III U 1627/13

Sygn. akt: III U 1627/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Załęska-Bartkowiak Protokolant: sekretarz sądowy Emilia Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2014 r. w O. sprawy z odwołania J. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o prawo do emerytury na skutek odwołania J. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. z dnia 10.09.2013r. znak (...) orzeka: oddala odwołanie. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 10.09.2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. odmówił J. K. prawa do emerytury. J. K. wniósł odwołanie od tej decyzji. Stwierdził, że pracował w szczególnych warunkach przez 15 lat i dlatego spełnia warunki do przyznania mu prawa do emerytury. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że J. K. nie spełnia warunków do przyznania wcześniejszej emerytury, o których mowa w art.184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż pomimo osiągnięcia wymaganego wieku emerytalnego 60 lat i legitymowania się ponad 25-letnim ogólnym stażem pracy, nie posiada wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Sąd ustalił i zważył, co następuje: W dniu 28.08.2013r. J. K. złożył w Oddziale ZUS wniosek o emeryturę z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Po rozpoznaniu tego wniosku ZUS uznał, że J. K. osiągnął wymagany wiek emerytalny 60 lat, na dzień 01.01.1999r. legitymuje się on łącznym stażem pracy wynoszącym łącznie 26 lat i 4 miesiące, lecz nie przepracował 15 lat w szczególnych warunkach. Organ rentowy nie zaliczył odwołującemu żadnego okresu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. J. K. urodził się dnia (...)zatem podstawą ubiegania się przez niego o prawo do emerytury jest art.184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) w zw. z §4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami prawo do emerytury przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po 31.12.1948r., jeżeli: - osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn, - nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa, - w dniu 01.01.1999r. udowodnił 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W przedmiotowej sprawie spór sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy odwołujący zgromadził 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Odwołujący sprecyzował, że jego zdaniem wykonywał pracę w szczególnych warunkach w następujących okresach: 1) 07.08.1972r.-31.07.1979r. w (...) w M. M..; 2) 01.08.1979r.-06.08.1984r. w OSM w O.; 3) 05.09.1984r.-30.06.1987r. w Usługowo- (...) w O.; 4) 02.07.1987r.-31.10.1998r. w Zakładach (...) w O.. W Państwowym Ośrodku (...) w M. M.. J. K. zatrudniony był od dnia 07.08.1972r. do dnia 31.07.1979r. Ze świadectwa pracy wynika, że pracował na stanowisku tokarza, a ostatnim stanowiskiem był ślusarz (k.26 akt kapitałowych). Pełnomocnik odwołującego w piśmie z dnia 27.12.2013r. wskazał, że w tym okresie odwołujący wykonywał pracę zaliczoną do wykazu A, działu XIV, poz.25 w/w rozporządzenia, gdyż były to prace budowlano-remontowe w oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie (k.29 a.s.). Sąd dokonał analizy materiału dowodowego na okoliczność charakteru pracy odwołującego w tym okresie. Z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych (przy piśmie k.50 a.s.) wynika, że J. K. złożył wniosek o przyjęcie go na stanowisko tokarza. Zatrudniono go, przy czym początkowo od dnia 07.08.1972r. do dnia 07.10.1972r. na staż. W okresie od dnia 25.10.1972r. do dnia 17.10.1974r. odbywał zasadniczą służbę wojskową. Następnie powrócił do pracy w (...) i nadal pracował na tym samym stanowisku. Z dokumentów nie wynika, od kiedy przeniesiono odwołującego na stanowisko ślusarza. Jedynie w piśmie z dnia 09.08.1979r. oraz w świadectwie pracy pojawia się informacja, że był ślusarzem. Z zeznań świadków S. B. (k.62v) i G. C. (k.63) i J. R. (k.63) wynika, że odwołujący pracował na produkcji. Zadaniem grupy, w której pracował odwołujący, było wykonanie form do stropodachów. Forma robiona była z blach i ceowników. Wobec powyższego trzeba było pociąć blachy na odpowiedni wymiar, złożyć je i zespawać. W grupie pracownicy nie specjalizowali się w wykonywaniu poszczególnych czynności, tylko każdy wykonywał wszystkie czynności. Z zeznań świadków wynika, że także odwołujący wykonywał przy tej formie wszystkie czynności. Odwołujący wykonywał w związku z tym zarówno prace ślusarskie jak i spawalnicze. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków. Są to osoby, które pracowały w (...) w M. M.. w tym samym okresie. Znały zatem specyfikę pracy odwołującego. Sąd uznał, że praca odwołującego w tym okresie nie była pracą wykonywaną w szczególnych warunkach. Brak jest podstaw do zakwalifikowania tej pracy zgodnie z sugestią pełnomocnika odwołującego, czyli do wykazu A, działu XIV, poz.25 w/w rozporządzenia. Odwołujący nie wykonywał bowiem prac budowlano-remontowych w oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Na wydziale, w którym pracował odwołujący, nie były jako podstawowe wykonywane prace zaliczone do prac w szczególnych warunkach, a nadto wydział ten nie był w ruchu. Sąd niezależnie od wskazania pełnomocnika odwołującego – rozważał, czy są podstawy do zaliczenia pracy odwołującego z wykazu A, działu XIV, poz.12 w/w rozporządzenia tj. czy wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym. Odwołujący bowiem w swoich zeznaniach wskazywał, że jego prace polegały także na heftowaniu, czyli punktowym spawaniu oraz spawaniu i cięciu gazowym. Przy czym wskazał również, że pracował w pewnym okresie jako tokarz. Sąd uznał, że brak jest podstaw do zakwalifikowania pracy odwołującego z wykazu A, działu XIV, poz.12 w/w rozporządzenia. Zgodnie z §2 ust.1 w/w rozporządzenia – okresami uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Taką wykładnię potwierdził także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 06.06.2013r. (II UK 358/12), stwierdzając, że niezbędne jest udowodnienie, że praca wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Tymczasem odwołujący nie wykonywał spawania czy cięcia gazowego w pełnym wymiarze czasu pracy i stale. Były to jedynie jedne z wielu rodzajów prac, które wykonywał przy produkcji form. Poza tymi pracami wykonywał bowiem prace ślusarskie, które nie mogą być zaliczone do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Także okoliczność, że odwołujący wykonywał pracę w bezpośrednim sąsiedztwie prac spawalniczych, nie czyni jego pracy pracą wykonywaną w szczególnych warunkach. W tej kwestii wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29.01.2008r. (I UK 192/07), stwierdzając, że wykonywanie pracy przez pracowników zatrudnionych w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych nie mieści się w określeniu „prace przy spawaniu” wymienionym w wykazach A i B, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) i nie uprawnia do uzyskania emerytury. Wobec powyższego brak jest podstaw do zaliczenia tego okresu do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Kolejnym okresem wykazywanym przez J. K. jako praca wykonywana w szczególnych warunkach było zatrudnienie w (...) Spółdzielni (...) w O. w okresie od dnia 01.08.1979r. do dnia 06.08.1984r. Pełnomocnik odwołującego w piśmie z dnia 27.12.2013r. wskazał, że także w tym okresie odwołujący wykonywał pracę zaliczoną do wykazu A, działu XIV, poz.25 w/w rozporządzenia, gdyż były to prace budowlano-remontowe w oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie (k.29 a.s.). Sąd dokonał analizy materiału dowodowego na okoliczność charakteru pracy odwołującego w tym okresie. Z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych (przy piśmie k.11 a.s.) wynika, że J. K.zawarł umowę o pracę od dnia 01.08.1979r., a jego stanowisko pracy określono jako „ślusarz” (k.11 a.o.). W angażach znajdujących się w aktach osobowych wynika, że określano go zamiennie jako „ślusarza”, „tokarza”, „ślusarza-mechanika”, „aparatowego obróbki surowca”. Z opinii sporządzonej dnia 10.08.1984r. wynika, że od dnia 01.08.1979r. do dnia 06.08.1984r. J. K.pracował na stanowisku tokarza w Oddziale Remontowo- Budowlanym (k.36 a.o.). W świadectwie pracy wpisano, że pracował przez cały okres na stanowisku tokarza. Z zeznań świadków J. C. (k.62v), H. D. (k.63), J. G. (k.71) oraz z zeznań odwołującego wynika, że J. K. jeździł po zlewniach mleka i wykonywał wszelkie remonty instalacji i prace budowlane. Odwołujący zasadniczo wykonywał prace ślusarskie przy zakładaniu instalacji, ale także wykonywał takie prace jak: wiercenie studni, wykonywanie podłączeń instalacji wody i kanalizacji, wykonywał konstrukcje wiat, wylewkę posadzki. Były także wykonywane prace spawalnicze, ale jedynie H. D. zeznał, że odwołujący w razie takiej potrzeby wykonywał prace spawalnicze. Następnie J. K. przeniósł się na stanowisko tokarza i toczył wszystkie elementy i tryby do urządzeń w Mleczarni oraz elementy do samochodów np. bębny. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków. Są to osoby, które pracowały w OSM w O. w tym samym okresie. Świadek J. G. był brygadzistą odwołującego. Pozostali świadkowie pracowali w tej samej grupie, co odwołujący. Świadkowie znali zatem specyfikę pracy odwołującego. Sąd uznał, że praca odwołującego w tym okresie nie była pracą wykonywaną w szczególnych warunkach. Brak jest podstaw do zakwalifikowania tej pracy zgodnie z sugestią pełnomocnika odwołującego, czyli do wykazu A, działu XIV, poz.25 w/w rozporządzenia. Odwołujący nie wykonywał bowiem prac budowlano-remontowych w oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Na wydziale, w którym pracował odwołujący, nie były jako podstawowe wykonywane prace zaliczone do prac w szczególnych warunkach, a nadto wydział ten nie był w ruchu. Sąd niezależnie od wskazania pełnomocnika odwołującego – rozważał, czy są podstawy do zaliczenia pracy odwołującego z wykazu A, działu XIV, poz.12 w/w rozporządzenia tj. czy wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym. Odwołujący bowiem w swoich zeznaniach wskazywał, że pracował razem ze spawaczami i miał przydział mleka z tego tytułu. Sąd uznał, że brak jest podstaw do zaliczenia pracy odwołującego jako pracy z wykazu A, działu XIV, poz.12 w/w rozporządzenia. Odwołujący nie wykonywał bowiem pracy spawacza w pełnym wymiarze czasu pracy i stale, a okoliczność, że pracował niekiedy w sąsiedztwie spawaczy – nie daje podstaw do uznania, że także jego praca ślusarza była pracą wykonywaną w szczególnych warunkach, do czego Sąd odnosił się przy pracy odwołującego w (...) w M. M.. Natomiast odnosząc się do faktu, iż praca odwołującego była traktowana jako praca wykonywana w szkodliwych warunkach, w związku z czym otrzymywał posiłki regeneracyjne – należy stwierdzić, że praca w warunkach szkodliwych nie jest tożsama z pracą w szczególnych warunkach. Pracami w szczególnych warunkach nie są bowiem wszelkie prace wykonywane w narażeniu na kontakt z niekorzystnymi dla zdrowia pracownika czynnikami, lecz jedynie takie, które zostały rodzajowo wymienione w ww. rozporządzeniu (tak Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 23.07.2013r. III AUa 156/13). Wobec powyższego brak jest podstaw do zaliczenia tego okresu do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Kolejnym okresem wykazywanym przez J. K. jako praca wykonywana w szczególnych warunkach było zatrudnienie w Usługowo- (...) w O. w okresie od dnia 05.09.1984r. do dnia 30.06.1987r. W piśmie z dnia 27.12.2013r. (k.29) pełnomocnik odwołującego nie odniósł się do tego okresu i nie wskazał, z jakiego tytułu uznaje, iż jest to praca wykonywana w szczególnych warunkach. Z zeznań odwołującego oraz z zeznań świadka J. G. (k.71) wynika, że J. K. pracował jako wykrawacz kratek. Jego praca polegała na tym, że ustawiał maszynę do cięcia pasków z kartonów. Sąd nie znalazł żadnych podstaw do zakwalifikowania tej pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach. Ostatnim zatrudnieniem, o którego zaliczenie do pracy w szczególnych warunkach ubiegał się J. K., było zatrudnienie w Zakładach (...) w O. od dnia 02.07.1987r. do dnia 31.10.1998r. Przy czym zatrudnienie to zostało podzielone na dwa okresy: od dnia 02.07.1987r. do dnia 31.03.1998r. i od dnia 01.04.1998r. do dnia 31.10.1998r. Podział ten wynikał z treści świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach (k.17 a.e.). Pracodawca zakwalifikował bowiem pierwszy okres jako pracę ślusarza remontowego wózków akumulatorowych – bieżącą konserwację urządzeń na oddziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace w warunkach szczególnych, czyli pracę z wykazu A, działu XIV, poz.25 w/w rozporządzenia. Natomiast drugi okres pracodawca zakwalifikował jako pracę montera urządzeń i pojazdów transportowych – praca w akumulatorowni jako monter mechanik, czyli pracę z wykazu A, działu XIV, poz.13 w/w rozporządzenia. Pełnomocnik odwołującego zakwalifikował pracę odwołującego z tych okresów analogicznie jak pracodawca (k.29 a.s.). Z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych (przy piśmie k.12) wynika, że w umowie o pracę stanowisko odwołującego określono jako „ślusarz w Oddziale Transportu Wewnętrznego”, w angażu z 1989r. określono go jako „ślusarza remontowego”, od dnia 01.04.1998r. powierzono odwołującemu obowiązki montera pojazdów i urządzeń transportowych, a od dnia 01.11.1998r. został przeniesiony do Oddziału Remontowo- Budowlanego. Tymczasem z zeznań świadków S. C.