← Polska

VIII GC 268/21

Sygn. akt VIII GC 268/21 UZASADNIENIE W pozwie z 28 października 2020 r. powód M. Ł. wniósł o zasądzenie od pozwanego S. D. kwoty 135.161,71 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 25 czerwca 2020

§ 2k.p.c.

stwierdził brak podstaw do przedłużenia terminu do uiszczenia zaliczki. Pełnomocnik pozwanego wyjaśnił na rozprawie, że jak tylko uzyskał informację o nieuwzględnieniu wniosku o przedłużeniu terminu, to od razu uiścił zaliczkę (zaliczka wpłynęła na rachunek Sądu Okręgowego 5 kwietnia 2022 r.), ponadto zakwestionował zarządzenie Przewodniczącego odmawiające przedłużenia terminu do uiszczenia zaliczki powołując się na orzecznictwo sądów. Następnie odpowiadając na zobowiązanie Przewodniczącego do przedstawienia poglądów orzecznictwa pozwalających przedłużyć termin do uiszczenia zaliczki ponad 2 tygodnie pełnomocnik pozwanego w piśmie procesowym z 10 sierpnia 2022 r. powołał się na wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 23 lutego 2017 r. wydany w sprawie VI Ga 353/16. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu tego wyroku dotyczy jednak całkiem innych zagadnień prawnych niż te, które wystąpiły w rozpoznawanej sprawie. Wyjaśnić bowiem trzeba, że zgodnie z art.

§ 2k.p.c.

(zdanie pierwsze): Przewodniczący wzywa stronę zobowiązaną do wniesienia zaliczki, aby w wyznaczonym terminie nie dłuższym niż dwa tygodnie zapłaciła oznaczoną kwotę (zdanie drugie art.

§ 2k.p.c.

dotyczy strony mieszkającej za granicą, tym samym nie ma zastosowania w niniejszej sprawie). Kluczowe znaczenie dla oznaczenia terminu do uiszczenia zaliczki ma zwrot „nie dłuższy” niż dwa tygodnie. Na tle tak oznaczonego terminu w doktrynie wskazuje się, że jest to „termin sądowy w ramach terminu ustawowego”, a więc może zostać z ważnych przyczyn przedłużony lub skrócony przez przewodniczącego na wniosek strony (art. 166 k.p.c.), ale tylko z uwzględnieniem określonej przez ustawę górnej lub dolnej granicy [por. T. S. (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Komentarz. Art. 1–50539. Tom I, W. 2019]. Oznacza to, że termin do uiszczenia zaliczki wyznaczony na podstawie art.

§ 2k.p.c.

mógłby być przedłużony tylko wówczas, gdyby został oznaczony jako krótszy niż dwutygodniowy, przy czym przedłużenie mogłoby nastąpić tylko o tyle, aby termin ten w ostateczności wynosił dwa tygodnie (przykładowo: termin tygodniowy mógłby zostać przedłużony o tydzień). W rozpoznawanej sprawie termin do uiszczenia zaliczki od razu oznaczony został w maksymalnym dwutygodniowym wymiarze, co w praktyce oznacza, że nie było możliwości jego przedłużenia. Powyższej argumentacji nie obalają rozważania przedstawione przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie w sprawie VI Ga 353/16, jak już bowiem wspomniano nie dotyczą one omawianego zagadnienia. Mając zatem na uwadze, że pozwany uiścił zaliczkę po upływie dwutygodniowego terminu, to czynność ta – zgodnie z art. 167 k.p.c. – jest bezskuteczna. Należy zatem przyjąć, że pozwany nie uiścił zaliczki, co prowadzi do zastosowania w sprawie niniejszej art.

