VIII U 281/22

(1)przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o podleganie ubezpieczeniom społecznym na skutek odwołań K. D.

(1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 12 stycznia 2022 r. nr (...) z dnia 7 marca 2022 r. nr (...) oddala odwołania. (-) sędzia Jolanta Łanowy - Klimek Sygn. akt VIII U 281/22 UZASADNIENIE Decyzją z 12 stycznia 2022r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Z. stwierdził, że K. D.

(1)jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność będąca wspólnikiem spółki jawnej podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 1 lutego 2018r. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że w ww. okresie K. D.

(1)był wspólnikiem spółki jawnej oraz, że w Krajowym Rejestrze Sądowym brak jest informacji o zawieszeniu lub (...). (...) Spółka Jawna. W tej sytuacji wyrejestrowanie z ubezpieczeń od 1 lutego 2018r. było bezzasadne. Decyzją z 7 marca 2022r. organ rentowy zmienił decyzję z 12 stycznia 2022r. w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym przez stwierdzenie, że K. D.

(1)jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność będąca wspólnikiem spółki jawnej podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 1 lutego 2018r. do 31 grudnia 2018r. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że zmienił zaskarżoną decyzję z 12 stycznia 2022r., gdy w ślad za odwołaniem w dniu 28 lutego 2022r. wpłynęło pismo pełnomocnika wraz postanowieniem Sądu Rejonowego w Gliwicach z 24 lutego 2022r. w przedmiocie wykreślenia spółki (...). (...) Spółka Jawna z Krajowego Rejestru Sądowego na mocy uchwały (...) z 31 grudnia 2018r. dotyczącej rozwiązania spółki bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, ze skutkiem na dzień 1 stycznia 2019r. Informacja ta została odnotowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 24 lutego 2022r. W odwołaniu od decyzji K. D.

(1)domagał się ich uchylenia. Odwołujący wskazał, że w przypadku (...) (...) Spółki Jawnej w dniu 27 marca 2017r. wspólnicy tej Spółki podjęli uchwałę w sprawie zawieszenia działalności Spółki z 1 kwietnia 2017r. W dniu 31 marca 2017r. odwołujący złożył wniosek do KRS o ujawnienie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, ale wniosek był dotknięty brakami formalnymi i wpis nie został dokonany, czego odwołujący nie był świadomy. Następnie uchwałą z 31 grudnia 2018r. wspólnicy tej Spółki podjęli uchwałę o rozwiązaniu Spółki bez przeprowadzenia likwidacji z dniem 1 stycznia 2019r. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołania wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzjach zaskarżonych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Odwołujący K. D.

(1)od 14 grudnia 1990r. prowadził działalność w formie spółki cywilnej Agencja (...).C., która następnie została przekształcona w spółkę jawną (...).D. S.R., a potem (...) (...) Spółka Jawna. Ostatecznie wspólnikami tej spółki byli odwołujący K. D.

(1)i jego brat K. D.

(2). Spółka zajmowała się głównie działalnością reklamową. Było to główne źródło dochodów odwołującego. W marcu 2017r. odwołujący wraz z bratem podjęli decyzję o zawieszeniu działalności spółki jawnej, przy czym odwołujący złożył wniosek o zawieszenie działalności w KRS. Postanowieniem z 1 czerwca 2017r. sygn.(...) KRS (...) Sąd Rejonowy w Gliwicach odmówił wpisu do rejestru informacji o zawieszeniu działalności przez spółkę, gdyż do wniosku nie dołączono uchwały wspólników o zawieszeniu działalności spółki oraz oświadczenia wspólników o niezatrudnianiu pracowników złożonego przez wszystkich wspólników spółki. Postanowieniem z 5 kwietnia 2017r. Sąd wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków wniosku w terminie 7 dni pod rygorem odmowy wpisu. Postanowienie to pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia wobec nie doręczania przez adresata dwukrotnie awizowanej przesyłki. W dniu 31 grudnia 2018r. (...). (...) Spółka Jawna podjęli uchwałę o rozwiązaniu spółki bez przeprowadzenia likwidacji z dniem 1 stycznia 2019r. i następnie postanowieniem z 24 lutego 2022r. sygn. (...) KRS/(...) Sąd Rejonowy w Gliwicach orzekł o rozwiązaniu spółki (...). (...) Spółka Jawna. Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego, zeznań świadka K. D.

(2)oraz zeznań odwołującego K. D.

(1)( protokół elektroniczny z rozprawy z 27 września 2022r. czas 00:01:45 – 00:19:50 ) jako okoliczności jednoznacznie wynikające z tych dowodów i niekwestionowane przez strony. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie K. D.

