Źródła urzędoweisap.sejm.gov.pl · EUR-Lex
Europaius

Wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 4 października 2022 r., sygn. akt I C 588/21

Sygnatura akt I C 588/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2022 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: asesor sądowy Aleksandra Dumińska Protokolant: Karolina Langa po rozpoznaniu w dniu 9 września 2022 r. w Gdyni na rozprawie sprawy z pow ództwa A. M. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Spółce Akcyjnej z (...) w W. o zap łatę I. zasądza od pozwanego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Spółki Akcyjnej z (...) w W. na rzecz powoda A. M. kwotę 20.331,83 zł (dwadzieścia tysięcy trzysta trzydzieści jeden złotych i osiemdziesiąt trzy grosze) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 29 października 2021 roku do dnia zapłaty;

I. zasądza od pozwanego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Spółki Akcyjnej z (...) w W. na rzecz powoda A. M. kwotę 4.634 zł (cztery tysiące sześćset trzydzieści cztery złote) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od czasu uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sygnatura akt I C 588/21 UZASADNIENIE wyroku z dnia 4 paŸdziernika 2022 r.

Powód A. M. wniós 3 pozew przeciwko Powszechnemu (...) S.A. z siedzib 1 w W. (dalej, jako (...) S.A.) o zap 3atê kwoty 20.331,83 z 3 wraz odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zap 3aty oraz zas 1dzenie kosztów procesu wed 3ug norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powód podniós 3, ¿e domaga siê zap 3aty skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od listopada 2020r. do paŸdziernika 2021r. w kwocie 17.524,57 z 3, skapitalizowanych na dzieñ 25 paŸdziernika 2021r. odsetek wyliczonych od ka¿dej z wymagalnych w wy¿ej wymienionym okresie rat w 31cznej kwocie 809,42 z 3, a tak¿e skapitalizowanych odsetek za opóŸnienie w zap 3acie rat renty wymagalnych w okresie od sierpnia 2019r. do listopada 2020r. w 31cznej kwocie 1.998,41 z 3. Jak wyjaœni 3 powód, w dniu 15 listopada 1997r. uleg 3 wypadkowi komunikacyjnemu z winy kierowcy posiadaj 1cego polisê ubezpieczenia OC w pozwanym zak 3adzie ubezpieczeñ, a wyrokiem z dnia 13 listopada 2000r. w sprawie o sygnaturze akt I C 228/99 S. O. w G. orzek 3 o przyznaniu mu renty wyrównawczej w kwocie 1.492 z 3 miesiêcznie, p 3atnej do dnia 20-go ka¿dego miesi 1ca.

Powód wskaza 3 tak¿e, ¿e dniu 5 paŸdziernika 2011r. na skutek wystosowania przez niego ¿ 1dania zmiany wysokoœci wyp 3acanej renty wyrównawczej, pozwany dokona 3 podwy¿szenia jej wysokoœci do kwoty 6.595,47 z 3, a termin p 3atnoœci zosta 3 ustalony przez strony na ka¿dego 10-ego dnia miesi 1ca. (...) zmiany wysokoœci renty by 3 hipotetyczny dochód powoda w wysokoœci 8.335,37 z 3 netto.

W uzasadnieniu powód podkreœli 3, i¿ w dniu 2 wrzeœnia 2014r. pozwany jednostronnie obni¿y 3 wysokoœæ renty wyrównawczej do kwoty 5.012 z 3. W zwi 1zku z tym powód wyst 1pi 3 do (...) z ¿ 1daniem zas 1dzenia od pozwanego skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od 1 paŸdziernika 2014r. do 30 kwietnia 2015r. ponad wyp 3acon 1 mu przez ubezpieczyciela kwotê oraz kwoty 1.774,11 z 3 miesiêcznie tytu 3em renty wyrównawczej ponad kwotê uznan 1 przez pozwan 1. Wyrokiem z dnia 27 marca 2018r. (...) Rejonowy w G. oddali 3 powództwo powoda. S. O. zmieni 3 ww. orzeczenie i zas 1dzi 3 na rzecz powoda kwotê dochodzon 1 kwotê z tytu 3u renty wyrównawczej, uznaj 1c, ¿e jednostronna zmiana wysokoœci renty przez pozwanego by 3a nieskuteczna. W kolejnym sporze s 1dowym o zap 3atê czêœci renty za kolejny okres (...) Apelacyjny w G. uzna 3, ¿e strony w 2011r. zgodnie zmieni 3y treœæ œwiadczenia rentowego. Mimo powy¿szego od sierpnia 2019r. pozwana nie dokonywa 3a wyp 3aty renty w umówionej wysokoœci. W odpowiedzi na wezwanie powoda, ubezpieczyciel dokona 3 wyp 3aty ró¿nicy renty za okres od sierpnia 2019r. do 28 listopada 2020r., odmawiaj 1c wyp 3aty pozosta 3ej kwoty 106,40 z 3 za listopad 2020r. i ca 3oœci raty za grudzieñ, a tak¿e nie dokona 3 wyp 3aty odsetek za opóŸnienie od daty wymagalnoœci ka¿dej z kwot, a odmowê wyp 3aty œwiadczeñ uzasadni 3 osi 1gniêciem przez powoda wieku emerytalnego. W niniejszej sprawie powód domaga siê zap 3aty niewyp 3aconych rat w wysokoœci ró¿nicy pomiêdzy kwot 1 wynikaj 1c 1 z umowy stron w kwocie 6.595,47 z 3 a kwot 1 wyp 3acan 1 przez pozwan 1 w wysokoœci 5.012 z 3. (pozew - k. 3-10).