§ 5

k.p.c., zgodnie z którym: w razie nieuiszczenia zaliczki sąd pominie czynność połączoną z wydatkami. Ostatecznie postanowieniem wydanym na rozprawie na 17 listopada 2022 r. Sąd pominął dowód z biegłego sądowego. Konsekwencją zaś pominięcia tego dowodu jest brak możliwości ustalenia, czy zasadne są twierdzenia pozwanego co do tego, że jego wniosek o ogłoszenie upadłości spółki (...)-G. został złożony we właściwym czasie oraz co do tego, że w razie jego złożenia we wcześniejszym właściwym terminie M. Ł. nie uzyskałby zaspokojenia swojej wierzytelności w całości lub w części, a także ustalenia nieistnienia przesłanek do ogłoszenia upadłości spółki w latach 2014-

  1. Wobec nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego pozwany nie udowodnił zatem faktów, w oparciu o które podnosił zarzuty z art. 299 § 2 k.s.h., powołując się na występujące w sprawie – jego zdaniem – przesłanki egzoneracyjne. Wobec braku dowodu z opinii biegłego sądowego możliwe było jednak przytoczenie faktów wynikających z zaoferowanego przez stronę pozwaną materiału dowodowego w postaci m.in. sprawozdania finansowego i sprawozdania zarządu z działalności za rok 2015, rachunku zysków i strat za okres 1.01.2017 r. - 15.08.2017 r., bilansu za rok 2017, sprawozdań finansowych za rok 2016, 2017, 2018, oraz wyciągów z rachunków. W oparciu o te dowody stwierdzić należy, że sytuacja finansowa spółki (...)-G. kształtowała się w latach 2015 - 2018 następująco: - w roku obrotowym 2015 osiągnęła przychody 218.635,49 zł notując stratę 121.995,57 zł, stan aktywów obrotowych spółki wynosił 28.226,76 zł, - w roku obrotowym 2016 osiągnęła przychody 86.340,60 zł notując stratę 11.673,04 zł, - za okres od 1 stycznia 2017 r. do 15 sierpnia 2017 r. osiągnęła przychody 71.712, 90 zł notując stratę 107.826,60 zł; stan aktywów obrotowych spółki wynosił 27.544,02 zł, - za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. osiągnęła przychody 71.712,90 zł notując stratę 111.567,67 zł, - w roku obrotowym 2018 r. nie osiągnęła przychodu notując stratę w wysokości 11.948,51 zł. Odnotować również należy, że 24 sierpnia 2017 r. spółka (...)-G. wniosła o ogłoszenie swojej upadłości, zaś postanowieniem z 30 października 2017 r. Sąd oddalił ten wniosek wskazując w uzasadnieniu, że dłużnik stał się niewypłacalny, najstarsze zobowiązania pochodzą bowiem z czerwca 2011 r., jednakże majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania, toteż zaistniała negatywna przesłanka ogłoszenia upadłości. Dowody te korespondują z zeznaniami świadka A. P. oraz z zeznaniami samego pozwanego, z których wynika, że spółka zbyła cały swój majątek ruchomy (autobusy oraz samochód osobowy F. (...)) w 2014 i 2015 roku. Z zeznań przesłuchanych osób wynika również, że w dacie objęcia przez pozwanego funkcji prezesa zarządu (w lutym 2013 r. ) wierzycielem spółki był Z. D., a jego wierzytelność wynosiła około 30.000 zł. Z kolei zobowiązania spółki wobec M. Ł. powstały w latach 2011–
  2. Natomiast spis wierzycieli spółki załączony do wniosku o ogłoszenie upadłości wskazuje, że na dzień 24 sierpnia 2017 r. wierzytelność pracownika M. Ł. wynosi 123.542,38 zł, wierzytelność Z. D. 27.552 zł, wierzytelności Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o. wyrażają się drobnymi kwotami: 369 zł, 184,50 zł, 153,14 zł, podobnie jak wierzytelność A. P. – 200 zł. Wobec zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdzić zatem można, iż do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki (...)