← Polska

XXVI GC 812/21

Sygn. akt XXVI GC 812/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lipca 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVI Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący – SSO Emilia Szczurowska Protokola

§ 9ust.

1 Rozporządzenia). Rozporządzeniem Rady Ministrów z 10 kwietnia 2020 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, do dnia 19 kwietnia 2020 roku ustanowiono czasowe ograniczenie prowadzenia przez przedsiębiorców ww. działalności związanej z prowadzeniem usług hotelarskich. Ograniczenia te polegały na całkowitym zakazie prowadzenia działalności, z wyłączeniem realizacji usług polegających na zapewnieniu miejsca zakwaterowania dla ww. osób jak w Rozporządzeniu z 31 marca 2020 roku (§ 8 ust. 1 pkt.

§ ust. 1 pkt. 2 Rozporządzenia). Rozporządzeniem Rady Ministrów z 19 kwietnia 2020 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, do odwołania ustanowiono czasowe ograniczenie prowadzenia przez przedsiębiorców działalności związanej z prowadzeniem ww. usług hotelarskich, które miało charakter całkowity, z wyłączeniem realizacji usług, polegających na zapewnieniu miejsca zakwaterowania dla ww. osób jak w Rozporządzeniu z 10 kwietnia 2020 roku, a także dla pacjentów i ich opiekunów, jeżeli konieczność zakwaterowania wynika z warunków określonych dla danego świadczenia opieki zdrowotnej (§ 8 ust.

§ 9ust.

1 pkt. 2 Rozporządzenia). Rozporządzeniem Rady Ministrów z 2 maja 2020 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii do dnia 3 maja 2020 roku ustanowiono czasowe ograniczenie prowadzenia przez przedsiębiorców działalności związanej z prowadzeniem przedmiotowych usług hotelarskich, a ograniczenia te polegały na całkowitym zakazie prowadzenia działalności (§ 7 ust. 2 pkt.

§ 8ust.

3 pkt. 1 Rozporządzenia). W Rozporządzeniu Rady Ministrów z 16 maja 2020 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii zniesiono w istotnym zakresie ograniczenia prowadzenia przez przedsiębiorców działalności w postaci usług hotelarskich. Jak wynika z § 7 ust. 3 tego Rozporządzenia prowadzenie tej działalności było dopuszczalne, z wyłączeniem jednakże o działalność o której mowa w 1) w ust. 1 pkt. 1 (tj. m.in. działalności polegającej na organizacji, promocji lub zarządzaniu imprezami, takimi jak targi, wystawy, kongresy, konferencje, związanej ze sportem, rozrywkowej i rekreacyjnej, w szczególności polegającej na prowadzeniu miejsc spotkań, klubów, w tym klubów tanecznych i klubów nocnych, oraz basenów, siłowni, klubów fitness, sal zabaw i parków rozrywki, z wyłączeniem działalności przewodników górskich), 2) w ust. 1 pkt. 2 (tj. działalność polegającej m.in. na przygotowywaniu i podawaniu posiłków i napojów gościom siedzącym przy stołach lub gościom dokonującym własnego wyboru potraw z wystawionego menu, spożywanych na miejscu, związanej z konsumpcją i podawaniem napojów, związanej z prowadzeniem kasyn, z wyłączeniem kasyn internetowych), wykonywanej na terenie prowadzenia usług hotelarskich; przepis ust. 4 stosuje się (§ 7 ust. 3 Rozporządzenia).2 W kolejnych dwóch Rozporządzeniach Rady Ministrów z 29 maja 2020 roku oraz 19 czerwca 2020 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii również uznano za dopuszczalne co do zasady prowadzenie przez przedsiębiorców działalności w postaci usług hotelarskich, przy zastosowaniu jednakże określonych w tychże Rozporządzeniach ograniczeń. niesporne Na skutek ogłoszenia najpierw stanu epidemicznego, a następnie epidemii oraz wprowadzenia przez władze publiczne powyższych ograniczeń i zakazów, wynajmująca od (...) sp. z o.o. sp. k. ww. nieruchomość w R. przy ulicy (...) spółka (...) sp. z o.o. z siedzibą w W., była pozbawiona w czasie ich obowiązywania całkowicie lub częściowo możliwości prowadzenia w tej nieruchomości dotychczasowej działalności w postaci usług hotelarskich. Ogłoszony stan epidemiczny a następnie stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 spowodował znaczący spadek obrotów i przychodów w całej branży hotelarskiej, a także m.in. w branży gastronomicznej, w tym w lokalu gastronomicznym. W związku z powyższą sytuacją, w dniu 30 kwietnia 2020 roku pomiędzy ww. spółkami (...) sp. z o.o. sp. k. oraz (...) sp. z o.o. zawarta została przed notariuszem umowa zmieniająca pierwotną umowę najmu, na mocy której czynsz najmu nieruchomości przy ulicy (...) w R. na okres 3 miesięcy tj. od kwietnia do czerwca 2020 roku został obniżony do kwoty 10 600 złotych miesięcznie, tj. o kwotę 95 400 złotych miesięcznie, co łącznie daje kwotę 286 200 złotych (106 000 zł – 10 600 zł = 95 400 zł x 3 = 286 200 zł). Powodowa spółka (...) sp. z o.o. sp. k. nie uzyskała wsparcia ze strony Państwa Polskiego w ramach tzw. tarczy antykryzysowej w związku a pandemią koronawirusa i wprowadzonymi obostrzeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej. Najemca natomiast otrzymał natomiast wsparcie w postaci zwolnień z tytułu składek wpłacanych na rzecz ZUS a w pozostałym zakresie zaniechał pozyskania pomocy publicznej. Zawierając powyższy aneks do umowy najmu, obniżający czynsz najmu działający w imieniu powodowej spółki prezes jej zarządu K. G.

(1)był świadomy faktu, iż będą problemy ze strony ubezpieczyciela w wypłacie odszkodowania z tytułu utraty czynszu. Pomimo tego podjął taką decyzję, aby uwzględnić prośbę najemcy i dokonać obniżki czynszu najmu hotelu. niesporne, a nadto dowód: – sporządzony w formie aktu notarialnego aneks z 30.04.2020 r. do umowy najmu – k. 42-43; – przesłuchanie K. G.
