I C 272/17 | Europaius

Sygn. akt I C 272/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2023 roku Sąd Okręgowy w Zielonej Górze I Wydział Cywilny w składzie : Przewodniczący : Sędzia Dorota Kordiak po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2023 roku w Zielonej Górze na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa D. T. przeciwko (...) (...)Szpitalowi (...) z Przychodnią Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w Ż. z siedzibą w Ż. i (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. o zapłatę 1.zasądza od pozwanych (...) (...)Szpitala (...) z Przychodnią Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Ż. z siedzibą w Ż. i (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na rzecz powoda D. T. kwotę 400.000 zł ( czterysta tysięcy złotych ) tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę z odsetkami : a)od kwoty 120.000 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi od dnia 19 grudnia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej ustawowymi od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty,

b)od kwoty 280.000 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 28 października 2021 r. do dnia zapłaty , z zastrzeżeniem ,że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego , 2. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 26.663,30 zł ( dwadzieścia sześć tysięcy sześćset sześćdziesiąt trzy złote i 30/100 ) tytułem odszkodowania obejmującego zwiększone potrzeby powoda za okres do dnia wniesienia pozwu z odsetkami : a)od kwoty 8.820 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi od dnia 19 grudnia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej ustawowymi od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, b)od kwoty 11.241 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 28 października 2021 r. do dnia zapłaty , c)od kwoty 2.724,30 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 28 października 2021 r. do dnia zapłaty , d)od kwoty 1.000 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 28 października 2021 r. do dnia zapłaty , e)od kwoty 2.878 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 28 października 2021 r. do dnia zapłaty , z zastrzeżeniem ,że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego , 3. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 6.888, 75 zł ( sześć tysięcy osiemset osiemdziesiąt osiem złotych i 75/100) tytułem skapitalizowanej renty za utratę zdolności do pracy za okres od 1 marca 2011 r. do 30 listopada 2013 r. z odsetkami od pozwanego (...) S.A. ustawowymi od dnia 21 lutego 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej ustawowymi od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , z zastrzeżeniem ,że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego , 4. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 535,24 zł ( pięćset trzydzieści pięć złotych i 24/100) tytułem skapitalizowanej renty za utratę zdolności do pracy za okres od 1 grudnia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2014 r. z odsetkami :
a)od kwoty 229,36 zł : od pozwanego (...) S.A. ustawowymi od dnia 21 lutego 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej ustawowymi od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty,
b)od kwoty 76,47 zł : od pozwanego (...) S.A. ustawowymi od dnia 11 marca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej ustawowymi od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty,
c)od kwoty 76,47 zł : od pozwanego (...) S.A. ustawowymi od dnia 11 kwietnia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej ustawowymi od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty,
d)od kwoty 76,47 zł : od pozwanego (...) S.A. ustawowymi od dnia 11 maja 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej ustawowymi od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty,
e)od kwoty 76,47 zł : od pozwanego (...) S.A. ustawowymi od dnia 11 czerwca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej ustawowymi od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem ,że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego, 5. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 3.600 zł ( trzy tysiące sześćset złotych) tytułem skapitalizowanej renty za utratę zdolności do pracy za okres od 1 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. z odsetkami : a)od kwoty 338 zł : od pozwanego (...) S.A. ustawowymi od dnia 11 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej ustawowymi od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty,
