k.p.c., zgodnie z którym w wyjątkowych przypadkach sąd może, po rozważeniu interesów stron, nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli wymagają tego względy słuszności. Zgodnie z art. 123 § 1 pkt. 1 k.p.c. bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. W przypadku umorzenia postepowania zawieszonego w pierwszej instancji, umorzenie postępowania nie pozbawia powoda prawa do ponownego wytoczenia powództwa, jednakże poprzedni pozew nie wywołuje żadnych skutków, które ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa (art. 182 § 2 k.p.c.). Umorzenie postępowania, o którym mowa w art. 182 § 2 k.p.c. powoduje więc uchylenie skutku w postaci przerwy biegu przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.c. (postanowienie SN z 19.07.2012 r., II CSK 691/11, LEX nr 1228439). Sąd, mając na uwadze treść przepisu art. 182 § 2 k.p.c., doszedł do przekonania, iż wbrew twierdzeniom powódki nie doszło do przerwania terminu przedawnienia i dochodzone pozwem roszczenie uległo przedawnieniu. W ocenie Sądu nie było podstaw do zastosowania art.
i nie uwzględnienia upływu terminu przedawnienia z uwagi na mające występować względy słuszności. W myśl art. 117 § 2 1 k.c. po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. Nie jest to jednak przepis bezwzględnie obowiązujący. Ustawodawca przewidział bowiem w art.
sytuację, gdy sąd w wyjątkowych przypadkach może, po rozważeniu interesów stron, nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli wymagają tego względy słuszności. W takim wypadku sąd powinien rozważyć w szczególności długość terminu przedawnienia, długość okresu od upływu terminu przedawnienia do chwili dochodzenia roszczenia oraz charakter okoliczności, które spowodowały niedochodzenie roszczenia przez uprawnionego, w tym wpływ zachowania zobowiązanego na opóźnienie uprawnionego w dochodzeniu roszczenia. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy wskazać, że w przypadku długości terminu przedawnienia nie ulega wątpliwościom, iż roszczenie powódki względem pozwanej z tytułu umowy pożyczki gotówkowej udzielonej jej przez powódkę prowadzącą w tym zakresie działalność gospodarczą, podlega ogólnemu trzyletniemu terminowi przedawnienia. Odnośnie długości okresu od upływu terminu przedawnienia do chwili dochodzenia roszczenia, to należy wskazać, iż roszczenie powódki dochodzone w niniejszej sprawie wobec pozwanej stało się wymagalne z dniem 14 sierpnia 2017 r., zaś pozew w niniejszej sprawie powódka złożyła dopiero 1 kwietnia 2022 r. Okres ten wyniósł więc niecałe pięć lat. W przypadku trzeciej przesłanki, a więc charakteru okoliczności, które spowodowały niedochodzenie roszczenia przez uprawnionego, to należy wskazać, że we wrześniu 2017 r. powódka wytoczyła przeciwko pozwanej powództwo (sygn. akt I C 2341/17), które w kwietniu 2019 r. zostało prawomocnie umorzone na podstawie art. 182 § 1 pkt. 1 k.p.c. z powodu niewykonania przez powódkę zobowiązania Sądu. Niewątpliwie trzyletni termin do podjęcia działań mających na celu wyegzekwowanie swoich należności jest terminem wystarczającym dla podmiotu zajmującego się udzielaniem pożyczek gotówkowych takich, jak powódka. Nie ulega także wątpliwościom, iż powództwo w niniejszej sprawie zostało wytoczone w terminie znacznie przekraczającym trzyletni termin przedawnienia. Powódka podniosła, że uznanie jej roszczenia za przedawnione będzie należało uznać za niezgodne z zasadami słuszności oraz zasadami współżycia społecznego, gdyż to pozwana swoim działaniem w postaci niedokonywania spłaty swojego zadłużenia oraz niewskazania zmiany adresu (mimo ciążącemu na niej obowiązkowi), doprowadziła do braku możliwości terminowego dochodzenia przez powódkę zwrotu przysługujących jej należności. Zgodnie z art. 5 k.c. nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Powołany przepis ma charakter wyjątkowy i powinien być stosowany ze szczególną ostrożnością (tak między innymi Sąd Najwyższy w wyroku dnia 24 kwietnia 1997 roku, II CKN 118/97, OSP 1998 rok, Nr 1, poz. 3). Zasady współżycia społecznego to odrębne od norm prawnych reguły postępowania wiążące się ściśle z normami moralnymi oraz normami obyczajowymi. Należą niewątpliwie do nich również dobre obyczaje obowiązujące w obrocie prawnym. Sąd Najwyższy wielokrotnie