Warszawa, dnia 14 lutego 2023 r. Sygn. akt VI Ka 22/22 1 2WYROK 2.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 3Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Ludmiła Tułaczko protokolant: protokolant sądowy Natalia Wierzbicka 4przy udziale prokuratora Marka Traczyka po rozpoznaniu dnia 14 lutego 2023 r. 5sprawy B. P., syna Z. i I., ur. (...) w O. 6oskarżonego o przestępstwo z art. 178a § 1 kk 7na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i prokuratora 8od wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku 9z dnia 13 sierpnia 2021 r. sygn. akt II K 446/21 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Otwocku do ponownego rozpoznania; UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 22/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 13 sierpnia 2021r. sygn. II K 446/21 0.11.
- Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.
- Granice zaskarżenia 0.11.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.
- Ustalenie faktów 0.12.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.
- B. P. Oskarżony nie był karany. Wszystkie fakty odnoszą się do czynu z art. 178 a § 1 k.k. Karta karna 97 2.1.1.
- j.w. Brak deklaracji podatkowej za 2021r. Dane e- puap 96 2.1.1.
- j.w. Oskarżony popełnił dwa wykroczenia w ruchu drogowym. Dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego 99 2.1.1.
- j.w. Oskarżony w dniu zdarzenia prowadził samochód w stanie nietrzeźwości 0,67 mg/l; 0,66 mg/l Badanie stanu trzeźwości 7 0.12.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.
- j.w. Nieznaczny stopień winy oskarżonego. Badanie trzeźwości Wyjaśnienia oskarżonego dotyczące przyczyn i powodów, które zadecydowały o prowadzeniu samochodu w stanie nietrzeźwości 7, 15 0.12.
- Ocena dowodów 0.12.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1.
- Karta karna Dokument wydany przez właściwy organ w ramach kompetencji . Wiarygodny. 2.1.1.
- Dane e-puap j.w. 2.1.1.
- Dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. j.w. 2.1.1.
- Badanie stanu trzeźwości. j.w. 2.1.2.
- Wyjaśnienia oskarżonego. Oskarżony wyjaśnił, iż w ciągu dnia pił piwo. W nocy w dniu zdarzenia przejechał około pół kilometra – udał się do sklepu i został zatrzymany przez policjantów. Nie sądził, że jest w stanie nietrzeźwości. Stwierdzona w organizmie oskarżonego zawartość alkoholu ponad dwukrotnie przekracza wartość wskazaną w art. 115 § 16 pkt 2 k.k. Taka zawartość alkoholu powoduje przede wszystkim pobudliwość, upośledzenie koordynacji ruchowo-wzrokowej, zwiększoną pewność siebie. Na każdej butelce lub puszcze piwa znajduje się oznaczenie ilości alkoholu, co umożliwia samokontrolę stanu trzeźwości. Jest faktem powszechnie znanym, że organizm człowieka jest w stanie spalić ok. 0,10 do 0,15 promila, czyli średnio 10g czystego alkoholu etylowego w ciągu godziny. Można, więc łatwo obliczyć, że np. na pozbycie się promili pochodzących z jednego piwa organizm będzie potrzebował około 3 godzin. Powyższe dane każą poddać w wątpliwość wyjaśnienia oskarżonego o braku świadomości dotyczącej stanu nietrzeźwości. 0.12.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.
- 3.
- Apelacja prokuratora zarzuca: -błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, a polegający na uznaniu przez sąd I instancji, że w sprawie zostały spełnione wszystkie zawarte w art. 66 § 1 k.k. przesłanki umożliwiające zastosowanie wobec oskarżonego B. P. instytucji warunkowego umorzenia postępowania, podczas gdy swobodna, a nie dowolna i sprzeczna z zasadami prawidłowego rozumowania ocena materiału dowodowego, w szczególności fakt prowadzenia przez oskarżonego pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości o stężeniu 0,67 i 0,66 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, po ulicy stanowiącej drogę publiczna prowadzi do wniosku przeciwnego; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut jest zasadny. Zgodnie z art. 66 § 1 k.k. warunkowe umorzenie postępowania karnego następuje wtedy gdy stopień winy nie jest znaczny. Przy przestępstwach drogowych istotne znacznie dla stopnia winy ma stopień naruszenie przez oskarżonego zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym a ten z kolei związany jest ze stanem nietrzeźwości podczas prowadzenia pojazdu w ruchu lądowym. Jak wynika z obiektywnego dowodu w postaci przeprowadzonego badania stanu trzeźwości stwierdzono u oskarżonego w dniu zdarzenia 0,67 mg/l i 0,66 mg/l czyli ilość alkoholu dwukrotnie przekraczającą dolną granicę stanu nietrzeźwości wskazaną w art. 115 § 16 pkt 2 k.k. Ilości ta po przeliczeniu stanowi 1,4 %o alkoholu we krwi. Jak wynika z dostępnych danych, co jest wiedzą powszechnie znaną, wskazana ilość alkoholu w organizmie człowieka powoduje pobudliwość, upośledzenie koordynacji ruchowo-wzrokowej, zwiększoną pewność siebie. Oskarżony prowadził samochód w porze nocnej, kiedy natężenie ruchu jest mniejsze ale jechał do sklepu nocnego czyli do miejsca gdzie także o godzinie 1.30 w nocy gromadzą się ludzie. Tak więc, chociaż prawdopodobieństwo spowodowania wypadku drogowego przez oskarżonego w dniu zdarzenia, w którym ucierpieliby inni uczestnicy ruchu drogowego, w tym np. piesi