(1)w charakterze powoda – k. 197-198,
  1. Pismem z dnia 27 stycznia 2021 roku pełnomocnik (...) sp. z o.o. sp. k. zgłosił ubezpieczycielowi tj. (...) S.A. szkodę majątkową w wysokości 286 200 złotych, stanowiącą różnicę pomiędzy czynszem, jaki powodowa spółka uzyskałaby na podstawie pierwotnej umowy najmu ww. nieruchomości z 29 października 2019 roku, a czynszem jaki uzyskała po jego obniżeniu na mocy ww. umowy zmieniającej z 30 kwietnia 2020 roku, zawartej na skutek pandemii oraz wprowadzonych przez władze publiczne zakazów i ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej. W piśmie tym wskazano m.in., że wprowadzone zakazy i obostrzenia wpłynęły bezpośrednio na utratę mienia w rozumieniu możliwości dysponowania mieniem, co należy uznać za szkodę w mieniu objętą polisą. Szkoda w mieniu bezpośrednio przełożyła się na szkodę polisy w zakresie Bl – utracone, przewidywane zyski z czynszu wynikającego z umowy najmu zawartej w ramach prowadzonej przez ubezpieczonego działalności gospodarczej. dowód: – zgłoszenie szkody Dyrektorowi Oddziału Grupy (...) w R. z 27.01.2021 r. – k. 54-
  2. (...) S.A. nie uwzględnił powyższego żądania wypłaty odszkodowania zgłoszonego przez pełnomocnika (...) sp. z o.o. sp. k. i pismem z 4 lutego 2021 roku poinformował powodową spółkę o odmowie jego przyznania, argumentując m.in., że obowiązująca umowa ubezpieczenia w całości odnosi się do szkód wyrządzonych przez uszkodzenie, utratę lub zniszczenie ubezpieczonego mienia, do których w okresie ubezpieczenia nie doszło, w związku z czym nie znajduje podstaw prawnych do uznania przedstawionych roszczeń wynikających ze straty czynszu najmu spowodowanej wprowadzeniem w 2020 roku Rozporządzeniami Rady Ministrów kolejnych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii SARS-CoV-
  3. W oparciu o zaprezentowany stan faktyczny i podstawy prawne, do przedmiotowego zdarzenia nie mają również zastosowania przywoływane w zgłoszeniu klauzule dodatkowe tj. klauzula ubezpieczenia utraty czynszu oraz klauzula aktów terroryzmu. dowód: – pismo (...) S.A. do (...) sp. z o.o. sp. k. z 04.02.2021 r. dotyczące odmowy przyznania odszkodowania – k. 61,
  4. Powód, nie zgadzając się ze stanowiskiem (...) S.A., w piśmie z 19 lutego 2021 roku odwołał się od powyższej decyzji, podtrzymując zgłoszone roszczenie i argumentację prawną. Roszczenie to jednakże również i tym razem nie zostało uwzględnione, gdyż pismem z 24 marca 2021 roku (...) S.A. ponownie odmówił przyznania i wypłaty odszkodowania. Wskazał m.in., że zgodnie z polisą ubezpieczeniową numer (...), ubezpieczeniem objęto budynki znajdujące się w R. przy ulicy (...) wskazane w polisie, ich wyposażenie wraz z urządzeniami i maszynami oraz obiekty małej architektury typu wiata, taras, czy śmietnik. Mienie to nie uległo szkodzie tzn. nie nastąpiła utrata, zniszczenie lub uszkodzenie budynków, wyposażenia, maszyn czy obiektów małej architektury. Tylko w takim przypadku (...) S.A. mógłby rozpatrywać szkodę dotyczącą utraty zysku, jednakże takiej sytuacji nie stwierdzono. Potwierdzeniem tego jest § 5 ust. 1 pkt. I1 OWU utraty Zysku stanowiący, że (...) S.A. nie ponosi odpowiedzialności za szkody powstałe w następstwie szkody w mieniu, za którą (...) S.A. nie ponosi odpowiedzialności na podstawie umowy ubezpieczenia mienia. Zgłoszone roszczenia wynikają z utraty czynszu najmu, spowodowanej obostrzeniami, jakie zostały wprowadzone przez Rozporządzenie Rady Ministrów w związku z wystąpieniem epidemii SARS-CoV-2 i nie mają żadnego związku z utratą, zniszczeniem lub uszkodzeniem mienia. Nie ma tutaj również zastosowania Klauzula stosowana w przypadku ubezpieczenia utraty czynszu oraz klauzula aktów terroryzmu. Pierwsza z nich rozszerza zakres odpowiedzialności o szkody powstałe wskutek utraty czynszu, ale z zachowaniem wszystkich postanowień OWU, czyli m.in. kwestii utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Jeśli chodzi natomiast o Klauzulę aktów terroryzmu, to w przedmiotowej sprawie nie miało miejsce takie działanie czy zachowanie, które wypełniałoby definicję aktu terroryzmu. dowód: – odwołanie z 19.02.2021 r. od decyzji z 04.02.2021 r. – k. 62-63; – pismo (...) S.A. do pełnomocnika powoda z 24.03.2021 r. dot. nieuwzględnienia odwołania od odmowy przyznania odszkodowania – k. 64,
  5. Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie został ustalony przez Sąd na podstawie złożonych w sprawie przez strony dokumentów prywatnych i wydruków korespondencji elektronicznej wymienionych wcześniej w związku z ustaleniami poszczególnych sekwencji wydarzeń, dokumentów z postępowania likwidacyjnego zapisanych w postaci elektronicznej na załączonej do akt sprawy przez (...) SA płycie CD (k. 96a) oraz danych z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego i Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej (k. 20-23, 69-70, 25-38, 94-196). Podstawą ustaleń faktycznych były również twierdzenia stron co do okoliczności niespornych oraz dowody ze źródeł osobowych w postaci zeznań świadków A. W. (173-174, 178), D. K. (k. 174-175, 178) oraz T. H. (k 176-177, 178), a także przesłuchanie K. G.
(1)w charakterze powoda (k. 197-198, 200). Strony nie kwestionowały autentyczności załączonych do akt sprawy dokumentów, wydruków i innych dowodów, ani ich treści. W szczególności, nie była kwestionowana autentyczność oraz wiarygodność dokumentacji z postępowania likwidacyjnego szkody zgłoszonej przez (...) sp. z o.o. sp. k., umowy najmu nieruchomości przy ulicy (...) w R. z 29 października 2019 roku i aneksu do tej umowy z 30 kwietnia 2020 roku oraz wydruków korespondencji elektronicznej pomiędzy stronami. Nie ujawniły się także żadne okoliczności, które wskazywałyby, iż dokumenty te, wydruki i inne dowody zostały podrobione, przerobione, nie pochodzą od osób które je sporządziły lub podpisały, bądź też aby dokonywano jakichkolwiek ingerencji w ich treść. Żadna ze stron niniejszego postępowania nie podnosiła tego rodzaju okoliczności. W konsekwencji, Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie miał zatem wątpliwości co do wiarygodności i autentyczności ww. dokumentów, wydruków i innych dowodów, w tym że pochodzą one od osób które je podpisały lub sporządziły, ani wartości dowodowej, stąd były one przydatne dla ustalenia stanu faktycznego. Dokonując ustaleń w tym przedmiocie oraz oceny dowodów miał przy tym na uwadze fakt, że dokumenty prywatne oraz inne dokumenty, mieszczące się co prawda w definicji zawartej w art. 243 1 k.p.c., ale niebędące dokumentami prywatnymi ani urzędowymi, nie korzystają z domniemania prawdziwości zawartych w nich danych, zatem ich przydatność dla rozstrzygnięcia sprawy jest ograniczona. W myśl art. 245 k.p.c. dokument prywatny sporządzony w formie pisemnej albo elektronicznej stanowi dowód tego, że osoba która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Jak trafnie zauważa Sąd Najwyższy dowód z dokumentu prywatnego potwierdza jedynie to, że osoba podpisująca go, złożyła oświadczenie o treści zawartej w tym dokumencie, nie przesądza jednak, że oświadczenie to jest zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy ( ibidem, postanow. SN z 10.07.2020 r., I CSK 825/19, LEX nr 3152824). Istotna część załączonych do akt sprawy kserokopii dokumentów została przy tym poświadczona za zgodność z oryginałem przez reprezentujących strony zawodowych pełnomocników będących radcami prawnymi. W myśl natomiast art. 129 § 2 k.p.c. zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć jego odpis, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej ma charakter dokumentu