← Polska

I Ca 443/22

Sygn. akt I Ca 443/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2022 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Elżbieta Zalewska – Statuch po

§ 1k.c.

oraz 826 § 1 i 3 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy i: - ustalenie wartości pojazdu z pominięciem Instrukcji Określania Wartości (...) Nr (...) Stowarzyszenia (...) i Ruchu Drogowego w zakresie stosowania wyników rynkowej wyceny aukcyjnej w zakresie wartości wraku pojazdu; - błędne przyjęcie, że wartość pojazdu w stanie uszkodzonym w sposób bardziej precyzyjny wyrażają hipotetyczne dane z systemu informatycznego, (nie odzwierciedlające realiów rynkowych) niż cena transakcyjna sprzedaży, która odzwierciedla rynkowe mechanizmy ustalania wartości rzeczy tj. wartość rynkową rzeczy jest kwota, którą na wolnym rynku kupujący jest gotów zapłacić za nią sprzedającemu w sytuacji, gdy pozwany umożliwił poszkodowanemu sprzedaż pojazdu w stanie uszkodzonym za kwotę 16400 zł, która stanowiła realną wartość rynkową, która to okoliczność nie została podważona w toku procesu, a do braku sfinalizowania transakcji doszło z przyczyn leżących po stronie poszkodowanego, który nie współdziałał z pozwanym w realizacji zobowiązania z umowy ubezpieczenia doprowadzając do zwiększenia szkody; b/ art. 354 § 2 k.c. w zw. z art. 826 § 1 k.c. poprzez wadliwą ocenę prawną i pominięcie w zupełności faktu, iż pozwany przedstawił poszkodowanemu ofertę sprzedaży pojazdu w stanie uszkodzonym za kwotę rynkową a poszkodowany odmówił przyjęcia oferty czym naruszył obowiązek współdziałania z dłużnikiem w celu zminimalizowania zakresu szkód, a takie działanie stanowi akt rażącego niedbalstwa ze strony wierzyciela – poszkodowanego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w zaskarżonej części i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne, według norm prawem przepisanych, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które znajdują potwierdzenie w przywołanych dowodach. Ustalenia te sąd drugiej instancji przyjmuje za własne, podzielając również zaprezentowaną przez ten sąd ocenę prawną. Zarzut dotyczący naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jest bezzasadny. Przepis ten reguluje kwestię oceny wiarygodności i mocy (wartości) dowodowej przeprowadzonych w sprawie dowodów, a nie poczynionych ustaleń faktycznych, czy wyprowadzonych z materiału dowodowego wniosków. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, omawiany przepis, może zostać naruszony w wyniku nieuwzględnienia przez sąd przy ocenie poszczególnych dowodów - zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, całokształtu zebranego materiału dowodowego, przeprowadzenia określonych dowodów niezgodnie z zasadami procedury cywilnej, na przykład niezgodnie z zasadą bezpośredniości. Postawienie zarzutu naruszenia tego przepisu wymaga zatem wskazania przez skarżącego konkretnych zasad lub przepisów, które naruszył sąd przy ocenie określonych dowodów (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z 16 grudnia 2005 r., III CK 314/05, Lex nr 172176, z 13 października 2004 r., III CK 245/04, lex nr 174185). Apelacja pozwanego do tak rozumianych wadliwości się nie odnosi, a analiza jej warstwy motywacyjnej wskazuje, iż zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w istocie ukierunkowane są na podważenie oceny prawnej wyników postępowania dowodowego. Nie są one skierowane przeciwko ustaleniom faktycznym, lecz ich jurydycznej ocenie sprowadzającej się do rozstrzygnięcia kwestii czy ustalony stan faktyczny może zostać uznany za usprawiedliwiający ocenę przyjęcia przez sąd wartości pozostałości pojazdu ustalonej w wyniku przeprowadzonej przez pozwanego w postępowaniu likwidacyjnym aukcji internetowej z wyłączeniem możliwości ustalenia tejże wartości przez powołanego przez sąd biegłego sądowego. Powyższe związane jest natomiast z procesem subsumpcji, czyli zastosowania prawa materialnego do ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych, a nie elementu ustaleń faktycznych i związanych z tymi ustaleniami domniemań, bądź oceny mocy i wiarygodności dowodów. Badanie zaś prawidłowości zastosowanych norm prawa materialnego nie jest dokonywane w trybie art. 233 k.p.c. Sąd Okręgowy rozważył więc argumenty pozwanego przywołane dla uzasadnienia zarzutów procesowych apelacji zgodnie z ich istotą w ramach dokonanej oceny prawnej i dlatego przytoczona przez skarżącego argumentacja mogła podlegać rozważeniu tylko na płaszczyźnie naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 361 § 1 i 2 k.c., art.

§ 1k.c., art.

