Sygn. akt III Ca 2254/21 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie III C 647/21 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi zasądził od pozwanej D. D. na rzecz powoda Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G.: - w punkcie pierwszym kwotę 51 153,25 złotych wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 9 czerwca 2020 roku do dnia zapłaty, - w punkcie drugim kwotę 7 975 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty. Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia i wnioski: W dniu 29 maja 2017 roku D. D. zawarła ze Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową im. F. S. z siedzibą w G. umowę pożyczki nr (...) z przeznaczeniem na spłatę pożyczek/kredytów w innych instytucjach finansowych. Kwota pożyczki wynosiła 60 000,00 złotych, umowa została zawarta na okres od dnia 29 maja 2017 roku do dnia 11 maja 2027 roku, raty były płatne do dnia 11-go każdego miesiąca, przy czym 118 rat było w kwocie 702,60 złotych, zaś ostatnia rata wyrównawcza wynosiła 702,36 złotych. Całkowita kwota pożyczki wynosiła 51 380,98 złotych. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania (...) wynosiła 11,14 %, a całkowita kwota do zapłaty w dniu zawarcia umowy wynosiła 83 609,16 złotych. Szacunkowy całkowity koszt kredytu wynosił 32 228,18 złotych. Szacunkowa wartość odsetek wynosiła 23 609,16 złotych. Pożyczkobiorca był zobowiązany ponieść następujące koszty: prowizja z tytułu udzielenia pożyczki - 1.254 złotych, opłatę za wypłatę pożyczki - 94,09 złotych, opłatę za przelew składki ubezpieczeniowej - 21,75 złotych. Oprocentowanie pożyczki kształtowało się na podstawie zmiennej stopy procentowej wynoszącej w dniu zawarcia umowy 7%. Zmiana stopy procentowej miała mieć wpływ na należności Kasy z tytułu pożyczki, w tym na całkowity koszt kredytu oraz wysokość rat kapitałowo-odsetkowych. Zmiana rocznej stopy oprocentowania następuje raz na kwartał kalendarzowy, w przypadku podwyższenia lub obniżenia stopy referencyjnej NBP, w zakresie oraz w kierunku, w jakim wysokość tej stopy uległa zmianie i o wartość równą zmianie, o ile zmiana nastąpiła w okresie obowiązywania umowy. Zarząd Kasy zobowiązany jest podjąć stosowną uchwałę o ustaleniu stopy procentowej w pierwszym miesiącu następującym po kwartale kalendarzowym, w którym nastąpiły wyżej opisane zmiany stopy referencyjnej. Zmieniona stopa procentowa obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym Zarząd Kasy podjął uchwałę o zmianie stopy procentowej. W przypadku zmiany stopy procentowej o każdej zmianie oprocentowania Kasa będzie informowała pożyczkobiorcę przed jej wykonaniem oraz przysyłała nowy harmonogram spłat (ust. 7 umowy). Pożyczka zostanie wypłacona przelewem na rachunek bankowy pozwanej w całości w dniu 29 maja 2017 roku (ust. 6 umowy). Pożyczkobiorca zobowiązał się do spłaty pożyczki wraz z należnymi odsetkami do dnia 11 maja 2027 roku. Spłata pożyczki miała następować w ratach miesięcznych płatnych bez wezwania w terminach i kwotach wskazanych w harmonogramie spłaty pożyczki, który stanowi załącznik do umowy (ust. 13 umowy). Wpłaty dokonywane przez pożyczkobiorcę na poczet spłaty pożyczki Kasa zaliczała w następującej kolejności: - opłat z tytułu zwrotu kosztów ubezpieczenia, - pozostałych opłat i prowizji, - odsetek od kapitału przeterminowanego, - wymagalnych odsetek za okresy obrachunkowe, - kapitału przeterminowanego, - odsetek naliczonych do dnia wpłaty, - kapitału, przy czym, należności są pobierane w kolejności od najstarszej wymagalnej raty spłaty (ust. 15 umowy). Stosownie do ust. 21 umowy roczna stopa oprocentowania zadłużenia przeterminowanego wynosi dwukrotność stopy referencyjnej NBP i 5,5 punktów procentowych. Jak stanowi natomiast ust. 23 umowy w przypadku nieterminowej spłaty pożyczki należność z tego tytułu staje się w dniu następnym należnością przeterminowaną. Od niespłaconego w całości lub w części kapitału, a od dnia wniesienia powództwa od całości zadłużenia, pobierane są odsetki wg stopy procentowej o jakiej mowa w pkt 21 umowy. […] Po upływie terminu wypowiedzenia umowa ulega rozwiązaniu, co oznacza postawienie pożyczki w stan natychmiastowej wymagalności. Zabezpieczeniem przyznanej pożyczki było zawarcie umowy ubezpieczenia indywidualnego TWÓJ WALOR, Towarzystwo (...) Kas Oszczędnościowo-Kredytowych z siedzibą w S.. Koszt zabezpieczenia wynosił 7.249,18 złotych. Kolejnym zabezpieczeniem był weksel in blanco (ust. 24 umowy). Kasa zastrzegła sobie prawo do wypowiedzenia umowy pożyczki z 30-dniowym