b)od kwot po 338 zł : od obu pozwanych od dnia 11-go każdego miesiąca do dnia zapłaty, poczynając od sierpnia 2014 r., za okres od sierpnia do grudnia 2014 r. ( 5 miesięcy ) , ustawowymi do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , c)od kwoty 1572 zł : od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 października 2022 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 25 października 2022 r. do dnia zapłaty , z zastrzeżeniem ,że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego , 6. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 14.088,16 zł ( czternaście tysięcy osiemdziesiąt osiem złotych i 16/100) tytułem skapitalizowanej renty za utratę zdolności do pracy za okres od 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 października 2018 r. z odsetkami :
a)od kwot po 73,57 zł : od obu pozwanych od dnia 11-go każdego miesiąca do dnia zapłaty, poczynając od stycznia 2015 r. , za okres od stycznia do grudnia 2015 r. ( 12 miesięcy), ustawowymi do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty ,
b)od kwoty 3.144 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 października 2022 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 25 października 2022 r. do dnia zapłaty ,
c)od kwot po 37,20 zł : od obu pozwanych od dnia 11-go każdego miesiąca do dnia zapłaty, poczynając od stycznia 2016 r. , za okres od stycznia do lutego 2016 r. ( 2 miesiące ), ustawowymi za opóźnienie ,
d)od kwot po 36,44 zł : od obu pozwanych od dnia 11-go każdego miesiąca do dnia zapłaty, poczynając od marca 2016 r. , za okres od marca do grudnia 2016 r. ( 10 miesięcy ), ustawowymi za opóźnienie , e)od kwoty 3.179,40 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 października 2022 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 25 października 2022 r. do dnia zapłaty , f)od kwot po 88,24 zł : od obu pozwanych od dnia 11-go każdego miesiąca do dnia zapłaty, poczynając od stycznia 2017 r. , za okres od stycznia do lutego 2017 r. ( 2 miesiące ), ustawowymi za opóźnienie , g)od kwot po 40,82 zł : od obu pozwanych od dnia 11-go każdego miesiąca do dnia zapłaty, poczynając od marca 2017 r. , za okres od marca do grudnia 2017 r. ( 10 miesięcy ), ustawowymi za opóźnienie , h)od kwoty 2.886,64 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 października 2022 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 25 października 2022 r. do dnia zapłaty ,
i)od kwot po 40,82 zł : od obu pozwanych od dnia 11-go każdego miesiąca do dnia zapłaty, poczynając od stycznia 2018 r. , za okres od stycznia do października 2018 r. (10 miesięcy ), ustawowymi za opóźnienie , j)od kwoty 2.563,60 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 października 2022 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 25 października 2022 r. do dnia zapłaty , z zastrzeżeniem ,że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego , 7. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 50.970,30 zł ( pięćdziesiąt tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt złotych i 30/100) tytułem skapitalizowanej renty za utratę zdolności do pracy za okres od 1 listopada 2018 r. do dnia 31 października 2021 r. z odsetkami : a)od kwot po 35,18 zł : od obu pozwanych od dnia 11-go każdego miesiąca do dnia zapłaty, poczynając od listopada 2018 r. , za okres od listopada do grudnia 2018 r. ( 2 miesiące ), ustawowymi za opóźnienie ,
b)od kwoty 535,28 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 października 2022 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 25 października 2022 r. do dnia zapłaty , c)od kwoty 1890,72 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 28 października 2021 r. do dnia zapłaty , d)od kwot po 35,18 zł : od obu pozwanych od dnia 11-go każdego miesiąca do dnia zapłaty, poczynając od stycznia 2019 r. , za okres od stycznia do grudnia 2019 r. ( 12 miesięcy ), ustawowymi za opóźnienie , e)od kwoty 3144 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 października 2022 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 25 października 2022 r. do dnia zapłaty , f)od kwoty 11.799,80 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 28 października 2021 r. do dnia zapłaty ,
g)od kwot po 35,18 zł : od obu pozwanych od dnia 11-go każdego miesiąca do dnia zapłaty, poczynając od stycznia 2020 r. , za okres od stycznia do grudnia 2020 r. ( 12 miesięcy ), ustawowymi za opóźnienie , h)od kwoty 3144 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 października 2022 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 25 października 2022 r. do dnia zapłaty , i)od kwoty 13.560 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 28 października 2021 r. do dnia zapłaty ,
