poprzez odmowę wiarygodności i mocy dowodowej wyrażającą się pominięciem przez Sąd a quo treści pisma z dnia 25 grudnia 2015 roku (załączonego przy pozwie), jak również treści porozumienia zmieniającego warunki pracy i płacy powódki z dnia 4 stycznia 2016 roku (zlokalizowanego w aktach osobowych powódki załączonych do akt sprawy) w zakresie w jakim pisma te wskazują na ustalenia stron co do miejsca wykonywania pracy oraz w jakim nadają zakresowi czynności pracownika rangę istotnego elementu treści stosunku pracy stron; co dowodzi, że pozwany wręczając powódce zmianę zakresu czynności z dnia 5 lipca 2021 roku wyraził dążenie do istotnej zmiany treści stosunku pracy, określenia nowych warunków zatrudnienia i wypowiedzenia dotychczasowych warunków umowy o pracę z uchybieniem przepisanej prawem procedury wypowiadania warunków pracy i płacy, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego oddalenia powództwa, c) art. 233 § 1 k.p.c w zw. z art.
poprzez odmowę wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom powódki wyrażającą się pominięciem przez Sąd a quo tych zeznań w części w jakiej wskazywały na rodzaj wykonywanej pracy na rzecz pozwanego pracodawcy w okresie przed i po wręczeniu zmiany zakresu czynności z dnia 5 lipca 2021 roku oraz na okoliczności towarzyszące stronom wprowadzaniu w życie spornych zmian; co dowodzi, że pozwany wręczając powódce zmianę zakresu czynności z dnia 5 lipca 2021 roku wyraził dążenie do istotnej zmiany treści stosunku pracy, określenia nowych warunków zatrudnienia i wypowiedzenia dotychczasowych warunków umowy o pracę z uchybieniem przepisanej prawem procedury wypowiadania warunków pracy i płacy; co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego oddalenia powództwa (zeznania powódki: protokół rozprawy z dnia 22.07.2022 r., czas nagrania 01:13:28- 02:02:11), d) art. 233 § 1 k.p.c w zw. z art.
poprzez odmowę wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom pozwanego, wyrażającą się pominięciem przez Sąd a quo tych zeznań w części w jakiej wskazywały, że pozwany zastosował wobec powódki trzymiesięczny okres wypowiedzenia warunków pracy w związku z wręczeniem powódce pisemnej zmiany zakresu czynności z dnia 5 lipca 2021 roku, co dowodzi, że pozwany wręczając powódce zmianę zakresu czynności z dnia 5 lipca 2021 roku wyraził dążenie do istotnej zmiany treści stosunku pracy, określenia nowych warunków zatrudnienia i wypowiedzenia dotychczasowych warunków umowy o pracę z uchybieniem przepisanej prawem procedury wypowiadania warunków pracy i płacy; co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego oddalenia powództwa (zeznania pozwanego - protokół rozprawy z dnia 22.07.2022 r., czas nagrania 02:18:32-02:21:01), e) art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. poprzez jego zastosowanie i pominięcie zgłoszonego w piśmie z dnia 7 października 2021 roku wniosku powódki o przesłuchanie świadków W. R. i K. S.
poprzez odmowę wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom powódki wyrażającą się pominięciem tych zeznań w części w jakiej wskazywały na rodzaj wykonywanej pracy na rzecz pozwanego pracodawcy w okresie przed i po wręczeniu zmiany zakresu czynności z dnia 5 lipca 2021 roku oraz na okoliczności towarzyszące stronom wprowadzaniu w życie spornych zmian; co dowodzi, że pozwany wręczając powódce zmianę zakresu czynności z dnia 5 lipca 2021 roku wyraził dążenie do istotnej zmiany treści stosunku pracy, określenia nowych warunków zatrudnienia i wypowiedzenia dotychczasowych warunków umowy o pracę z uchybieniem przepisanej prawem procedury wypowiadania warunków pracy i płacy; co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego oddalenia powództwa Na uwzględnienie zasługuje także wskazany w apelacji zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 233 § 1 k.p.c w zw. z art.