urzędowego (§ 3). Dokumenty te de facto korzystają zatem z takiej samej mocy dowodowej jak oryginały, choć faktycznie nimi nie są. Jeśli chodzi natomiast o załączone do akt sprawy dowody, będące niepoświadczonymi za zgodność z oryginałem kserokopiami oraz wydrukami dokumentów lub innych dowodów, to nie są one pozbawione wartości i mocy dowodowej w przedmiotowej sprawie. Jak już to zostało powyżej wspomniane, żadna ze stron nie kwestionowała bowiem tych dokumentów i innych dowodów. Nie ujawniły się także żadne inne okoliczności, które poddawałyby w wątpliwość ich wiarygodność i autentyczność. Stąd też stanowią one źródło wiadomości zarówno o istnieniu dokumentów, które odwzorowują, jak i o treści tych dokumentów (por. wyrok SA w Gdańsku z 22.02.2019 r., I AGa 367/18, LEX nr 2712216; wyrok SN z 23.01.2020 r., II PK 135/18, LEX nr 2805058; wyrok SN z 30.10.2020 r., II CSK 799/18, LEX nr 3077137). Przechodząc w dalszej kolejności do oceny wiarygodności dowodów ze źródeł osobowych w postaci zeznań ww. świadków, na samym wstępie zauważyć należy, że w niniejszej sprawie w istocie brak jest postronnych świadków, albowiem wszyscy przesłuchani świadkowie tj. A. W. (k. 173-174, 178), D. K. (k. 174-175, 178) oraz T. H. (k. 176-177, 178), są powiązani zawodowo ze stroną pozwaną. W ocenie Sądu, analiza i ocena ich zeznań tak z osobna, jak i we wzajemnym powiązaniu oraz w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym sprawy prowadzi do wniosku, że pomimo faktu, iż są pracownikami lub współpracownikami (...) S.A., dowody te zasługują w całości na wiarę. Świadkowie ci zeznali wyłącznie na te okoliczności, które ze względu na ich funkcję, wykonywane czynności oraz stopień zaangażowania w zawarcie i realizację zawartej pomiędzy stronami umowy ubezpieczenia z 9 grudnia 2019 roku o numerze (...) zarówno w wersji pierwotnej tj. Ubezpieczenia Mienia Od Wszystkich Ryzyk, jak i wersji rozszerzonej tj. Ubezpieczenia Od Utraty Zysku, były im wiadome. Sąd nie doszukał się w treści ich wypowiedzi elementów, które świadczyłyby o pomijaniu, istotnych elementów stanu faktycznego, czy też podawaniu okoliczności nieistniejących, które nie miałyby żadnego pokrycia w innych dowodach, czy też logice i chronologii wydarzeń. Zeznania te są logiczne, szczere, korespondują ze sobą i innymi dowodami, układając się w logiczną całość. Brak jest w nich również elementów świadczących o chęci przedstawiania okoliczności sprawy ewidentnie na korzyść, którejkolwiek ze stron postępowania. W tym miejscu zaznaczenia wymaga fakt, że Sąd oczywiście wziął pod uwagę również fakt, iż ww. świadkowie częściowo podczas przesłuchania wyrażali również własne oceny i spostrzeżenia co do zakresu ww. ubezpieczeń oraz odpowiedzialności (...) S.A., co widać szczególnie w zeznaniach T. H., który zajmował się oceną zasadności zgłoszonej przez (...) sp. z o.o. sp. k. szkody i sporządził skierowane do ww. spółki pismo o odmowie przyznania odszkodowania, niemniej jednak nie pozbawia to waloru wiarygodności tychże dowodów, gdyż po pierwsze odzwierciedlają one rzeczywisty stan ich wiedzy oraz własne przekonania i oceny, co także jest elementem stanu faktycznego, a po drugie – o czym będzie jeszcze w dalszych rozważaniach – materialnoprawna ocena okoliczności faktycznych niniejszej sprawy prowadzi do wniosku o zasadności stanowiska (...) S.A. i braku podstaw do przyznania oraz wypłaty (...) sp. z o.o. sp. k. odszkodowania z tytułu utraty części czynszu za okres od kwietnia do czerwca 2020 roku w związku z pandemią koronawirusa. Jeśli chodzi natomiast o dowód z przesłuchania stron, ograniczony na wniosek pozwanego do przesłuchania powoda, w osobie reprezentanta pozwanej spółki (...), to analiza i ocena złożonych przez niego depozycji tak z osobna, jak i w powiazaniu z pozostałym materiałem dowodowym sprawy oraz z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania prowadzi do wniosku, iż zasługują one jedynie częściowo na wiarę. W ocenie Sądu należało odmówić wiary w tej ich części, w której K. G.
(1)starał się sprawić przed Sądem wrażenie osoby, która zupełnie nie jest zorientowana w funkcjonowaniu ubezpieczeń majątkowych, starając się przerzucić całą odpowiedzialność i ryzyko związane z wystąpieniem pandemii koronawirusa oraz wprowadzeniem obostrzeń w prowadzeniu działalności gospodarczej, na ubezpieczyciela. Wyżej wymieniony podkreślał fakt, iż prowadząc rozmowy odnośnie treści umowy ubezpieczenia oraz zakresu udzielanej ochrony ubezpieczeniowej, polegał na zapewnieniach pracownika (...) S.A., iż umowa ubezpieczenia mienia od wszystkich ryzyk obejmuje wszystkie ryzyka ubezpieczeniowe, a zatem niejako zapewnia wręcz ochronę o charakterze absolutnym, gdy tymczasem sam jednocześnie przyznaje, iż nie obejmowała ona ryzyka od utraty czynszu i w związku z tym konieczne było zawarcie aneksu do tej umowy rozszerzającego ochronę. Skrzętnie natomiast pomija fakt, iż prowadząc przedmiotowe rozmowy był reprezentowany przez radcę prawnego oraz doraźnie przez dwóch innych profesjonalistów oraz że otrzymał od ubezpieczyciela wszelkie niezbędne dokumenty i informacje dotyczące treści zawartych umów, w tym OWU Mienia Od Wszystkich Ryzyk i OWU Utraty Zysku, z treści których w powiązaniu z treścią polis ubezpieczeniowych wynikało, jaki jest zakres udzielanej przez ubezpieczyciela ochrony, jakie obejmuje ona ryzyka i w jakich przypadkach odpowiedzialność ta się aktualizuje. Nie jest zatem tak, że prezes zarządu powodowej spółki polegał wyłącznie na zapewnieniach pracownika (...) S.A. czy też wyrywkowej, pojedynczej korespondencji mailowej, która zresztą stanowiła odpowiedź na konkretne pytanie, czy poruszoną kwestię, a nie kompleksową i wyczerpującą informację odnośnie zakresu ochrony ubezpieczeniowej i wszelkich przypadków, w których ona działa a w których nie, gdyż nawet nie byłoby możliwe wymienienie ich wszystkich. Jak już to zostało bowiem wcześniej wspomniane, korzystał bowiem sam z profesjonalnej, wykwalifikowanej pomocy i obsługi prawnej, a co więcej jest osobą posiadającą wyższe wykształcenie, która zarządza spółką kapitałową, a w przeszłości – jak sam podał – o podczas przesłuchania przed Sądem zarządzał także innymi przedsiębiorstwami. W tych okolicznościach i w tym stanie rzeczy zupełnie niewiarygodnym jest zatem, aby faktycznie nie był zorientowany, jaki zakres ochrony przewidywały umowy ubezpieczenia o jakich mowa, zwłaszcza że miał wszelką możliwość, aby zapoznać się ze stosownymi dokumentami w tym zakresie dostarczonymi mu rzez ubezpieczyciela, skorzystać z własnej fachowej pomocy prawnej, którą dysponował, czy też w przypadku istnienia dalej wątpliwości w tym zakresie, zwrócić się o udzielenie dalszych szczegółowych informacji przez pracowników (...) S.A. Zdaniem Sądu, jeśli natomiast faktycznie by tak było, iż K. G.
(1), zawierając przedmiotową umowę ubezpieczenia, zmienioną następnie rozszerzającym zakres ubezpieczenia aneksem, nie był zorientowany jaki był faktyczny zakres udzielanej na mocy tychże umów ochrony i jakie były przesłanki aktualizacji odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkody, to w świetle przedstawionych powyżej okoliczności i argumentów, świadczyć to może wyłącznie o braku po jego stronie podwyższonej, należytej staranności jaką powinien się wykazywać jako osoba zajmująca się prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 355 § 2 k.c.). Skoro zaś dopuścił się zaniedbań w tym zakresie, to powinien liczyć się również z koniecznością poniesienia konsekwencji takiego stanu rzeczy. W pozostałym zakresie wiarygodność dowodu z przesłuchania K. G.
