k.p.c., w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji albo stwierdzenia stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, jeżeli podstawę do wydania decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenie komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i odwołanie od decyzji opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia, sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji albo stwierdzenia stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, które powstały po dniu złożenia odwołania od tej decyzji. W tym przypadku sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie. Kognicja sądu w zakresie kontroli decyzji organu rentowego doznaje istotnego wyjątku w przypadkach wskazanych w treści art.
k.p.c., który obliguje Sąd do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do rozpoznania organowi rentowemu w przypadku ujawnienia się nowej okoliczności dotyczącej stanu zdrowia ubezpieczonego, wpływającej na możność przyznania określonego świadczenia, po wydaniu decyzji przez ZUS, a przed zakończeniem postępowania sądowego. Warto zwrócić przy tym uwagę na fakt, że w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego wykładnia pojęcia „nowa okoliczność” kształtuje się niejednolicie. W wyroku z dnia 12 stycznia 2012 roku Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż „nowe okoliczności” to schorzenia istniejące przed wydaniem decyzji, lecz wykazane przez ubezpieczonego dopiero po wniesieniu odwołania do sądu albo ujawnione na podstawie badań lekarskich w trakcie postępowania sądowego i których nie oceniał ani lekarz orzecznik, ani komisja lekarska organu rentowego. Jeśli ujawnią się one w postępowaniu przed sądem I instancji, sprawa „wraca” na etap postępowania przed organem rentowym po to zasadniczo, aby organy orzecznicze ZUS mogły dokonać ponownej oceny stanu zdrowia z ich uwzględnieniem /por. uzasadnienie wyroku SN z dnia 12 stycznia 2012 roku, II UK 79/11, opubl. MoPr 2012 nr 5, str. 261/. W wyroku z dnia 17 stycznia 2012 roku Sąd Najwyższy uznał zaś, iż art.
znajduje zastosowanie nie tylko wtedy, gdy nowa okoliczność istniała (dotyczyła stanu zdrowia) już w dacie wydania zaskarżonej decyzji rentowej (por. wyrok SN z dnia 16 maja 2008 roku, I UK 385/07, OSNP 2009/17-18/240), ale także wtedy, gdy powstała - w kontekście wymagającym zbadania jej jako „nowości” dotyczącej stwierdzenia „potencjalnej” niezdolności do pracy - po dniu złożenia odwołania od zaskarżonej decyzji, ale przed wydaniem wyroku przez Sąd pierwszej instancji /por. wyrok SN z dnia 17 stycznia 2012 roku, I UK 190/11, L./. Tożsamy pogląd wyrażony został w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2012 roku, zgodnie z którym art.
jest wyjątkiem od zasady, według której Sąd pierwszej instancji kontroluje tylko stan rzeczy - faktyczny i prawny - istniejący w chwili wydania decyzji przez organ rentowy. Wyjątek ten przewiduje możliwość uchylenia przez Sąd decyzji organu rentowego, przekazania sprawy do rozpoznania (i ewentualnego wydania nowej decyzji) organowi rentowemu, z jednoczesnym umorzeniem postępowania sądowego. Jest to możliwe wówczas, gdy w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji doszło do ujawnienia się nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, które powstały po dniu złożenia odwołania od tej decyzji. Ujawnienie się tego rodzaju nowych okoliczności może wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Muszą one jednak ujawnić się przed zamknięciem rozprawy w tym sądzie. Inaczej mówiąc, w sprawie o stwierdzenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy możliwe jest uchylenie decyzji organu rentowego i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, jednak tylko wtedy, gdy zmiana w stanie zdrowia wnioskodawcy wpływająca na stwierdzenie jego niezdolności do pracy nastąpiła do chwili zamknięcia rozprawy przed sądem pierwszej instancji /por. wyrok SN z dnia 11 maja 2012 roku, I UK 411/11, L./. W toku postępowania sądowego wnioskodawca przedłożył dokumentację medyczną obejmującą kartę informacyjną z leczenia szpitalnego przebytego w okresie od dnia 27 października 2022 roku do dnia 29 października 2022 roku. Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż hospitalizacja, w tym zabieg operacyjny, którym został poddany M. M., miały miejsce już po przeprowadzeniu postępowania orzeczniczego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wymieniona dokumentacja nie była zatem badana ani przez Lekarza Orzecznika w dniu 12 lipca 2022 roku, ani Komisję Lekarską w dniu 10 sierpnia 2022 roku. Mając na względzie powyższe, nie ulega wątpliwości, że nowe okoliczności medyczne związane z pobytem M. M. w szpitalu i jednocześnie mające znaczenie przy ocenie stopnia jego niezdolności do pracy ujawniły się dopiero na etapie postępowania przed Sądem, natomiast już po dokonaniu oceny stanu zdrowia skarżącego przez organ rentowy i po złożeniu przez niego odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Oznacza to, iż w toku postępowania doszło do zasadniczej zmiany w stanie zdrowia odwołującego, która przemawia za potrzebą ponownej weryfikacji dotychczasowych ustaleń w zakresie istnienia u M. M. zdolności do pracy. Nie można przy tym pominąć, iż w opiniach lekarskich Lekarza Orzecznika oraz Komisji Lekarskiej znalazły się adnotacje o planowanym w stosunku do wnioskodawcy leczeniu operacyjnym w październiku 2022 roku, a ww. zmiana stanu zdrowia nastąpiła krótko po wydaniu spornej decyzji i złożeniu środka zaskarżenia. Mając na względzie wszystkie okoliczności niniejszej sprawy oraz poczynione rozważania prawne, Sąd na podstawie art.
w punkcie 1 sentencji postanowienia uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi w Ł., natomiast w punkcie 2 sentencji postanowienia umorzył postępowanie w sprawie. I.S.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.