Sygn. akt VIII U 1644/21 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 27 kwietnia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. na podstawie art. 15zx ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 374 z pózn zm.) w związku z art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423, z późn. zm.), zobowiązał P. K. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego: - na podstawie wniosku z 10.02.2021 r. wypłaconego 12 lutego 2021 w kwocie 2.080,00 zł – wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia postojowego do dnia zwrotu, - na podstawie wniosku z dnia 13 kwietnia 2021 r. wypłaconego 16 kwietnia 2021 r w kwocie 2.080,00 wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie , w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia zwrotu Wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie od 29 maja 2020 r. wynosi 5,6 % w stosunku rocznym W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż 10 lutego 2021r. P. K. złożył wniosek o ponowne świadczenie postojowe w związku z przeciwdziałaniem skutkom wywołanym (...)19 dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą (...). Na podstawie tego wniosku 12 lutego 2021 r. wnioskodawcy wypłacone zostało świadczenie postojowe w wysokości 2.080,00 zł. Ponadto wnioskodawca złożył dwa wnioski o kontynuację wypłaty świadczenia: 10 marca 2021 r. oraz 13 kwietnia 2021r. Inspektorat zweryfikował podane przez ubezpieczonego we wniosku dane i ustalił, że ww. prowadzi działalność gospodarczą i jednocześnie jest zgłoszony od 17 lipca 2020r. do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych u płatnika: (...) S. P. NIP (...) jako pracownik. Organ zaznaczył, że jednym z warunków przyznania świadczenia postojowego osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą jest nie podleganie ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu, chyba że równocześnie wystąpił obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym również z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W rozpatrywanym przypadku z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej wnioskodawca podlegał wyłączenie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym do 5 kwietnia 2021 r., a od 6 kwietnia 2021 r. z tytułu działalności wnioskodawca zgłosił się do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych dobrowolnie. Wobec powyższego w ocenie organu wnioskodawcy nie przysługuje dodatkowe świadczenie postojowe na podstawie wniosku (...) z 10 lutego 2021r. Nie przysługuje mu również prawo do kolejnego dodatkowego świadczenia postojowego wypłaconego na podstawie wniosku o kontynuację (...) z 13 kwietnia 2021r. Tym samym ubezpieczony jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w łącznej wysokości 4.160,00zł. (dwa razy po 2.080,00 zł). / decyzja k. 12-13 plik I akt ZUS/ Odwołanie od powyższej decyzji w zakresie, żądania zwrotu świadczenia postojowego z wniosku z dnia 13 kwietnia 2021 r., wniósł P. K. domagając się jej zmiany i uznania, iż miał prawo do świadczenia postojowego wypłaconego w oparciu o wskazany wniosek. Skarżący przyznał, iż składając pierwotny wniosek (...) z dni 10.02. (...). nie podlegał wtedy ubezpieczeniom społecznym jako przedsiębiorca, jednakże wskazana sytuacja uległa zmianie od kwietnia 2021 r. i dlatego przysługuje mu prawo do tego świadczenia. W jego ocenie nieuprawnionym jest więc stanowisko organu, że skoro pierwszy wniosek był błędny to należy odrzucić wszystkie kontynuacje tego wniosku. Skarżący zwrócił uwagę, że nie mógł w żaden inny sposób złożyć w e –sytemie ZUS następnych wniosków postojowych niż kontynuacja pierwszego. Nie była możliwa korekta ani wycofanie wniosku pierwszorazowego. / odwołanie k. 3-4/ W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko z zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał, iż osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, która podlega z działalności gospodarczej ubezpieczeniom dobrowolnie świadczenie postojowe nie przysługuje. Innymi słowy zdaniem organu jednym z warunków przyznania świadczenia postojowego osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą jest nie podleganie ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu, chyba że równocześnie wystąpił obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym również z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W przypadku odwołującego się z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podlegał on wyłączenie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym do 5 kwietnia 2021 r., a od 6 kwietnia 2021 r. z tytułu działalności zgłosił się do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, dobrowolnie. Wobec powyższego Odwołującemu nie przysługuje dodatkowe świadczenie postojowe na podstawie wniosku (...) z 10 lutego 202lr. Nie przysługuje również prawo do kolejnego dodatkowego świadczenia postojowego wypłaconego na podstawie wniosku o kontynuację (...) z 13 kwietnia 2021r. Tym samym Odwołujący jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w łącznej wysokości 4.160,00zł. (dwa razy po 2.080,00 zł). / odpowiedź na odwołanie k. 5-6/ W piśmie procesowym z dnia 22.10.2021 r. skarżący podniósł, iż nie wskazana została mu podstawa prawna na podstawie której ZUS uznaje, że płatnik musi podlegać ubezpieczeniu obowiązkowemu a nie dobrowolnemu, żeby uzyskać świadczenie postojowe. Wskazał, iż był informowany przez pracowników ZUS o konieczności ubezpieczenia z tytułu prowadzonej działalności, aby móc ubiegać się o świadczenie bez różnicy czy jest to ubezpieczenie dobrowolne czy obowiązkowe. Z uwagi na to postąpił zgodnie z instrukcja ZUS i poniósł dodatkowy koszt, bo ubezpieczył się dobrowolnie jako płatnik z ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzonej działalności. Na dowód powyższego wnioskodawca złożył płytę CD z nagraniem z rozmowy z pracownikami ZUS. / pismo k. 29- 30, płyta k. 35/ W piśmie procesowym z dnia 9.11.2021 r. organ rentowy oświadczył, iż w przedmiotowej sprawie zgłoszenie się przez ubezpieczonego na kwiecień i maj 2021 r. do dobrowolnych ubezpieczeń społecznych z działalności gospodarczej – tuż po otrzymanej odmowie prawa do wypłaty świadczenia postojowego i poniesienie z tego tytułu dodatkowych kosztów, pomimo wystąpienia przestoju w prowadzonej działalności w następstwie (...)19 wzbudza wątpliwości , czy zgłoszenie to, nie miało wyłącznie na celu skorzystania z pomocy w postaci świadczeń postojowych w sposób nieuprawniony, gdyż kwota świadczeń postojowych znacząco przewyższa kwotę składek rozliczonych na dobrowolne ubezpieczenia społeczne. / pismo k 37-38/ W replice na stanowisko organu rentowego w piśmie z dnia 13.12. 2021 r. wnioskodawca wskazał, iż nie mógł prowadzić działalności z powodu obostrzeń dotyczących pandemii (...) 19 dlatego podjął dodatkowe zatrudnienie z minimalna krajową w oparciu o umowę o pracę, działalności nie zamykał licząc na poprawę warunków i pomoc rządową. W stosunku do niego zostały opłacone składki z umowy o pracę, jak i z tytułu działalności, a świadczeń rekompensujących mu utratę dochodów z działalności nie otrzymał. / pismo k. 40-42 Na rozprawie z dnia 15.02.2022 r. wnioskodawca sprecyzował, iż popiera odwołanie i oświadczył, że odwołuje się jedynie od części decyzji tj. obowiązku zwrotu kwoty 2080 wypłaconej na podstawie wniosku z dnia 13.04.2021r., gdyż wg niego kwota ta jest należna. W pozostałej części decyzji nie kwestionuje. Pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania. / stanowiska procesowe stron protokół z rozprawy z dnia 15.03.202 r. 00:00:58- 00:03:02/ W odpowiedzi na zobowiązanie sądu pismem procesowym z dnia 22.08.2022 r. organ rentowy oświadczył, iż zakładając, że wniosek P. K. z 13.04.2021 r. byłby wnioskiem pierwszorazowym o ponowne świadczenie postojowe płatnik spełniałby warunki do przyznania świadczenia postojowego. / pismo k. 95/ Pismem z dnia 26.09.2022 r. wnioskodawca podniósł, iż uwzględniając warunki jakie musi spełniać osoba ubiegająca się o pomoc jego żądanie zgłoszone w odwołaniu jest uprawnione . / pismo k. 99/ Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny: P. K. prowadzi działalność gospodarczą od 10.08.2015 r. NIP (...) na dzień 30.11.2020 r. z kodem (...) 