-G. nie doszło w terminie. Świadczy o tym fakt, że wg Sądu upadłościowego najstarsze zobowiązania spółki pochodzą z czerwca 2011 r. (a wobec powoda pochodziły z okresu od września 2011 r. do lutego 2014 r.), sprzed 2013 r. pochodzi też wierzytelność Z. D.. Z powyższego można wnioskować, że już w momencie objęcia przez pozwanego funkcji członka zarządu, tj. w lutym 2013 r., istniały podstawy do ogłoszenia upadłości spółki. Podkreślenia wymaga, że w dacie tej spółka posiadała jeszcze autobusy i samochód osobowy oraz prowadziła aktywną działalność gospodarczą, tym samym można domniemywać, że ogłoszenie upadłości w okresie od lutego 2013 r. do końca 2014 r. pozwoliłoby na zaspokojenie wierzytelności M. Ł. w całości bądź w znacznej części. Podkreślenia wymaga zarazem, że wierzytelności M. Ł. - jako wynikające ze stosunku pracy - podlegały zaspokojeniu z funduszów masy upadłości przed wierzytelnościami takich podmiotów jak Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o., Z. D. czy A. P.. W skład masy upadłości wchodziłyby przy tym środki uzyskane ze sprzedaży majątku ruchomego spółki. Nawet gdyby wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w 2015 r., kiedy to spółka osiągnęła przychody w kwocie 218.635,49 zł notując stratę w wysokości 121.995,57 zł, a stan aktywów obrotowych spółki wynosił 28.226,76 zł, czy też w 2016 r., kiedy to przychody spółki wyniosły 86.340,60 zł - to wnioskować można, że M. Ł. miałby możliwość zaspokojenia swoich wierzytelności w całości bądź przynajmniej w części. Dodać jeszcze trzeba, że z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie wydanego w sprawie VI P 31/140 wynika, iż M. Ł. skierował do pozwanej spółki wezwanie do zapłaty dochodzonej pozwem kwoty już w 2014 roku. Zatem od 2014 r. pozwany jako prezes zarządu spółki (...) C.-G. miał wiedzę o wszystkich ostatecznie powstałych wierzytelnościach M. Ł.. Co należy podkreślić art. 299 2 k.s.h. zakładając możliwość uniknięcia odpowiedzialności przez członków zarządu wobec wierzyciela wprowadza domniemanie winy członka zarządu, zaś uwolnienie się od tej odpowiedzialności może nastąpić, jeżeli zdoła on udowodnić co najmniej jedną ze wspomnianych przesłanek egzoneracyjnych, określonych w art. 299 § 2 k.s.h. Domniemanie winy członka zarządu polega na możliwości postawienia członkowi zarządu zarzutu doprowadzenia do bezskuteczności egzekucji. Z przedstawionych wyżej faktów wynika, że taki zarzut można postawić pozwanemu S. D.. Na podkreślenie zasługuje, że sam pozwany przyznał, iż świadomie nie zaspokajał wierzytelności M. Ł. regulując zarazem wierzytelności innych podmiotów, pozostawał bowiem w przekonaniu, że wierzytelności M. Ł. nie istnieją, zaś wytoczone przez M. Ł. powództwo zostanie w ostateczności oddalone. W takim przeświadczeniu utwierdzał pozwanego fakt, że Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie oddalił powództwo innego pracownika spółki - (...), zaś w przypadku M. Ł. wprawdzie Sąd Okręgowy w Szczecinie jako Sąd pierwszej instancji powództwo tego pracownika uwzględnił, ale w międzyczasie zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego, w oparciu o który pozwany wnioskował, że z całą pewnością wyrok w sprawie M. Ł. zostanie zmieniony. Tak się jednak nie stało, Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił bowiem apelację pozwanej spółki odnosząc się zarazem do wyroku Trybunału Konstytucyjnego i przedstawiając argumenty, z powodu których nie miał on wpływu na rozstrzygnięcie. Mimo tego orzeczenia pozwany twierdzi, że nadal był przeświadczony o wygraniu