UZASADNIENIE Decyzją z dnia 26 lipca 2022 roku, znak: ENP/15/021104812, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 12 lipca 2022 roku, przyznał E. R. emeryturę od dnia 1 lipca 2022 roku tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Zakład ustalił termin płatności świadczenia na 15 dzień każdego miesiąca. W decyzji wskazano, iż podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury. Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę. Kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 62.341,84 zł, kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 309.684,36 zł, średnie dalsze trwanie życia wynosi 221,30 m-cy, wyliczona kwota emerytury wynosi 1.681,09 zł. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z art. 26 ustawy emerytalnej: (62.341,84 + 309.684,36)/221,30 = 1.681,09 zł. Do obliczenia emerytury przyjęto średnie dalsze trwanie życia wynikające z tablicy trwania życia obowiązującej w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę, ponieważ jest dla E. R. korzystniejsze tj. niższe, niż średnie dalsze trwanie życia ustalone na podstawie tablicy trwania życia obowiązującej w dniu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. Okresowa emerytura kapitałowa wynosi 130,99 zł. Należność za okres od dnia 1 lipca 2022 roku do dnia 31 lipca 2022 roku w kwocie 1.812,08 zł po odliczeniu zaliczki na podatek odprowadzanej do urzędu skarbowego w kwocie 135,00 zł, liczonej od podstawy opodatkowania 3.624,00 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 326,17 zł Zakład przekaże na rachunek w banku w kwocie 3.162,99 zł. Od dnia 1 września 2022 roku obliczona emerytura z FUS i okresowa emerytura kapitałowa brutto wynosi 1.812,08 zł. Od dnia 1 września 2022 roku składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 163,09 zł. Wysokość świadczenia do wypłaty wynosi miesięcznie 1.648,99 zł. W decyzji organ rentowy wskazał, iż aby mógł uwzględnić wynagrodzenia za okres od dnia 22 września 1980 roku do dnia 30 września 1991 roku należy przedłożyć zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (Rp-7) wystawione przez zakład pracy, legitymację ubezpieczeniową lub w przypadku likwidacji pracodawcy karty wynagrodzeń, zasiłkowe. Przedłożony dokument „konto pracownika” zawiera kwoty brutto, brak jest w nim podziału na poszczególne składniki, od których był obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne. Za powyższy okres przyjęto obowiązujące w danym okresie wynagrodzenie minimalne. /decyzja z dnia 26 lipca 2022 roku o przyznaniu emerytury z FUS i okresowej emerytury kapitałowej – k. 28-30 załączonych akt rentowych/ Odwołanie od powyższej decyzji złożyła wnioskodawczyni E. R. kwestionując przyjęcie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynagrodzenia minimalnych za okres zatrudnienia w Zakładach (...) w Ł. od dnia 22 września 1980 roku do dnia 30 września 1991 roku. /odwołanie – k. 3-3v/ W odpowiedzi na odwołanie złożonej w dniu 29 sierpnia 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. wniósł o oddalenie odwołania wywodząc, jak w zaskarżonej decyzji. /odpowiedź na odwołanie – k. 5-5v/ Na rozprawie w dniu 13 lutego 2023 roku wnioskodawczyni poparła odwołanie, wniosła o uwzględnienie pierwszego wariantu hipotetycznego wyliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz kapitału początkowego, którego dokonano w oparciu o zestawienie zatytułowane „konto pracownika”. /oświadczenie wnioskodawczyni E. R. – e – protokół z dnia 13 lutego 2023 roku – 00:06:53 i dalej, 00:09:45 i dalej/ Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni E. R. urodziła się w dniu (...). /bezsporne/ Wnioskodawczyni E. R. ukończyła policealne studium ekonomiczne. /zeznania wnioskodawczyni E. R. – e – protokół z dnia 13 lutego 2023 roku – 00:09:06 i dalej w związku z e – protokołem z dnia 16 listopada 2022 roku – 00:01:01 i dalej/ W okresie od dnia 10 września 1979 roku do dnia 28 czerwca 1980 roku E. R. zatrudniona była w Przedsiębiorstwie Handlowo – (...) w Ł. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku referenta do spraw księgowości. W zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu Rp-7 z dnia 15 lutego 2022 roku zakład pracy (...) S.A. z siedzibą w S. wskazał, iż w 1979 roku E. R. uzyskała tytułem wynagrodzenia za pracę kwotę 8.751,00 zł, z kolei w 1980 roku – kwotę 15.822,00 zł. /świadectwo pracy z dnia 24 czerwca 1980 roku – k. 10-10v załączonych akt rentowych, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu Rp-7 z dnia 15 lutego 2022 roku – k. 11 załączonych akt rentowych/ W okresie od dnia 22 września 1980 roku do dnia 30 września 1991 roku wnioskodawczyni E. R. była zatrudniona w Zakładach (...) w Ł. w pełnym wymiarze czasu pracy na następujących stanowiskach pracy: brakarz międzyoperacyjny, rob. magazynier cięcia, krajacz tkanin got. /świadectwo pracy z dnia 30 września 1991 roku – k. 9 załączonych