poprzez odmowę wiarygodności i mocy dowodowej przesłuchaniu działającego w imieniu pozwanego – Wójta Gminy G. poprzez pominięcie tego przesłuchania w części w jakiej faktycznie wskazywał, że pozwany zastosował wobec powódki trzymiesięczny okres wypowiedzenia warunków pracy w związku z wręczeniem jej pisemnej zmiany zakresu czynności z dnia 5 lipca 2021 roku, co dowodzi, że pozwany wręczając powódce zmianę zakresu czynności z dnia 5 lipca 2021 roku wyraził dążenie do istotnej zmiany treści stosunku pracy, określenia nowych warunków zatrudnienia i wypowiedzenia dotychczasowych warunków umowy o pracę z uchybieniem przepisanej prawem procedury wypowiadania warunków pracy i płacy; co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego oddalenia powództwa. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie z uwzględnieniem dokumentów – zakresów obowiązków powódki obowiązujących ją przed zmianą dokonaną 5 lipca 2021 roku i po tej zmianie oraz pominiętych zeznań świadków i przesłuchania stron, wprost wskazuje na fakt, że pozwany pracodawca rozszerzył zakres czynności zawodowych L. B.. Rozszerzenie to uznać należy za istotną zmianę elementów treści stosunku pracy, zarówno co do rodzaju (poprzez dodanie nowych zadań) i miejsca wykonywanych czynności (także w terenie, poza urzędem), w sposób mniej korzystny dla pracownika. Prawidłowo ustalony materiał nie pozwala więc – wbrew temu co uczynił Sąd Rejonowy – przyjąć, że zmiana zakresu obowiązków L. B. poprzez dodanie jej zadań związanych z zaniedbaną i wymagającą intensywnej pracy gospodarką mieszkaniową i spraw związane z prowadzeniem targowiska gminnego (w tym sprawy rezerwacji miejsc handlowych) nie była istotną zmianą jej warunków pracy. Tym samym – w ocenie Sądu odwoławczego – pozwany wręczając powódce w dniu 5 lipca 2021 roku nowy zakres obowiązków wyraził wprost jednostronne dążenie do zmiany istotnej treści stosunku pracy, określenie nowych warunków zatrudnienia i wypowiedzenie dotychczasowych warunków umowy o pracę. Rację ma apelująca twierdząc, że podobny zabieg polegający na zmianie rodzaju wykonywanej pracy, dokonany jednak w trybie porozumienia zmieniającego warunki umowy o pracę, czyli za zgodą powódki, miał miejsce już wcześniej – 4 stycznia 2016 roku. Dokument datowany na ten dzień, znajdujący się w aktach osobowych skarżącej (k 51) dowodzi, że zmiana zakresu obowiązków L. B., pomimo dalszego jej zatrudnienia na tym samym stanowisku i w tym samym referacie traktowana była przez strony stosunku pracy jako zmiana istotna. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje także przyznany przez stronę pozwaną fakt niedelegowania powódce zadań ze zmienionego zakresu obowiązków, wręczonego w dniu 5 lipca 2021 roku, przez okres trzech miesięcy. Powyższe zachowanie potwierdza zamiar pracodawcy co do zmiany istotnych warunków pracy skarżącej po upływie tego okresu. Powyższe rozważania – wbrew stanowisku Sądu meriti - prowadzą wprost do wniosku, że w niniejszej sprawie – w celu zmiany tych istotnych warunków pracy - wymagane było dokonanie wobec L. B. wypowiedzenia zmieniającego. Brak dokonania wypowiedzenia zmieniającego traktować zaś należy za uchybienie przepisanej prawem procedury wypowiadania warunków pracy i płacy. Słuszny jest zatem zarzut apelacyjny dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 30 § 4 k.p., art. 45 § 1 k.p., w zw. z art. 42 § 1 - 3 k.p. poprzez ich niezastosowanie i oddalenie powództwa, wskutek wadliwego ustalenia przez Sąd a quo, że zmiana zakresu czynności wręczonych powódce w dniu 5 lipca 2021 roku nie modyfikowała stosunku pracy stron w sposób istotny, a tym samym, że pracodawca nie miał obowiązku dochować procedury wypowiadania warunków pracy i płacy przewidzianej przez powołane przepisy prawa. Osobnego omówienia wymaga kwestia możliwości dochodzenia przez powódkę przywrócenia jej do pracy na poprzednie warunki pracy i płacy. Stosownie do treści art. 42§1 k.p. w zw. z art.45§1 k.p. w razie ustalenia, że wypowiedzenie warunków pracy i płacy umowy zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione albo narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka albo o bezskuteczności wypowiedzenia, a po upływie okresu wypowiedzenia zmieniającego – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem pozwanej, że skoro skarżąca nie