Pozwany – (...) S.A. wniós 3 o oddalenie powództwa w ca 3oœci, podnosz 1c, ¿e powód naby 3 uprawnienia emerytalne i nie zachodz 1 przes 3anki do dalszego wyp 3acania œwiadczenia. Nadto, wskaza 3, ¿e nie wiadomo na jakiej podstawie i w jaki sposób powód obliczy 3 wysokoœæ dochodzonego pozwem roszczenia. Pozwany zaprzeczy 3 te¿, by strony zawiera 3y jak 1kolwiek umowê odnoœnie ustalenia wysokoœci renty. Nadto, podniós 3 zarzut przedawnienia roszczeñ powoda. Ubezpieczyciel wskaza 3, ¿e wyp 3ata kwoty 5.012 z 3 by 3a spowodowana tym, ¿e powód legitymowa 3 siê orzeczeniem o czêœciowej niezdolnoœci do pracy i uzyskiwa 3 rentê z Z. S. (dalej, jako ZUS). Do wyliczeñ pozwany przyj 13 hipotetyczne zarobki powoda brutto w kwocie 11.886,92 z 3 (netto 8.335,37 z

3), co przy uwzglêdnieniu zachowanej zdolnoœci zarobkowej daje kwotê 6.251,52 z 3, a po uwzglêdnieniu œwiadczenia z ZUS (1.477,98 brutto, 1.239,96 z 3 netto) - kwotê wyp 3acon 1 przez pozwan 1. Zdaniem pozwanej, waloryzacja renty w przysz 3oœci mo¿e nastêpowaæ wy 31cznie w trybie art. 902 §2 k.c. po przedstawieniu przez poszkodowanego odpowiednich dowodów. (odpowiedŸ na pozew k. 74-77).

S¥D USTALI£ (...)¥CY STAN FAKTYCZNY:

W dniu 15 listopada 1997r. powód A. M. uleg 3 wypadkowi komunikacyjnemu z winy kieruj 1cego pojazdem A. B. objêtym ochron 1 ubezpieczeniow 1 na podstawie umowy (...) ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej zawartej z pozwanym Powszechnym (...) S.A. z siedzib 1 w W.. (okolicznoœæ bezsporna).

Wyrokiem z dnia 13 listopada 2000 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I C 228/99 S. O. w G. zas 1dzi 3 od Powszechnego (...) S.A. z siedzib 1 w W. i A. B. na rzecz powoda A. M. kwotê 1.492 z 3 miesiêcznie tytu 3em renty wyrównawczej, p 3atnej do dnia 20-go ka¿dego miesi 1ca, poczynaj 1c od dnia 1 listopada 2000r. z ustawowymi odsetkami na wypadek zw 3oki w jej p 3atnoœci, przy czym zap 3ata przez jednego z pozwanych zwalnia 3a drugiego od jej ponoszenia. (okolicznoœæ bezsporna ustalona w oparciu o wyrok S 1du O. w G. z dnia 13 listopada 2000r. wraz z uzasadnieniem, k. 102-123).

Pismami z dnia 25 lipca 2011r. i 31 sierpnia 2011r. powód wniós 3 o ustalenie wysokoœci renty wyrównawczej na kwotê 6.595,47 z 3 miesiêcznie. W odpowiedzi na ten wniosek, decyzj 1 z dnia 5 paŸdziernika 2011r. pozwany - (...) S.A. podwy¿szy 3 powodowi rentê wyrównawcz 1 przys 3uguj 1c 1 mu na podstawie wyroku S 1du O. w G. z dnia 13 listopada 2000 roku do kwoty 6.595,47 z 3 miesiêcznie (zgodnie z ¿ 1daniem powoda). J.œnie, pozwany poinformowa 3 powoda, ¿e waloryzacja renty w przysz 3oœci bêdzie nastêpowaæ wy 31cznie w trybie art. 907 § 2 k.c. po przedstawieniu odpowiednich dokumentów. Zmiany te – wed 3ug pozwanego – mia 3y byæ mo¿liwe jedynie do 2020 roku, kiedy to poszkodowany osi 1gnie wiek emerytalny, a renta zostanie przeliczona do wysokoœci straty w emeryturze. (okolicznoœci bezsporne ustalone w oparciu o pismo powoda z dnia 31 sierpnia 2011r.- k. 31-32, pismo pozwanego z dnia 5 paŸdziernika 2011r., k. 33). (...) z dnia 2 wrzeœnia 2014 roku pozwany ubezpieczyciel obni¿y 3 wysokoœæ renty wyrównawczej do kwoty 5.012 z 3 miesiêcznie. Przy ustaleniu wysokoœci œwiadczenia pozwany uwzglêdni 3 mo¿liwoœci zarobkowe powoda na poziomie 25 % hipotetycznego dochodu tj. w kwocie 2.083,84 z 3 oraz œwiadczenie rentowe otrzymywane przez powoda z ZUS w kwocie 1.239,96 z 3 netto. (okolicznoœæ bezsporna ustalona w oparciu o decyzjê pozwanego z dnia 2 wrzeœnia 2014r., k. 34).