j)od kwot po 35,18 zł : od obu pozwanych od dnia 11-go każdego miesiąca do dnia zapłaty, poczynając od stycznia 2021 r. , za okres od stycznia do października 2021 r. (10 miesięcy ), ustawowymi za opóźnienie , k)od kwoty 2620 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 października 2022 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 25 października 2022 r. do dnia zapłaty , l)od kwoty 13.010 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 28 października 2021 r. do dnia zapłaty ; z zastrzeżeniem ,że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego , 8.zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 22.374,50 zł ( dwadzieścia dwa tysiące trzysta siedemdziesiąt cztery złote i 50/100) tytułem skapitalizowanej renty za utratę zdolności do pracy za okres od 1 listopada 2021 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. z odsetkami : a)od kwot po 35,18 zł : od obu pozwanych od dnia 11-go każdego miesiąca do dnia zapłaty, poczynając od listopada 2021 r. , za okres od listopada 2021 r. do grudnia 2022 r. ( 14 miesięcy ), ustawowymi za opóźnienie , b)od kwoty 3.668 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 października 2022 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 25 października 2022 r. do dnia zapłaty , o)od kwoty 18.214 zł od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 28 października 2021 r. do dnia zapłaty ; z zastrzeżeniem ,że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego , 9. zasądza od pozwanych na rzecz powoda rentę za utratę zdolności do pracy w kwocie po 1901 zł ( jeden tysiąc dziewięćset jeden złotych ) miesięcznie , płatną do dnia 10- go każdego miesiąca , poczynając od stycznia 2023 r. , z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie opóźnienia w płatności poszczególnych rat, z zastrzeżeniem ,że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego , 10. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 687,20 zł ( sześćset osiemdziesiąt siedem złotych i 20/100) tytułem skapitalizowanej renty na zwiększone potrzeby za okres od 1 marca 2014 r. do dnia 30 czerwca 2014 r. z odsetkami : a)od kwoty 171,80 zł : od pozwanego (...) S.A. ustawowymi od dnia 11 marca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. ustawowymi i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, b)od kwoty 171,80 zł : od pozwanego (...) S.A. ustawowymi od dnia 11 kwietnia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej ustawowymi od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, c)od kwoty 171,80 zł : od pozwanego (...) S.A. ustawowymi od dnia 11 maja 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej ustawowymi od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, d)od kwoty 171,80 zł : od pozwanego (...) S.A. ustawowymi od dnia 11 czerwca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej ustawowymi od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem ,że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego 11. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 3.612 zł ( trzy tysiące sześćset dwanaście złotych) tytułem skapitalizowanej renty na zwiększone potrzeby za okres od 1 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. z odsetkami : a)od kwoty 500 zł : od pozwanego (...) S.A. ustawowymi od dnia 11 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej ustawowymi od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , b)od kwot po 500 zł : od obu pozwanych od dnia 11-go każdego miesiąca do dnia zapłaty, poczynając od sierpnia 2014 r., za okres od sierpnia do grudnia 2014 r. ( 5 miesięcy ) , ustawowymi do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , c)od kwoty 612 zł : od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 października 2022 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 25 października 2022 r. do dnia zapłaty , z zastrzeżeniem ,że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego , 12.zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 12.489 zł ( dwanaście tysięcy czterysta osiemdziesiąt dziewięć złotych) tytułem skapitalizowanej renty na zwiększone potrzeby za okres od 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 października 2018 r. z odsetkami :
a)od kwot po 171,50 zł : od obu pozwanych od dnia 11-go każdego miesiąca do dnia zapłaty, poczynając od stycznia 2015 r., za okres od stycznia do grudnia 2015 r. ( 12 miesięcy ) , ustawowymi do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , b)od kwoty 1200 zł : od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 października 2022 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 25 października 2022 r. do dnia zapłaty ,