terminem wypowiedzenia i postawienia po upływie okresu wypowiedzenia całej pożyczki wraz z odsetkami w stan natychmiastowej wymagalności w przypadku stwierdzenia, że warunki udzielenia pożyczki nie zostały dotrzymane, a także w przypadku, gdy pożyczkobiorca nie zapłacił w terminach określonych w umowie pełnych rat pożyczki za co najmniej dwa okresy płatności po uprzednim jego wezwaniu listem poleconym do zapłaty zaległych rat w terminie nie krótszym niż 14 dni roboczych od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy (ust. 29 umowy). Na wniosek pożyczkobiorcy złożony w P. Kasy, Kasa może wyrazić zgodę na wakacje kredytowe polegające na zawieszeniu terminu płatności raty bez wydłużenia okresu na jaki została zawarta umowa tj. wysokość kolejnych rat będzie podwyższona proporcjonalnie o wysokość raty wobec której udzielono wakacji kredytowych (punkt 32 umowy). W dniu 29 maja 2017 roku pożyczkodawca dokonał wypłaty kwoty pożyczki na rachunek pożyczkobiorcy wskazany w umowie. Pozwana, od grudnia 2019 roku, zaprzestała dokonywania spłat pożyczki zgodnie z harmonogramem spłat. Pismem z dnia 23 grudnia 2019 roku powód wezwał pozwaną do zapłaty zadłużenia w terminie 14 dni roboczych od dnia doręczenia wezwania, którego łączna wysokość na dzień 23 grudnia 2019 roku wynosiła 704,53 złotych, na które składał się: zaległy kapitał 420,22 złotych, odsetki umowne: 282,38 złotych, odsetki karne: 1,93 złotych. W piśmie tym poinformowano pożyczkobiorcę o możliwości złożenia w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Pismem z dnia 27 stycznia 2020 roku powód wezwał pozwaną do zapłaty, pod rygorem wypowiedzenia umowy, zadłużenia w terminie 14 dni roboczych od dnia doręczenia wezwania, którego łączna wysokość na dzień 27 stycznia 2020 roku wynosiła 1 415,31 złotych, na które składał się: zaległy kapitał: 833,53 złotych, odsetki umowne: 571,67 złotych, odsetki karne: 10,11 złotych. W piśmie tym poinformowano pożyczkobiorcę o możliwości złożenia w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Pismem z dnia 15 kwietnia 2020 roku, doręczonym pozwanej w dniu 22 kwietnia 2020 roku, powód wypowiedział D. D. umowę pożyczki z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia. Jednocześnie wezwał ją do dobrowolnej zapłaty całej wymagalnej zaległości wraz z odsetkami i kosztami windykacji w terminie 30 dni od doręczenia wypowiedzenia umowy. Łączna wysokość przeterminowanego zadłużenia na dzień 15 kwietnia 2020 roku wynosiła 3 548,42 złotych, na które składał się: zaległy kapitał: 2 106,71 złotych, odsetki umowne: 1 406,29 złotych, odsetki karne: 35,42 złotych. Powód poinformował, również, że dnia 11 maja 2020 roku wymagalna będzie kolejna rata w wysokości 702,60 złotych, która zwiększy ww. zadłużenie. W treści wypowiedzenia wskazano, że uregulowanie należności wraz z odsetkami we wskazanym w wypowiedzeniu terminie, spowoduje powrót do pierwotnego planu spłaty. Pozwana dokonała na rachunek pożyczkodawcy następujących spłat tytułem pożyczki z dnia 29 maja 2017 roku: - w dniu 11 lipca 2017 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 sierpnia 2017 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 września 2017 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 października 2017 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 listopada 2017 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 grudnia 2017 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 stycznia 2018 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 lutego 2018 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 marca 2018 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 kwietnia 2018 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 maja 2018 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 czerwca 2018 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 lipca 2018 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 sierpnia 2018 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 września 2018 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 października 2018 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 listopada 2018 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 grudnia 2018 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 stycznia 2019 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 lutego 2019 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 marca 2019 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 kwietnia 2019 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 maja 