W zwi 1zku z powy¿szym powód wniós 3 pozew do (...) Rejonowego w G., domagaj 1c siê od pozwanego zap 3aty kwoty 12.418,77 z 3 wraz z odsetkami ustawowymi od szczegó 3owo wskazanych kwot tytu 3em skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od 1 paŸdziernika 2014 do dnia 30 kwietnia 2015r. ponad kwotê wyp 3acon 1 przez pozwanego oraz kwoty 1.774,11 z 3 miesiêcznie tytu 3em renty wyrównawczej ponad kwotê uznan 1 i wyp 3acon 1 przez pozwanego p 3atnej do dnia 10 – ego ka¿dego miesi 1ca wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie, pocz 1wszy od 1 maja 2015r.

Wyrokiem z dnia 27 marca 2018r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt I C 559/15 (...) Rejonowy w G. oddali 3 powództwo.

W wyniku rozpoznania apelacji powoda, wyrokiem z dnia 25 stycznia 2019r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt XVI Ca 554/18 S. O. w G. zmieni 3 wyrok S 1du I instancji w ten sposób, ¿e w pkt I zas 1dzi 3 od pozwanego na rzecz powoda kwotê 12.418,77 z 3 stanowi 1c 1 skapitalizowan 1 rentê wyrównawcz 1 za okres od 1 paŸdziernika 2014r. do dnia 30 kwietnia 2015r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóŸnienie od szczegó 3owych wskazanych kwot w wysokoœci 1.774,11 z 3, zaœ w pozosta 3ym zakresie oddali 3 powództwo i oddali 3 apelacjê. W uzasadnieniu wyroku S 1d ad quem uzna 3, ¿e poprzez wymianê oœwiadczeñ na piœmie strony dokona 3y umownej zmiany wysokoœci renty, a z 3o¿one nastêpnie przez pozwanego jednostronne oœwiadczenie o obni¿eniu renty by 3o nieskuteczne. (okolicznoœci bezsporne, ponadto: wyrok S 1du Rejonowego w G. z dnia 27 marca 2018r. wraz z uzasadnieniem k. 301, 308-313 akt (...) Rejonowego w G. o sygnaturze I C 559/15, wyrok S 1du O. w G. z dnia 25 stycznia 2019r. wraz z uzasadnieniem k. 355, 360-373 tam¿e).

Kolejnym pozwem powód domaga 3 siê od pozwanego zap 3aty kwoty 97.446,20 z 3 wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zap 3aty, na co sk 3ada 3a siê kwota 86.792,91 z 3 tytu 3em skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od stycznia 2016r. do sierpnia 2019r. oraz kwota 10.653,29 z 3 tytu 3em odsetek skapitalizowanych na dzieñ 22 lipca 2019r.

Wyrokiem z dnia 30 paŸdziernika 2020r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt I C 1503/19 S. O. w G. uwzglêdni 3 powództwo w ca 3oœci.

W wyniku rozpoznania apelacji pozwanego, wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2021 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I ACa 85/21 (...) Apelacyjny w G. zmieni 3 zaskar¿ony wyrok S 1du I instancji, obni¿aj 1c zas 1dzon 1 kwotê do kwoty 76.582,67 z 3 i oddalaj 1c powództwo i apelacjê w pozosta 3ym zakresie. (...) Apelacyjny opar 3 swoje rozstrzygniêcia na ustaleniu, ¿e w 2011 roku strony dokona 3y umownej zmiany wysokoœci renty, a z 3o¿one nastêpnie przez pozwanego jednostronne oœwiadczenie o obni¿eniu renty by 3o nieskuteczne, wskazuj 1c, ¿e jest w tym zakresie zwi 1zany wczeœniejszym wyrokiem dotycz 1cym oceny tego samego stosunku prawego. (okolicznoœci bezsporne, ponadto: wyrok S 1du O. w G. z dnia 30 paŸdziernika 2020r. wraz z uzasadnieniem - k. 85-89v, wyrok S 1du Apelacyjnego w G. z dnia 13 kwietnia 2021 roku wraz z uzasadnieniem k. 90-99v).

Pismem z dnia 21 lipca 2021 roku powód reprezentowany przez zawodowego pe 3nomocnika wezwa 3 pozwanego do zap 3aty w terminie 7 dni od otrzymania wezwania kwoty 38.003,28 z 3 tytu 3em ró¿nicy pomiêdzy przyznan 1 rent 1 wyrównawcz 1, a kwot 1 zap 3acon 1 w okresie od sierpnia 2019 roku do lipca 2021 roku wraz z odsetkami ustawowymi za opóŸnienie od poszczególnych rat miesiêcznych w kwocie po 1.583,47 z 3 od dnia wymagalnoœci do dnia zap 3aty.

