← Polska

I AGa 357/21

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2022 r. Sąd Apelacyjny w (...)I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej w składzie: Przewodniczący: Sędzia Ryszard Marchwicki Protokolant

§ 2pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych; t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265; dalej jako rozporządzenie z 2015 r.) i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Z kolei pozwany poniósł następujące koszty: 5.400 zł tytułem wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika (

§ 2pkt 6 rozporządzenia z 2015 r.), 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 2.500 zł tytułem zaliczki na biegłego A. N.

(1)(t.II, k.381), 2.000 zł tytułem zaliczki na biegłego A. N.
(2)(t.III, k.574). Łącznie zatem koszty procesu poniesione przez strony wyniosły 19.580 zł. Pozwany poniósł 9.917 zł, choć powinien ponieść 8.419,40 zł (19.580 zł x 43%). Różnica wynosi 1.499,60 zł. Taką kwotę powinna zwrócić pozwanemu strona powodowa i taką kwotę Sąd zasądził w punkcie 3 wyroku tytułem zwrotu kosztów procesu. W sprawie po stronie pozwanego przystąpił interwenient uboczny – Towarzystwo (...) Spółki Akcyjnej w W.. Interwenient uboczny, do którego nie mają zastosowania przepisy o współuczestnictwie jednolitym, nie zwraca kosztów przeciwnikowi strony, do której przystąpił. Sąd może jednak przyznać od interwenienta na rzecz wygrywającego sprawę przeciwnika strony, do której interwenient przystąpił, zwrot kosztów wywołanych samoistnymi czynnościami procesowymi interwenienta. Sąd może także przyznać interwenientowi koszty interwencji od przeciwnika obowiązanego do zwrotu kosztów. Wszystko to wynika z treści art. 107 k.p.c. Przyznanie interwenientowi kosztów interwencji dopuszczalne jest tylko od przeciwnika strony, do której interwenient przystąpił, i tylko wtedy, gdy jest to uzasadnione wynikiem sprawy. Nawet wtedy, gdy przesłanki te zachodzą, zasądzenie tych kosztów możliwe jest w drodze wyjątku (zob. wyrok SA w (...) z 2.4.2019 r., (...) LEX nr 2668193). Przyznanie kosztów procesu interwenientowi ubocznemu zależy od oceny, czy jego wstąpienie do procesu połączone było z rzeczywistą potrzebą obrony jego interesów i czy podjęte przez niego czynności procesowe zmierzały do tej właśnie obrony (zob. wyrok SA w (...)z 19.4.2018 r., (...), LEX nr 2553170). Sąd uznaje w przedmiotowej sprawie, że zasądzenie kosztów na rzecz interwenienta ubocznego jest zasadne. Interwenient jest ubezpieczycielem, który zawarł umowę ubezpieczenia ze spółką (...) i negatywny dla pozwanego wynik procesu wiązałby się z koniecznością zapłaty odszkodowania z tej umowy wynikającego. Strona do której interwenient przystąpił wygrała proces w większej części niż strona przeciwna, co uzasadnia zasądzenie od strony przeciwnej kosztów procesu w odpowiedniej części. Pozwany wygrał w 57% i w takim też stosunku powinien nastąpić zwrot kosztów interwenientowi. Interwenient poniósł następujące koszty: 850 zł tytułem opłaty od interwencji ubocznej, 5.400 zł tytułem wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika (

§ 2pkt 6 rozporządzenia z 2015 r.), 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 2.500 zł tytułem zaliczki na opinię biegłego A. N.