c)od kwot po 171,50 zł : od obu pozwanych od dnia 11-go każdego miesiąca do dnia zapłaty, poczynając od stycznia 2016 r., za okres od stycznia 2016 r. do października 2018 r. ( 34 miesiące ) , ustawowymi za opóźnienie , d)od kwoty 3400 zł : od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 października 2022 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 25 października 2022 r. do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem ,że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego , 13. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 58.925 zł ( pięćdziesiąt osiem tysięcy dziewięćset dwadzieścia pięć złotych ) tytułem skapitalizowanej renty na zwiększone potrzeby za okres od 1 listopada 2018 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. z odsetkami :
a)od kwot po 171,50 zł : od obu pozwanych od dnia 11-go każdego miesiąca do dnia zapłaty, poczynając od listopada 2018 r., za okres od listopada 2018 r. do grudnia 2022 r. ( 50 miesięcy ) , ustawowymi za opóźnienie ,
b)od kwoty 16.500 zł : od pozwanego (...) S.A. ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 października 2022 r. do dnia zapłaty , a od pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej od dnia 25 października 2022 r. do dnia zapłaty,
c)od kwoty 33.850 zł : od obu pozwanych ustawowymi od dnia 11 grudnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty , z zastrzeżeniem ,że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego , 14. zasądza od pozwanych na rzecz powoda rentę na zwiększone potrzeby w kwocie po 1507 zł ( jeden tysiąc pięćset siedem złotych) miesięcznie , płatną do dnia 10- go każdego miesiąca , poczynając od stycznia 2023 r. , z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie opóźnienia w płatności poszczególnych rat, z zastrzeżeniem ,że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego , 15. ustala odpowiedzialność pozwanych za skutki zdarzenia z dnia 20 lutego 2011 r. , mogące ujawnić się u powoda w przyszłości , 16. w pozostałej części powództwo oddala , 17.odstępuje od obciążenia powoda nieuiszczonymi kosztami sądowymi z roszczenia zasądzonego na jego rzecz , 18. nakazuje ściągnąć od pozwanych na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Zielonej Górze kwotę 35.316 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych , z zastrzeżeniem ,że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego. 19. koszty procesu stosunkowo rozdziela , obciążając nimi powoda w 14% , a pozwanych in solidum w 86% , pozostawiając szczegółowe wyliczenie kosztów referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się wyroku . Sędzia SO Dorota Kordiak Sygn. akt I C 272/19 UZASADNIENIE Powód D. T. pozwem z dnia 21 lutego 2014 r. domagał się zasądzenia od pozwanych (...) Szpitala (...) z przychodnią SP ZOZ z siedzibą w Ż. i (...) S.A. z siedzibą w W. kwoty 148.057 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego, obejmującej kwotę 120.000 zł tytułem zadośćuczynienia za ból i cierpienie, kwotę 21.168 zł tytułem odszkodowania za zwiększone potrzeby oraz kwotę 6.888,75 zł tytułem skapitalizowanej renty wobec utraty zdolności do pracy zarobkowej przez okres od dnia 1 marca 2011 r. do dnia 30 listopada 2013 r. Powód wniósł także o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 838 zł tytułem comiesięcznej renty wraz z ustawowymi odsetkami, z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego, na którą składa się kwota 338 zł tytułem comiesięcznej renty z tytułu utraty zdolności zarobkowych płatna do 10 dnia każdego miesiąca poczynając od 1 grudnia 2013 r., podlegająca corocznej waloryzacji oraz kwota 500 zł tytułem comiesięcznej renty na zwiększone potrzeby, płatna do 10 dnia każdego miesiąca poczynając od 1 grudnia 2013 r., podlegająca corocznej waloryzacji; o ustalenie odpowiedzialności strony pozwanej za skutki wypadku, które ujawnią się w przyszłości , a także zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg zestawienia kosztów przedłożonego na rozprawie , z zastrzeżeniem, że uiszczenie tych kosztów przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego. W uzasadnieniu pozwu powód podał , że w dniu 20 lutego 2011 r. wskutek zaniedbań lekarza udzielającego powodowi pomocy medycznej, po zdarzeniu polegającym na pobiciu powoda przez dwóch napastników kijem bejsbolowym, doszło do opóźnienia we właściwej diagnozie skutkującej opóźnioną interwencją lekarską mającą na celu usunięcie krwiaka i zmniejszenie deficytu pourazowego. Lekarz udzielający powodowi pomocy po zaopatrzeniu i zszyciu rany odesłał powoda do domu, nie zlecił wykonania dodatkowych badań i nie pozostawił powoda na obserwacji w szpitalu. Ww. działania