W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia 25 sierpnia 2021 roku pozwany wyp 3aci 3 powodowi 31cznie kwotê 25.229,89 z 3. Ubezpieczyciel wskaza 3, ¿e za okres od 1 sierpnia 2019r. do 31 paŸdziernika 2020r. nale¿y siê powodowi co miesi 1c kwota 1.583,47 z 3 stanowi 1ca ró¿nicê pomiêdzy kwot 1 6.595,47 z 3 a faktycznie wyp 3acan 1 kwot 1 5.012 z 3. Natomiast za listopad 2020r. jedynie kwota 1.477,84 z 3 do dnia 28 tego miesi 1ca, tj. do dnia osi 1gniêcia przez powoda powszechnego wieku emerytalnego. (dowód: wezwanie do zap 3aty z dnia 21 lipca 2021r. k. 16-17, pismo pozwanego z dnia 25 sierpnia 2021r. k. 14-15).

Powszechny (...) S.A. w okresie od grudnia 2020r. do paŸdziernika 2021r. wyp 3aca 3 powodowi rentê wyrównawcz 1 w wysokoœci 5.012 z 3. (dowód: przes 3uchanie powoda A. M. - p 3yta CD k. 207).

Powód nie otrzymuje emerytury, lecz uzyskuje rentê z tytu 3u niezdolnoœci do pracy w kwocie oko 3o 1.077 z 3 miesiêcznie. (dowód: decyzja ZUS z dnia 3 grudnia 2021r. k. 146-150, przes 3uchanie powoda A. M. - p 3yta CD k. 207).

S¥ (...)¯Y£, (...):

P.¿szy stan faktyczny (...) na podstawie dowodów z dokumentów, a tak¿e dowodu z przes 3uchania powoda. (...) zebrany w niniejszej sprawie materia 3 dowodowy (...) nie dopatrzy 3 siê ¿adnych podstaw do kwestionowania prawdziwoœci i wiarygodnoœci wymienionych w ustaleniach stanu faktycznego dokumentów. P.œliæ bowiem nale¿y, i¿ dowody w postaci orzeczeñ s 1dów powszechnych wydanych w poprzednich sprawach tocz 1cych siê z udzia 3em stron stanowi 3y dokumenty urzêdowe w rozumieniu art. 244 k.p.c. i w zwi 1zku z tym korzystaj 1 z domniemania autentycznoœci i zgodnoœci z prawd 1 wyra¿onych w nich oœwiadczeñ, a w toku niniejszego postêpowania ¿adna ze stron nie kwestionowa 3a powy¿szych domniemañ w trybie art. 252 k.p.c. Ponadto, za w pe 3ni wiarygodne (...) tak¿e dokumenty prywatne w postaci korespondencji stron. Z.¿yæ bowiem nale¿a 3o, ¿e przedmiotowe dokumenty nie nosz 1 ¿adnych œladów przerobienia, podrobienia, czy te¿ innej manipulacji, st 1d nie ma ¿adnych podstaw, aby uznaæ, ¿e zosta 3y stworzone wy 31cznie na potrzeby niniejszego postêpowania.

Ponadto, (...) nie znalaz 3 podstaw do odmowy przyznania waloru wiarygodnoœci zeznaniom powoda A. M., które korelowa 3y z treœci 1 przed 3o¿onych do akt sprawy dokumentów, w szczególnoœci wyroków s 1dów ró¿nych instancji wydanych na tle sporów prowadzonych przez obie strony o œwiadczenia za okresy wczeœniejsze, a tak¿e decyzji organu rentowego w odniesieniu do wysokoœci uzyskiwanego przez powoda œwiadczenia z tytu 3u czêœciowej niezdolnoœci do pracy.