było mniejsze, to jednak nie zostało wykluczone. Zawartości alkoholu stwierdzonej w organizmie oskarżonego nie można uznać za niewielką bądź znikomą. Dodatkowo należy wskazać, iż oskarżony zdecydował się na prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości bez koniecznej potrzeby, z błahych powodów, bo za taki powód należy uznać przyjazd do sklepu nocnego. Ponadto miał także możliwość skorzystania z innych środków transportu np. taksówki. Jak wynika z danych ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego oskarżony popełnił także dwa wykroczenia drogowe. Z tych powodów brak jest przesłanek do uznania, że wina oskarżonego nie jest znaczna. Wniosek O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek jest zasadny gdyż wyrok został wydany przez sąd I instancji na posiedzeniu. ( k- 45) . Zgodnie z komentarzem sędziego D. Świeckiego „Wyłączenie z art. 454 § 1 warunkowego umorzenia postępowania wywołuje pytanie o możliwość reformatoryjnego orzekania przez sąd odwoławczy na niekorzyść oskarżonego, gdy wyrok warunkowo umarzający postępowanie został wydany na posiedzeniu na wniosek oskarżonego lub z urzędu (art. 339 § 1 pkt 2), a od tego wyroku apelację wniósł oskarżyciel publiczny, domagając się skazania. Przed wspomnianą nowelizacją, niezależnie od forum orzekania o warunkowym umorzeniu postępowania, tj. na posiedzeniu czy na rozprawie, niedopuszczalne było skazanie w instancji odwoławczej. Obecnie nie ma już tej przeszkody, jednak powstaje wątpliwość, czy dopuszczalność skazania w instancji odwoławczej odnosi się także do sytuacji, gdy wyrok warunkowo umarzający postępowanie został wydany na posiedzeniu, a więc bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Wykładnia systemowa prowadzi do stwierdzenia, że dopuszczalność rozpoznania sprawy co do istoty na posiedzeniu i wydanie w tym trybie wyroku skazującego zostały ściśle określone w ustawie. Jeżeli zatem w takim szczególnym trybie nie wydano wyroku skazującego, tylko rozpoznano sprawę w innym szczególnym trybie, tu warunkowego umorzenia postępowania, to także sąd odwoławczy, rozpoznając apelację, nie może skazać oskarżonego. Należy bowiem zauważyć, że skazanie po raz pierwszy w instancji odwoławczej wiąże się z rozpoznaniem sprawy na rozprawie, a nie na posiedzeniu. W konsekwencji należy przyjąć, że w omawianym tu układzie procesowym zachodzi podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, o której mowa w art. 437 § 2 in fine, tj. konieczność przeprowadzenia na rozprawie przewodu sądowego nie tylko na nowo, ale w ogóle, co jest wymagane do skazania, chyba że sąd orzeka w trybie konsensualnym albo w trybie nakazowym, co tu nie miało miejsca.” Zarzut apelacji obrońcy Rażąca niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, w sytuacji gdy prawidłowa ocena okoliczności zdarzenia, zwłaszcza stopień winy, społecznej szkodliwości czynu oraz cech osobowości sprawcy, winny skłaniać sąd I instancji do orzeczenia wyżej wskazanego środka karnego na krótszy okres; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut nie jest zasadny W świetle uznania apelacji prokuratora za zasadną należy odnieść się jedynie sygnalizacyjnie do wskazanego zarzutu. O znacznej społecznej szkodliwości czynu oskarżonego świadczy to, że prowadził samochód w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości przekraczającym ponad dwukrotnie zawartość alkoholu wskazaną w art. 115 § 16 pkt 2 k.k. Zdając sobie sprawę ze stanu nietrzeźwości podjął decyzję o prowadzeniu samochodu bez koniecznej potrzeby – jechał do sklepu nocnego. Miał możliwość skorzystania z taksówki. Ponadto był także karany za popełnienie dwóch wykroczeń drogowych. Oskarżony zlekceważył jedną z głównych zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym wyrażoną w art. 45 ust. 1 prawa o ruchu drogowym. Okoliczności osobiste oskarżonego nie równoważą okoliczności obciążających gdyż nakaz trzeźwości dotyczy wszystkich kierowców, bez wyjątku. Wniosek O zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie 3 poprzez orzeczenie wobec oskarżonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wniosek nie jest zasadny w świetle okoliczności wskazanych w apelacji prokuratora i wobec jej uwzględnienia przez sąd odwoławczy.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.
- Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 0.15.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 0.15.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne wobec oskarżonego o popełnienie czynu z art. 178 a § 1 k.k. zapadł na posiedzeniu. Brak spełnienia wszystkich przesłanek z art. 66 § 1 k.k. Zachodzi więc konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.15.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- PODPIS Załącznik Nr 1 0.11.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Warunkowe umorzenie postępowania 0.11.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.
- Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana Załącznik Nr 2 0.11.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Środek karny w postaci zakazu prowadzenie pojazdów mechanicznych 0.11.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana