zostały spełnione – powodowie byli konsumentami, nie uzgadniano z nimi indywidualnie postanowień umowy, które kształtują ich prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają ich interesy. Sąd przytoczył też zapisy dyrektywy 93/13 oraz orzecznictwo TSUE. Sąd uznał wprawdzie klauzulę indeksacyjną za określającą podstawowe świadczenia z mowy, jednak wskazał, że postanowienia te nie zostały opisane w sposób jednoznaczny, co także pozwalało na zastosowanie przepisu art.
k.c. i następnych. Sąd Okręgowy wskazał również, że (...) nie sprostał obowiązkowi informacyjnemu w zakresie wymaganym przez art.
Dla rozstrzygnięcia sprawy nie miały znaczenia: późniejsza zmiana prawa bankowego, zawarcie aneksu, rzeczywisty sposób ustalania kursu waluty przez (...), długotrwałe wykonywanie umowy Zdaniem Sądu Okręgowego niedozwolony charakter mają postanowienia umowy w zakresie, w jakim przewiduje zastosowanie kursu kupna waluty z tabeli kursowej obowiązującej w (...) do przeliczenia wypłaconych w złotych środków do (...) oraz wyrażenia w tej walucie salda zadłużenia z tytułu kredytu oraz w zakresie, w jakim przewiduje zastosowanie kursu sprzedaży (...) obowiązującego w (...) na podstawie tabeli kursowej z dnia spłaty z godziny 14:50 do obliczenia wysokości raty spłaty. Powodują one, że kredytobiorca narażony jest na arbitralność decyzji (...), a równocześnie, wobec braku jakichkolwiek kryteriów, nie przysługują mu żadne środki, które pozwoliłyby chociażby na późniejszą weryfikację prawidłowości kursu ustalonego przez (...). Naliczenie spreadu kupna powoduje powiększenie kapitału kredytu bez wyraźnego powiadomienia o tym kredytobiorcy i stanowi de facto prowizję (...), która jednak nie jest wyraźnie wskazywana w treści umowy, a wpływa na wysokość kosztów kredytu. Za znaczące dla rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy uznał też orzecznictwo Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i będące jego rezultatem wpisy w rejestrze klauzul niedozwolonych. Dalej Sąd wskazał, że zgodnie z art.
niedozwolone postanowienie umowne nie wiąże konsumenta. Sankcja tego rodzaju jest specyficzna, bowiem wymaga rozważenia obowiązywania umowy w pozostałym zakresie, po eliminacji postanowień niedozwolonych. Sąd wskazał, że powodowie wyraźnie domagali się unieważnienia umowy i nie ma obawy, że taki skutek (bo do tego de facto prowadzi wyeliminowanie klauzul) będzie dla nich niekorzystny. Sąd I instancji uznał też, że powodowie mają interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy w rozumieniu art. 189 k.p.c., natomiast podstawą żądania w zakresie zapłaty są przepisy art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. i zasada dwóch kondykcji. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia podniesionego przez pozwanego Sąd stwierdził, że termin spełnienia świadczenia wynikającego z istnienia roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia nie jest określony. Nie jest więc możliwe przyjęcie, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Zastosowanie znajduje zatem art. 120 § 1 k.c. zdanie drugie, zgodnie z którym jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu (przedawnienia) rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. Sąd przyjął zatem, że termin przedawnienia najwcześniej może biec od chwili gdy strona powodowa dowiedziała się, że umowa kredytowa, którą zawarła, zawiera klauzule abuzywne, które mogą skutkować jej nieważnością. Strona powodowa wskazała, że o powyższym dowiedziała się po otrzymaniu analizy umowy od swojego pełnomocnika procesowego tj. w dniu 18 lutego 2021 r. (pismo z dnia 26 lipca 2021 r.). W konsekwencji należało uznać, że przedawnienie roszczeń strony powodowej jeszcze nie nastąpiło. O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. O kosztach Sad orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. obciążając przegrywającego pozwanego kosztami w całości i zgodnie z art. 108 k.p.c. nakazując szczegółowe wyliczenie wysokości kosztów procesu referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się wyroku w przedmiotowej sprawie. Sąd wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs 1 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Z wydanym wyrokiem nie zgodziła się strona pozwana, która wywiodła apelację, zaskarżając wyrok w całości, wskazując na naruszenie prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c., art. 227 k.p.c. w zw. z art. 299 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. i art. 235 2 § 1 pkt 2,3 i 5 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. i w zw. z art. 227 k.p.c. oraz prawa materialnego, tj. art.
385 2 k.c. w zw. z art.