(1)w charakterze powoda nie budziła wątpliwości Sądu albowiem podawane przez niego okoliczności i przebieg wydarzeń znajdowały odzwierciedlenie również w innych dowodach i całokształcie okoliczności sprawy, układając się w logiczną oraz powiązaną przyczynowo-skutkowo i chronologicznie całość. Nie budziły także wątpliwości z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Powództwo (...) sp. z o.o. sp. k. w R. przeciwko (...) S.A. w W., jako niezasadne, podlegało oddaleniu w całości. Powód (...) sp. z o.o. sp. k. w pozwie z 13 maja 2021 roku wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. na jego rzecz kwoty 95 400 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia 28 lutego 2021 roku do dnia zapłaty a także kosztów procesu a w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych lub według spisu kosztów, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Zasadności wytoczonego przeciwko (...) S.A. powództwa, powód upatrywał przede wszystkim w fakcie, iż w związku z pandemią koronawirusa oraz wprowadzonymi w jej konsekwencji w Polsce obostrzeniami przez władze publiczne, poniósł szkodę w postaci utraty części czynszu najmu nieruchomości w R. przy ulicy (...), której jest właścicielem a w której prowadzony jest hotel przez spółkę (...) sp. z o.o. w W., będącej najemcą tej nieruchomości. Powyższe obostrzenia polegały na ograniczeniach w prowadzeniu hoteli, wobec czego czynsz najmu ww. nieruchomości za okres trzech miesięcy od kwietnia do czerwca 2020 roku został obniżony o kwotę 95 400 złotych miesięcznie tj. łącznie 286 200 złotych. Ryzyko utraty czynszu było objęte zakresem wykupionej przez niego w (...) S.A. Polisy Ubezpieczeniowej numer (...) Od Utraty Zysku. Zdaniem powoda, brak możliwości dysponowania w okresie pandemii ubezpieczonym mieniem można uznać za „utratę” mienia i doszło do ubytku wartości ubezpieczonego mienia. Jednym z elementów wartości mienia był bowiem uzyskiwany czynsz na poziomie określonym w umowie a zatem brak uzyskania czynszu za okres od kwietnia do czerwca 2020 roku stanowi ewidentną szkodę. Powód wskazał również na fakt, iż przedmiotowa polisa zawiera także dodatkową klauzulę ubezpieczenia od utraty czynszu. Przedstawione powyżej okoliczności faktyczne i argumentacja prawna stanowiły zasadniczą podstawę faktyczną i prawną żądania pozwu, opartą o treść zawartej pomiędzy stronami umowy ubezpieczenia mienia, rozszerzonej o klauzulę ubezpieczenia od utraty czynszu. Analiza treści pozwu i pisma przygotowawczego powoda z 15 marca 2022 roku, a także oświadczenia złożonego przez jego pełnomocnika na rozprawie w dniu 8 marca 2022 roku prowadzi do wniosku, że powód dodatkowo wskazywał na nieprawidłowe działanie agenta ubezpieczeniowego przy zawieraniu umowy. W tym zakresie powód, powołując się m.in. na art. 8 i art. 20 ustawy z 15 grudnia 2017 roku o dystrybucji ubezpieczeń, wskazał, że działający w imieniu (...) S.A. agent ubezpieczeniowy nie dokonał należytej oceny jego potrzeb przed zawarciem umowy ubezpieczenia, nie dopełnił obowiązków informacyjnych, w konsekwencji czego powód zawarł ww. umowę w błędnym przekonaniu, że każde zdarzenie powodujące utratę czynszu jest objęte ubezpieczeniem. Mając na uwadze powyższe stwierdził, że po powstaniu szkody w postaci utraty czynszu nie uzyskał odszkodowania, co było bezpośrednią konsekwencją działań agenta pozwanego. W ocenie powoda, istnieje bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zawinionymi działaniami agenta powoda, a szkodą – w tym przypadku w postaci braku wypłaty odszkodowania. Pozwany (...) S.A. kwestionował zasadność wytoczonego przeciwko niemu powództwa, wnosząc o jego oddalenie w całości oraz domagając się zasądzenia od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Odnośnie żądania pozwu, opartego o treść zawartej pomiędzy stronami umowy, uwzględniającej postanowienia o ubezpieczeniu od utraty zysku, podniósł szereg zarzutów dotyczących przedstawionej przez powoda oceny prawnej umowy, a po części również i ustaleń faktycznych. Po pierwsze, pozwany wskazał, iż powód nie przedstawił w pozwie wszystkich okoliczności faktycznych, ponieważ w dniu 9 grudnia 2019 roku zawarta została pomiędzy stronami umowa ubezpieczenia mienia od wszystkich ryzyk, natomiast dalej miały miejsce szczegółowe ustalenia odnośnie rozszerzenia tej umowy o ubezpieczenie od utraty zysku. Ostateczna wersja polisy obejmującej to ubezpieczenie sporządzona została 27 stycznia 2020 roku, a następnie zaakceptowana przez powoda. Po drugie, w ocenie pozwanego, nie wystąpiła szkoda w rozumieniu OWU Mienia Od Wszystkich Ryzyk, gdyż brak jest szkody w mieniu jako skutku rzeczowego. Jak stwierdza, kwestionować należy również pojęcie wypadku „nagłego”, gdyż trudno za takowy uznać wystąpienie stanu pandemii. (...) S.A. udziela ochrony ubezpieczeniowej w zakresie ryzyka utraty zysku wyłącznie w przypadku, gdy ta utrata zysku jest wynikiem przerwy w działalności gospodarczej ubezpieczonego spowodowanej szkodą w mieniu tego ubezpieczonego i tylko wtedy, gdy (...) S.A. ponosi odpowiedzialność za tą szkodę na podstawie zawartej z tym ubezpieczonym umowy ubezpieczenia mienia. Po trzecie, zdaniem pozwanego w przedmiotowej sprawie nie może znaleźć zastosowania zasada słuszności o jakiej stanowi art. 827 k.c., powód nie przedstawił ani jednego powodu, dla którego zasada ta miałaby znaleźć zastosowanie. Po czwarte wreszcie, pozwany zakwestionował również wysokość szkody wskazywane przez powoda podnosząc, iż nie została ona udowodniona oraz że prowadzenie przez przedsiębiorców działalności polegającej na świadczeniu usług hotelarskich nie było zakazane przez cały okres wskazany w pozwie. Odnoszą się natomiast do stanowiska powoda co do nieprawidłowego działania agenta ubezpieczeniowego, pozwany wskazał m.in., że analiza potrzeb klienta, jak i informacje z tym związane, zostały przekazane powodowi, który zaakceptował treść polisy oraz OWU Od Utraty Zysku. Dotyczy to również wyłączeń od odpowiedzialności, które były znane stronie powodowej. Produkt o jakim mowa wykraczał poza kompetencje agenta. Całe postępowanie przygotowania oferty było prowadzone przez pracowników Pionu Klienta Korporacyjnego. Agent był jedynie pośrednikiem w przekazywaniu informacji i doprecyzowaniu kwestii analizy ryzyka potrzebnej do przygotowania oferty. Odpowiedzi na korespondencję załączoną w pozwie były przekazywane klientowi na bieżąco, a ostateczna akceptacja oferty ze strony powódki nastąpiła 1 lutego 2020 roku, po długim procesie oceny ryzyka i przesłaniu przez klienta potrzebnych informacji doprecyzowujących. Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie jeśli chodzi o sam przebieg wydarzeń wynikających z załączonych do akt sprawy dowodów w postaci dokumentów, wydruków korespondencji elektronicznej i innych dowodów, a także zeznań świadków, był w przeważającym zakresie niesporny i nie budził żadnych wątpliwości stron ani Sądu. W szczególności, poza sporem pozostawały fakty: – dotyczące powierzchni, części składowych i stanu prawnego nieruchomości przy ulicy (...) w R., – zawarcia w dniu 29 października 2019 roku pomiędzy (...) sp. z o.o. sp. k. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. umowy najmu ww. nieruchomości, jej treści, a w szczególności wysokości czynszu, – prowadzenia pomiędzy (...) sp. z o.o. sp. k. oraz (...) S.A. rozmów i wymiany korespondencji w przedmiocie zawarcia umowy ubezpieczenia ww. nieruchomości od wszystkich ryzyk (All risk), a także w przedmiocie objęcia tą umową ubezpieczenia od utraty zysku (czynszu), – reprezentowania ww. spółki w trakcie tych rozmów przez prezesa zarządu jej komplementraiusza oraz ustanowionego przez niego fachowego pełnomocnika P. K., a częściowo również inne wyspecjalizowane podmioty, w tym spółkę (...), – zawarcia pomiędzy stronami przedmiotowej umowy ubezpieczenia ww. nieruchomości od wszystkich ryzyk, rozszerzonej o ubezpieczenie od utraty zysku, – zaistnienia w 2020 roku w Polsce pandemii koronawirusa oraz będącego jej konsekwencją wprowadzenia przez władze publiczne na mocy powszechnie obowiązujących aktów prawnych ograniczeń i zakazów dotyczących m.in. prowadzenia przez przedsiębiorców działalności gospodarczej, w tym prowadzenia usług w zakresie hotelarstwa, – zawarcia w dniu 30 kwietnia 2020 roku przez (...) sp. z o.o. sp. k. oraz (...) sp. z o.o. umowy zmieniającej ww. umowę najmu przedmiotowej nieruchomości przy ulicy (...) w R., na mocy której czynsz najmu został obniżony w okresie trzech miesięcy od kwietnia do czerwca 2020 roku o kwotę 95 400 złotych miesięcznie tj. łącznie 286 200 złotych, – zgłoszenia przez spółkę (...) sp. z o.o. sp. k. w styczniu 2021 roku ubezpieczycielowi tj. (...) S.A. szkody majątkowej w wysokości 286 200 złotych, stanowiącej różnicę pomiędzy czynszem, jaki powodowa spółka uzyskałaby na podstawie pierwotnej