lekarza pogłębiło skutki doznanej przez powoda szkody. Powód wskazał również, że bezpośrednio po zaopatrzeniu rany udał się na Komendę Policji celem zgłoszenia pobicia. W czasie pobytu na komendzie zasłabł i po odwiezieniu go karetką na (...) (...) Szpitala (...) w Ż. wykonano TK głowy, które wykazało rozległego krwiaka nadtwardówkowego nad prawą półkulą mózgu z efektem masy powodującym przemieszczenie linii pośrodkowej o 20 mm w stronę lewą. Zaintubowanego powoda niezwłocznie przewieziono do (...) Szpitala SP ZOZ w N. S., gdzie wykonano operację. Powód do dnia 1 kwietnia 2011 r. przebywał na O. N. i N., a następnie przez kolejne 3,5 miesiąca przebywał na O. (...) Neurologicznej. Powód pozostawał w pozycji leżącej, z niedowładem spastycznym czterokończynowym, mutyzmem akinetycznym, cewnikiem F. i gastrostomią. Chociaż stan zdrowia powoda po rehabilitacji poprawił się, w chwili opuszczenia szpitala rokowania były wątpliwe. Powód kontynuował leczenie i rehabilitację, przeszedł jeszcze jedną operację uzupełnienia ubytku kostnego kości pokrywy czaszki. Powód podał , że otrzymane w postępowaniu likwidacyjnym kwoty są niewystarczające. Dodał też , że pozwany szpital jest ubezpieczony w (...) S.A. z tytułu OC, zatem pozwanych łączy odpowiedzialność in solidium. Jako podstawę żądania powód wskazał art. 445 § 1 k.c. oraz art. 444 § 1 i 2 k.c. (k. 1-32). W odpowiedzi na pozew strona pozwana ad. 1 (...) (...) Szpital (...) z Przychodnią SP ZOZ w Ż. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego ad. 1 kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, zarzucając, iż w dniu 20 lutego 2011 r. powodowi została udzielona pomoc medyczna w takim zakresie, w jakim powód wyrażał na to zgodę. Powód odmówił proponowanej mu przez lekarza udzielającego pomocy hospitalizacji, tłumacząc to koniecznością udania się na policję w celu złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Pozwany stwierdził, że stan powoda nie wymagał zastosowania innego rodzaju świadczeń niż te, które zostały zastosowane. Zwrócił również uwagę, że nie wiadomo, po jakim czasie od pobicia powód udał się do szpitala po pomoc medyczną. Pozwany zaznaczył również, że powód nie wzywał go do dobrowolnej zapłaty, zatem pozwany ad. 1 nie miał wpływu na przyznanie powodowi kwoty 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę (k. 127-130). W odpowiedzi na pozew strona pozwana ad. 2 (...) S.A. z siedzibą w W. wiosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego ad. 2 kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, podnosząc, iż ubezpieczony zakład opieki zdrowotnej nie ponosi odpowiedzialności za zdarzenie. Strona pozwana zarzuciła, iż powód nie wykazał, że nienależyte działanie służb medycznych pozwanego szpitala doprowadziły do obecnego stanu zdrowia powoda i miały bezpośredni wpływ na doznany przez powoda uszczerbek na zdrowiu. Z ostrożności procesowej strona pozwana zakwestionowała wysokość dochodzonego zadośćuczynienia oraz zasadność pozostałych żądań opisanych w pozwie. Pozwany ad. 2 podniósł także, iż zwiększenie się potrzeb powoda, z którego to tytułu żąda on kwoty 500 zł miesięcznie stanowi szkodę przyszłą, a w toku procesu powód nie wykazał należycie zwiększonych potrzeb. Brak jest także informacji w zakresie tego, gdzie powód odbywa rehabilitację oraz , czy i jakie z tego tytułu podnosi odpłatności. Odnosząc się do żądania powoda dot. renty wyrównawczej pozwany stwierdził, że powód nie wykazał, aby pozwany ad. 1 był zobowiązany do naprawienia szkody w postaci renty w związku z nienależytym udzieleniem powodowi pomocy medycznej. Pozwany zauważył również, że z zeznania rocznego powoda wynika, iż w 2011 r. wykazał on stratę, brak jest też informacji dot. wykształcenia powoda i jego zarobków, jak również informacji dot. otrzymywanych obecnie z ZUS świadczeń (k. 137-139). W piśmie z dnia 24 sierpnia 2016 r. powód rozszerzył żądanie pozwu w zakresie renty wnosząc o zasądzenie kwoty 600 zł z tytułu utraconych zdolności zarobkowych, płatnej do 10 dnia każdego miesiąca poczynając od 1 lipca 2014 r, podlegającej corocznej waloryzacji w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wymagalności każdej z rent oraz kwoty 830 zł tytułem comiesięcznej renty na zwiększone potrzeby, płatnej do 10 dnia każdego miesiąca poczynając od 1 lipca 2014 r. podlegającej corocznej waloryzacji wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wymagalności każdej z rent. Powód wniósł również o zabezpieczenie roszczeń opisanych powyżej, z uwzględnieniem ich rozszerzenia sprecyzowanego w niniejszym piśmie , poprzez zobowiązanie pozwanych in solidum na czas trwania postępowania do uiszczania na rzecz