2019 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 czerwca 2019 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 lipca 2019 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 sierpnia 2019 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 września 2019 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 października 2019 roku w kwocie 702,60 złotych; - w dniu 11 listopada 2019 roku w kwocie 71,26 złotych; - w dniu 29 listopada 2019 roku w kwocie 634,00 złotych; - w dniu 17 marca 2020 roku w kwocie 15,00 złotych; - w dniu 8 czerwca 2020 roku w kwocie 8,27 złotych. Saldo zadłużenia pozwanej z tytułu spornej umowy kredytu na dzień 9 czerwca 2020 roku wynosiło 51 153,25 złotych, w tym 49.080,06 złotych tytułem niespłaconego kapitału pożyczki. 1.786,16 złotych tytułem zaległych odsetek umownych i 287,03 złotych tytułem zaległych odsetek za opóźnienie. Sąd Rejonowy ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów złożonych przez stronę powodową uznając, iż nie zostały one zakwestionowane skutecznie przez pozwaną. W świetle art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Rejonowy ocenił przedstawione dowody jako wiarygodne. Odnosząc się do kwestionowanych przez stronę pozwaną dowodów w postaci wydruków z rachunku pozwanej (k. 23-25 akt sprawy) oraz zestawienia operacji (74-79 akt sprawy) Sąd Rejonowy ocenił je jako posiadające wystarczający walor dowodowy oraz wiarygodne, tym bardziej, że pozwana posiadając dostęp do historii własnego rachunku bankowego z łatwością mogła zweryfikować przedłożone samodzielnie sporządzone wydruki z rachunków czego nie uczyniła. W tej sytuacji, zdaniem Sądu Rejonowego, brak było podstaw do kwestionowania wiarygodności złożonych przez powoda dowodów z dokumentów w postaci wydruków historii rachunku. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy uznał, iż powództwo zasługiwało na uwzględnienie i znajduje swoją podstawę prawną w art. 720 § 1 k.c. uznając, iż powód skutecznie wypowiedział pozwanej umowę pożyczki. W świetle zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego, w ocenie Sądu Rejonowego zarzut nieskuteczności wypowiedzenia umowy pozostawał niezasadny. Powód wykazał bowiem doręczenie stronie pozwanej wypowiedzenia, przedkładając kserokopię, poświadczoną za zgodność przez profesjonalnego pełnomocnika, pisma z wypowiedzeniem, jak i potwierdzenia jego doręczenia, a także dowody wskazujące na doręczenie pozwanej wezwania do zapłaty poprzedzającego wypowiedzenie umowy. Sąd Rejonowy nie podzielił zarzutów strony pozwanej, iż powód nie przedstawił dowodu doręczenia pozwanej wezwań do zapłaty, poprzedzających wypowiedzenie umowy, o jakich mowa w art. 75c prawa bankowego. Powód przedłożył bowiem zarówno skierowane do pozwanej wezwania do zapłaty, jak i potwierdzenia ich nadania przesyłką poleconą na adres pozwanej, który to dowód nadania listu poleconego choć nie jest dowodem doręczenia go adresatowi, to jest dowodem dowodem prima facie, który stwarza domniemanie doręczenia i samo zaprzeczenie faktowi doręczenia nie wystarcza do obalenia tego dowodu. Sąd Rejonowy podkreślił przy tym, iż pozwana, poza negowaniem przedstawionych przez powoda dowodów, nie powołała jednak jakiejkolwiek okoliczności która wskazywałaby, iż strona pozwana nie mogła zapoznać się z treścią powyższych przesyłek, nie wykazała także (a nawet nie twierdziła), iż w dniach odpowiednio: 23 grudnia 2019 roku oraz 27 stycznia 2020 roku, powód nadał na jej adres pisma innej treści niż załączone do pozwu. Tym samym Sąd Rejonowy uznał, iż omawiane wezwania do zapłaty zostały pozwanej skutecznie doręczone. Sąd Rejonowy nie uznał także kolejnego zarzutu pozwanej kwestionującego umocowanie osoby podpisującej wezwanie do zapłaty oraz wypowiedzenie umowy tj. M. S. do składania oświadczeń woli w imieniu powoda. W tej kwestii Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie pożyczkodawca był przedsiębiorcą w rozumieniu art. 43 1 k.c., który w zakresie swej działalności zajmował się m.in. udzielaniem pożyczek. Oświadczenie o wypowiedzeniu oraz wezwania do zapłaty zostały podpisane przez osobę posługującą się pieczęcią ze wskazaniem stanowiska służbowego tej osoby oraz przy zastosowaniu wzorca stosowanego przez powoda. Zawierały one dokładne wyliczenia zadłużenia pozwanej na chwilę składania oświadczeń, jak również jej dane osobowe oraz numer rachunku do spłaty, które to informacje, co oczywiste, znane mogły być jedynie pożyczkodawcy. Stanowiły do tego część masowo kierowanej przez (...) korespondencji, o