sprawy, tym razem przed Sądem Najwyższym na skutek złożonej skargi kasacyjnej. Pozwany podkreślał zarazem, że Sąd Apelacyjny w Szczecinie wstrzymał wykonalność wyroku, tym samym pozwana spółka - zdaniem pozwanego - nie miała obowiązku regulowania należności wobec M. Ł. mimo tego, że zostały stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu. Takie stanowisko nie uzasadnia jednak braku winy po stronie pozwanego w doprowadzeniu do bezskuteczności egzekucji wierzytelności M. Ł.. O istnieniu tych wierzytelności pozwany dowiedział się z wezwania do zapłaty pochodzącego z 2014 roku, zarazem niczym nie poparta była pewność pozwanego o ostatecznym wygraniu przez reprezentowaną przez niego spółkę sprawy sądowej wytoczonej przez M. Ł.. Trybunał Konstytucyjny wydał wskazywany przez pozwanego wyrok dopiero 24 listopada 2016 r., przy czym nawet wydanie tego wyroku nie oznaczało automatycznego wygrania sprawy przez spółkę zarządzaną przez pozwanego. Z kolei wyrok Sądu Rejonowego w sprawie innego pracownika wydany został dopiero 13 grudnia 2016 r., zarazem w oparciu o jednostkowy wyrok Sądu Rejonowego trudno mówić o ugruntowanej linii orzeczniczej. Całkowicie chybione są zarzuty dotyczące wstrzymania przez Sąd Apelacyjny wykonania prawomocnego orzeczenia z uwagi na złożenie skargi kasacyjnej. Sąd drugiej instancji na wniosek dłużnika (w tym przypadku spółki zarządzanej przez pozwanego) może bowiem wstrzymać wykonanie swego orzeczenia do czasu ukończenia postępowania kasacyjnego, oznacza to jednak tyle, że wierzyciel (w tym przypadku M. Ł.) nie będzie mógł prowadzić egzekucji, nie oznacza to natomiast zakazu zaspokojenia wierzyciela przez dłużnika. Jak już wspomniano rozstrzygnięcie takie następuje na wniosek dłużnika i to on ponosi odpowiedzialność za niespełnienie świadczenia stwierdzonego prawomocnym wyrokiem (m.in. obciążają go biegnące mimo uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonalności orzeczenia odsetki za opóźnienie). Dodać też trzeba, że dłużnik może spełnić swoje świadczenie mimo takiego orzeczenia Sądu drugiej instancji, np. płacąc z zastrzeżeniem zwrotu, co więcej dłużnik składając skargę kasacyjną może złożyć tzw. wniosek restytucyjny (art. 415 k.p.c.). Tym samym podkreślić trzeba, że niespełnienie świadczenia M. Ł. przy jednoczesnym spełnianiu świadczeń pieniężnych innych dłużników było autonomiczną decyzją pozwanego jako prezesa zarządu (...) sp. z o.o. i to on ponosi odpowiedzialność za skutki tej decyzji. Powyższe rozważania pozwalają zatem na uznanie, że strona powodowa z uwagi na to, że pozwany nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki (...)-G. jako członek jej zarządu, poniosła szkodę z uwagi na bezskuteczność egzekucji z majątku spółki wierzytelności stwierdzonych wymienionymi w pozwie tytułami wykonawczymi. Szkoda ta mogłaby nie powstać bądź być mniejsza w razie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki (...)-G. we właściwym terminie, co nie nastąpiło. Rzeczona szkoda obejmuje niezaspokojone przez spółkę zobowiązania stwierdzone tytułami wykonawczymi. W orzecznictwie i doktrynie powszechnie jest aprobowane (przy założeniu odszkodowawczej odpowiedzialności członków zarządu), że odpowiedzialność z art. 299 § 1 k.s.h. obejmuje także koszty procesu prowadzonego przeciwko spółce, jak również koszty postępowania egzekucyjnego [tak: A. K., Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki z o.o., W. 2009, s. 83; wyrok SN z 16.03.2007 r. w sprawie III CSK 404/06, Prawo Spółek z 2008 r., Nr 4, s. 58; wyrok SN z 