Na podstawie art. 2352 § 1 pkt 2 k.p.c. (...) natomiast wnioski dowodowe pozwanego o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci zeznañ podatkowych PIT powoda, dokumentacji ZUS w zakresie wysokoœci pobieranej przez niego emerytury, jak równie¿ o dopuszczenie dowodu z opinii (...) lekarza z zakresu medycyny pracy. Z.¿yæ bowiem nale¿a 3o, ¿e okolicznoœci zwi 1zane z aktualn 1 sytuacj 1 maj 1tkow 1 i zdrowotn 1 powoda czy te¿ z jego aktualnymi mo¿liwoœciami zarobkowymi pozostaj 1 irrelewantne dla rozstrzygniêcia niniejszego sporu. Przedmiotem niniejszego postêpowania nie by 3o bowiem ¿ 1danie zmiany wysokoœci renty wyrównawczej, jako obowi 1zku wynikaj 1cego z ustawy na mocy art. 907 § 2 k.c. tj. wskutek zmiany stosunków, lecz roszczenie o zap 3atê zaleg 3ej czêœci rat renty. Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem, o czym szczegó 3owo w dalszej czêœci rozwa¿añ niniejszego uzasadnienia, nie jest mo¿liwe domaganie siê ustalenia wygaœniêcia lub zmiany stosunku renty wynikaj 1cej ze Ÿróde 3 pozaumownych w drodze zarzutu, w postêpowaniu o zap 3atê wymagalnych œwiadczeñ z tytu 3u renty. Bezcelowe by 3o równie¿ dokonywanie ustaleñ w zakresie uprawnienia powoda do emerytury oraz wysokoœci kapita 3u pocz 1tkowego. Powód bowiem nie korzysta ze œwiadczenia emerytalnego, lecz uzyskuje œwiadczenie rentowe, co jednoznacznie wynika z przed 3o¿onych przezeñ dokumentów. (...) natomiast do kwestii formalnych nale¿y wyjaœniæ, ¿e brak by 3o podstaw do uwzglêdnienia wniosku pozwanego o zawieszenie niniejszego postêpowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. z uwagi na wniesienie przez niego do S. O. w G. pozwu o uchylenie obowi 1zku wyp 3acania renty wyrównawczej. Jak wskazuje siê w orzecznictwie podstawa do zawieszenia postêpowania okreœlona w art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. zachodzi wtedy, gdy rozstrzygniêcie sprawy zale¿y od wyniku innego tocz 1cego siê postêpowania cywilnego. Z.¿noœæ ta musi byæ tego rodzaju, ¿e orzeczenie, które ma zapaœæ w innym postêpowaniu cywilnym, bêdzie prejudykatem, czyli podstaw 1 rozstrzygniêcia sprawy, w której ma byæ zawieszone postêpowanie. Oznacza to, ¿e nie jest mo¿liwe rozstrzygniêcie sprawy w tocz 1cym siê postêpowaniu cywilnym bez wczeœniejszego rozstrzygniêcia kwestii prejudycjalnych (por. wyrok SA w Warszawie z dnia 14 marca 2014r., VI ACa 780/13, L.). W niniejszym przypadku jednak takie podstawy nie zachodz 1. Z.¿yæ bowiem nale¿y, i¿ przed S. O. w G. pozwany domaga siê zmiany, b 1dŸ uchylenia obowi 1zku wyp 3aty renty wyrównawczej pocz 1wszy od dnia 1 stycznia 2022r., podczas gdy niniejszy spór dotyczy zap

3aty rat wymagalnych w okresie od listopada 2020r. do paŸdziernika 2021r. Nadto, nale¿a 3o mieæ na wzglêdzie, ¿e zgodnie ze stanowiskiem judykatury wyrok wydany na podstawie art. 907 § 2 k.c. ma charakter konstytutywny i stwarza nowy stan prawny, dlatego co do zasady wywiera skutek tylko na przysz 3oœæ (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 8 grudnia 2016r., I ACa 326/16, L.), a wiêc zasadniczo nie wp 3ywa na istnienie i zakres œwiadczenia z tytu 3u renty, które sta 3o siê wymagalne wczeœniej. Zatem stosownie do powy¿szego nale¿a 3o przyj 1æ, ¿e spór tocz 1cy siê obecnie przed S. O. w G. nie ma wp 3ywu na wynik niniejszego postêpowania.

P. prawn 1 powództwa w niniejszej sprawie stanowi 3 przepis art. 444 §2 k.c. Zgodnie z treœci 1 tego przepisu, je¿eli poszkodowany utraci 3 ca 3kowicie lub czêœciowo zdolnoœæ do pracy zarobkowej albo je¿eli zwiêkszy 3y siê jego potrzeby lub zmniejszy 3y widoki powodzenia na przysz 3oœæ, mo¿e on ¿ 1daæ od zobowi 1zanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. (...) do szczegó 3owych rozwa¿añ nale¿y w pierwszej kolejnoœci wskazaæ, ¿e obowi 1zek pozwanego do wyp 3aty powodowi renty wyrównawczej zosta 3 ustalony wyrokiem S 1du O. w G. z dnia 13 listopada 2000 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I C 228/99. Przedmiotowym wyrokiem S 1d zas 1dzi 3 od ubezpieczyciela i sprawcy szkody in solidum na rzecz powoda kwotê 1.492 z 3 miesiêcznie tytu 3em renty wyrównawczej, p 3atnej do dnia 20-go ka¿dego miesi 1ca, poczynaj 1c od 1 listopada 2.000r. z ustawowymi odsetkami na wypadek zw 3oki w jej p 3atnoœci, uznaj 1c, ¿e powód wskutek wypadku komunikacyjnego utraci 3 czêœciowo zdolnoœæ do pracy zarobkowej. P.¿sze rozstrzygniêcie oparte by 3o na przepisie art. 444 § 2 k.c., co oznacza, ¿e renta mia 3a charakter tzw. renty ustawowej. W 2011 roku, wskutek wymiany pism pomiêdzy stronami, uzgodniono zmianê wysokoœci renty przyznanej powy¿szym wyrokiem z kwoty 1.492 z 3 na kwotê 6.595,47 z 3 miesiêcznie. Po czym jednostronn 1 decyzj 1 z dnia 2 wrzeœnia 2014 roku pozwany obni¿y 3 wysokoœæ renty do kwoty 5.012 z 3 miesiêcznie i od tego czasu wyp 3aca 3 powodowi rentê w takiej w 3aœnie wysokoœci. W zwi 1zku z wyp 3at 1 przez pozwanego rat renty wyrównawczej w zani¿onej wysokoœci powód dwukrotnie dochodzi 3 swoich roszczeñ z tytu 3u renty na drodze (...). Najpierw, wyrokiem z dnia 25 stycznia 2019r. wydanym w sprawie o sygnaturze XVI Ca 554/18 S. O. w G. rozstrzygn 13 ¿ 1danie powoda o zap 3atê œwiadczeñ z tytu 3u renty wyrównawczej za okres od 1 paŸdziernika 2014r. do dnia 30 kwietnia 2015r., (...) Apelacyjny w G. wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2021 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I ACa 85/21 ¿ 1danie za okres od stycznia 2016r. do sierpnia 2019r. W przedmiotowych wyrokach S 1d O. i (...) Apelacyjny rozstrzygnê 3y zarówno kwestiê skutecznoœci zmiany wysokoœci renty w wyniku porozumienia stron, jak te¿ zmiany wysokoœci tego œwiadczenia w drodze jednostronnego oœwiadczenia pozwanego z dnia 2 wrzeœnia 2014 roku. Zgodnie natomiast z treœci 1 art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wi 1¿e nie tylko strony i s 1d, który je wyda 3, lecz równie¿ inne s 1dy oraz inne organy pañstwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych tak¿e inne osoby. Jak wskazuje siê w orzecznictwie prawomocnoœæ materialna, w któr

