rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 stycznia 2021 r., w sprawie III CSKP 16/21 - zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego wyznacza art.
ograniczając ją, w postępowaniu zarówno przed sądem pierwszej jak i drugiej instancji, do badania treści wniosku o wpis, jego formy, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Oznacza to, że sąd rozpoznając wniosek o wpis w granicach zakreślonych omawianym przepisem, nie może uwzględniać żadnych dalszych okoliczności wynikających z wniosku o wpis i dołączonych dokumentów. Kognicja sądu wieczystoksięgowego nie ma charakteru formalnego i czynność prawna stanowiąca podstawę wpisu powinna być badana nie tylko pod kątem formalnym ale również pod względem jej skuteczności materialnej. Sąd zatem ocenia, czy objęta dokumentem czynność uzasadnia powstanie, zmianę lub wygaśnięcie prawa, które ma być wpisane lub wykreślone z księgi ale badanie może nastąpić tylko w granicach zakreślonych tym przepisem. W postępowaniu wieczystoksięgowym nie mogą być rozstrzygane spory. Z treści art.
i art. 31 ust. 1 i 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wynika zakaz prowadzenia przez sąd wieczystoksięgowy postępowania dowodowego, w tym dowodów osobowych, poza badaniem dokumentów dołączonych do wniosku o wpis w księdze wieczystej. Kontrola sądu drugiej instancji powinna być ograniczona do oceny, czy w świetle dokumentów dołączonych do wniosku i będących przedmiotem badania sądu pierwszej instancji, była podstawa do dokonania lub odmowy wpisu. W tym też kontekście, zdaniem Sądu Okręgowego, tak na etapie postępowania przez Sądem I instancji jak i Sądem II instancji wszelkie zarzuty stawiane skarżonemu postanowieniu dotyczące kwestii sprzeczności z zasadami współżycia społecznego oświadczenia złożonego przez dotychczasowego użytkownika wieczystego o zrzeczeniu się służebności, jak też związane ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa stają się bezprzedmiotowe. Słusznie Sąd I instancji powołał się na przepis art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tj. Dz.U.2021, poz. 1899 z późn.zm.), który stanowi że sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej. R. J. składając oświadczenie o zrzeczeniu się służebności był ujawniony w księdze wieczystej jako użytkownik wieczysty objętej nią nieruchomości, zaś nabywca prawa użytkowania wieczystego nie złożył jeszcze wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej. Stąd nie można uznać oświadczenia R. J. za bezskuteczne. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oddalił apelację.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.