umowy najmu ww. nieruchomości z 29 października 2019 roku, a czynszem jaki uzyskała po jego obniżeniu na mocy ww. umowy zmieniającej z 30 kwietnia 2020 roku, – odmowy przez ubezpieczyciela tj. (...) S.A. przyznania i wypłaty powyższego odszkodowania. Jak wynika z treści pisma przygotowawczego powoda z 15 marca 2022 roku oraz wypowiedzi jego pełnomocnika na rozprawie w dniu 8 marca 2022 roku, ostatecznie pomiędzy stronami nie był również sporny fakt, iż strony najpierw w dniu 9 marca 2019 roku zawarły umowę ubezpieczenia przedmiotowej nieruchomości przy ulicy (...) w R. od wszystkich ryzyk (All risk), a dopiero następnie, po ponad miesięcznych rozmowach i szczegółowych ustaleniach oraz wymianie korespondencji, w dniu 1 lutego 2020 roku został pomiędzy nimi zawarty aneks do tej umowy rozszerzający ją oraz wystawioną polisę o ubezpieczenie również od utraty zysku (czynszu), z mocą obowiązującą od dnia 23 stycznia 2020 roku. Osią sporu pomiędzy stronami były natomiast przede wszystkim kwestie prawne dotyczące wykładni zawartej pomiędzy stronami umowy ubezpieczenia, a przede wszystkim czy: – zakres tej umowy obejmował również ryzyko od utraty czynszu w związku z ograniczeniami w prowadzeniu działalności hotelarskiej wskutek pandemii koronawirusa, – w związku z obniżką czynszu najmu ww. nieruchomości za okres trzech miesięcy od kwietnia do czerwca 2020 roku doszło do powstania szkody w mieniu (...) sp. z o.o. sp. k. i czy zaistniał wypadek ubezpieczeniowy w rozumieniu OWU Mienia Od Wszystkich Ryzyk oraz OWU Utraty Zysku, – w okolicznościach niniejszej sprawy zaktualizowały się klauzule wyłączające odpowiedzialność (...) S.A. za szkodę, – zawarte w ww. polisie ubezpieczeniowej klauzule ograniczonego dostępu oraz ubezpieczenia utraty czynszu dają podstawę do uwzględniania żądania odszkodowawczego powoda, – względy słuszności o jakich mowa w art. 827 § 1 k.c. przemawiają za uwzględnieniem żądania pozwu. W zdecydowanie mniejszym zakresie, spór pomiędzy stronami obejmował również okoliczności faktyczne i wynikające z nich konsekwencje prawne. Pierwsza z nich odnosi się do etapu sprzed zawarcia przez strony przedmiotowej umowy oraz jej rozszerzenia o ubezpieczenie od utraty zysku i dotyczy stopnia zaangażowania agenta ubezpieczeniowego w proces zawierania przez strony tej umowy, przede wszystkim zaś czy w prawidłowy sposób wywiązał się on ze swoich obowiązków, ustalił potrzeby klienta i poinformował go o wyłączeniach odpowiedzialności. Druga natomiast dotyczy wysokości szkody wskazywanej przez powoda, tj. czy kwota której zasądzenia domaga się powód w niniejszym postępowaniu faktycznie jest uzasadniona, skoro – jak twierdzi pozwany – działalność polegająca na prowadzeniu usług hotelarskich nie była zakazana przez cały okres wskazany w umowie. Przechodząc do dalszych rozważań wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie pomiędzy stronami tj. (...) sp. z o.o. sp. k. oraz (...) S.A. zawarta została umowa ubezpieczenia, której treść określa załączona do akt niniejszej sprawy polisa ubezpieczeniowa numer (...) w wersji obejmującej wyłącznie ubezpieczenie mienia od wszystkich ryzyk (All risk) oraz obejmującej również klauzulę ograniczonego dostępu i klauzulę ubezpieczenia od utraty czynszu, jak również stanowiące integralną część umowy ubezpieczenia postanowienia Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Mienia Od Wszystkich Ryzyk i Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Utraty Zysku. Ponadto, istotne postanowienia umowy ubezpieczenia na gruncie okoliczności przedmiotowej sprawy wynikają także z informacji o produkcie ubezpieczenia mienia od wszystkich ryzyk, treści zgłoszenia szkody i wymiany korespondencji pomiędzy stronami w związku z odmową przez (...) S.A. przyznania i wypłaty odszkodowania, jak również po części z treści załączonych do akt sprawy wydruków korespondencji elektronicznej pomiędzy stronami. Podstawę normatywną umowy ubezpieczenia majątkowego stanowi art. 805 § 1 k.c., zgodnie z którym przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. W myśl art. 805 § 2 pkt 1 k.c., przy ubezpieczeniu majątkowym świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku. Zgodnie z wyrażanymi w orzecznictwie sądowym poglądami, do których Sąd orzekający w niniejszej sprawie się przychyla, umowa ubezpieczenia należy do umów szczególnego zaufania, a prawidłowość jej realizacji opiera się w znacznej mierze na lojalności stron umowy. Celem jej jest uzyskanie przez ubezpieczającego umówionego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku tj. zdarzenia losowego w zamian za świadczoną składkę. Ponieważ pojęcie wypadku ubezpieczeniowego, którego zaistnienie w okresie objętym ochroną ubezpieczeniową warunkuje powstanie po stronie ubezpieczyciela obowiązku spełnienia określonego świadczenia, nie zostało ustawowo zdefiniowane, aby stwierdzić czy dane zdarzenie stanowi taki wypadek dokonać należy wykładni postanowień umowy ubezpieczenia lub też stanowiących ich integralną część ogólnych warunków ubezpieczenia. Ubezpieczyciel jako profesjonalista oraz autor ogólnych warunków ubezpieczenia ma obowiązek sformułować je precyzyjnie i podejmować wszelkie działania, mając na względzie interes kontrahenta. Jak już to zostało po części wspomniane, również na ubezpieczającym spoczywa obowiązek lojalnego postępowania względem ubezpieczyciela, który przejawia się w rzetelnym informowaniu ubezpieczyciela o znanych jemu okolicznościach, pozostających w związku z poddanym ochronie ubezpieczeniowej ryzykiem, a także w obowiązku podejmowania środków prewencyjnych mających na celu ograniczenie zarówno samego prawdopodobieństwa powstania szkody, jak i ograniczenia jej rozmiarów już po zajściu wypadku ubezpieczeniowego. Jeśli chodzi natomiast o samo ustalenie powstania szkody i jej wysokości oraz obowiązku zapłaty odszkodowania, to do obowiązków ubezpieczającego należy również udowodnienie, że zaistniał wypadek przewidziany umową ubezpieczenia, powstała szkoda w wykazywanej przez niego wysokości, zachowany został okres ubezpieczenia oraz że zachodzi związek przyczynowy pomiędzy wypadkiem przewidzianym umową ubezpieczeniową i powstałą szkodą (por. np. wyrok SA w Krakowie z 05.10.2020 r., I AGa 102/20, LEX nr 3122556; wyrok SA w Warszawie z 25.04.2019 r., I ACa 629/18, LEX nr 2680706; wyrok SN z 17.01.2019 r., IV CSK 516/17, LEX nr 2607888; wyrok SA w Krakowie z 30.11.2018 r., I ACa 429/18, LEX nr 2855240; wyrok SA w Warszawie z 26.11.2018 r., VII AGa 411/18, LEX nr 2682857; wyrok SA w Warszawie z 24.09.2018 r., VI ACa 602/17, LEX nr 2609041). Odnosząc się w pierwszej kolejności do żądania pozwu, opartego o treść zawartej pomiędzy stronami umowy ubezpieczenia, do której mają zastosowanie OWU Mienia Od Wszystkich Ryzyk oraz OWU Utraty Zysku, na samym wstępie wskazać należy, że jego podstawę prawną stanowił § 3 ust. 3 OWU Utraty Zysku, przy odpowiednim zastosowaniu innych postanowień OWU Utraty Zysku oraz OWU Mienia Od Wszystkich Ryzyk. Zgodnie z treścią tego postanowienia OWU Utraty Zysku, (...) S.A. udziela ochrony ubezpieczeniowej wyłącznie w przypadku, gdy przerwa lub zakłócenie prowadzonej przez ubezpieczonego działalności gospodarczej zaistniała wskutek szkody w mieniu powstałej w miejscu ubezpieczenia i w okresie ubezpieczenia, za którą (...) ponosi odpowiedzialność na podstawie umowy ubezpieczenia mienia, niezależnie od franszyzy redukcyjnej wskazanej w tej umowie ubezpieczenia mienia (§ 3 ust. 3). Podstawę normatywną powództwa w tym zakresie stanowiły natomiast przytoczone i omówione już powyżej art. 805 § 1 w zw. z art. 805 § 2 pkt 1 k.c. Podkreślenia przy tym w tym miejscu wymaga, że wobec ww. regulacji prawnej – wbrew stanowisku powodowej spółki, prezentowanemu w niniejszym procesie – dobrowolne ubezpieczenia majątkowe nie mają charakteru absolutnego tj. nie obejmują swym zakresem wszelkich możliwych zdarzeń szkodowych ale obejmują wypadki ubezpieczeniowe enumeratywnie wskazane w umowie ubezpieczenia, której zawarcie dokumentuje wystawiona polisa ubezpieczeniowa. Innymi słowy, niezależnie od nomenklatury stosowanej przez zakłady ubezpieczeń dla potrzeb nazwania umowy ubezpieczenia (jak w tym wypadku „od wszelkich ryzyk”), w przypadku dobrowolnych ubezpieczeń majątkowych, wypłata odszkodowania jest warunkowana zaistnieniem konkretnego wypadku ubezpieczeniowego, określonego precyzyjnie w umowie a nie wszelkich możliwych wypadków ubezpieczeniowych, ponieważ odpowiedzialność ubezpieczyciela nie ma charakteru bezwzględnego. Odwołując się w tym miejscu do wcześniejszych ustaleń faktycznych oraz rozważań, których nie ma potrzeby powtarzać stwierdzić należy, że strona powodowa w trakcie niniejszego postępowania nie wykazała żadnej z wymienionych poniżej przesłanek powstania odpowiedzialności odszkodowawczej po stronie ubezpieczyciela tj.
  1. a)faktu powstania szkody,
  2. b)wysokości szkody,
  3. c)powstania szkody w okresie udzielanej przez ubezpieczyciela ochrony ubezpieczeniowej,
  4. d)związku przyczynowego pomiędzy wypadkiem przewidzianym umową ubezpieczeniową i zaistniałą szkodą. Mając jednocześnie na uwadze przewidziane w OWU Utraty Zysku, przy odpowiednim zastosowaniu OWU Mienia Od Wszystkich Ryzyk, przesłanki i sposób ustalania odpowiedzialności (...) S.A. przede wszystkim podkreślenia tutaj wymaga fakt, iż nie zaistniał wypadek ubezpieczeniowy w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt. 10 OWU Utraty Zysku, który definiuje go jako niezależne od woli ubezpieczonego zdarzenie przyszłe i niepewne o charakterze nagłym, w wyniku którego zostaje wyrządzona szkoda w mieniu. Zważywszy na fakt, że działalność gospodarcza powodowej spółki w zanalizowanym w przedmiotowej sprawie zakresie nie polegała na prowadzeniu usług w zakresie hotelarstwa, a na wynajmie ww. nieruchomości przy ulicy (...) w R. spółce (...) sp. z o.o. w W., brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia, aby samo zmniejszenie się dochodów (...) sp. z o.o. sp. k. z tytułu czynszu najmu stanowiło zdarzenie przyszłe i niepewne, a zwłaszcza aby miało charakter nagły, w sytuacji gdy działający w imieniu powodowej spółki (...) dobrowolnie zawarł w dniu 30 kwietnia 2020 roku umowę zmieniającą umowę najmu z 29 października 2019 roku, godząc się na obniżenie czynszu. Jednocześnie strona powodowa w trakcie całego niniejszego postępowania nie wykazała, aby pandemia koronawirusa i obostrzenia wprowadzone przez w władze publiczne polegające na całkowitym lub częściowym zakazie prowadzenia przez przedsiębiorców działalności gospodarczej w zakresie usług hotelarstwa faktycznie miały realny wpływ na sytuację ekonomiczno-finansową ww. spółki (...) sp. z o.o., powodując zmniejszenie przychodów tej spółki, które wcześniej uzyskiwała. Ponadto, nawet gdyby w ślad za stroną powodową przyjąć na gruncie okoliczności niniejszej sprawy, iż to wspomniana powyżej pandemia koronawirusa i obostrzenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wprowadzone przez władze publiczne stanowiły zdarzenie wywołujące szkodę, to i tak brak jest wystarczających podstaw do przyjęcia, aby spełnione zostały określone w § 2 ust. 1 pkt 10 OWU Utraty Zysku przesłanki do uznania go za wypadek ubezpieczeniowy. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zgodzić się należy ze stroną, iż nie sposób uznać tychże okoliczności za zdarzenie przyszłe, nagłe i niepewne, skoro to powodowa spółka podjęła decyzje o wyrażeniu zgody na obniżenie czynszu najmu. Jak wynika z przytoczonej powyżej treści wypadku ubezpieczeniowego, niezbędną przesłanką do uznania danego zdarzenia za wypadek ubezpieczeniowy jest również, aby w jego wyniku wyrządzona została szkoda w mieniu. Pojęcie szkody w mieniu zdefiniowane zostało natomiast w § 2 ust. 1 pkt. 11 OWU Utraty Zysku, zgodnie z którym jest to utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia objęte ochroną w umowie ubezpieczenia mienia. Sąd orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do wykładni prezentowanej przez stronę pozwaną, iż szkodę o jakiej mowa rozumieć należy jako szkodę w postaci skutku rzeczowego, którego skutkiem będzie utrata czynszu najmu, jednakże brak takowego w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Sam fakt, iż w okresie trzech miesięcy od kwietnia do czerwca 2020 roku zmniejszyły się dochody ubezpieczonego tj. (...) sp. z o.o. sp. k. z tytułu czynszu najmu, na co jak już to zostało wcześniej wspomniane ubezpieczony wyraził zgodę, zawierając w dniu 30 kwietnia 2020 roku z najemcą umowę zmieniającą umowę najmu, nie stanowi wszak ani zniszczenia ani uszkodzenia mienia. Wbrew temu, co twierdzi powód, nie stanowi również utraty mienia, ponieważ nawiązując do wykładni językowej utrata oznacza pozbawienie kogoś czegoś, przy czym mając na uwadze cel i okoliczności zawarcia przedmiotowej umowy ubezpieczenia, musi ono jednocześnie zaistnieć wbrew woli ubezpieczonego. Taka sytuacja jednakże nie ma miejsca na gruncie okoliczności niniejszej sprawy, albowiem jak już o tym była mowa, powód dobrowolnie wyraził zgodę na obniżenie czynszu i jednocześnie w trakcie całego niniejszego postępowania w żaden sposób nie wykazał, aby stan epidemii koronawirusa i wprowadzone w związku z nim obostrzenia miały rzeczywisty wpływ na parametry prowadzonej w ww. nieruchomości działalności w zakresie usług hotelarstwa. Całkowicie pozbawiona racji i nietrafiona jest również argumentacja powoda odwołująca się w tym zakresie do orzecznictwa Sądu w Karolinie Północnej Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, albowiem po pierwsze orzecznictwo to nie jest adekwatne do sytuacji faktycznej i prawnej powodowej spółki, która wszak nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie usług hotelarstwa, a wynajmu nieruchomości i w związku z pandemią koronawirusa nie została wszak pozbawiona ani możliwości posiadania nieruchomości przy ulicy (...) w R., ani też z korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem. Po drugie, wskutek przedmiotowej pandemii i wprowadzonej przez władze publiczne obostrzeń, zarówno (...) sp. z o.o. sp. k., jak i (...) sp. z o.o. nie zostały pozbawione ani możliwości posiadania ww. nieruchomości, a jedynie druga z wymienionych spółek pozbawiona została przez pewien okres czasu korzystania z niej zgodnie z jej przeznaczeniem, przy czym – jak już to było wielokrotnie wspominane – nie udowodniono w żaden sposób w trakcie całego niniejszego postępowania, aby stan ten faktycznie miał wpływ na sytuację ekonomiczno-finansową (...) sp. z o.o. Rzeczą oczywistą jest, że wobec wydanych przez władze publiczne rozporządzeń będących prawem powszechnie obowiązującym, na terenie Polski przez pewien czas zakazane było prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie hotelarstwa, niemniej jednak stan ten nie jest jeszcze równoznaczny z powstaniem szkody majątkowej w postaci zmniejszenia wysokości przychodów. Wpierw należałoby wszak wykazać, że spółka (...) sp. z o.o. faktycznie prowadziła w nieruchomości przy ulicy (...) w R. działalność o jakiej mowa i uzyskiwała z tego tytułu konkretne przychody oraz że w związku z pandemią i wydaniem wspomnianych aktów prawa powszechnie obowiązującego, przychody jej faktycznie zmniejszyły się, czego jednakże powodowa spółka nie uczyniła. Po trzecie wreszcie, stanu braku możliwości korzystania z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem, nie można zrównywać z zaistnieniem szkody w mieniu sensie fizycznym, w tym uszkodzeniem lub zniszczeniem rzeczy. Aczkolwiek, zarówno w przypadku zniszczenia lub uszkodzenia rzeczy, jak i w przypadku pozbawienia możliwości korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem może istotnie zaistnieć szkoda w mieniu w postaci chociażby braku możliwości czerpania korzyści z rzeczy, to jednak w obu tych przypadkach inne