8.03.2007 r. w sprawie III CSK 352/06, Prawo Spółek z 2008 r., Nr 4, s. 58; wyrok SA w Katowicach z 4.07.2006 r. w sprawie I ACa 341/06, OSA w K. z 2006 r., Nr 4, poz. 9]. Odpowiedzialność ta obejmuje także odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia przez spółkę, przy czym podkreśla się, że w ewentualnym procesie przeciwko członkowi zarządu powinny być one skapitalizowane [tak A. K., w: A. M., A. K., Odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o., W. 2006 s. 68; A. K., Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki z o.o., W. 2009, s. 81]. Strona powodowa domaga się w niniejszej sprawie odszkodowania, które obejmuje właśnie należność główną zasądzoną tytułem wykonawczym, koszty postępowań sądowych i egzekucyjnych oraz odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia przez spółkę. Od tak wyliczonego odszkodowania powódka dochodzi zasądzenia - od pozwanego członka zarządu - odsetek za opóźnienie w spełnieniu jego świadczenia, liczonych od daty złożenia pozwu. Powództwo o zapłatę należności głównej zasądzonej tytułem wykonawczym jest uzasadnione w całości, po części niezasadne okazało się jednak roszczenie o zapłatę odsetek liczonych od daty złożenia pozwu oraz kosztów postępowań egzekucyjnych. Jak już wspomniano pomiędzy szkodą wierzyciela (niewyegzekwowaniem od dłużnej spółki należności z uwagi na bezskuteczność egzekucji) a zawinionym działaniem członka zarządu, które doprowadziło do powstania szkody, istnieć winien związek przyczynowy. W tak rozumianym związku przyczynowym pozostają koszty procesu sądowego, koszty postępowania w sprawie nadania klauzuli wykonalności oraz postępowania egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie wymienione one zostały w piśmie procesowym z 13 grudnia 2021 r. i wynoszą łącznie 11.702,94 zł. Jednakże w związku przyczynowym z zawinionym działaniem członka zarządu spółki (...)-G. pozostają jedynie koszty wynoszące 10.119,80 zł (oddalone zostało natomiast powództwo o zasądzenie w całości kosztów postępowania egzekucyjnego w sprawie Km 2578/19, których powódka dochodzi w wysokości: 1.350 zł - koszty zastępstwa prawnego i 227,07 zł - koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji oraz w niewielkiej części wynoszącej 6,07 zł powództwo o zasądzenie kosztów postępowania egzekucyjnego w sprawie Km 98/19 ustalone postanowieniem z 14 maja 2019 r., ponieważ w tej części koszty te zostały zapłacone przez dłużnika, czego powódka nie uwzględniła formułując żądanie pozwu). Powództwo zostało więc oddalone w zakresie kwoty 1.583,14 zł. Kwota przyznana wierzycielowi M. Ł. przez komornika sądowego w sprawie Km 2578/19 nie stanowi szkody M. Ł. pozostającej w związku przyczynowym z zawinionym działaniem pozwanego prezesa zarządu spółki (...) C.-G.. Wyjaśnienia wymaga bowiem, że M. Ł. wystąpił z wnioskiem o wszczęcie egzekucji 15 stycznia 2019 r. (sprawa Km 98/19) na podstawie dwóch tytułów wykonawczych: wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 22 czerwca 2017 r. (III APa 1/17) oraz wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z 28 czerwca 2016 r. (VI 31/14). Krótko po tym wierzyciel wystąpił z wnioskiem o wszczęcie egzekucji na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z 6 listopada 2017 r. w sprawie VI P31/14 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności 21 stycznia 2019 r. (sprawa Km 287/19), czego nie mógł uczynić składając poprzedni wniosek, nie dysponował bowiem wówczas jeszcze klauzulą wykonalności (pierwszy wniosek został złożony 15 stycznia, klauzula na postanowienie dotyczące kosztów została nadana 21 stycznia). Oba te postępowania egzekucyjne zostały umorzone postanowieniami 14 maja 2019 r., zaś koszty tych postępowań stanowią szkodę M. Ł. pozostającą w związku przyczynowym z zawinionym działaniem członka zarządu spółki (...)