odmówiła przyjęcia nowych zadań (warunków pracy), to nie może dochodzić roszczeń wynikających z art.42 k,p. w zw. z art.45§ 1 k.p. Obecnie zatem przyjmuje się, że brak akceptacji wobec zaproponowanych przez pracodawcę warunków pracownik może zakomunikować nie tylko przez złożenie wyraźnego oświadczenia woli w tym przedmiocie, ale również przez każde inne zachowanie, które ujawnia jego wolę w sposób niebudzący wątpliwości. W tym względzie, za utrwalony w orzecznictwie należy uznać pogląd, że odwołanie złożone przez pracownika do sądu pracy od wypowiedzenia zmieniającego nie może być traktowane jako odmowa przyjęcia zaproponowanych warunków pracy lub płacy. Odwołanie od wypowiedzenia warunków pracy i płacy oraz odmowa ich przyjęcia są dwiema odrębnymi instytucjami prawnymi, powołanymi do realizacji odmiennych celów. Odwołanie to zatem nie zastępuje oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków umowy o pracę, chyba że z okoliczności konkretnej sprawy wynika, że pracownik, odwołując się, jednocześnie wyraźnie odmawia przyjęcia zaproponowanych warunków (por. wyrok SN z dnia 22 września 1976 r., I PRN 51/76, uchwała SN z dnia 5 maja 1978 r., I PZP 5/78, wyrok SN z dnia 13 marca 1997 r., I PKN 41/97, wyrok SN z dnia 22 lipca 1998 r., I PKN 254/98). Przyjęcie zaś przez pracownika warunków pracy zaproponowanych mu w wypowiedzeniu zmieniającym nie pozbawia go możliwości kwestionowania tej decyzji w ramach powództwa o przywrócenie do pracy na poprzednie warunki. (por. uchwała SN z dnia 9 listopada 1990 r., III PZP 19/90, wyrok SN z dnia 1 lutego 2000 roku, I PKN 515/99, opubl.OSNAPiUS z 2001 r., nr 12, poz.414) Przyjęcie oferty pracodawcy co do nowych warunków wynagrodzenia zależy od pracownika, który może ją przyjąć nawet w sposób dorozumiany przez dalsze wykonywanie pracy przy zmienionej wysokości wynagrodzenia (zob. wyr. SN z dnia 5 grudnia 2002 r., I PKN 575/01). Odmienność celów każdej ze wspomnianych instytucji (tj. odwołanie od wypowiedzenia oraz oświadczenie w przedmiocie zaproponowanych warunków) sprawia, że przyjęcie oferty nowych warunków pracy lub płacy nie pozbawia pracownika prawa zaskarżenia wypowiedzenia zmieniającego. W sprawie o uznanie wypowiedzenia zmieniającego za bezskuteczne (przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach) nie jest istotne, czy pracownik odmówił przyjęcia zaproponowanych warunków (por. wyrok SN z dnia 1 lutego 2000 r., I PKN 515/99). Rozpoznając sprawę Sąd odwoławczy pominął wniosek dowodowy skarżącej zawarty w apelacji - o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na fakt rodzaju czynności wykonywanych przez nią na rzecz poprzedniego pracodawcy - Gminnego Zakładu (...) w G.. Fakt ten jest nieistotny dla niniejszego postępowania. Ustalenie bowiem nawet, że w okresie tego poprzedniego zatrudnienia powódka wykonywała czynności związane z gospodarką mieszkaniową, tożsame z powierzonymi jej w zakresie obowiązków wręczonym w dniu 5 lipca 2021 roku, nie zwalnia pracodawcy z obowiązku zachowania właściwej formy zmiany istotnych warunków umowy o pracę. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Sąd w niniejszym postępowaniu porównywać winien tylko zakres obowiązków powódki obowiązujący ją do czasu przedmiotowej zmiany (dokonanej w dniu 5 lipca 2021 roku) i po tej zmianie. Obojętne pozostaje to czym skarżąca zajmowała się wcześniej – u poprzedniego pracodawcy. Przyczyny pominięcia wskazanych wniosków dowodowych przez Sąd II instancji przekładają się także na ocenę decyzji Sądu meriti, który – jakkolwiek w żaden sposób tego nie uzasadnił – w sposób właściwy uznał, że zgłoszone na powyższą okoliczność dowody są nieistotne dla rozstrzygnięcia. Wskazać jedynie należy, że jakkolwiek Sąd Rejonowy prawidłowo pominął opisane, zgłoszone jeszcze w I instancji wnioski, w swych rozważaniach niezasadnie powołał się jednak na okoliczność umiejętności i doświadczenia powódki w sprawach dotyczących gospodarki komunalnej, zdobytych w trakcie zatrudnienia w Gminnym Zakładzie (...) w G.. Przedmiotem sporu nie jest zarzut powierzenia L. B. pracy nieodpowiadającej jej kwalifikacjom, a dokonanie zmiany istotnych warunków jej pracy. Poza tym – jak wyżej wskazano – praca skarżącej na rzecz poprzedniego pracodawcy nie może sanować niezgodnych z prawem zmian warunków jej zatrudnienia, dokonanych przez