93.19Z. / bezsporne/ W dniu 10 lutego 2021r. P. K. złożył wniosek o ponowne świadczenie postojowe w związku z przeciwdziałaniem skutkom wywołanym (...)19 dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą (...). Na podstawie tego wniosku 12 lutego 2021 r. wypłacone zostało świadczenie postojowe w wysokości 2.080,00 zł. We wniosku tym ubezpieczony oświadczył: - nastąpił przestój w prowadzeniu działalności w następstwie (...)19 na 30.11.2020 przeważającą działalnością jest działalność o kodzie (...) - nie podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu albo podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu i z działalności gospodarczej, - przychód z działalności uzyskany w styczniu 2021 r. był niższy co najmniej 40 % w porównaniu do przychodu uzyskanego w styczniu 2020 r. - nie jest objęty ubezpieczeniem społecznym rodników, - w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej nie naruszył ograniczeń, nakazów i zakazów ustanowionych w związku z wystąpieniem stanu epidemii, określonych w przepisach, / bezsporne wniosek z dnia 10.02.2021 k. 1-5 plik I akt ZUS i 8-10 plik II akt ZUS, oraz k. 33-34 / Ponadto odwołujący złożył wnioski o kontynuację wypłaty świadczenia : w dniu 10 marca 2021 r., w dniu 13 kwietnia 2021 r. oraz w dniu 25.05.2021 r. / bezsporne wniosek z 10.03.2021 r. k. 11- 14 plik II akt ZUS wniosek z 13.04.2021 r. k. 6- 11 plik I akt ZUS, k 15-18 plik II akt ZUS oraz k. 31-32, wniosek z 25.05.2021 r. k. 19-22 plik II akt ZUS/ Na wniosek (...) z 10.03.2021 (kontynuacja) została wydana decyzja odmowna z dnia 19.03.2021 r., a w uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawca od 17.07.2020r., jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, podlegał wyłącznie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, gdyż od tego dnia do obowiązkowych ubezpieczeń został zgłoszony jako pracownik przez płatnika (...).. / bezsporne/ Z wniosku (...) z 13.04.2021 (kontynuacja) - wypłata świadczenia postojowego nastąpiła automatycznie. / bezsporne/ Zaskarżoną decyzją z 27 kwietnia 2021r. nr (...) zobowiązano P. K. do zwrotu dwóch świadczeń postojowych w kwocie 4.160,00 zł (dwa razy po 2.080,00 zł) / bezsporne, decyzja k. 12-13 plik I akt ZUS/ Od 17 lipca 2020 r. P. K. jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia u płatnika (...) jako pracownik, w wymiarze pełnego etatu. Za P. K. płatnik składek wykazał następujące podstawy wymiaru: - od lipca 2020 r. do grudnia 2021 r. w kwocie po 2900 zł miesięcznie, - od stycznia do marca 2022 r. w kwocie 3500 zł miesięcznie / bezsporne, potwierdzenia przelewów k. 82-83/ Od 17 lipca 2020 r. do 5 kwietnia 2021 r P. K. zgłosił się wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. / bezsporne/ W dniu 6 kwietnia 2021r, P. K. dokonał wyrejestrowania z ubezpieczeń na dokumencie (...) od 6 kwietnia 2021r. oraz dokonał 6 kwietnia 2021r. zgłoszenia do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalno-rentowych z tytułu działalności gospodarczej. / bezsporne/ W dniu 1 czerwca 2021 r. P. K., jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, wyrejestrował się z dobrowolnych ubezpieczeń: emerytalnego i rentowych i ponownie zgłosi się włącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. / bezsporne/ Zakładając, że wniosek P. K. z 13 kwietnia 2021r. byłby wnioskiem pierwszorazowym o ponowne świadczenie postojowe i nastąpił przestój w prowadzonej przez P. K. działalności gospodarczej w następstwie (...)19, to płatnik składek mógłby porównywać przychody z następujących, wybranych przez siebie miesięcy: marzec 202lr. do: lutego 202lr., albo marca 2020r. albo września 2020r. luty 2021r. do: stycznia 2021r., albo lutego 2020r. albo września 2020r. Porównanie przychodów we wszystkich możliwych do wyboru miesiącach, przedstawia się następująco: WARIANT 1 Przychód uzyskany w jednym z dwóch miesięcy przed ,miesiącem w którym wniosek został złożony był niższy o co najmniej 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim Miesiąc przed miesiącem złożenia wniosku Kwota przychodu w miesiącu przed złożeniem wniosku Miesiąc poprzedni do miesiąca przed złożeniem wniosku Kwota przychodu w miesiącu poprzednim do miesiąca przed złożeniem wniosku Spadek co najmniej o 40% marzec 2021 10 000,00 zł luty 2021 3 730,00 zł Spadek o co najmniej 40% marca do lutego 2021 - NIE luty 2021 3 730,00 zł styczeń 2021 1188, 40 zł Spadek o co najmniej 40% lutego do stycznia 2021 - NIE WARIANT 2 Przychód uzyskany w jednym z dwóch miesięcy przed ,miesiącem w którym wniosek został złożony był niższy o co najmniej 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w