(1)(t.III, k.416). Łącznie 8.767 zł. Interwenientowi ubocznemu należy się od powódki kwota 4.997,19 zł (8.767 zł x 57%). Taką też kwotę Sąd zasądził w punkcie 4 wyroku. Kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu (art. 113 ust. 1 u.k.s.s.c.). Koszty sądowe, które tymczasowo ponosił Skarb Państwa wynosiły łącznie 4.666,71 zł. Składały się na nie wydatki w postaci wynagrodzenia biegłego A. N.
(1)za sporządzoną opinię pisemną w zakresie wychodzącym poza uiszczone zaliczki, a zatem 2.828,74 (wynagrodzenie 7.828,74 zł t.III, k.476 minus 5.000 z zaliczek), wynagrodzenie tegoż biegłego za opinię ustną w kwocie 956,15 zł (t.III, k.550), oraz wynagrodzenie biegłego A. N.
(2)za sporządzoną opinię pisemną w zakresie wychodzącym poza uiszczoną zaliczkę w kwocie 881,82 zł (wynagrodzenie 2.881,82 zł t.III, k.604 minus 2.000 zł z zaliczki). Skoro pozwany przegrał proces w 43%, a powódka w 57%, to również w takim zakresie powinni ponieść powyższe nieuiszczone koszty. Powódka powinna ponieść 2.660,02 zł, a pozwany 2.006,69 zł, o czym Sąd orzekł w punktach 5 i 6 wyroku. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód który zaskarżył orzeczenie w części dotyczącej pkt 2,3,4 i 5 wyroku zarzucając; 1) naruszenie przepisów prawa procesowego mających wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia: - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów polegającą na uchybieniu podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów, co skutkowało nieuwzględnieniem przez sąd zgromadzonego i załączonego przez powódkę materiału dowodowego: umowy oraz porozumień cenowych zawartych między stronami, warunkami przyłączenia, a także oświadczeń, w konsekwencji przyjęcie. że roszczenia, które wcześniej były dochodzone- przeciwko spółce (...) Sp. z o.o. powstały najwcześniej w dniu 8 lutego 2012 r. 1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: - art. 442 1 § 1 k.c. w zw. z art. 120 § 1 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie powództwa w całości i jego oddalenie w części co do kwoty 84.915,24 zł z uwagi na bezzasadność i uznanie, że należności jakie powódka miała wobec spółki (...) Sp. z o.o. tytułem sprzedaży energii elektrycznej dostarczonej w okresie od początku lipca do końca października 2011 r. zasądzone prawomocnym nakazem zapłaty są niezasadne wobec pozwanego, skoro przedawniły się w stosunku do niego; - 299 § 1 i 2 k.s.h. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że roszczenia, jakie wierzyciel miał wobec spółki nie są zasadne w stosunku do odpowiadającego subsydiarnie członka zarządu spółki z o.o. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1.) zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie 2 sentencji poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda:
  1. a)dalszej kwoty 48.253,41 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot: -13.339,52 zł od dnia 09.02.2012 r. do dnia 31.12.2015 r.; -15.564,48 zł od dnia 09.02.2012 r. do dnia 31.12.2015 r.; -12.541,01 zł od dnia 09.02.2012 r. do dnia 31.12.2015 r.; -6.808,40 zł od dnia 09.02.2012 r. do dnia 31.12.2015 r.;
  2. b)dalszych odsetek ustawowych od następujących kwot - 13.695,59 zł od dnia 29.11.2013 r. do dnia 31.12.2015 r.; - 7.352,89 zł od dnia 29.11.2013 r. do dnia 31.12.2015 r.; - 9.959,96 zł od dnia 29.11.2013 r. do dnia 31.12.2015 r.; - 36.661.83 zł od dnia 1.01.2016 r. od dnia 12.10.2016 r. 2. zasądzenia od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o: 1) oddalenie apelacji w całości jako oczywiście nieuzasadnionej; 2) zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu za instancję apelacyjną według norm prawem przepisanych z uwzględnieniem kosztów wynagrodzenia radcowskiego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Interwenient uboczny w odpowiedzi na apelację wniósł o: 1) oddalenie apelacji w całości jako niezasadnej; 2) zasądzenie od powoda na rzecz interwenienta ubocznego zwrotu kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Datę wymagalności roszczenia określić można najprościej jako pierwszy dzień uprawniający wierzyciela do dochodzenia przysługującego mu roszczenia. Przyjmuje się, że data wymagalności nie daje się formułować w regułę ogólną, ponieważ dla różnych stosunków prawnych i dla różnych roszczeń może być zróżnicowana. Wymagalność roszczenia powoduje rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia. Należy także pamiętać, iż przedłużenie przez strony umowy terminu płatności dokonane po dniu, w którym roszczenie stało się wymagalne, nie ma żadnego wpływu na jego wymagalność. Doręczenie dłużnikowi dokumentu rozliczeniowego (faktury) nie stanowi wezwania go do spełnienia świadczenia pieniężnego (uchwała SN z 19.05.1992 r., III CZP 56/92, OSNCP 1992/12, poz. 219). Strony łączyła umowa sprzedaży energii elektrycznej i zapisy tej umowy określają datę wymagalności roszczenia. Należy podzielić stanowisko Sądu , że do roszczeń wierzycieli spółki z o.o. przeciwko członkom zarządu tej spółki mają zastosowanie przepisy o przedawnieniu roszczeń o naprawienie szkody czynem niedozwolonym (tak uchwała SN