akt rentowych, dokumentacja osobowo – płacowa wnioskodawczyni E. R. – k. 18-32v, nadto: /zeznania wnioskodawczyni E. R. – e – protokół z dnia 13 lutego 2023 roku – 00:09:06 i dalej w związku z e – protokołem z dnia 16 listopada 2022 roku – 00:01:01 i dalej/ W dokumencie zatytułowanym „konto pracownika” wystawionym przez Zakłady (...) w Ł., wskazano, iż wynagrodzenie E. R. w spornym okresie wynosiło: - w 1980 roku – 18.056 zł brutto; - w 1981 roku – 69.712 zł brutto; - w 1982 roku – 102.907 zł brutto; - w 1983 roku – 133.019 zł brutto; - w 1984 roku – 171.549 zł brutto; - 1985 roku – 200.766 zł brutto; - w 1986 roku – 345.437 zł brutto; - w 1987 roku – 346.668 zł brutto; - w 1988 roku – 657.029 zł brutto; - w 1989 roku – 2.931.295 zł brutto; - w 1990 roku – 8.683.040 zł brutto; - w 1991 roku – 10.002.970 zł brutto. /konto pracownika – k. 13 załączonych akt rentowych/ W dniu 12 lipca 2022 roku wnioskodawczyni E. R. złożyła wniosek o emeryturę. /wniosek – k. 1-3v załączonych akt rentowych/ Decyzją z dnia 25 lipca 2022 roku, znak: (...)-2022, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. ustalił E. R. wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 roku. Do ustalenia wartości kapitału początkowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjął podstawę wymiaru kapitału początkowego w kwocie 370,54 zł. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych tj. od dnia 1 stycznia 1979 roku do dnia 31 grudnia 1988 roku. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 30,35%. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustalono w wyniku pomnożenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 30,35% przez kwotę 1.220,89 zł tj. kwotę bazową określoną w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (30,35% x 1.220,89 zł = 370,54 zł). Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy również przyjął 16 lat 10 miesięcy i 20 dni, tj. 202 miesiące okresów składkowych oraz 1 miesiąc i 22 dni tj. 1 miesiąc okresów nieskładkowych. Decyzja przewidywała, iż współczynnik proporcjonalny do osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 roku wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego wynosi 63,68%. Średnie dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach dla osób w wieku 62 lat – wynosi 209 miesięcy. W decyzji sprecyzowano, iż kapitał początkowy ustalony na dzień 1 stycznia 1999 roku wynosi 55.986,92 zł i podlega waloryzacji według zasad określonych w art. 173 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. /decyzja z dnia 25 lipca 2022 roku – k. 25-26 załączonych akt rentowych/ Do obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjęto : Lp. za rok kalendarzowy zarobki-dochód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne (w zł) kwotę rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy (w zł) stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy (w %) 1 2 3 4 5 (3:4) 1 1979 8.751,00 63.924,00 41,07 2 1980 22.422,03 72.480,00 37,12 3 1981 28.800,00 92.268,00 31,21 4 1982 48.000,00 139.572,00 34,39 5 1983 64.800,00 173.700,00 37,31 6 7 8 9 10 1984 1985 1986 1987 1988 64.800,00 64.800,00 64.800,00 84.000,00 108.000,00 202.056,00 240.060,00 289.140,00 350.208,00 637.080,00 32,07 26,99 22,41 23,99 16,95 Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 30,35% i jest średnią arytmetyczną wskaźników z poszczególnych lat kalendarzowych. Do obliczenia stosunku podstawy wymiaru składek oraz kwot, o których mowa w art. 15 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w roku 1979, 1980 do przeciętnego wynagrodzenia za te lata przyjęto sumę kwot przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za dany rok, odpowiednią do liczby miesięcy, w których E. R. podlegała ubezpieczeniu społecznemu na podstawie przepisów prawa polskiego. /obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego – k. 27 załączonych akt rentowych/ W konsekwencji, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. wydał zaskarżoną decyzję z dnia 26 lipca 2022 roku. /decyzja z dnia 26 lipca 2022 roku o przyznaniu emerytury z FUS i okresowej emerytury kapitałowej – k. 28-30 załączonych akt rentowych/ Decyzją z dnia 26 lipca 2022 roku, znak: EOK/15/021104812, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 12 lipca 2022 roku, ustalił E. R. okresową emeryturę kapitałową od dnia 1 lipca 2022 roku tj. od dnia nabycia prawa do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. /decyzja z dnia 26 lipca 2022 roku o ustaleniu okresowej emerytury kapitałowej – k. 31-32 załączonych akt rentowych/ Na podstawie dokumentacji osobowo – płacowej z Zakładów (...) w Ł., dochód E. R. stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne w latach 1979-1988 wyniósł następująco: - w 1979 roku – 8.751,00 zł; - w 1980 roku – 25.116,60 zł; - w 1981 roku – 45.464,80 zł; - w 1982 roku – 68.737,80 zł; - w 1983 roku – 51.341,00 zł; - w 