Sygn. akt VIII Ga 110/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lutego 2023 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący : sędzia Wojciech Wołoszyk po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2023 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. B. , G. B. oraz K. B. przeciwko (...) w Ż. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 2 marca 2022 r. , sygn. akt VIII GC 1012/21 uchyla zaskarżony wyrok w pkt I ( pierwszym ) i III ( trzecim ) i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania sądowi I instancji , pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego , w tym o wynagrodzeniu kuratora pozwanego za instancję odwoławczą. Sygn. akt VIII Ga 110/22 UZASADNIENIE WYROKU Z 14 LUTEGO 2023 r. Powodowie K. B., E. B., G. B. i M. B. – wspólnicy spółki cywilnej, wnieśli o zasądzenie od pozwanego - (...)w Ż. kwoty 8.678,48 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od kwot: - 5.965,36 złotych od dnia 12 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty, - 386,48 złotych od dnia 8 lipca 2020 r. do dnia zapłaty, - 2.326,67 złotych od dnia 8 lipca 2020 do dnia zapłaty oraz kosztów procesu. Nakazem zapłaty z dnia 28 grudnia 2020 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VIII GNc 6719/20, Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy orzekł zgodnie z żądaniem pozwu oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania. Postanowieniem z dnia 18 maja 2021 r. ustanowiono dla pozwanej spółki kuratora procesowego w osobie radcy prawnego M. S. celem reprezentowania jej interesów. W sprzeciwie od powyższego nakazu zapłaty, strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, przyznanie wynagrodzenia kuratorowi oraz nieobciążenie pozwanego kosztami procesu z uwagi na zasadę słuszności. W odpowiedzi na sprzeciw powodowie podtrzymali swoje stanowisko w sprawie. Wyrokiem z dnia 2 marca 2022 r., sygn. akt VIII GC 1012/21 upr, Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 8.625,74 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwot: - 5.965,26 zł od dnia 12 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty, - 333,74 zł od dnia 8 lipca 2020 r. do dnia zapłaty, - 2.326,64 zł od dnia 8 lipca 2020 r. do dnia zapłaty. W pozostałym zakresie Sąd Rejonowy oddalił powództwo. Tytułem kosztów procesu Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 3.517 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od tej kwoty od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Sąd Rejonowy wydał rozstrzygniecie w oparciu o następujące ustalenia i wnioski. Strony łączyła współpraca gospodarcza, na mocy której reprezentujący pozwaną spółkę prokurent K. F. telefonicznie lub poprzez wiadomość e - mail zamawiał u powodów towar. Potwierdzeniem wydania przez powoda towaru, były opatrzone podpisem kupującego faktury VAT lub dokumenty WZ. W związku z realizacją zobowiązania, powodowie wystawili na rzecz pozwanego następujące dokumenty księgowe: 1) fakturę VAT nr (...) z dnia 4 czerwca 2020 r., opiewającą na kwotę 6.165,86 złotych brutto, z terminem płatności upływającym 11 czerwca 2020 r., a z której do uregulowania pozostało 5.965,36 złotych brutto - K. F. opatrzył przedmiotowy dokument swoim podpisem, 2) fakturę VAT nr (...) z dnia 30 czerwca 2020 r., opiewającą na kwotę 386,48 złotych, z terminem zapłaty upływającym 7 lipca 2020 r., 3) fakturę VAT nr (...) z dnia 30 czerwca 2020 r., opiewającą na kwotę 2.326,64 złotych, z terminem zapłaty upływającym 7 lipca 2020 r. W związku z realizacją zamówienia wynikającego z faktury nr (...) powodowie wystawili na rzecz pozwanego dokumenty WZ nr: 1) (...) obejmujący towar o łącznej wartości 263,40 złotych brutto i opatrzony podpisem K. F., 2) (...) obejmujący towar o łącznej wartości 52,74 złotych brutto, 3) (...) obejmujący towar o łącznej wartości 52,76 złotych brutto i opatrzony podpisem K. F., 4) (...) obejmujący towar o łącznej wartości 17,58 złotych brutto i opatrzony podpisem K. F.. W związku z realizacją zamówienia wynikającego z faktury nr (...) powodowie wystawili na rzecz pozwanego dokument (...), a prokurent pozwanego K. F. potwierdził odbiór zakupionego towaru w całości. Pozwany nie uregulował należności wynikających ze wskazanych powyżej faktur VAT w związku z czym, powodowie w dniu 18 i 25 sierpnia 2020 r. skierowali do niego wezwanie do zapłaty, które okazało się bezskuteczne. Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił w oparciu o dokumenty przedłożone przez powodów, których autentyczność nie była kwestionowana i nie budziła wątpliwości, a także na podstawie zeznań świadków S. S. i P. P. i przesłuchania strony powodowej (G. B.). Świadkowie nie posiadali co prawda szczegółowej wiedzy co do okoliczności przydatnych dla rozstrzygnięcia, jednakże potwierdzili fakt wielokrotnych dostaw towaru do pozwanego oraz fakt, iż potwierdzenie jego odbioru mogła stanowić zarówno faktura jak i dokument WZ. Sąd wskazał, że strony łączyła umowa sprzedaży, uregulowana w art. 535 k.c., zgodnie z którym przez umowę sprzedaży, sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Sąd wskazał, że z punktu widzenia podnoszonych przez pozwanego zarzutów, nie można pominąć faktu, że faktycznie sama faktura VAT nie jest dowodem zawarcia umowy, jak i także jej wykonania, albowiem stanowi ona wyłącznie dokument księgowy o charakterze rozliczeniowym i dopiero wraz z dowodem wydania towaru (np. dokumentem WZ), czy też wykonania dzieła lub usługi (np. protokołem odbioru czy zeznaniami świadków) stanowi wystarczający dowód spełnienia przez powoda swojej części świadczenia. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że prokurent pozwanego osobiście złożył podpis na fakturach VAT, bądź na dokumentach WZ, potwierdzających treść dokumentów księgowych. W wymienionej dokumentacji wskazano rodzaj sprzedanego towaru, jego ilość, a w fakturach VAT stawkę jednostkową ceny, kwotę należną z tytułu sprzedaży i termin zapłaty. Sąd podzielił stanowisko Sądu Najwyższego (uchwała z dnia 6 lipca 2005 r., III CZP 40/05), zgodnie z którym złożenie podpisu m.in. na fakturze VAT potwierdza treść stosunku prawnego łączącego strony, zwłaszcza wobec innych okoliczności, które pośrednio uwiarygodniają zawarcie umowy o takiej treści. W ocenie Sądu zasady doświadczenia życiowego i powszechnie znane reguły obrotu gospodarczego jednoznacznie wskazują, iż odbiorowi faktury VAT, bądź dokumentu WZ towarzyszy analiza jej treści i naturalna troska przedsiębiorcy o uzyskanie dokumentu zgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy. Faktura VAT bowiem następnie uwzględniana jest w dokumentacji księgowej i rozliczeniu z kontrahentem. Akceptując zatem odbiór dokumentu prokurent pozwanego zaakceptował dane o elementach stosunku łączącego strony, w tym również - w przypadku faktur VAT - w zakresie wysokości ceny. Nie sposób bowiem odpowiedzieć na pytanie, w jakim innym celu przedstawiciel pozwanego odbierałby dokumenty i notyfikował odbiór własnoręcznym podpisem. Zwłaszcza, gdyby nie zgadzał się z jej treścią. Przesłuchanie w charakterze świadka prokurenta K. F. okazało się niemożliwe, co pozbawiło Sąd możliwości ewentualnej weryfikacji omawianych akceptacji. W przypadku podpisanych faktur VAT niewątpliwie uznać należy, że pozwany zaakceptował treść dokumentu, a zachowanie pozwanego traktować należy jako niewłaściwe uznanie roszczenia powoda. W przypadku wcześniejszego uznania dochodzonego roszczenia dochodzi do zmiany w zakresie ciężaru dowodzenia. Skutek procesowy uznania długu następuje właśnie w sferze dowodowej, tj. to dłużnik, który uznał dług, musi w procesie wykazać jego nieistnienie lub istnienie w mniejszym rozmiarze (tak: por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 28 listopada 2012 r., I ACa 715/12). Powyższe argumenty doprowadziły do wniosku, iż w myśl art. 6 k.c. to na stronie pozwanej spoczywał obowiązek wykazania, że powodowi jego żądanie nie przysługuje. Ponieważ strona pozwana nie dysponowała