1 s 1 wyposa¿one w procesie, oprócz rozstrzygaj 1cych sprawê co do istoty wyroków, orzeczenia proceduralne, wyra¿a nakaz przyjmowania, ¿e w danej sytuacji stan prawny przedstawia siê tak, jak to wynika z zawartego w orzeczeniu rozstrzygniêcia (por. wyrok S 1du N.¿szego z dnia 15 lutego 2007 r., II CSK 452/06, L.). W wyroku z 7 kwietnia 2011 r. I PK 225/10, L. S. wyrazi 3 pogl 1d, ¿e zwi 1zanie stron prawomocnym orzeczeniem wyra¿one w art. 365 § 1 k.p.c. zawiera w sobie zakaz ponownego prowadzenia sporu co do okolicznoœci faktycznych stanowi 1cych podstawê rozstrzygniêcia zakoñczonego sporu s 1dowego. Innymi s 3owy - nie jest dopuszczalne w œwietle art. 365 § 1 k.p.c. odmienne ustalenie zaistnienia, przebiegu i oceny istotnych dla danego stosunku prawnego zdarzeñ faktycznych w kolejnych procesach s 1dowych miêdzy tymi samymi stronami, chocia¿by przedmiot tych spraw siê ró¿ni 3. Nadto, w orzecznictwie wskazuje siê, ¿e powaga rzeczy os 1dzonej rozci 1ga siê tak¿e na motywy orzeczenia w takich granicach, w jakich stanowi 1 konieczne uzupe 3nienie rozstrzygniêcia, niezbêdne dla wyjaœnienia jego zakresu (por. wyrok S 1du N.¿szego z dnia 29 marca 2006 roku, II PK 163/05, L.).

W œwietle powy¿szego, rozstrzygaj 1c niniejszy spór, (...) i ocen 1 stanu faktycznego dokonan 1 przez S. O. w G. w sprawie XVI 554/18 i przez (...) Apelacyjny w G. w sprawie I ACa 85/21. Przede wszystkim w obu poprzednich sprawach przes 1dzono, ¿e w drodze wymiany przez strony oœwiadczeñ na piœmie dosz 3o do zmiany wysokoœci nale¿nej powodowi renty w drodze umowy. Ponadto, przes 1dzono, ¿e zmiana wysokoœci renty wyrównawczej na mocy jednostronnego oœwiadczenia pozwanego dokonana pismem z dnia 2 wrzeœnia 2014 roku by 3a nieskuteczna wzglêdem powoda. Na mocy art. 365 § 1 k.p.c. (...) jest zwi 1zany powy¿szymi ocenami prawnymi, co oznacza, ¿e nie móg 3 tej kwestii rozstrzygn 1æ w sposób odmienny, ani prowadziæ w tym zakresie postêpowania dowodowego.