-G.. Następnie wierzyciel złożył raz jeszcze wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w oparciu o wszystkie 3 tytuły egzekucyjne (sprawa Km 2578/19). Z akt sprawy w niniejszej nie wynika data złożenia tego wniosku, jednakże pierwsze pismo w tej sprawie egzekucyjnej pochodzi z 16 sierpnia 2019 r. Strona powodowa nie wyjaśniła, dlaczego wszystkie czynności egzekucyjne nie zostały przeprowadzone w sprawach Km 98/19 i Km 287/19, czy istniały ku temu jakiekolwiek przeszkody, czy istniała realna potrzeba wytaczania kolejnego postępowania egzekucyjnego (co wygenerowało kolejne koszty egzekucyjne), czy też możliwe było przeprowadzenie wszystkich czynności egzekucyjnych w ramach pierwotnie prowadzonych postępowań. Co do zasady - o ile komornik nie przeprowadzi wszystkich czynności egzekucyjnych i przedwcześnie umorzył postępowanie egzekucyjne - to wierzyciel winien złożyć zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a nie kolejny wniosek o wszczęcie egzekucji. Można sobie oczywiście wyobrazić sytuację, w której kolejny wniosek jest uzasadniony okolicznościami, strona powodowa w niniejszym procesie żadnych faktów w tym względzie jednak nie przytoczyła. Na tej podstawie przyjąć należało, że koszty postępowania egzekucyjnego w sprawie Km 2578/19 nie pozostają w związku przyczynowym z zawinionym działaniem członka zarządu spółki (...)-G.. Ostatecznie zatem z tytułu kosztów postępowań sądowych i egzekucyjnych zasądzona została kwota 10.119,80 zł (w tym koszty postępowań egzekucyjnych wynoszące 1.810,17 zł), powództwo zostało natomiast oddalone w zakresie kwoty 1.583,14 zł (1.350 + 227,07 + 6,07). Uzasadnione okazało się natomiast roszczenie o zapłatę odszkodowania obejmującego skapitalizowane odsetki spółki w wysokości 38.273,13 zł. Dla jasności dalszego wywodu należy wyjaśnić w tym miejscu, że przyjmując podgląd o odszkodowawczym charakterze odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością rozróżnić należy odsetki stanowiące zobowiązanie spółki i odsetki stanowiące zobowiązanie członka zarządu: - odsetki stanowiące zobowiązanie spółki za opóźnienie w zapłacie składają się na szkodę powoda w sprawie przeciwko członkowi zarządu z art. 299 § 1 k.s.h., tym samym stanowią jeden z elementów kwoty głównej żądania, a podstawą prawną roszczenia odszkodowawczego (w skład którego wchodzą te odsetki) jest art. 299 § 1 k.s.h.; - odsetki za opóźnienie stanowiące zobowiązanie członka zarządu w sprawie z art. 299 § 1 k.s.h. mogą być naliczane od dnia, w którym członek zarządu pozostaje w opóźnieniu w zapłacie odszkodowania (w skład którego mogą wchodzić również odsetki spółki, o ile zostaną doliczone do roszczenia odszkodowawczego powoda), podstawą prawną ich dochodzenia jest art. 481 § 1 k.c., termin spełnienia roszczenia odszkodowawczego nie jest jednak oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, określany jest więc zgodnie z art. 455 k.c., co oznacza, że odsetki stanowiące zobowiązanie członka zarządu za opóźnienie w zapłacie odszkodowania mogą być dochodzone od dnia wskazanego w wezwaniu do zapłaty. Powyższe rozróżnienie precyzyjnie naświetlił Sąd Najwyższy wyroku z dnia 25 maja 2016 r. (V CSK 579/15), gdzie w uzasadnieniu - prezentując