mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie polegające na bezzasadnym przyjęciu, że pozwana zdołała doprowadzić do obalenia domniemania bezprawnego charakteru jej wypowiedzi opublikowanych na portalu, w tym wadliwie skonstruowane domniemanie faktyczne, polegające na przyjęciu w wyniku rozumowania niezgodnego z zasadami logiki, że to powód miał rzekomo nieuczciwie działać, co uzasadniać miało odpowiedz pozwanej w oparciu o następujące ustalenia faktyczne: - prowadzenie przez strony postępowania wzajemnej działalności konkurencyjnej, - próbę przyłączenia się powoda i jego zięcia M. B. do postępowania sądowego między spółką (...) sp z o.o. w R. (zwaną dalej DI), a Gminą M. R. po stronie przeciwka procesowego, które to działanie powoda wprawdzie zgodne z prawem, było rzekomo nieuczciwe ponieważ naruszało zasady etyki, współżycia społecznego oraz zwyczaje panujące w danym środowisku, - zgłoszenie przez M. B. zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez M. P.
k.p.c., podniosła zarzuty, co do wnioskowania z ustalonych faktów o braku bezprawności wypowiedzi pozwanej. W tym zakresie skarżący odwołał się do faktu prowadzenia przez strony postępowania wzajemnej działalności konkurencyjnej, przyłączenia się zięcia powoda do postępowania sądowego między spółką (...) sp z o.o. w R. (zwaną dalej DI), a Gminą M. R. po stronie przeciwka procesowego i zgłoszenie przez niego zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez pozwaną, jako prezesa zarządu DI, istnienia powiązań osobowych między powodem, a spółkami powiązanymi z członkami jego rodziny, istnienie powiązań osobowych między K. K. - (...) sp. z o.o., która jest wydawcą portalu internetowego R. N., a powodem. Tak sformułowany zarzut dotyczy w istocie prawa materialnego, stąd też nieprawidłowo wskazano na uzasadnienie tego zarzutu przepisy art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. w zw. z art. 231 k.p.c. Odnoszą się one do postępowania dowodowego, a dokładnie przedmiotu postępowania dowodowego i ciężaru dowodu, a błędów w tym zakresie powód przecież nie przytacza. Jeśli chodzi natomiast o powołany na uzasadnienie tego zarzutu art.
k.p.c., to przepis ten zawiera opis wymogów uzasadnienia i jego naruszenie w zasadzie nie może być podstawą uwzględnienia stanowisk apelujących, a ponadto wgląd w uzasadnienie zaskarżonego wyroku, obszernego i zawierającego wszystkie wymagane elementy – zaprzecza, aby w jakimkolwiek zakresie przepis ten został naruszony. Ponadto, wbrew zarzutom apelacyjnym powoda, Sąd Okręgowy na tych ustaleniach faktycznych nie budował oceny, że okoliczności te same w sobie usuwają bezsprawność, lecz - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - uznał, że są one płaszczyzną faktów, dających obiektywne uzasadnienie dla postawienia swoich własnych ocennych i wartościujących opinii. W tej przestrzeni ustaleń faktycznych, nie zakwestionowanych przez powoda, Sąd upatrywał wyłączenia bezprawności, ale w tym ujęciu, że w świetle powyższych okoliczności, pozwana miała wystarczającą podstawę do wyrażenia swej oceny. Dotyczyło to także tych wszystkich okoliczności, które obrazowały cel zaskarżonej wypowiedzi, a więc przedstawienia czytelnikom, jak zarzuty kierowane wobec niej i spółki przez nią zarządzanej, „wyglądają z jej perspektywy” i „umożliwienia czytelnikom rzetelnej oceny całej sytuacji”, czego byli pozbawieni wobec dotychczasowego przedstawienia przez media spraw związanych z nieruchomością, na której wybudowana została galeria handlowa. Jasno z pełnego wywiadu pozwanej wynika, (co stwierdził Sąd I Instancji), że zamiarem pozwanej, nie było przedstawienie powoda w negatywnym świetle, lecz odniesienie się w wyważonych, spokojnych wypowiedziach do dotychczasowych, zarzutów, związanych z jej działalnością jako prezesa zarządu spółki, a konieczność ta wynikała z uprzednio publikowanych artykułów. Dodatkowo należy odnotować, że zasadnie Sąd Okręgowy nie dokonał ustaleń faktycznych, niezbędnych dla ustalenia czy miały miejsce ze strony powoda akty nieuczciwej konkurencji zdefiniowane w art. 3 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233), a tylko zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód o możliwości zakwalifikowania tego zachowania jako nieuczciwego, co nie jest równoznaczne z przypisaniem naruszenia zasad konkurencji, jednocześnie określając, że te działania powoda było zgodne z prawem. Jest to wyłącznie argumentacja przywołana przez Sąd dla wyjaśnienia istnienia po stronie pozwanej obiektywnie uzasadnionej możliwości wyrażenia swojej opinii i oceny działań powoda. III. Nie ulega wątpliwości, że błędnie apelujący przypisuje Sądowi Okręgowemu, że nie dokonał przyjęcia braku bezprawności, z powodu wzajemność działań pozwanej reagującej na naruszenie jej dóbr osobistych. Zarzut ten podniesiono dla uzasadnienia naruszenia prawa materialnego tj. art. 24 k.c. Analiza treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku zaprzecza temu. Sąd Okręgowy wyraźnie wskazał, że brak bezprawności wynikała z ocenności wypowiedzi, a opis w stanie faktycznym sprawy zachowań i działań pozwanego - jak wyjaśnił Sąd I instancji - służył zbadaniu kontekstu sytuacyjnego zaskarżonej wypowiedzi. Zbędne jest zatem odnoszenie się do zarzutów pozwanego sformułowanych w apelacji w powyższym zakresie. IV. Jeśli chodzi o aspekty materialnoprawne występujące w rozstrzyganej sprawie, podniesione w apelacji, to poszerzając argumentację prawną Sądu I instancji, należy odnotować, że w doktrynie przyjmuje się, że wśród wypowiedzi naruszających cześć lub dobre imię odróżnia się wypowiedzi opisowe dotyczące faktów i oceniające, czyli wyrażające opinię, przy czym wypowiedzi oceniające są dozwolone, jeżeli mieszczą się w granicach rzeczowej i konstruktywnej krytyki (tak A. Szpunar, Ochrona czci, s. 34; J. Wierciński, Niemajątkowa ochrona czci, s. 108 i n.). Rozróżnienie to przyświeca także orzecznictwu Sądu Najwyższego (por. wyrok z 9 czerwca 2005 r., III CK 622/04, z 23 września 2009 r., I CSK 346/08, z 2 lutego 2011 r., II CSK 393/10, z 18 stycznia 2013 r., IV CSK 270/12, z 21 maja 2015 r., IV CSK 557/14, z 29 listopada 2016 r., I CSK 715/15, 30 czerwca 2017 r., I CSK 621/16, z 18.01.2013 r., IV CSK 270/12 i w postanowienie z 11.12.2020 r., II CSK 347/20 – Lex, Legalis). Tak rozumiejąc wypowiedź ocenną, zasadnie Sąd Okręgowy uwzględnił, że pozwana poprzedziła swoją wypowiedź co do zachowań powoda stwierdzeniem - „w mojej ocenie”. Nie powiedziała o czynach nieuczciwej konkurencji ale, że jest to element „szerszej gry nieuczciwej konkurencji”. Słowo „gra” odegrało przy tym istotne znaczenie na gruncie semantycznym, a mianowicie wyeliminowało przypisanie tej wypowiedzi użycia znaczenia ściśle prawnego – aktów nieuczciwej konkurencji, akcentują ocenność wypowiedzi. Wbrew zatem zarzutom apelującego, nie ma w takiej sytuacji podstaw, aby wypowiedź o fakcie nieuczciwej konkurencji poddawać weryfikacji w kategoriach prawdy i fałszu. Dodać należy, że wszelkie wypowiedzi ocenne, które mieszczą się w granicach rzeczowej krytyki - nie są bezprawne (por. uwagi SN w wyroku z 19.10.1989 r., II Cr 419/89, z 29.10.2021 r., V CSKP 128/21 i postanowieniu z 31.05.2022 r., I CSK 499/22 i postanowienie SN z 29.10.2020 r., V CSK 304/20, LEX nr 3077139. - LEX). Choć wypowiedź pozwanej ma charakter krytyczny, względem powoda, ale (przedstawione powyżej) kontekst tej wypowiedzi oraz jej cele, wpisują się w działanie podjęte przez pozwaną w ochronie jej uzasadnionego interesu oraz interesu spółek przez nią zarządzanych (co jednak nie było ujęte przez Sąd Okręgowy, jako wzajemne naruszenie i tak też nie jest kwalifikowane przez sąd odwoławczy) – co również wyklucza bezprawność. Jej wypowiedź mieściła się bowiem w obowiązującym porządku prawnym, gwarantującym prawo ocen i wypowiedzi o charakterze wartościującym. Z uwagi na powyższe trafnie przyjęto wyłączenie bezprawności wypowiedzi pozwanej, co w konsekwencji uzasadnia odmowę udzielenia powodowi ochrony z art. 24 k.c. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, jako bezzasadną, na podstawie art. 385 k.p.c., rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego zgodnie z art. 98 k.p.c. i § 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800 ze zm.) SSA Bogdan Ziemiański SSA Dariusz Mazurek SSA Małgorzata Moskwa
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.