środkami dowodowymi w tym zakresie, Sąd uznał roszczenie powoda za dostatecznie wykazane i zasadne. W przypadku faktury VAT nr (...) wystawionej na kwotę 2.326,64 złote powodowie przedłożyli dokument WZ, który zawierał podpis prokurenta pozwanego. Zatem strona powodowa zaproponowała dowód z którego wynikało, że pozwana spółka towar odebrała, nie składając żadnych zastrzeżeń co wartości zamówienia, ilości dostawy, czy też jakości. Wobec tego, żądania obejmujące kwoty 5.965,36 złotych oraz 2.326,64 złotych zasługiwało na uwzględnienie w całości. W przypadku faktury VAT nr (...) powodowie załączyli cztery dokumenty WZ, potwierdzające odbiór towaru za zakup, przy czym prokurent pozwanego potwierdził odbiór przedmiotu umowy, składając swój podpis pod dokumentami wydania zewnętrznego nr (...) (k. 95) (...) (k. 97) oraz (...) (k. 98). Brak było akceptacji na dokumencie nr (...) (k. 96) na kwotę 52,74 złotych. Wobec nie można uznać, by powodowie - wobec zarzutu strony pozwanej - wykazali, iż kupujący zakupił i otrzymał towar wynikający z faktury VAT nr (...) w zakresie w jakim obejmował piankę pistoletową o wartości 52,74 złotych brutto. W omawianym za kresie powództwo jako niezasadne winno ulec oddaleniu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 535 k.c. w związku z art. 6 k.c., zasądził od pozwanego na rzecz powodów 8.625,74 złotych na co składały się kwoty: 5.965,26 złotych wynikająca z (...), 2.326,64 złotych wynikająca z (...) oraz 333,74 złotych z (...) po odjęciu nienależnej ze wskazanych powyżej przyczyn kwoty 52,74 złotych, w zakresie której powództwo na podstawie art. 535 k.c. w związku z art. 6 k.c. a contrario oddalono. O odsetkach od zasądzonej należności rozstrzygnięto w zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. W myśl rzeczonego przepisu, z wyłączeniem transakcji, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny - wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, chyba że, strony uzgodniły wyższe odsetki, za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki: wierzyciel spełnił swoje świadczenie i nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie. Uznając, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z transakcją handlową, jak też przyjmując, iż zostały spełnione wszystkie powyższe warunki, Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwot i dat wynikających z faktur VAT stanowiący podstawę dochodzonych roszczeń. Na podstawie art. 100 zd. 2 k.p.c. Sąd nałożył na pozwanego obowiązek zwrotu powodom wszystkich poniesionych przez nich kosztów procesu, albowiem ulegli oni stronie przeciwnej tylko co do nieznacznej części swego żądania. W niniejszej sprawie koszty poniesione przez powodów wyniosły łącznie 3.517,00 złote. Na przedmiotową kwotę składało się: 1.800,00 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika procesowego zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa, 1.200,00 złotych tytułem zaliczki na poczet wynagrodzenia kuratora oraz 500,00 złotych z tytułu opłaty od pozwu. Nadto, na podstawie art. 98 § 1 1, od kwoty przyznanej tytułem kosztów, Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, do dnia zapłaty. Na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w zw. z § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej Sąd przyznał radcy prawnemu M. S. wynagrodzenie w kwocie 1.200,00 złotych, uwzględniając w tym podatek VAT. W zakresie powyższego rozstrzygnięcia, niniejszy Sąd miał na uwadze uchwałę Sądu Najwyższego a z dnia 5 listopada 2021 r. (sygn. III CZP 68/20), z której to wynika, że wynagrodzenie kuratora procesowego ustanowionego na podstawie art. 69 § 1 k.p.c., obowiązanego do rozliczenia podatku od towarów i usług, sąd podwyższa o kwotę tego podatku. Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany zastępowany przez kuratora procesowego, zaskarżając wyrok w części, tj. co do punktu I i III wyroku. Kurator pozwanego wyrokowi zarzucił :
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.