dotychczasową linię orzeczniczą - wyjaśnił, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż odpowiedzialność członków zarządu na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. obejmuje nie tylko niewyegzekwowaną wierzytelność w jej nominalnej wysokości, ale także należne od spółki z o.o. odsetki za opóźnienie w spłacie tej należności (por. uchwała SN z 7 grudnia 2006 r., III CZP 118/06). Sąd Najwyższy w sprawie V CSK 579/15 podzielił wyrażony w piśmiennictwie prawniczym pogląd, że w ramach odszkodowania przewidzianego w art. 299 § 1 k.s.h. niezaspokojony wierzyciel spółki z o.o. może dochodzić odsetek należnych od spółki z o.o. nie tylko do chwili do chwili, kiedy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, ale także za dalszy okres, tj.: od chwili powstania roszczenia odszkodowawczego do chwili zażądania od członków zarządu spółki z o.o. zapłaty jej długów. W tym bowiem czasie na skutek niezaspokojenia roszczenia przez spółkę zakres szkody, za którą członkowie zarządu spółki z o.o. ponoszą odpowiedzialność, ulega zwiększeniu. Niewyegzekwowane od spółki odsetki za zwłokę lub opóźnienie dochodzone w ramach odszkodowania dochodzonego na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. powinny być zsumowane i wyrażone kwotowo (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2002 r., IV CKN 793/00, z dnia 21 maja 2004 r., III CK 55/03, z dnia 22 czerwca 2005 r., III CK 678/04, i z dnia 18 maja 2011 r., III CSK 228/10). W sprawie V CSK 579/15 Sąd Najwyższy dalej argumentował, że niezaspokojonemu w postępowaniu egzekucyjnym wierzycielowi spółki z o.o. przysługują także od członków zarządu odpowiadających na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. odsetki na podstawie art. 481 k.c. za opóźnienie w spełnieniu świadczenia odszkodowawczego przewidzianego w art. 299 § 1 k.s.h., przy czym odsetek przysługujących na podstawie art. 481 k.c. nie można utożsamiać z odsetkami za opóźnienie w nieterminowym uiszczeniu długu przez samą spółkę. Przysługujące na podstawie art. 481 k.c. odsetki mogą być dochodzone przez wierzyciela spółki od członków jej zarządu za opóźnienie, tj. od dnia wymagalności tego odszkodowania (por. m.in. uchwała SN z 7 grudnia 2006 r., III CZP 118/06, wyroki SN z 16 października 1998 r., III CKN 650/07 i z 21 maja 2004 r., III CK 55/03). Ustalenie daty, od której należą się wierzycielowi spółki od członków zarządu odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego na podstawie art. 481 k.c. od kwoty odszkodowania z tytułu odpowiedzialności odszkodowawczej z art. 299 k.s.h., powinno nastąpić z uwzględnieniem unormowania art. 455 k.c. Termin wykonania tego zobowiązania nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, powinno ono zostać spełnione niezwłocznie po wezwaniu członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do jego wykonania. Zatem przewidziane w art. 481 k.c. odsetki za opóźnienie spełnienia świadczenia pieniężnego przez członków zarządu należą się od chwili wymagalności roszczenia ustalonej stosownie do art. 455 k.c. Przekładając na grunt niniejszej sprawy powyższe rozważania prawne wskazać trzeba, że składową roszczenia odszkodowawczego M. Ł. jest m.in. kwota skapitalizowanych odsetek (38.273,13 zł), zasądzonych wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie w sprawie VI P 31/14 od spółki (...)