← Polska

I Ca 431/22

Sygn. akt I Ca 431/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2022 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu - Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Joanna Składo

§ 1pkt 2 k.c.

oraz 557 k.c., poprzez ich błędne zastosowanie - uznanie, że powódka znała stan techniczny kupowanego pojazdu w szczególności posiadając wiedzę, że samochód ten miał uszkodzone nadwozie - był powypadkowy, którego to wniosku nie da się w żaden sposób wyciągnąć z materiału dowodowego; 4. mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania - art. 233 § 1 k.p.c. oraz sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału wskutek naruszenia przepisów postępowania poprzez dokonanie oceny dowodów: - w sposób nasuwający zastrzeżenia z punktu widzenia zasad logicznego rozumowania. W świetle tych zasad nie można uznać, że powódka znała stan techniczny kupowanego pojazdu, w szczególności fakt, że jest to pojazd powypadkowy tylko i wyłącznie na tej podstawie, że nastąpiła konieczność wymiany rozrządu w pojeździe; - poprzez całkowity brak oceny dowodów w postaci zeznań stron oraz świadków K. W. i T. W., co miało istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności w zakresie daty w której powódka dowiedziała się, że kupowany przez nią pojazd jest samochodem powypadkowym. W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o: I. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia wobec nierozpoznania istoty sprawy oraz nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w całości; ewentualnie o: II. zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. 1 i 2, poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zapłaconej ceny za samochód marki H. (...), tj. 21 000 złotych oraz zapłaconych przez powódkę kosztów obowiązkowego ubezpieczenia OC i AC za kwotę 2 019 złotych, związanych z wykupieniem dodatkowej gwarancji (...) w wysokości 500 złotych oraz diagnostyki komputerowej, kasowania błędów oraz przeglądu okresowego - 550 złotych i kosztów rejestracji pojazdu na kwotę 285 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w zapłacie od 28 kwietnia 2021 r. do dnia zapłaty, za zwrotem przez powódkę wadliwego pojazdu o numerze VIN (...) w terminie 14 dni od wpłacenia powyższej należności tytułem odstąpienia od umowy kupna- sprzedaży oraz tytułem naprawienia szkody, którą powódka poniosła przez to, że zawarła umowę nie wiedząc o istnieniu wady oraz zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów procesu za drugą instancję obejmujących opłatę sądową od apelacji oraz koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik pozwanego domagał się oddalenia apelacji na koszt powódki. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługiwała na uwzględnienie, choć nie znajduje podstaw zarzut nierozpoznania istoty sprawy. Nierozpoznanie istoty sprawy ma miejsce wówczas, gdy sąd pierwszej instancji nie orzekł merytorycznie o żądaniu strony, zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania albo pominął merytoryczne zarzuty pozwanego i w swoim rozstrzygnięciu w istocie nie odniósł się do tego co było przedmiotem sprawy. Stosownej oceny dokonuje się po przeanalizowaniu żądań pozwu i przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, nie zaś ewentualnych uchybień w postępowaniu, w szczególności wad polegających na poczynieniu błędnych lub niekompletnych ustaleń faktycznych. Niewyjaśnienie okoliczności faktycznych nie może być utożsamiane z nierozpoznaniem istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2017 r., II CZ 148/16, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2022 r., III CZ 148/22 LEX nr 3416020). Także zakwestionowanie przez sąd odwoławczy poglądu prawnego sądu pierwszej instancji co do zasadności rozpoznawanego żądania nie oznacza, że sąd ten nie rozpoznał istoty sprawy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 1999 r., II UKN 589/98, OSNP 2000, Nr 12, poz. 483). Tym niemniej, zdaniem Sądu Okręgowego, doszło do sytuacji bardzo zbliżonej, a w sprawie należy w zasadzie przeprowadzić postepowanie dowodowe w całości, w szczególności zaś kluczowy dowód w postaci opinii biegłego z zakresu techniki i eksploatacji pojazdów mechanicznych. Warto z całą mocą podkreślić, że odpowiedzialność z tytułu rękojmi przewidziana w art. 556 k.c. i następnych, jest obiektywna, zależy w zasadzie tylko od wystąpienia wady i jest niezależna od wiedzy sprzedającego co do występowania wady ani też jego winy - odpowiada on z tytułu rękojmi także wtedy, gdy świadczenie rzeczy wadliwej nie jest następstwem okoliczności objętych jego odpowiedzialnością, zwłaszcza następstwem niedołożenia należytej staranności, (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1997 r., II CKN 115/97, LEX nr 81134). Oczywiście przy kupnie rzeczy używanych kujący jest zazwyczaj przygotowany na to, że normalne zużycie rzeczy zawsze zmniejsza jej wartość, a przeważnie i użyteczność w stopniu zależnym od rodzaju rzeczy i celu, któremu ona służy. Dotyczy to zwłaszcza rzeczy, których używanie polega na eksploatacji mechanicznej, w takich wypadkach bowiem techniczne zużycie materiałów lub poszczególnych zespołów powoduje wcześniejsze awarie, nie zawsze możliwe do przewidzenia, a będące normalnym następstwem prawidłowego używania. Takie wady objęte są świadomością kupującego, znajdują ekwiwalent w niższej (od rzeczy nie używanej) cenie kupna i mieszczą się w granicach podjętego przez kupującego ryzyka. Inaczej jednak przedstawia się sprawa, gdy jedna z wad określonych w art.