czym świadczą załączone do tych pism fragmenty książki nadawczej. Kwestionowanie uprawnienia M. S. do złożenia wyżej wymienionych oświadczeń, godziło więc zdaniem Sądu Rejonowego w pewność obrotu, którą gwarantować ma art. 97 k.c. i nie mogło wywrzeć skutku w postaci uznania przez sąd braku umocowania autora pisma do składania oświadczeń woli w imieniu powoda. Ponadto, zdaniem Sądu I instancji nawet także w przypadku braku możliwości zastosowania art. 97 k.c. w przedmiotowej sprawie należałoby poczynić oparte na art. 231 k.p.c. domniemanie faktyczne, zgodnie z którym M. S. dysponował stosownym umocowaniem do złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy w imieniu powoda. Ustalenie przeciwne wymagałoby bowiem zaakceptowania przez Sąd Rejonowy zupełnie nieprawdopodobnego twierdzenia, jakoby przypadkowy pracownik powoda, nieposiadający umocowania do dokonywania tego typu czynności, dokonywał wysyłki szeregu przesyłek w imieniu powoda, zawierających szczegółowe dane kredytobiorców, sald ich zadłużenia, oraz szczegółów udzielonych pożyczek, dokonując ich dokładnie w momencie, w którym zgodnie z postanowieniami umowy, pożyczkodawca zobligowany był do podjęcia działań monitujących i windykacyjnych. Na przeszkodzie takiemu ustaleniu w ocenie Sądu I instancji stoją zasady logiki i doświadczenia życiowego, które w związku z dyspozycją art. 231 k.p.c. nakazują ustalenie, że osoba ta miała umocowanie. Niedorzecznym i oderwanym od realiów obrotu byłby zatem zdaniem Sądu I instancji wniosek, że ww. osoba nie była przez powoda umocowana do wypowiadania umów pożyczki i robiła to samowolnie, zaś powód jedynie przypadkiem znalazł się w posiadaniu tychże dokumentów i postanowił się na nie powołać w niniejszym postępowaniu. Powyższe skutkowało więc przyjęciem przez Sąd Rejonowy, iż w realiach niniejszej sprawy doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy kredytu, z zachowaniem procedury określonej w art. 75c prawa bankowego - zarówno w chwili doręczenia wezwania do zapłaty, jak i wypowiedzenia umowy kredytu pozwana pozostawała w zwłoce w płatności dwóch rat kredytu, co uprawniała powoda do wypowiedzenia umowy. Oceniając treść zawartej pomiędzy stronami umowy Sąd Rejonowy uznał, iż nie zawiera ona niedozwolonych klauzul umownych. Zdaniem Sądu a quo należne kredytodawcy wynagrodzenie prowizyjne w kwocie 1 254 złotych, przewidziana w umowie składka ubezpieczeniowa w kwocie 7 249,18 złotych jak również ust. 7 umowy zawierający klauzulę zmiennego oprocentowania nie miały abuzywnego charakteru, nadto mieści się przy tym w limicie pozaodsetkowych kosztów kredytu przewidzianych art. 36a ustawy o z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Mając na względzie powyższe Sąd Rejonowy uznał, iż zasądzeniu na rzecz strony powodowej podlegała kwota 51 153,25 złotych, na którą złożyły się: niespłacony kapitał pożyczki w kwocie 49 080,06 złotych, skapitalizowane odsetki naliczone do dnia wniesienia pozwu w wysokości 287,03 złotych (tytułem niezapłaconych odsetek za opóźnienie naliczanych w przypadku nieterminowej spłaty pożyczki lub jej raty), niezapłacone odsetki zwykłe umowne w wysokości 1 786,16 złotych naliczone do dnia postawienia pożyczki w stan wymagalności tj. 25 maja 2020 roku. Od zasądzonej należności głównej Sąd Rejonowy zasądził odsetki umowne w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 9 czerwca 2020 roku do dnia zapłaty, a zatem od dnia wytoczenia powództwa w elektronicznym postępowaniu upominawczym, zgodnie z żądaniem pozwu oraz treścią art. 482 § 1 k.p.c. w zw. z art. 505 37 § 2 k.p.c. i art. 481 k.c. w zw. ust. 21 w zw. oraz ust. 23 umowy pożyczki. O kosztach postępowania Sąd Rejonowy rozstrzygnął na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., stosując zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Powód wygrał sprawę w całości, a zatem należy mu się pełny zwrot kosztów procesu. Na łączne koszty procesu w wysokości 7 975,00 złotych poniesione przez powoda złożyły się: 2 558,00 złotych (1.918,00 zł + 640,00 zł w (...)) – opłata od pozwu (art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 755 z późn. zm.), 5 400,00 zł – wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz. U., poz. 1804), 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa. Apelację od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 27 lipca 2021 roku w sprawie III C 647/21 złożyła pozwana D. D. zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczenie zarzuciła:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.