-G.. Wierzyciel wezwał S. D. do zapłaty tych odsetek w piśmie z 17 czerwca 2020 r. Zauważyć jednakże trzeba, że w piśmie tym M. Ł. wezwał do zapłaty kwoty 79.894,10 zł tytułem należności głównej (jest to kwota zasądzona z tytułu ryczałtów za noclegi, wezwanie do zapłaty nie obejmuje zatem dochodzonej w niniejszej sprawie zasądzonej tytułem egzekucyjnym kwoty 5.291,55 zł z tytułu diet), ponadto wezwał do zapłaty skapitalizowanych odsetek w kwocie 43.085,07 zł zsumowanych odsetek na dzień 17 czerwca 2020 r., zaś w niniejszym procesie domaga się zapłaty odsetek skapitalizowanych na dzień stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, to jest na dzień 14 maja 2019 r. (żądając z tego tytułu kwoty w niższej niż w wezwaniu do zapłaty, tj. 38.273,13 zł). Po zweryfikowaniu tego żądania (to jest wyliczeniu przez Sąd skapitalizowanych odsetek od dat wskazanych w wyroku Sądu Okręgowego od kwot obejmujących ryczałty za noclegi do dnia 14 maja 2019 r.) roszczenie to należy uznać za uzasadnione, odsetki te wynoszą bowiem nawet więcej od żądanej kwoty, tj. 41.560,10 zł. Łącznie zasądzona w niniejszym procesie kwota odszkodowania wynosi zatem 133.578,57 zł (85.185,64 zł +38.273,13 zł +10.119,80 zł). Od kwoty tej przysługują powódce odsetki za opóźnienie podstawie art. 481 § 1 k.c., począwszy od dnia wyznaczonego zgodnie z art. 455 k.c. Jak już wspomniano w wezwaniu do zapłaty z 17 czerwca 2020 r. M. Ł. wezwał pozwanego do zapłaty odszkodowania w terminie 7 dni żądając dochodzonej pozwem kwoty z pominięciem części należności głównej, tj. kwoty 5.291,55 zł zasądzonej z tytułu diet, tym samym wezwanie do zapłaty z 17 czerwca 2020 r. zgodnie z art. 455 k.c. wyznacza datę zasądzenia odsetek w odniesieniu do kwoty 128.287,02 zł. Odsetki te zostały zasądzone od 2lipca 2020 r., brak jest bowiem dowodu wskazującego na datę doręczenia pozwanemu wezwania do zapłaty z 17 czerwca 2020 r., jednakże odpowiedź na to wezwanie pochodzi z 24 czerwca 2020 r. i tą datę uznano jako datę doręczenia wezwania, świadczenie powinno być spełnione w terminie siedmiodniowym, tj. do 1 lipca 2020 r., odsetki zasądzono zatem od 2 lipca 2020 r. Natomiast za wezwanie do zapłaty kwoty 5.291,55 zł należało uznać pozew w niniejszej sprawie, doręczony pozwanemu 17 września 2021 r., świadczenie powinno być spełnione w terminie siedmiodniowym, tj. do 24 września 2021 r., odsetki zasądzono zatem od tej kwoty od 25 września 2021 r. W pozostałym zakresie roszczenie o zapłatę odsetek zostało oddalone. Stan faktyczny w sprawie ustalono na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dowodów z dokumentów, których prawdziwość oraz autentyczność nie budziła wątpliwości, jak również nie zostały one zakwestionowane przez strony postępowania. Ponadto Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o zeznania świadka A. P. i dowód z przesłuchania pozwanego. Z przyczyn opisanych we wcześniejszej części rozważań pominięty został dowód z opinii biegłego sądowego powołany przez stronę pozwaną. Wiarygodne okazały się zeznania świadka A. P. jak również fakty przedstawione przez pozwanego podczas zeznań w charakterze strony. Zarówno świadek, jak i pozwany, przedstawili korespondujące ze sobą fakty, które pozostawały spójne z dowodami z dokumentów oraz uzupełniały się wzajemnie, tworząc koherentną całość. Nie było żadnych podstaw, aby zeznaniom tym odmówić wiarygodności. O kosztach procesu rozstrzygnięto stosownie do art. 108 § 1 k.p.c. pozostawiając szczegółowe wyliczenie tych kosztów, w tym kosztów Skarbu Państwa, referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się wyroku przy założeniu, że powódka wygrała postępowanie w 98,8%.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.