1984 roku – 64.222,60 zł; - w 1985 roku – 155.271,82 zł; - w 1986 roku – 172.282,00 zł; - w 1987 roku – 254.009,00 zł; - w 1988 roku – 354.504,00 zł. /wykaz wprowadzonych dochodów ubezpieczonego – k. 47-48, wyliczenia organu rentowego - k. 44-46, dokumentacja osobowo – płacowa wnioskodawczyni E. R. – k. 18-32v/ W spornym okresie wnioskodawczyni otrzymywała zarówno wynagrodzenie akordowe, jak i określone w stawce zasadniczej. Skarżącej przyznawano zarówno dodatek funkcyjny, jak i premie. /zeznania wnioskodawczyni E. R. – e – protokół z dnia 13 lutego 2023 roku – 00:09:06 i dalej w związku z e – protokołem z dnia 16 listopada 2022 roku – 00:01:01 i dalej/ Przy przyjęciu, iż w spornym okresie zatrudnienia w (...) od 22 września 1980 roku do 3) września 1991 roku, wnioskodawczyni otrzymywała wynagrodzenie w stawkach wynikających z angaży nadesłanych przez Archiwum Zakładowe i zasiłki wynikające z kart zasiłkowych - wskaźnik wysokość podstawy wymiaru kapitału początkowego wyliczony z najkorzystniejszych 10 lat kalendarzowych za okres 1979- 1988 wyniósł 49,50 %. Do obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjęto : Lp. za rok kalendarzowy zarobki-dochód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne (w zł) kwotę rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy (w zł) stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy (w %) 1 2 3 4 5 (3:4) 1 1979 8.751,00 63.924,00 41,07 2 1980 25.116,60 72.480,00 41,58 3 1981 45.464,80 92.268,00 49,27 4 1982 68.737,80 139.572,00 49,25 5 1983 51.341,00 173.700,00 29,56 6 7 8 9 10 1984 1985 1986 1987 1988 64.222,60 155.271,82 172.282,00 254.009,00 354.504,00 202.056,00 240.060,00 289.140,00 350.208,00 637.080,00 31,78 64,68 59,58 72,53 55,65 . /obliczenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego – k. 51/ Hipotetyczna wysokość kapitału początkowego ustalonego na dzień 1 stycznia 1999 roku wynosi 66.708,62 zł, a po waloryzacji na dzień 1 lipca 2022 roku – 368.989,07 zł. /hipotetyczne ustalenie kapitału początkowego – k. 49-50/ Hipotetyczna wysokość przysługującej E. R. emerytury wynosi 2.080,07 zł. /informacja o hipotetycznej wysokości emerytury E. R. – k. 38/ Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił na podstawie powołanych dowodów, na które składała się dokumentacja załączona do akt przedmiotowej sprawy oraz znajdująca się w aktach organu rentowego, w tym dokumentacja osobowo – płacowa wnioskodawczyni E. R. nadesłana z Archiwum Zakładowego (...) Urzędu Wojewódzkiego w Ł., a nadto pomocniczo zeznania E. R.. W toku postępowania E. R. nie kwestionowała hipotetycznych wyliczeń wysokości kapitału początkowego oraz emerytury dokonanych przez organ rentowy w oparciu o dokumentację osobowo – płacową wnioskodawczyni z Zakładów (...) w Ł., a jedynie wnosiła o przyjęcie przez Sąd uzupełniających wyliczeń uwzględnionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, które brały pod uwagę kwoty wynikające z zestawienia zatytułowanego „konto pracownika”. Dokument ten nie umożliwiał jednak zapoznania się z poszczególnymi składnikami wynagrodzenia z okresu spornego i nie pozwalał na powzięcie wiedzy, jakie kwoty były objęte składką na ubezpieczenie społeczne. Zestawienie to, w ocenie Sądu Okręgowego, nie było rzetelnym dowodem potwierdzającym faktycznie wypłacone E. R. wynagrodzenie za pracę. Biorąc powyższe pod uwagę, tut. Sąd uznał, iż wysokość kapitału początkowego oraz emerytury powinna zostać oszacowana na podstawie rzeczywiście otrzymywanego przez wnioskodawczynię wynagrodzenia w stawkach wynikających z angaży oraz kart zasiłkowych, znajdujących się w aktach osobowo – płacowych E. R. z Zakładów (...) w Ł., a w konsekwencji w oparciu o odpowiednio wyliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wynoszący 49,50%. Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje: odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w części. Stosownie do treści art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. , poz. 504 ze zm., dalej: ustawa emerytalna/, prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli: 1) po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość; 2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa; 3) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 4) decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego przez osobę pobierającą świadczenie; 5) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność; 6) przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego. Zgodnie z treścią art. 173 ust. 1 ustawy emerytalnej, dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy. Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osób w wieku 62 lat (art. 173 ust. 2 ww. ustawy). Wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy (art. 173 ust. 3 ww. ustawy). W art. 174 ust. 1 ustawy emerytalnej wskazano, że kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.