analogicznym miesiącu roku poprzedniego Miesiąc przed miesiącem złożenia wniosku Kwota przychodu w miesiącu przed złożeniem wniosku analogiczny miesiąc roku poprzedniego Kwota przychodu w analogicznym m-cu roku poprzedniego Spadek o co najmniej 40% marzec 2021 10 000,00 zł marzec 2020 13 084, 88 zł Spadek o co najmniej 40% marca 2021 do marca 2020 - NIE luty 2021 3 730,00 zł luty 2020 8 920,84 zł Spadek o co najmniej 40% lutego 2021 do lutego 2020 - TAK WARIANT 3 Przychód uzyskany w jednym z dwóch miesięcy przed ,miesiącem w którym wniosek został złożony był niższy o co najmniej 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w we wrześniu 2020 r. Miesiąc przed miesiącem złożenia wniosku Kwota przychodu w miesiącu przed złożeniem wniosku Kwota przychodu uzyskana we wrześniu 2020 r. Spadek co najmniej o 40% marzec 2021 10 000,00 zł wrzesień 2020 r. 17 843,10 zł spadek o co najmniej 40% marca 2021 do września 2020 - TAK luty 2021 3 730,00 zł wrzesień 2020 r. 17 843,10 zł Spadek o co najmniej 40% lutego 2021 do września - TAK / podsumowanie (...) k. 79-81za lata 2019 -2021 r. zestawienie k. 96/ Należy w tym miejscu podkreślić z całą stanowczością, iż powyższy stan faktyczny był między stronami - w zakresie koniecznym dla rozstrzygnięcia sprawy - w całości bezsporny, natomiast strony wywodziły z niego odmienne skutki prawne, ta zaś kwestia należy do oceny prawnej zebranego w sprawie materiału dowodowego, czego Sąd dokona poniżej w ramach rozważań prawnych. Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. W kwestii spornej ponownego prawa do świadczenia postojowego wynika ono z ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ((Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 t.j.)- Tarczy antykryzysowej Zgodnie z art. 15zq ust. 1 pkt 1 Tarczy antykryzysowej osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą" - przysługuje świadczenie postojowe. Stosownie do art. 15zq ust. 2 Tarczy antykryzysowej przedmiotowe świadczenie przysługuje osobom zamieszkałym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, jeżeli są: 1) obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej lub 2) posiadającymi prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, lub 3) cudzoziemcami legalnie przebywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle art. 15 zq ust. 3 Tarczy antykryzysowej świadczenie postojowe przysługuje, gdy w następstwie wystąpienia (...)19 doszło do przestoju w prowadzeniu działalności, odpowiednio przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą albo przez zleceniodawcę lub zamawiającego, z którymi została zawarta umowa cywilnoprawna. Mając na uwadze treść art. 15 zq ust. 4 Tarczy antykryzysowej osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą świadczenie postojowe przysługuje, jeżeli rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i: 1) nie zawiesiła prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz jeżeli przychód z prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku oświadczenie postojowe był o co najmniej 15% niższy od przychodu uzyskanego w miesiącu poprzedzającym ten miesiąc; 2) zawiesiła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej po dniu 31 stycznia 2020 r.; 3) nie podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu, chyba że podlega ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 15 zr ust. 1 Tarczy antykryzysowej świadczenie postojowe przysługuje w wysokości 80% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, obowiązującego w 2020 r. nie więcej niż trzykrotnie, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4. W świetle art. 15zt ustawy: 1. Rada Ministrów może, w celu przeciwdziałania (...)19, w drodze rozporządzenia, przyznać ponowną wypłatę świadczenia postojowego, o którym mowa w art. 15zq, dla wszystkich albo niektórych osób, które otrzymały to świadczenie na podstawie art. 15zu, lub przyznać świadczenie postojowe innym osobom, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami (...)19. 2. Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, może ustalać krąg osób, którym przysługuje świadczenie postojowe, poprzez określenie: 1) innych warunków przysługiwania świadczenia postojowego niż wskazane w przepisach art. 15zq:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.