KPC poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii biegłych celem ustalenia wartości składnika majątku stron stanowiących przedsiębiorstwo wnioskodawczym w rozumieniu art. 55
KPC poprzez nieotwarcie na nowo zamkniętej rozprawy, mimo iż pisma uczestnika z dnia 17.03.2022 r. zawierały istotne wnioski i dowody na ich poparcie odnośnie ustalenia składu, wartości i sposobu podziału majątku stron, tj. kwestii istotnych z punktu widzenia przedmiotu postępowania. Jednocześnie w oparciu o art. 368 § 1 pkt 4 KPC , apelujący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z prywatnego nagrania dźwiękowego apelującego obejmującego zapis audio przebiegu rozprawy z dnia 17.03.2022 r., z którego jednoznacznie wynika, iż doszło wtedy do otwarcia na nowo zamkniętej rozprawy, co w związku z tym dawało uczestnikowi możliwość skutecznego złożenia ww. pism procesowych Wskazując na powyższe zarzuty uczestnik postępowania wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez: 1. ustalenie, iż w skład majątku wspólnego stron wchodzą: • środki zgromadzone na rachunkach bankowych wnioskodawczyni ustalonych przez Sąd Rejonowy i w kwotach ujętych w zaskarżonym postanowieniu • przedsiębiorstwo wnioskodawczyni w rozumieniu art. 55
poprzez nieotwarcie na nowo zamkniętej rozprawy, mimo iż pisma uczestnika z dnia 17.03.2022 r. zawierały istotne wnioski z punktu widzenia przedmiotowego postępowania. Przede wszystkim wskazać należy, że po zamknięciu rozprawy nie ujawniły się żadne nowe istotne okoliczności, o których mowa w art. 316 § 2 k.p.c., uzasadniające otwarcie rozprawy na nowo. Wszystkie okoliczności faktyczne i wnioski dowodowe uczestnik mógł powołać wcześniej przed zamknięciem rozprawy, do czego został zobowiązany przez Sąd I instancji na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2021 r. ( k. 60 akt), a czego aż do zamknięcia rozprawy nie uczynił. Podkreślić przy tym należy, że na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2021 r. obecny był zarówno uczestnik postępowania, jak i jego pełnomocnik, a zatem niezrozumiałe jest tłumaczenie uczestnika zawarte w piśmie z dnia 8 marca 2022 r. ( k. 96), że jego pełnomocnik nie poinformował go o konieczności złożenia dowodów w określonym przez sąd terminie, w sytuacji, gdy wynikało to wyraźnie ze zobowiązania nałożonego przez sąd podczas rozprawy. W świetle powyższego, Sąd I instancji prawidłowo wydał orzeczenie w sprawie, biorąc pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, zgodnie z art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art.
Sąd Okręgowy nie podzielił również zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez pominięcie i nieprzeprowadzenie dowodu z nagrania rozmowy stron na nośniku CD, pomimo, że był on istotny, dostępny, nie zmierzał do przedłużenia postępowania i mógł zostać przeprowadzony z urzędu. Podkreślić należy, że na skutek zobowiązania Sądu Rejonowego nałożonego na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2021 r. ( k.60 akt) do złożenia wszelkich ostatecznych wniosków dowodowych w terminie 21 dni, uczestnik złożył przy piśmie procesowym z dnia 13 kwietnia 2021 r. płytę CD w 1 egzemplarzu ( po zweryfikowaniu okazała się pusta, tj. bez nagrania). Zarządzeniem z dnia 24 listopada 2021r. zobowiązano pełnomocnika uczestnika do dołączenia do akt sprawy dodatkowej płyty CD z zapisem dźwiękowym, stanowiącą załącznik do pisma z 13 kwietnia 2021 r., w terminie 7 dni pod rygorem pominięcia tego dowodu ( k.71, 79 akt). Pełnomocnik uczestnika odpowiedział na powyższe wezwanie dopiero po około 9 miesiącach, tj. w piśmie z dnia 22 stycznia 2022 r. wniósł o przedłużenie terminu do dostarczenia dodatkowej kopii płyty CD z uwagi na utrudniony kontakt z klientem (k.81). Dopiero w dniu 18 lutego 2022 r. uczestnik złożył pismo z załączonym nagraniem ( k. 83). Mając na uwadze wyżej przedstawiony sposób działania uczestnika postępowania, w szczególności wielomiesięczny brak reakcji na zobowiązanie z dnia 24 listopada 2021 r. oraz wcześniejsze dostarczenie pustej płyty CD przy piśmie z dnia 13 kwietnia 2021 r., w ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji w sposób uzasadniony nie uwzględnił wniosku uczestnika o przedłużenie terminu sądowego do dołączenia dodatkowego zapisu nagrania i pominął dowód z nagrania rozmowy stron. Uwypuklić trzeba, że zgodnie z art. 166 k.p.c. wniosek o przedłużenie terminu sądowego wyznaczonego przez sąd winien być złożony przed upływem tego terminu, czego pełnomocnik uczestnika nie uczynił, dopuszczając się w tym zakresie wielomiesięcznej zwłoki, co ostatecznie zmierzało do przedłużenia postępowania. Za nieuzasadniony uznać należało zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegającego na ustaleniu niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, iż pomiędzy stronami nie doszło do zawarcia porozumienia w sprawie podziału majątku wspólnego i faktycznego dokonania tego podziału. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu I instancji, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, by wnioskodawczyni i uczestnik postępowania dokonali w drodze ugody podziału całego majątku wspólnego. Byli małżonkowie dokonali jedynie rozliczenia w zakresie ich wspólnego lokalu mieszkalnego, który sprzedali, spłacając zadłużenie hipoteczne i dzieląc się po połowie pozostałą kwotą uzyskaną ze sprzedaży. Co do pozostałych składników majątku wspólnego wnioskodawczyni i uczestnik nie zawarli żadnego porozumienia, choć toczyły się negocjacje dotyczące ugodowego rozliczenia, jednak nie zakończyły się one zawarciem porozumienia. Przedłożony do akt sprawy formularz porozumienia ( k. 41 akt ) świadczy jedynie o prowadzeniu negocjacji, a nie o dojściu do porozumienia, skoro nie został on podpisany przez żadną ze stron. Sąd Okręgowy za nieuzasadnione uznał pozostałe zarzuty apelacji dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych oraz naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodów z opinii biegłych. Przede wszystkim należy podkreślić, że uczestnik postępowania w postępowaniu przed Sądem I instancji ( aż do zamknięcia rozprawy) nie złożył wniosku o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym, ani nie zakwestionował składu i wartości poszczególnych składników majątku wspólnego, wskazanych przez wnioskodawczynię. Nie złożył też skutecznie ( tj. aż do zamknięcia rozprawy) wniosków dowodowych na okoliczność składu i wartości składników majątku wspólnego. W takiej sytuacji procesowej Sąd Rejonowy, opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym – w szczególności dokumentach i zeznaniach wnioskodawczyni i uczestnika – miał podstawy do dokonania ustaleń co do składu majątku wspólnego i wartości jego składników w sposób wskazany w zaskarżonym postanowieniu. Skoro bowiem uczestnik postępowania, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, nie wykazał inicjatywy dowodowej w tym postępowaniu, brak było podstaw do podjęcia takich działań przez sąd z urzędu ( por. post. SN w sprawie V CSK 573/18). Odnosząc się do poszczególnych zarzutów apelującego dotyczących błędnych ustaleń faktycznych, wskazać trzeba, że uczestnik kwestionując przyjęte przez Sąd Rejonowy wysokości środków zgromadzonych na funduszach emerytalnych wnioskodawczyni i uczestnika na moment ustania wspólności ustawowej, nie wykazał żadnymi dokumentami, aby były to wartości inne niż wskazane w zaskarżonym postanowieniu. Tymczasem wartość tych środków na funduszu emerytalnym wnioskodawczyni wynika z dokumentu na karcie 15 akt, natomiast uczestnik nie przedstawił stosownego dokumentu dotyczącego środków na jego funduszu emerytalnym, poza tabelą złożoną już po zamknięciu rozprawy na k. 104-105, z której jednak nie wynika wartość zgromadzonego kapitału na moment ustania wspólności ustawowej. Zarzuty uczestnika zatem należało uznać za gołosłowne i nie znajdujące oparcia w zebranym materiale dowodowym. Uczestnik nie wykazał też, że środki finansowe zgromadzone na jego rachunku bankowym o nr (...) nie wchodziły w skład majątku wspólnego, gdyż jego zdaniem w istocie stanowiły one środki z kredytu udzielonego uczestnikowi jeszcze w trakcie małżeństwa stron. Z przedłożonego już po zamknięciu rozprawy dokumentu na k. 106-107 akt wynika jedynie, że w dniu 7 marca 2018 r. na rachunku zaewidencjonowano operację uznaniową tytułem wypłaty kredytu – kwota operacji 59.589,94 zł, a saldo na rachunku na dzień 19.03.2018 r. wynosiło 49.332,92 zł ( w zaskarżonym postanowieniu przyjęto kwotę 45.000 zł). Uczestnik jednak nie wykazał komu udzielono kredytu, w jakiej wysokości i na jakich zasadach, ani w jakim celu – nie sposób zatem przyjąć, że kwota zgromadzona na jego rachunku bankowym w trakcie trwania wspólności ustawowej nie stanowiła majątku wspólnego stron. Z kolei twierdzenie uczestnika, że w skład majątku wspólnego winno wejść przedsiębiorstwo wnioskodawczyni - gabinet kosmetyczny i że to przedsiębiorstwo miało wyższą wartość niż jego składniki w postaci wyposażenia gabinetu kosmetycznego, uznać należało za spóźnione w świetle art. 381 k.p.c. Nadto biorąc pod uwagę, że w skład tego przedsiębiorstwa nie wchodziło nic więcej poza wyposażeniem gabinetu w ruchomości wskazane w zaskarżonym postanowieniu, zarzut ten okazał się również nieuzasadniony. Także zastrzeżenia apelującego co do wartości wskazanych w zaskarżonym postanowieniu ruchomości okazały się spóźnione, a nadto nie wykazane. Sąd Okręgowy nie podzielił też zarzutu nierozpoznania sprawy co do istoty i niedokonania podziału majątku wspólnego stron poprzez brak rozstrzygnięcia o podziale tego majątku w zakresie ruchomości wymienionych w pkt 1 ppkt II lit c, pomimo ustalenia iż wchodzą one w skład majątku wspólnego uczestników. Zarzut ten jest chybiony, albowiem w treść postanowienia wkradł się błąd pisarski i w punkcie 3. tiret drugi zamiast litery „c ” wskazano literę „e”, której nie ma w wypunktowaniu zawartym w punkcie 1 ppkt II zaskarżonego orzeczenia. Z treści uzasadnienia postanowienia (strona 7) wprost wynika, że Sąd Rejonowy ruchomości wskazane w pkt 1 ppkt II lit. c przyznał na wyłączną własność wnioskodawczyni, a wskazany błąd pisarski Sąd II instancji sprostował na podstawie art. 350 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. jako bezzasadną. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. Małgorzata Radomska-Stęplewska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.