pozwanego (kolejnego pracodawcę). Nie można też zaaprobować stanowiska Sądu Rejonowego sprowadzającego się do tezy, że powódka jako pracownik referatu gospodarki komunalnej – jeśli zachowała to samo stanowisko pracy (ta sama komórka organizacyjna, to samo pomieszczenie, to samo biurko) i ten sam wymiar godzinowy pracy, to winna liczyć się z możliwością powierzenia jej spraw dotychczas nieobsługiwanych (lokali komunalnych i socjalnych). Stanowisko nie wyznacza bowiem jeszcze zakresu zadań powierzonych pracownikowi. Pojęcie „stanowisko pracy” nie jest zdefiniowane w podstawowych aktach prawa pracy, a w szczególności w Kodeksie pracy, chociaż wielokrotnie w nim występuje. Ustalenia jego znaczenia należy więc poszukiwać w orzecznictwie i doktrynie prawa pracy. Według orzecznictwa pojęcie "stanowisko pracy" używane jest w dwóch głównych znaczeniach. Po pierwsze, używa się go zamiast lub obok pojęcia "rodzaj pracy". Przez "stanowisko pracy" rozumie się więc ogół czynności organicznie związanych z tym stanowiskiem (zestaw jego funkcji). Termin ten jest innym sposobem wyrażenia tego, co można oddać za pomocą słowa "funkcja". Mówiąc o stanowisku pracy, ma się wtedy na uwadze wszystkie funkcje przypisane do danego stanowiska. W tym znaczeniu używa się zwrotu, że "pracownik zajmuje określone stanowisko". Po drugie, przyjmuje się, że "stanowisko pracy" stanowi element struktury organizacyjnej zakładu pracy (w znaczeniu przedmiotowym), jej najmniejszą jednostkę o określonym celu i zakresie działania. Natomiast w celu ustalenia tożsamości danych stanowisk pracy istotne jest nie tylko ich formalne wyodrębnienie w strukturze organizacyjnej zakładu pracy (przez wskazanie, nadanie określonej nazwy), lecz przede wszystkim ustalenie zakresu obowiązków i funkcji do nich przypisanych, a więc określenie rodzaju pracy wykonywanej przez pracownika. Rodzaj pracy, zgodnie z interpretacją art. 29 § 1 pkt 1 k.p. może być zaś określony w różny sposób. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2020 r., I PK 236/19) Nie zasługuje też na uznanie twierdzenie przełożonej powódki, iż powierzenie powódce spraw związanych z gospodarką komunalną nie miało na celu pogorszenia jej sytuacji, jest obojętne wobec konieczności obiektywnej oceny czy zakres zadań pracownika się zmienił i na ile – czy zmiana miała charakter istotny. Wszystkie wyżej wskazane okoliczności sprowadziły Sąd odwoławczy do przekonania, że zmiana zakresu obowiązków powódki dokonana pismem z dnia 5 lipca 2021 roku była de facto jednostronnym oświadczeniem woli pracodawcy, powierzającym apelującej inne niż dotychczas wykonywane przez nią obowiązki, w tym związane z koniecznością pracy w terenie, co stanowiło wypowiedzenie zmieniające warunki jej pracy. Zmiana istotna zakresu obowiązków pracownika – zgodnie z prawidłowymi w tym zakresie rozważaniami Sądu Rejonowego – winna być zaś dokonana w drodze porozumienia zmieniającego (za zgodą obu stron) bądź wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy (przez jednostronne oświadczenie pracodawcy, zaskarżalne w drodze odwołania do sądu pracy). Istotna zmiana zakresu obowiązków L. B. dokonana więc została niezgodnie z prawem – bez wskazania przyczyny tej decyzji, co zgodnie z brzmieniem art.42§ 1-3 k.p. w zw. z art.45§ 1 k.p. w zw. z art. 30 § 4 k.p. skutkować winno uwzględnieniem jej powództwa. Dlatego też Sąd Okręgowy – na podstawie art.386 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok i przywrócił powódkę do pracy w pozwanym Urzędzie na dotychczasowe warunki pracy i płacy, reformując także – na podstawie art.98§ 1 i 3 k.p.c. orzeczenie w zakresie kosztów procesu poniesionych przed Sądem I instancji. Na koszty poniesione przez L. B. w I instancji złożyła się uiszczona opłata od pozwu (2.760 złotych) oraz koszty zastępstwa procesowego (180 złotych) ustalone na podstawie § 9 ust.1 pkt 1 rozporządzenia ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r,. poz.265), łącznie 2.940 złotych. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art.98 § 1 i 3 k.p.c. Na koszty tego postępowania złożyła się opłata od apelacji (2.760 złotych) oraz koszty zastępstwa procesowego (120 złotych) ustalone na podstawie § 10 ust.1 pkt 1 powołanego rozporządzenia, łącznie 2.880 złotych. SSO Paulina Kuźma
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.