji twierdzenia, jakoby zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności było dotknięte nieważnością albo aby ingerowało ono w sferę praw nabytych ubezpieczonej (pomijając kwestię, czy można mówić o nabyciu prawa do stopnia niepełnosprawności). Reasumując, apelacja ubezpieczonej nie zawiera argumentów podważających zgodność zaskarżonego wyroku z przepisami prawa w sposób skutkujący koniecznością jego uchylenia. W konsekwencji apelacja ta podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 kpc.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.