W dalszej kolejnoœci nale¿a 3o ustaliæ, czy dokonano zmiany treœci przedmiotowego stosunku prawnego w odniesieniu do rat wymagalnych w okresie objêtym ¿ 1daniem pozwu, a tak¿e nale¿a 3o odnieœæ siê do podnoszonych przez pozwanego zarzutów dotycz 1cych zmiany sytuacji uprawnionego z tytu 3u renty. Nie budzi w 1tpliwoœci, ¿e przepisy o rencie zawarte w art. 903-907 k.c. stosuje siê do innych stosunków o charakterze rentowym, które wynikaj 1 ze Ÿróde 3 pozaumownych. Wykorzystuje siê je jednak tylko wówczas, jeœli przepisy szczególne nie zawieraj 1 odmiennej regulacji. Waloryzacja renty mo¿e te¿ nast 1piæ na podstawie umowy stron. Przepis dotyczy jedynie sytuacji, w której strony nie mog 1 dojœæ do porozumienia w sprawie dokonania zmiany wielkoœci renty lub czasu jej trwania (por. J. Ciszewski (red.), P. Nazaruk (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, LEX/e. 2022). Renta wynikaj 1ca ze Ÿróde 3 pozaumownych to ponadto renta, której obowi 1zek p 3acenia wynika z ustawy. (...) stosunków zobowi 1zaniowych nawi 1zywanych ex lege, nale¿y stwierdziæ, ¿e konkretyzacja treœci poszczególnego stosunku, w tym w zakresie rozmiaru poszczególnych œwiadczeñ rentowych, zawsze wymaga ukszta 3towania stosunku prawnego w drodze umowy lub orzeczenia s 1dowego. Zdarzenia te nie zmieniaj 1 jednak charakteru renty, która zachowuje charakter renty ustawowej. Renta z ustawy to przede wszystkim renta stanowi 1ca œwiadczenie odszkodowawcze (np. art. 444 § 2 k.c.) (por. M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom III. Komentarz. Art. 627–1088. Wyd. 3, Warszawa 2022) Stosownie do powy¿szego, umowy (...) zobowi 1zania ustawowe nie powoduj 1 zmiany charakteru renty przyznanej na podstawie art. 444 § 2 k.c. na rentê umown 1. Zatem mimo ¿e wysokoœæ renty, bêd 1cej przedmiotem niniejszego postêpowania zosta 3a zmieniona w drodze umownej, to nadal ma ona charakter renty ustawowej. Nie oznacza to jednak, ¿e pozwany mo¿e broniæ siê w niniejszym sporze powo 3uj 1c siê na treœæ art. 907 § 2 k.c., zgodnie z którym je¿eli obowi 1zek p 3acenia renty wynika z ustawy, ka¿da ze stron mo¿e w razie zmiany stosunków ¿ 1daæ zmiany wysokoœci lub czasu trwania renty, chocia¿by wysokoœæ renty i czas jej trwania by 3y ustalone w orzeczeniu s 1dowym lub w umowie. Uprawnienie, jakie wynika z przytoczonego przepisu, mo¿e byæ bowiem realizowane jedynie w drodze powództwa, albowiem wyrok ma charakter konstytutywny i kreuje nowy stan prawny. Tym samym, (...) w niniejszej sprawie nie by 3 uprawniony do rozwa¿ania, czy zasz 3a zmiana stosunków, o jakiej mowa w art. 907 § 2 k.c., a tym samym brak by

3o podstaw do czynienia jakichkolwiek ustaleñ odnoœnie sytuacji materialnej, zdrowotnej powoda, czy jego mo¿liwoœci zarobkowych.

Nadto, ca 3kowicie b 3êdne by 3o za 3o¿enie pozwanego, ¿e mo¿e on jednostronnie zmniejszyæ wysokoœæ renty z uwagi na osi 1gniêcie przez powoda wieku emerytalnego. Pozwany nie ma bowiem ¿adnego uprawnienia do narzucania powodowi z którego œwiadczenia powinien korzystaæ. W drodze umowy nie dosz 3o do modyfikacji stosunku prawnego, maj 1ce swoje Ÿród 3o w ustawie. Wszelkie okolicznoœci zwi 1zane ze zmian 1 stosunków pozwany mo¿e podnosiæ w odrêbnym postêpowaniu na podstawie art. 907 § 2 k.c. W niniejszej sprawie argumenty i wnioski dowodowe pozwanego nie mog 3y doprowadziæ do oczekiwanych przez niego rezultatów, a zatem zmierza 3y one jedynie do przed 3u¿enia postêpowania. Nadto w odniesieniu do wniosku dowodowego pozwanego o ustalenie wysokoœci emerytury powoda, wskazaæ nale¿y, i¿ powód œwiadczenia takiego nigdy nie pobiera 3, a zatem ju¿ tylko z tego powodu wniosek ten powinien zostaæ pominiêty.

Dla rozstrzygniêcia sprawy istotne by 3o jedynie, czy istnieje obowi 1zek pozwanego do wyp 3aty renty wyrównawczej we wskazanej w pozwie wysokoœci. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny w przypadku spe 3nienia przes 3anek wskazanych w art. 907 § 2 k.c. zmiana wysokoœci renty lub czasu jej trwania mo¿e nast 1piæ w drodze umowy, zgodnie z zasad 1 autonomii woli, w granicach wskazanych w art. 3531 k.c. Zastosowanie tego trybu mo¿e mieæ miejsce zarówno wówczas, gdy poprzednia wysokoœæ renty lub czas jej trwania by 3y ustalone w umowie, jak i wtedy gdy nast 1pi 3a w orzeczeniu s 1dowym. Odmowa zawarcia umowy daje podstawy do zastosowania trybu s 1dowego zgodnie z art. 907 § 2 k.c. (por. M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom III. Komentarz. Art. 627–1088. Wyd. 3, Warszawa 2022). Z zebranego materia 3u dowodowego nie wynika aby, ¿e po 2011 roku pomiêdzy powodem a pozwanym zosta 3a zawarta kolejna umowa, która modyfikowa 3aby wysokoœæ renty. Jednostronna zmiana wysokoœci renty przez pozwanego by 3a natomiast bezskuteczna, co tak¿e zosta 3o przes 1dzone prawomocnymi orzeczeniami w rozstrzygniêtych uprzednio sprawach, a s 1d orzekaj 1cy w niniejszym sk 3adzie powy¿szymi ustaleniami by 3 zwi 1zany, a nadto przyjmuje je i podziela zaprezentowany w nich pogl 1d. Bezspornym by 3o tak¿e to, ¿e nie dosz 3o do zmiany wysokoœci, b 1dŸ czasu trwania renty w wyniku konstytutywnego orzeczenia s 1du. Tym samym nale¿a 3o uznaæ, ¿e strony by 3y zwi 1zane stosunkiem prawnym w kszta 3cie nadanym mu w wyniku umowy zawartej w 2011r.