(1)nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.6 ust.1 pkt 5 i art.12 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( tj. Dz.U. z 2022r., poz.1009 ) osoba prowadząca pozarolniczą działalność obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Zgodnie z art.13 pkt 4 powołanej ustawy, osoby prowadzące działalność pozarolniczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej ( od 30 kwietnia 2018r. ustawy z dnia 6 marca 2018r. Prawo Przedsiębiorców ). Zgodnie z art.8 ust.6 pkt 4 ustawy systemowej za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 12 marca 2019r. III AUa 2348/18, a które to stanowisko tut. Sąd w pełni podziela, wspomniany przepis art.8 ust.6 pkt 4 ustawy systemowej wyraźnie rozróżnia "wspólników spółki jawnej" (pkt 4) jako kategorię odrębną od "osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie - ogólnie rzecz ujmując - przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych" (pkt 1). Innymi słowy, wspólnik spółki jawnej jest uznawany za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność na mocy art. 8 ust. 6 pkt 4 cytowanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jednak nie jest osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej, gdyż taką osobą jest spółka jawna, a nie jej wspólnik. Zgodnie z art. 2 ustawy prawo o swobodzie działalności gospodarczej, działalność gospodarczą w rozumieniu tej ustawy prowadzi przedsiębiorca, a przedsiębiorcą w jej rozumieniu jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą; za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej (art. 4). Przytoczona definicja przedsiębiorcy w konfrontacji z pojęciem "osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej" (w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), w ocenie Sądu Apelacyjnego, wyklucza z kręgu osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej wspólnika spółki jawnej, ponieważ to nie on, lecz spółka jawna, której jest wspólnikiem, prowadzi zawodowo we własnym imieniu działalność gospodarczą. W konsekwencji też wspólnicy spółki jawnej, jako osoby prowadzące pozarolniczą działalność w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podobnie jak wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnicy spółki komandytowej lub partnerskiej nie mogą być traktowani jako osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą w rozumieniu pkt 1 cytowanego przepisu, ponieważ zostali wyłączeni z tego kręgu w wyniku wyraźnego uznania ich za osoby prowadzące pozarolniczą działalność - art. 8 ust. 6 pkt 4, niebędące osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą - art. 8 ust. 6 pkt 1, natomiast o podleganiu przez nich ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej decyduje samo posiadanie statusu wspólnika spółki jawnej (por. wyroki Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2005r., I UK 335/04, OSNP 2006, nr 3-4, poz. 630, z 23 sierpnia 2006 r., I UK 388/04, LEX nr 1615106, z 12 września 2006r., I UK 53/06, LEX nr 957388, z 12 lipca 2017 r., II UK 295/16, LEX nr 2347776). Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że odwołujący K. D.

(1)w okresie objętym sporem od 1 lutego 2018r. do końca 2018r. był wspólnikiem (...) (...) Spółka Jawna, co było okolicznością bezsporną w sprawie. Zatem odwołujący podlega w tym czasie obowiązkowym ubezpieczeniom jak w decyzjach zaskarżonych. Okoliczność, że spółka faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej, nie przynosiła dochodów nie ma w tym zakresie żadnego znaczenia, bowiem o podleganiu ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności decyduje, jak już to wskazano wcześniej, samo posiadanie statusu wspólnika spółki. Odnosząc się do kwestii zawieszenia działalności, to w orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowane jest stanowisko, że w przypadku spółki jawnej wspólnicy takiej spółki nie są przedsiębiorcami, a zatem działalność gospodarczą może zawiesić przedsiębiorca ( spółka ), przy czym zawieszenie działalności przez spółkę wywołuje skutek także wobec jej wszystkich wspólników w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym ( wyrok Sądu Najwyższego z 13 września 2010r. sygn. II UK 82/10 ). Jednocześnie w orzecznictwie tego Sądu wskazuje się, że zawieszenie takie stanowi zdarzenie prawne a nie faktyczne, którego zaistnienie uzależnione jest od wpisu do ewidencji działalności gospodarczej czy KRS i ma charakter konstytutywny w sferze ubezpieczeń społecznych. Dopiero bowiem dokonanie formalnego zgłoszenia zawieszenia działalności ( a do takiego nie doszło w przypadku (...) (...) Spółka Jawna ) wywołuje skutek prawny w postaci ustania obowiązku ubezpieczenia społecznego i ustania obowiązku opłacania składek w okresie prowadzenia tej działalności. Samo natomiast ograniczenie działalności do czynności, o których mowa w art.14a ust.4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej – bez formalnego zgłoszenia zawieszenia, skutku takiego nie wywołuje ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2011r. II UK 377/10 ). W rezultacie Sąd z mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołania jako bezzasadne. (-) sędzia Jolanta Łanowy – Klimek