są przesłanki ustalania szkody i jej wysokości, inne rzeczywiste skutki jej zaistnienia, gdyż o ile w pierwszym ze wspomnianych przypadków, aby powrócić do stanu pierwotnego i czerpania korzyści z rzeczy konieczne jest dokonanie jej stosownych napraw bądź wymiana rzeczy na nową lub wolną od wad, o tyle w drugim przypadku konieczność taka już nie istnieje. Ponadto, w przypadku zniszczenia lub uszkodzenia rzeczy szkoda polega na konkretnym, całościowym lub częściowym pozbawieniu rzeczy jej cech w sensie fizycznym, powodującym obniżenie jej wartości, natomiast jeśli chodzi o samo pozbawienie możliwości korzystania z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem, stan taki wszak w ogóle nie występuje, rzecz nadal zachowuje swoje poprzednie właściwości oraz wartość i po zniesieniu przez władze publiczne zakazów lub ograniczeń w przedmiocie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, nadal może być bez jakichkolwiek napraw, czy chociażby częściowej wymiany na nową lub wolną od wad, wykorzystywana zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Oczywiście, może w pewnych przypadkach zdarzyć się również i tak, że w związku z czasowym przestojem rzecz ulegnie częściowemu lub całkowitemu uszkodzeniu, straci w całości lub części swoje pierwotne wartości, lecz taka sytuacja w przypadku nieruchomości w zdecydowanej większości przypadków raczej nie wystąpi, a w każdym bądź razie w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostało to także w żaden sposób wykazane. Wreszcie, aby utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia mogły zostać uznane za szkodę w mieniu na gruncie OWU Utraty Zysku, to w myśl przytoczonej wcześniej definicji muszą być objęte ochroną w umowie ubezpieczenia mienia, a zatem stosownie do definicji umowy ubezpieczenia mienia zawartej w § 2 ust. 1 pkt. 12 OWU Utraty Zysku, zawartej z (...) umowy ubezpieczenia mienia od ognia i innych żywiołów albo umowy ubezpieczenia od wszystkich ryzyk, o których mowa w § 1 ust. 2, obejmujących ochroną mienie ubezpieczonego. Tymczasem, szkodą na gruncie OWU Mienia Od Utraty Zysku jest utrata, uszkodzenie, zniszczenie lub ubytek wartości ubezpieczonego mienia, z wyłączeniem utraconych korzyści. Na gruncie wspomnianej umowy ubezpieczenia mienia utracone korzyści, a do takich wszak zaliczyć należy utratę zysku w postaci czynszu najmu nieruchomości, w sposób wyraźny wyłączone zostały spod ochrony ubezpieczeniowej. W konsekwencji, nie mogą zatem zostać uznane również za szkodę majątkową na gruncie OWU Utraty Zysku. Za wnioskiem tym w sposób jednoznaczny przemawia również wyłączenie zawarte w § 5 ust. 1 pkt. 1 Utraty Zysku, zgodnie z którym (...) S.A. nie ponosi odpowiedzialności za szkody powstałe m.in. w następstwie szkody w mieniu, za którą (...) nie ponosi odpowiedzialności na podstawie umowy ubezpieczenia mienia. Kontynuując powyższe rozważania stwierdzić należy, że powód nie tylko nie udowodnił zaistnienia wypadku ubezpieczeniowego oraz szkody, ale również związku przyczynowego pomiędzy tymi zdarzeniami, czy też mówiąc w uproszczeniu pomiędzy zdarzeniem powodującym szkodę a samą szkodą. Brak jest na gruncie materiału dowodowego przedmiotowej sprawy i całokształtu jej okoliczności wystarczających podstaw do przyjęcia, aby pomiędzy samą obniżką czynszu, która była wszak dobrowolna i na którą powód wyraził zgodę zawierając umowę z 30 kwietnia 2020 roku, a szkodą w postaci utraty części czynszu najmu za miesiące od kwietnia do czerwca 2020 roku, istniał normalny, adekwatny związek przyczynowy. Przede wszystkim, nie zostało wykazane, aby samo obniżenie wysokości czynszu nastąpiło z przyczyn obiektywnych, niezależnych od woli powoda i podejmowanych przez niego decyzji. Podobnie również rzecz się ma, gdyby przyjąć, iż zdarzeniem wywołującym szkodę byłą w tym przypadku nie sama obniżka czynszu a pandemia koronawirusa i będące jej konsekwencją wprowadzone przez władze publiczne zakazy i ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej przez przedsiębiorców. Jak już była o tym wcześniej mowa, samo zaistnienie stanu pandemii i wprowadzenie przez władze publiczne wspomnianych obostrzeń, nie jest wszak jeszcze równoznaczne z zaistnieniem uszczerbku w mieniu danego podmiotu (damnum emergens), czy też utratą korzyści (lucrum cessans). Kluczowa jest tutaj sytuacja danego podmiotu przed zaistnieniem wspomnianych zdarzeń, a przede wszystkim czy podmiot ten prowadził faktycznie działalność gospodarczą i jakie w związku z tym uzyskiwał parametry ekonomiczno-finansowe oraz zestawienie jej z wynikami ekonomiczno-finansowymi już po wprowadzeniu zakazów i ograniczeń w prowadzeniu działalności. Żadna z tych okoliczności nie tylko że nie została wykazana przez stronę powodową, ale nawet nie zostały przedstawione przez nią okoliczności w tym zakresie. W konsekwencji, nie sposób ustalić, aby faktycznie istniał adekwatny związek przyczynowy pomiędzy stanem pandemii oraz ograniczeniami i zakazami w prowadzeniu działalności gospodarczej a utratą przez powoda części czynszu najmu ww. nieruchomości za miesiące od kwietnia do czerwca 2020 roku. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności i argumenty, a przede wszystkim fakt, że powód nie wykazał faktu zaistnienia szkody w mieniu, jako bezprzedmiotowe jawią się dalsze rozważania odnośnie niewykazania samej wysokości szkody. Niemniej jednak, celem wyczerpującego odniesienia się do okoliczności i argumentów podniesionych przez strony niniejszego postępowania stwierdzić należy, że analiza treści przywołanych w części niniejszego uzasadnienia rozporządzeń potwierdza słuszność twierdzeń i argumentacji strony pozwanej, że działalność polegająca na prowadzeniu usług hotelarskich nie była zakazana przez cały okres wskazany w pozwie i za który nastąpiło dobrowolne obniżenie przez powoda czynszu najmu nieruchomości przy ulicy (...) w R.. W związku z tym, już chociażby tylko z tego względu nie sposób przyjąć, aby w całym tym okresie działalność o jakiej mowa nie mogła być prowadzona w ww. nieruchomości oraz aby obniżenie czynszu w równej wysokości w każdym z trzech miesięcy było uzasadnione. Ponadto, za brakiem wykazania wysokości szkody przemawia zaś przede wszystkim fakt, iż – jak już była o tym mowa w dotychczasowych rozważaniach – strona powodowa nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów na okoliczność faktycznego prowadzenia w ww. nieruchomości przez najemcę przed zaistnieniem stanu pandemii koronawirusa i wprowadzeniem przez władze publiczne obostrzeń, działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług hotelarskich i uzyskiwanych wyników ekonomiczno-finansowych, ani też w jaki sposób się one kształtowały po wprowadzeniu zakazów i ograniczeń w prowadzeniu tej działalności. Sam fakt, iż powód zawarł z najemcą aneks do umowy najmu zmieniający wysokość czynszu za okres trzech miesięcy, w sytuacji gdy nie jest nawet wiadomym czy działalność o jakiej mowa była w ogóle faktycznie