W zwi 1zku z tym w okresie objêtym ¿ 1daniem pozwu tj. w okresie od listopada 2020r. do paŸdziernika 2021r. pozwany by 3 zobowi 1zany do zap 3aty na rzecz powoda renty wyrównawczej w kwocie 6.595,47 z 3 miesiêcznie. Z tego wzglêdu, za miesi 1c listopad 2020 r. nale¿a 3a siê powodowi dop 3ata w kwocie 106 z 3 (ró¿nica pomiêdzy kwot 1 6.595,47 z 3 a faktycznie wyp 3acon 1 kwot 1 6.489,84 z

3), natomiast za pozosta 3e miesi 1ce kwota po 1.583,47 z 3 (ró¿nica pomiêdzy kwot 1 6.595,47 z 3 a wyp 3acon 1 kwot 1 5.012 z
3).

Nadto, na podstawie art. 481 §1 k.c. od dnia wymagalnoœci ka¿dej z rat miesiêcznych nale¿a 3y siê powodowi odsetki ustawowe za opóŸnienie. Z.¿yæ nale¿y, i¿ zgodnie z treœci 1 porozumienia stron z 2011 roku termin p 3atnoœci ka¿dej raty przypada 3 na dzieñ 10 - ego ka¿dego miesi 1ca. Z uwagi na fakt, ¿e pozwany nie uiszcza 3 na rzecz powoda pe 3nej kwoty rat renty, w wysokoœci wynikaj 1cej z umowy stron, to pozostawa 3 w opóŸnieniu z zap 3at 1 kwoty stanowi 1cej ró¿nicê pomiêdzy wysokoœci 1 renty nale¿nej a faktycznie wyp 3aconej. Dochodzona kwota tj. 809,42 z 3 z tytu 3u skapitalizowanych odsetek nale¿nych od zaleg 3ych rat wymagalnych w okresie od listopada 2020 roku do paŸdziernika 2021 roku, a tak¿e kwota 1.998,41 z 3 z tytu 3u skapitalizowanych odsetek nale¿nych od zaleg 3ych rat wymagalnych w okresie od sierpnia 2019r. do listopada 2020r. w zasadzie nie by 3a kwestionowania przez pozwanego. P.œæ wyliczenia powy¿szych kwot na dzieñ ich kapitalizacji nie budzi 3a tak¿e ¿adnych w 1tpliwoœci (...).

Bezzasadny okaza 3 siê równie¿ podniesiony w odpowiedzi na pozew zarzut przedawnienia. Nie ulega w 1tpliwoœci, ¿e roszczenie rentowe ma charakter œwiadczenia okresowego i przedawnia siê z up 3ywem trzyletniego terminu przedawnienia okreœlonego w art. 118 k.c. W niniejszej sprawie ¿ 1danie powoda dotyczy 3o rat wymagalnych w okresie od listopada 2020r. do paŸdziernika 2021r. Z.¿ywszy, i¿ pozew zosta 3 wniesiony w dniu 29 paŸdziernika 2021r. to nie ulega w 1tpliwoœci, ¿e ¿adne z roszczeñ okresowych nie uleg 3o przedawnieniu.

Zatem, na podstawie art. 444 § 2 k.c. (...) od pozwanego na rzecz powoda 31cznie kwotê 20.331,83 z 3. Zgodnie z art. 481 k.c. i art. 482 k.c. od powy¿ej kwoty (...) odsetki ustawowe za opóŸnienie od dnia wniesienia pozwu tj. od dnia 29 paŸdziernika 2021 roku do dnia zap 3aty.

O kosztach procesu (...) na podstawie art. 98 §1 k.p.c. i zgodnie z zasad 1 odpowiedzialnoœci za wynik sprawy zas 1dzi 3 od przegrywaj 1cego niniejszy spór pozwanego na rzecz powoda kwotê 4.634 z 3, na co sk 3ada 3y siê: op 3ata s 1dowa od pozwu (1.017 z

3), op 3ata za czynnoœci fachowego pe 3nomocnika powoda bêd 1cego radc 1 prawnym w stawce minimalnej (3.600 z
3)obliczona od wskazanej wartoœci przedmiotu sporu, a tak¿e op 3ata skarbowa od pe 3nomocnictwa (17 z
3). Nadto, na podstawie art. 98 § 11 k.p.c. (...) odsetki ustawowe za opóŸnienie od dnia uprawomocnienia siê wyroku do dnia zap 3aty. (...) na uwadze powy¿sze orzeczono jak we wstêpie.

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.