uznawał, iż aby w danym wypadku można było przyjąć, że podniesienie zarzutu przedawnienia jest nie do pogodzenia z zasadami współżycia społecznego, musi zostać w szczególności wykazane, iż bezczynność wierzyciela w dochodzeniu roszczenia była usprawiedliwiona wyjątkowymi okolicznościami (zob. wyroki SN: z 7.6.2000 r., III CKN 522/99, L.; z 2.4.2003 r., I CKN 204/01, L.). Jak wskazano już wcześniej, w toku postępowania w sprawie o sygn. akt I C 2341/28 powódka została zobowiązana przez Sąd do wskazania aktualnego adresu pozwanej, gdyż kierowana do niej korespondencja wracała jako niepodjęta. W odpowiedzi na zobowiązanie powódka wskazała adres w G. przy ul. (...), jednak okazał się on nieprawidłowy. Sąd ponownie zobowiązał więc powódkę do wskazania aktualnego adresu pozwanej, a po bezskutecznym upływie zakreślonego jej terminu, Sąd postanowieniem z 30 marca 2018 r. zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 176 § 1 pkt 1 k.p.c. Przez cały okres zawieszenia, a więc przez rok zgodnie z obowiązującymi wówczas w tym zakresie przepisami, powódka nie podjęła jakichkolwiek czynności mających na celu ustalenie aktualnego adresu pozwanej i nie wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania. W konsekwencji, Sąd postanowieniem z 23 kwietnia 2019 r. umorzył postępowanie na podstawie art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. Powódka nie zaskarżyła żadnego z orzeczeń. Również w pozwie z 1 kwietnia 2022 r. powódka nie wykazała, aby podjęła jakiekolwiek działania mające na celu wykazanie, że adres wskazany w pozwie jest aktualnym adresem pozwanej, co uzasadniałoby tak późne złożenie kolejnego pozwu. Należy zauważyć, że pozwana, wbrew twierdzeniom powódki, nie zmieniła adresu zamieszkania nie informując o tym powódki jako pożyczkodawcy, lecz wciąż zamieszkuje pod tym samym adresem, który widnieje w umowie pożyczki, a więc przy ul. (...) w G.. Adres ten został wskazany przez powódkę zarówno w pozwie z 5 września 2017 r., jak i w pozwie z 1 kwietnia 2022 r. Na wniosek powódki, komornik w toku niniejszego postępowania ustalił po udaniu się pod wskazany adres, iż pozwana faktycznie zamieszkuje pod tym adresem. O ile zatem postawa pozwanej polegająca na uchylaniu się od spłaty zaciągniętego świadomie zobowiązania jest godna potępienia, tak nie ulega wątpliwościom, iż powódka jako podmiot zajmujący się udzielaniem pożyczek gotówkowych konsumentom i korzystający z profesjonalnej pomocy prawnej, powinna poczynić wszelkie starania, aby nie przekroczyć trzyletniego terminu przedawnienia i nie utracić możliwości dochodzenia zwrotu należnych jej wymagalnych roszczeń. Powódka powinna mieć na względzie treść obowiązującego od lat w niemal niezmienionej formie przepisu art. 182 § 2 k.p.c. i, chcąc dochować trzyletniego okresu przedawnienia, wytoczyć kolejne powództwo jeszcze przed jego upływem. Powódka kolejne powództwo wytoczyła jednak dopiero 1 kwietnia 2022 r., a więc dopiero około półtora roku po upływie tego terminu, nie wykazując w toczącym się postępowaniu, że tak późne zainicjowanie postępowania było spowodowane wyjątkowymi okolicznościami, które uzasadniłby zastosowanie przez Sąd przepisu art.
Ponadto, bezzasadne było również roszczenie o należności uboczne liczone od kwoty należności głównej. Roszczenie o odsetki za opóźnienie przedawnia się bowiem najpóźniej z chwilą przedawnienia się roszczenia głównego (zob. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z 26 stycznia 2005 roku, sygnatura akt III CZP 42/04, OSNC 2005/9/149). Skoro kwota kapitału uległa przedawnieniu, to również za przedawnioną należy uznać należność obejmującą odsetki. Reasumując, uwzględniając trzyletni termin przedawnienia roszczenia objętego pozwem a wynikającego z umowy pożyczki, dochodzone pozwem roszczenie uległo przedawnieniu. Sąd zobligowany był do wzięcia pod uwagę kwestii przedawnienia z urzędu (art. 117 § 21 k.c. w zw. z art. 5 ust. 4 ustawy nowelizującej k.c.). Powódka nie wykazała przy tym, aby doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia w zakresie dotyczącym dochodzonego pozwem roszczenia. Tak argumentując, Sąd oddalił powództwo w całości. sędzia Aneta Iglewska-Wilczyńska (...) (...) 1. (...) 2. (...) 3. (...) G., (...) (...)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.