(7)z 7.11.2008 r., III CZP 72/08, OSNC z 2009 r. nr 2 poz. 20; uzasadnienie wyroku SN z 15.5.2014 r., II CSK 446/13, LEX nr 1480163). Roszczenia spółki (...) wobec pozwanego zgodnie z art. 442
(1)k.c. przedawniały się z upływem 3 lat od dnia dowiedzenia się – lub możności dowiedzenia się przy zachowaniu należytej staranności – przez powodową spółkę o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Datą od której biegnie termin przedawnienia roszczeń wierzyciela spółki z o.o. wobec członków jej zarządu lub jej likwidatorów jest data dowiedzenia się przez wierzyciela o tym że spółka jest niewypłacalna lub data w której przy zachowaniu należytej staranności wierzyciel mógł się o niewypłacalności dowiedzieć (zob. wyrok SA w (...) z 5.3.2014 r., (...), LEX nr 1552006; wyrok SA w (...)z 11.8.2016 r., (...), LEX nr 2115459). Zasadniczo będzie to data doręczenia wierzycielowi postanowienia komornika o umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Może być to jednak również moment wcześniejszy, taki w którym wierzyciel poweźmie w inny sposób niebudzącą wątpliwości wiadomość o niewypłacalności spółki-dłużniczki (zob. wyrok SN z 18.2.2015 r., I CSK 9/14, LEX nr 1661932). Przykładem będzie tu dowiedzenie się przez wierzyciela o prawomocnym postanowieniu oddalającym wniosek o ogłoszenie upadłości owej spółki na podstawie art. 13 p.u. (p.u.n.). O tym fakcie powódka dochowując należytej stadności mogła dowiedzieć się w dniu 24 listopada 2011 r , a więc w dniu dokonania wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego , albowiem KRS jest rejestrem jawnym, a do powódki jako profesjonalisty należy stosować podwyższone standardy należytej staranności. Zasadnie równie z sąd I Instancji przyjął iż nakaz zapłaty dotyczy różnych roszczeń, choć wynikających z tej samej umowy sprzedaży energii elektrycznej. Rozliczenia między stronami umowy miały następować w okresach miesięcznych. Innymi słowy, z upływem każdego miesiąca, który stanowił okres rozliczeniowy (§ 12 ust. 1 umowy – k.20 w aktach SO w (...) (...)) powstawał dług pieniężny go dotyczący po stronie spółki (...). Każde roszczenie pieniężne z każdego danego miesiąca spółki (...) wobec spółki (...) stawało się zaś wymagalne z 11 dniem miesiąca następującego po miesiącu obrachunkowym, skoro w umowie datę zapłaty oznaczono jako 10 dzień miesiąca po miesiącu obrachunkowym (§ 13 ust. 1 umowy – k.20 w aktach (...) w (...) Podzielając więc stanowisko Sądu , że co do części roszczenia które powstało przed ujawnieniem wpisu w KRS , a więc w dniu 24 listopada 2011 r to ten dzień był dniem od którego biegnie termin przedawnienia roszczenia w stosunku do pozwanego. Zasadnie więc sąd uznał , że roszczenia w wysokości 13.339,52 zł, 15.564,48 zł, 12.541,01 zł i 6.808,40 zł powstały jeszcze przed ujawnieniem w KRS w dniu 24 listopada 2011 r. informacji o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki (...) na podstawie art. 13 ust. 1 p.u.n. A więc co do tych roszczeń termin przedawnienia upływał z dniem 24 listopada 2014 r. (mając na uwadze treść art. 118 k.c. sprzed 9 lipca 2018 r. tj. bez jego obecnego zdania drugiego). Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny apelację jako nieuzasadnioną oddalił . O kosztach postepowania apelacyjnego Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108§ 1 k.p.c. oraz §2 pkt 6 w zw. z § 10 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 października 2015 r w sprawie opłat za czynności radców prawnych . W punkcie III wyroku sąd nie obciążył powódki kosztami zastępstwa procesowego interwenienta ubocznego za postępowanie apelacyjne. Jeżeli chodzi o zwrot kosztów procesu na rzecz interwenienta ubocznego zasada wynikająca z art. 98 k.p.c. nie ma zastosowania, a kwestie te normuje art. 107 k.p.c. in fine. Zgodnie z tym artykułem sąd może przyznać interwenientowi koszty interwenienci od przeciwnika strony do której przystąpił, jeżeli jest on zobowiązany do zwrotu tych kosztów. Już samo brzmienie przepisu wskazuje, że nie istnieje obligatoryjny obowiązek zwrotu kosztów interwencji. Strona przeciwna tej do której interwenient przystąpił swoim działaniem wprost takich kosztów bowiem nie wywołała. Nie miała także wpływu na chęć udziału interwenienta w procesie. Koszty należą się interwenientowi generalnie wtedy, gdy na skutek jego starań strona, obok której działa wygrała proces. Brak stwierdzenia istnienia tych przesłanek w niniejszym procesie w szczególności na etapie apelacji , prowadzi do ustalenia, iż poniesione przez interwenienta ubocznego koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym nie należą do kategorii o jakiej mowa w art. 98 § 1 kpc w zw. z art. 107 kpc. Ryszard Marchwicki "Niniejsze pismo nie wymaga podpisu własnoręcznego na podstawie § 21 ust. 4 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej jako właściwie zatwierdzone w sądowym systemie teleinformatycznym" St. sekr. sąd. Katarzyna Surażyńska

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.