353 1 k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c., art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 358 § 2 k.c. w zw. z art. 69 ust. 3 prawa bankowego i w zw. z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13, art. 65 k.c. w zw. z art. 358 § 2 k.c., art. 189 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. i art. 58 § 1 k.c. oraz art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. W związku z powyższymi zarzutami (...) wniósł o zmianę wyroku i oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ponadto w każdym przypadku korzystne dla pozwanego orzeczenie o kosztach postępowania za obie instancje. W odpowiedzi na apelację powodowie wnosili o jej oddalenie. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja pozwanego zasługuje na uwzględnienie. Pomimo tego, że pozwany w swej apelacji nie podniósł zarzutu nieważności postępowania, to jednak należy uznać, że w sprawie zachodzą okoliczności, które uzasadniają twierdzenie o nieważności postępowania przed Sądem Okręgowym, a niektóre z zarzutów wskazują na zasadność uchylenia wyroku. Pozwany i powodowie od początku wnosili o rozpoznanie sprawy na rozprawie, zaskarżony wyrok został jednak wydany na posiedzeniu niejawnym bez przeprowadzenia rozprawy i bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego poza dokumentami. Zatem pozwany słusznie zarzuca w apelacji, że sąd wysnuł odmienne wnioski niż wynikające z zebranego materiału dowodowego – np. skoro istniał dokument, w którym powodowie oświadczyli, że zapoznali się z ryzykiem kursowym, to bez przeciwnego dowodu ustalenie sądu, że powodowie nie znali ryzyka są absolutnie dowolne i niepoparte niczym. Podobnie rzecz się ma w kwestii pouczeń powodów o ryzyku – sąd nie mógł wyciągnąć z materiału dowodowego wniosku o nieprawidłowości pouczeń lub ich niedostateczności, ponieważ w ogóle nie przesłuchał powodów na takie okoliczności. Przede wszystkim jednak Sąd Okręgowy nie mógł zignorować wniosku obu stron o wyznaczenie rozprawy, bowiem w myśl art. 148 1 § 3 k.p.c. rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, jeżeli strona w pierwszym piśmie procesowym złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy, chyba że pozwany uznał powództwo. Choćby w ocenie sądu okoliczności sprawy wskazywały, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, niedopuszczalne jest rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeśli strona w pierwszym piśmie procesowym złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy. Wyjątek stanowi tu okoliczność uznania powództwa (J. Parafianowicz [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie procesowe. Komentarz aktualizowany, red. O. M. Piaskowska, LEX/el. 2022, art. 148 1), które jednak w tej sprawie nie miało miejsca Co prawda w dniu 30 sierpnia 2021 r. z odwołaniem się do treści art. 15 zzs 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych innymi sytuacji kryzysowych, zarządzone zostało przeprowadzone w niniejszej sprawie posiedzenia niejawnego i faktycznie wyrok w sprawie został wydany w dniu 24 stycznia 2022 r. na kolejnym posiedzeniu niejawnym, to jednak, zdaniem Sądu Apelacyjnego, brak jest podstaw do uznania, że zachodziły wskazane w tym przepisie przesłanki, od których zaistnienia uzależniona została możliwość rozpoznania sprawy, w tym samym, wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym. Przepis wskazany w zarządzeniu w brzmieniu obowiązującym od dnia 03 lipca 2021 r., jasno wskazuje przesłanki, których spełnienie uzasadnia zarządzenie przez przewodniczącego przeprowadzenia posiedzenia niejawnego. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Po pierwsze, takie zarządzenie może być wydane jedynie wówczas, gdy nie można przeprowadzić posiedzenia zdalnego. Sąd Okręgowy nie wskazał ani w treści zarządzenia, ani w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku żadnych okoliczności, które mogły świadczyć o tym, że nie można było w dniu 24 stycznia 2022 r. przeprowadzić posiedzenia zdalnego. Po drugie, takie zarządzenie może być wydane jedynie wówczas, gdy przeprowadzenie rozprawy lub posiedzenia jawnego nie jest konieczne. Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie można stwierdzić, że została spełniona również ta druga przesłanka z art. 15 zzs 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych innymi sytuacji kryzysowych. Sąd Okręgowy nie wskazał żadnych okoliczności, które miałyby uzasadniać taki wniosek, wręcz przeciwnie – obie strony domagały się rozpoznania sprawy na rozprawie. W tej sytuacji, nie można uznać, by ww. przepis szczególny dawał podstawy do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym z pominięciem treści art. 148 1 § 3 k.p.c. Tymczasem wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym, pomimo niezaistnienia ku temu ustawowych przesłanek określonych w art. 148 1 k.p.c., prowadzi do nieważności postępowania z uwagi na pozbawienie obu stron procesu możności obrony ich praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c., co stanowi okoliczność uwzględnianą przez sąd odwoławczy z urzędu stosownie do art. 378 § 1 k.p.c. (por. wyrok Sąd Najwyższego z 17 maja 2021 r. II DPUA 1/21, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 14 czerwca 2018 r., I AGa 119/18, tak też E. Stefańska [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Art. 1 - 477
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.