354 § 2 k.c. oraz 826 § 1 i 3 k.c. gdyż pozwany kwestionuje wysokość przyznanego odszkodowania, które jest według niego zawyżone. Niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia z art. 233 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. Podkreślić nalezy, że zgodnie z jednolitym w tym przedmiocie stanowiskiem judykatury, zadaniem biegłego sądowego nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy, lecz naświetlenie i umożliwienie wyjaśnienia przez sąd okoliczności z punktu widzenia posiadanych przez biegłego wiadomości specjalnych, przy uwzględnieniu zebranego i udostępnionego materiału sprawy (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 1969 r., I CR 140/69, OSNC 1970, nr 5 poz. 85; uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2006 r., V CSK 360/06, LEX nr 238973). Z powyższych względów Sąd Rejonowy był uprawniony posiłkując się jedynie opinią biegłego do ustalenia wartości szkody w pojeździe. Opinia biegłego podlega bowiem ocenie jak każdy inny dowód, z tym, że dotyczy wiadomości specjalnych. Sąd dokonując ustaleń w oparciu o opinię biegłego nie maił wątpliwości co do jej fachowości i rzetelności. Apelacja skierowana przeciwko wnioskowaniu sądu pierwszej instancji nie zawiera argumentów pozwalających na odmówienie mu racji, ponieważ nie wskazuje na istnienie błędów logicznego wnioskowania. Należy zgodzić się z sądem pierwszej instancji, iż propozycje składane w toku licytacji aukcyjnej nie są wiążące i nie stanowią ofert w świetle przepisów kodeksu cywilnego. Adresatem ofert nie jest poszkodowany tylko organizator aukcji jako ubezpieczyciel, a poszkodowany nie jest w żaden sposób zobligowany do sprzedaży wraku po wylicytowanej cenie. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 czerwca 2015 r. (I ACa 236/15, Lex nr 1765931) oferent który wylicytował cenę najkorzystniejszą jest związany ofertą w ramach aukcji elektronicznej ma obowiązek zakupić przedmiot aukcji tylko wówczas, gdy potwierdzona zostanie zgodność istotnych danych i stanu pojazdu z opisem przekazanym przez wystawcę; Nie sposób też podważyć oceny, iż potencjalny kupiec może więc zawsze wycofać się z aukcji, uzasadniając, że przedstawione fotografie i dane nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu pozostałości pojazdu. Ponadto powszechną praktyką wśród oferentów jest ,,windowanie ceny wraku” tylko celem ,,wykupywania” w ten sposób możliwości oględzin pojazdu, stąd duże rozbieżności w składanych ofertach. Należy również podzielić ocenę sądu pierwszej instancji, iż wadą ustalania wartości rynkowej samochodu w stanie uszkodzonym poprzez licytację internetową jest okoliczność, iż może w niej uczestniczyć tylko wąskie grono podmiotów zarejestrowanych na specjalnej platformie aukcyjnej. Zazwyczaj są to warsztaty naprawcze mające umowy z ubezpieczycielami. Tymczasem wartość rynkowa pojazdu jest oczywiście wartością abstrakcyjną, lecz jej walor polega na tym, że powinna być ona możliwa do uzyskania w operacjach otwartego rynku, bez ograniczeń co do dostępu uczestników. Aukcja przeprowadzona przez pozwanego takiego waloru nie posiadała, ponieważ na podstawie dokumentów z akt szkody przedstawionej przez pozwanego na płycie CD nie można zweryfikować kto i na jakiej zasadzie decydował o kręgu licytantów, co znacząco osłabia ocenę obiektywizmu tak uzyskanego wyniku. Tymczasem ustalenie wartości rynkowej uszkodzonego pojazdu winno być oparte o założenie, że strony transakcji są od siebie niezależne, działają, każda w sowim interesie, dysponują pełną informacją co do przedmiotu sprzedaży. Ponadto nie działają pod przymusem. Przyjmowanie wartości pozostałości na podstawie oferty w wysokości 16400 zł brutto, którą złożyła firma profesjonalnie zajmująca się obrotem pojazdami w stanie uszkodzonym, zawierającą wskazanie, że dla dokończenia proces sprzedaży pojazdu należy skontaktować się z administratorem systemu, firmą (...), która gwarantuje, iż pojazd zostanie odebrany z jego obecnego miejsca postoju oraz opłacony w całości, ale pod warunkiem, że jego stan faktyczny będzie zgodny z opisem zamieszczonym w systemie AUTOonline. jest stawianiem właściciela w sytuacji przymusowej. Z tego względu Sąd Okręgowy nie podzielił oceny prawnej apelującego, ponieważ w okolicznościach sprawy nie można czynić zarzutu sądowi pierwszej instancji, że jako prymat uznał powinność ustalenia wartości pozostałości pojazdu przez biegłego korzystającego z programów eksperckich, które zawierają analizy podobnych transakcji na rynku i w sposób bardziej profesjonalny i miarodajny wyceniają wartość zniszczonego pojazdu. Z powyższego wynika, że nie są skuteczne zrzuty apelacyjnego dotyczące naruszenia art. 361 § 1 i 2 k.c., art.

§ 1k.c., art.

354 § 2 k.c. oraz 826 § 1 i 3 k.c. które miałyby polegać na zasądzeniu zawyżonego odszkodowania. Mając na uwadze poczynione rozważania Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c., oddalił apelację pozwanego jako całkowicie bezzasadną, o czym orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania apelacyjnego, należnych od pozwanego na rzecz strony powodowej Sąd Okręgowy orzekł w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 98 § 1 - 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c., tj. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, który pozwany przegrał w instancji odwoławczej w całości. Wysokość kosztów profesjonalnego zastępstwa prawnego po stronie powodowej w wysokości 900 zł Sąd Odwoławczy ustalił w oparciu o § 2 pkt 4 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.