§ 1k.c.

nie jest normalnym następstwem zmniejszonej wskutek używania wartości lub użyteczności (trwałości) rzeczy. Tego rodzaju wady objęte są rękojmią sprzedawcy. Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego opierało się na przyjęciu, że powódka znała stan samochodu - jego wiek, przebieg oraz fakt, że posiadał on uszkodzenia nadwozia, co w ocenie Sądu sprawia, iż nie istnieje niezgodność rzeczy sprzedanej z umową. Ponadto, wedle oceny Sądu, zużycie rozrządu nie stanowi jego wady. Tymczasem nie na tym koncentrował się spór między stronami. W pozwie powódka wyraźnie wskazała, że nabyty przez nią pojazd nie posiadał właściwości, o których zapewniano ją przed sprzedażą. W ogłoszeniu o sprzedaży pozwany umieścił informację, że samochód jest bezwypadkowy. Zdaniem powódki, o tej cesze pojazdu zapewniana była również podczas transakcji. Także pozwany, podczas swoich informacyjnych wyjaśnień (k 69 verte), podał, że wg niego był to samochód bezwypadkowy i takie stanowisko zajął w odpowiedzi na pozew. Zdanie powódki było przeciwne. W pozwie powódka wskazała, że samochód przed nabyciem przez od pozwanego brał udział w wypadkach. Na okoliczność poddawania pojazdu naprawom blacharsko - lakierniczym został zgłoszony dowód z opinii biegłego z zakresu techniki i eksploatacji pojazdów mechanicznych. Z tej też przyczyny, a nie z uwagi na konieczność wymiany rozrządu, powódka złożyła oświadczenie o odstąpieniu od umowy. W stosownym piśmie kierowanym do pozwanego podała, że pojazd przechodził nieudolną naprawę blacharsko - lakierniczą i nie posiada cechy, o której zapewniał sprzedawca - wg jego oświadczenia samochód miał być bezwypadkowy (k. 9). Spór miedzy stronami dotyczył definicji „bezwypadkowości” oraz tego, czy takie określenie było adekwatne do zakupionego pojazdu. Powódka powoływała się na definicję wady z art.

§ 1pkt 2 k.c., wskakując, że samochód nie miał właśnie tej właściwości.

Spór ten nie został rozstrzygnięty. W ocenie Sądu drugiej instancji, niezbędnych dla tego ustaleń Sąd nie mógł poczynić, pomijając wnioski pełnomocników stron o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej, a tym samym, uznając, że jest ona zbędna - na podstawie art. 235 2 § 1 k.p.c. - Sąd Rejonowy dopuścił się naruszenia tego przepisu oraz art. 227 k.p.c., skoro jest to okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia, a wymagająca wiadomości specjalnych. Twierdzenie, że faktycznym powodem, dla którego powódka zdecydowała się na złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy jest konieczność wymiany rozrządu nie znajduje podstaw w ustaleniach faktycznych. Sąd nie odniósł się zatem do wadliwości, na którą powódka powoływała się w pozwie oraz wcześniejszym oświadczeniu o odstąpieniu od umowy. Ponadto, Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił, co oznacza w tym kontekście ustalenie, że powódka miała możliwość sprawdzenia grubości lakieru na karoserii. Twierdzenia stron w tym zakresie oraz zeznania świadków były zaś sprzeczne, bowiem powódka zaprzeczała, że takie sprawdzenie miało miejsce. Zgodnie z art. 557 § 1 k.c., sprzedawca jest zwolniony od odpowiedzialności z tytułu rękojmi, jeżeli kupujący wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy. Jeżeli wadą tą jest „wypadkowość”, jako odwrotność „bezwypadkowości”, wyjaśnienia wymaga dokładnie jako wiedzę o pojeździe powódka uzyskała, nie zaś jaką mogła uzyskać. Zresztą, czym innym jest brak wady, a czym innym wiedza kupującego o niej. Podsumowując, o zakresie rozstrzygnięcia decyduje przedmiot sprawy wyznaczony przez żądanie pozwu, fakty przytoczone jako jego podstawa, zarzuty pozwanego służące jego obronie oraz treść przepisów prawa materialnego decydujących o zasadności lub bezzasadności żądania pozwu. Z tej też przyczyny, przepis art. 327 1 § 1 k.p.c., stanowiący o wymogach, jakim musi odpowiadać uzasadnienie wyroku, nakazuje wskazanie w nim podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, przyczyn, dla których określonym dowodom sąd odmówił wiarygodności oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku. Tymczasem uzasadnienie sporządzone przez Sąd Rejonowy istotnych elementów wskazanych w tym przepisie nie zawiera, a tym samym wyrok usuwa się spod kontroli instancyjnej. W związku z powyższym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Łasku sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. Rozpoznając sprawę po raz kolejny Sąd pierwszej instancji winien, wykorzystując inicjatywę dowodową stron i przeprowadzając w tym zakresie postepowanie dowodowe, w szczególności zaś dowód z opinii biegłego, poczynić stanowcze ustalenia, co do tego czy pojazd posiadał wadę fizyczną w rozumieniu art.

§ 1

pkt 2 k.c., czyli nie miał właściwości, o której istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego w postaci przymiotu bezwypadkowości. Dopiero wówczas możliwe będzie prawidłowe rozstrzygnięcie o zasadności roszczenia powódki w oparciu o przepisy o rękojmi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 108 § 2 k.p.c.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.