prowadzona a jeśli tak to jakie generowała przychody, nie stanowi natomiast wystarczającej podstawy faktycznej oraz prawnej do przyjęcia, iż szkoda w postaci utraconych korzyści jest równa kwocie, o jaką czynsz został obniżony. Nie stanowią również podstawy do uwzględnienia powództwa zawarte w ww. polisie ubezpieczeniowej, w brzmieniu uwzględniającym również ubezpieczenie o utraty zysku, klauzula ograniczonego dostępu oraz klauzula stosowana w przypadku ubezpieczenia utraty czynszu. Odnosząc się w pierwszej kolejności do tej ostatniej klauzuli, to wskazać należy że zgodnie z jej treścią, z zachowaniem pozostałych, niemienionych tą klauzulą postanowień OWU i innych postanowień umowy ubezpieczenia ustala się, że w przypadku wynajmu pomieszczeń lub powierzchni, okres odszkodowawczy kończy się nie później niż w dniu przywrócenia mienia do stanu umożliwiającego podjęcie dotychczasowej działalności. Analiza i wykładnia treści tej klauzuli prowadzi do wniosku, iż nie modyfikuje ona, nie zmienia w żaden sposób omówionych już wcześniej przesłanek odpowiedzialności ubezpieczyciela, w szczególności zaś nie powoduje rozszerzenia zakresu przedmiotowego tej odpowiedzialności o dodatkowe zdarzenia związane z powstaniem szkody w mieniu ubezpieczonego, a jedynie powoduje wydłużenie ochrony ubezpieczeniowej, która – jak wynika z jej treści – nie może się skończyć później aniżeli w dniu przywrócenia mienia do stanu umożliwiającego podjęcie dotychczasowej działalności. Jeśli chodzi natomiast o klauzulę ograniczonego dostępu, to stosownie do jej treści, z zachowaniem pozostałych, niezmienionych tą klauzulą postanowień OWU i innych postanowień umowy ubezpieczenia oraz za zapłatą dodatkowej składki ubezpieczeniowej, (...) ponosi odpowiedzialność za utratę przewidywanego zysku brutto spowodowaną przerwą w działalności gospodarczej ubezpieczonego na skutek szkody w mieniu bezpośrednio sąsiadującym z miejscem ubezpieczenia powstałej w wyniku zajścia któregokolwiek z następujących zdarzeń losowych: pożaru, uderzenia pioruna, eksplozji, upadku statku powietrznego, powodzi, huraganu, deszczu nawalnego, szkody wodociągowej, gradu, lawiny, naporu śniegu lub lodu, trzęsienia ziemi, osuwania i zapadania się ziemi, uderzenia pojazdu lądowego, huku ponaddźwiękowego, dymu i sadzy, upadku drzew, budynków lub budowli, w rezultacie którego będzie utrudniony lub uniemożliwiony dostęp do miejsca ubezpieczenia i ograniczona będzie możliwość korzystania z niego w normalnym trybie. Limit odpowiedzialności na jedno i wszystkie zdarzenia w okresie ubezpieczenia, maksymalny okres odszkodowawczy oraz wysokość franszyzy redukcyjnej określone są w umowie ubezpieczenia. Analiza i wykładnia treści tej klauzuli prowadzi do wniosku, iż w przeciwieństwie do klauzuli omówionej poprzednio, faktycznie rozszerza ona zakres przedmiotowy odpowiedzialności (...) S.A. za szkody w postaci utraty przewidzianego zysku brutto, ale jedynie w przypadku spełnienia pozostałych, wynikających z niej przesłanek. Szkoda musi zatem po pierwsze zaistnieć w mieniu bezpośrednio sąsiadującym z miejscem ubezpieczenia, a po drugie w wyniku zajścia chociażby jednego z enumeratywnie wymienionych w niej zdarzeń losowych. Po trzecie wreszcie, na skutek zaistnienia któregokolwiek z tych zdarzeń losowych, dostęp do miejsca ubezpieczenia musi być utrudniony lub uniemożliwiony oraz ograniczona musi być możliwość korzystania z niego w normalnym trybie. Żadna z tych okoliczności nie zaistniała jednakże na gruncie okoliczności przedmiotowej sprawy, zatem nie zostały spełnione wynikające z ww. klauzuli przesłanki odpowiedzialności ubezpieczyciela za utratę przewidywanego zysku brutto. Wbrew twierdzeniom i stanowisku strony powodowej, nie przemawiają również za uwzględnieniem powództwa, względy słuszności o jakich mowa art. 827 §

n fine k.c. Przepis ten stanowi, że ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialności, jeżeli ubezpieczający wyrządził szkodę umyślnie; w razie rażącego niedbalstwa odszkodowanie nie należy się, chyba że umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia stanowią inaczej lub zapłata odszkodowania odpowiada w danych okolicznościach względom słuszności. W ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej można ustalić inne zasady odpowiedzialności ubezpieczyciela niż określone w § 1 (§ 2). Stosowną regulację w tym zakresie, modyfikująca częściowo zasady odpowiedzialności przewidziane w art. 827 § 1 k.c., zawiera § 5 ust. 1 pkt 11 OWU Utraty Zysku stanowiący, że (...) S.A. nie ponosi odpowiedzialności za szkody powstałe w następstwie umyślnego działania lub zaniechania lub rażącego niedbalstwa ubezpieczającego, chyba że w razie rażącego niedbalstwa zapłata odszkodowania odpowiada w danych okolicznościach względom słuszności, przy czym przez winę ubezpieczającego lub ubezpieczonego będącego osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną, należy rozumieć: c) w spółkach komandytowych i komandytowo-akcyjnych – winę członków zarządu lub prokurentów. W przedmiotowej powód ograniczył się w istocie do samego powołania się na treść art. 827 § 1 k.c. i względy słuszności o jakich mowa w treści tego przepisu. W żaden sposób nie odniósł się jednakże do treści § 5 ust. 1 pkt 11 OWU Utraty Zysku, ani też nie wykazał faktu zaistnienia wynikających z niego przesłanek odpowiedzialności ubezpieczyciela w oparciu o względy słuszności. Nie wskazał również, na czym miałyby polegać owe względy słuszności o jakich mowa w tym postanowieniu, które miałyby przemawiać za uwzględnieniem powództwa, ani też rażące niedbalstwo ubezpieczającego. W związku z tym, już chociażby tylko z tych względów żądanie pozwu na tej podstawie nie mogło podlegać uwzględnieniu. Ponadto, podzielając argumentację pozwanego, zauważyć należy, iż wyłączenie odpowiedzialności o jakim mowa w § § 5 ust. 1 pkt. 11 OWU Utraty Zysku a w konsekwencji także i ewentualna odpowiedzialność ubezpieczyciela przy zastosowaniu względów słuszności, może mieć miejsce tylko w takiej sytuacji, gdyby wcześniej spełnione zostały wszystkie niezbędne przesłanki ubezpieczyciela za szkodę, gdyż tylko wówczas zachodzą uzasadnione podstawy do powoływania się na przesłanki wyłączające tą odpowiedzialność. Całkowicie bezprzedmiotowym byłoby powoływanie się na te przesłanki, gdyby wcześniej nie nastąpiła aktualizacja odpowiedzialności ubezpieczyciela. Taka sytuacja nie ma jednakże również miejsca na gruncie okoliczności przedmiotowej sprawy, gdyż stosownie do wcześniejszych rozważań, na które Sąd w tym miejscu się powołuje, powód nie wykazał żadnej z przesłanek odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkodę. Zatem, powoływanie się przez niego na treść art. 827 § 1 k.c., czy tez § 5 ust. 1 pkt. 11 OWU Utraty Zysku jako podstawy prawnej uwzględnienia żądania pozwu, również i z tych względów jest niezasadne. Odnosząc się w dalszej kolejności do stanowiska powo

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.