powoda kwoty 1.000 zł płatnej z góry do dnia 10 każdego miesiąca , z tym zastrzeżeniem, iż spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego . Uzasadniając wniosek o zabezpieczenie powód przywołał art. 753 1 k.p.c. w zw. z art. 753 k.p.c., art. 444 § 2 k.c. i podkreślił, iż pozwany (...) S.A. przyjął na siebie odpowiedzialność za skutki zdarzenia wywołującego szkodę przyznając na rzecz powoda rentę w wysokości 589,78 zł i wypłacając na rzecz powoda kwotę 50.000 zł w postępowaniu likwidacyjnym (k. 201-206). Pozwany (...) (...) Szpital (...) z Przychodnią SP ZOZ w Ż. w piśmie z dnia 27 sierpnia 2015 r. wniósł o oddalenie powództwa oraz oddalenie wniosku powoda o zabezpieczenie jego roszczeń . Pozwany podniósł, że kwestia odpowiedzialności pozwanego za zdarzenie wywołujące szkodę nie została dowiedziona, nadto szpital jako podmiot leczniczy i działający w dyscyplinie finansów publicznych nie ma możliwości wygospodarować środków na tego typu świadczenie (k. 209-212). W piśmie z dnia 28 sierpnia 2015 r. pozwany (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie roszczenia w zakresie renty na zwiększone potrzeby i z tytułu utraconych zarobków, jak też oddalenie wniosku powoda o zabezpieczenie . W uzasadnieniu pisma pozwany stwierdził, że powód nie wykazał wystąpienia przesłanek odpowiedzialności pozwanego ad. 1 za zdarzenie wywołujące szkodę, gdyż powód doznał poważnych obrażeń ciała w związku z pobiciem go kijem bejsbolowym. Nadto powód nie wykazał, aby miał zwiększone potrzeby. Odnosząc się do wniosku o zabezpieczenie pozwany wskazał, że na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego brak podstaw do przyjęcia odpowiedzialności za skutki zdarzenia, któremu uległ powód. Pozwany omówił przesłanki przyznania renty z tytułu utraconych zarobków oraz renty za zwiększone potrzeby i ocenił, że przesłanek tych powód nie wykazał (k. 213-214). Wyrokiem z dnia 22 września 2016 r. wydanym w sprawie I C 83/14 Sąd Okręgowy w Zielonej Górze oddalił powództwo; zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej (...) (...) Szpitala (...) z Przychodnią Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Ż. kwotę 5.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej (...) S.A. w W. kwotę 5.600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (k. 289). W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy dokonał ustaleń faktycznych, przywołał przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie oraz wskazał przyczyny, dla których powództwo zostało oddalone, tj. brak udowodnienia przez powoda zawinionego i sprzecznego z prawem zachowania pracowników szpitala, jak również brak udowodnienia związku przyczynowego, tzn. wykazania, jaki byłby stan zdrowia powoda, gdyby w chwili zgłoszenia się powoda do pozwanego szpitala podjęto możliwie jak najszybszą interwencję chirurgiczną. Sąd wziął również pod uwagę, że lekarz przyjmujący powoda zaoferował mu pozostanie w placówce na obserwacji, z czego powód dobrowolnie zrezygnował; ponadto kontakt logiczny z powodem nie dał lekarzowi podstawy do przyjęcia, iż powód wymaga hospitalizacji a jego stan jest poważny (k. 295-301). Apelację od wyroku złożył powód D. T., stawiając orzeczeniu szereg zarzutów naruszenia prawa procesowego i materialnego, wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje wg norm przepisanych (k. 304-326). Wyrokiem z dnia 11 maja 2017 r. wydanym w sprawie I ACa 1433/16 Sąd Apelacyjny w Poznaniu uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego (k. 370). W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny wskazał, że pozwany (...) S.A. z siedzibą w W. przed wszczęciem postępowania co do zasady uznał odpowiedzialność pozwanego szpitala za skutki zdarzenia z dnia 20 lutego 2011 r., o czym świadczy przyznanie powodowi świadczeń w postaci odszkodowania (zadośćuczynienia) w kwocie 50.000 zł, odszkodowania z tytułu poniesionych kosztów w wysokości 11.193,74 zł, skapitalizowanej renty w kwocie 9.348,66 zł oraz kwartalnej renty wyrównawczej z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej oraz na zwiększone potrzeby w okresie od stycznia 2014 r. do czerwca 2014 r. w łącznej kwocie 1.769,34 zł. Sąd zauważył także, że przyznanie powyższych kwot i ich wypłata nastąpiły po zasięgnięciu przez zakład ubezpieczeń opinii konsultanta medycznego, którego to dowodu nie wziął pod uwagę sąd pierwszej instancji, chociaż wnioski z niej płynące były odmienne od wysnutych przez (...) Medyczny – Katedrę Medycyny Sądowej i Toksykologii S.-Lekarskiej w K. powołany przez sąd do wydania opinii w sprawie. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do ww. kwestii, również biegli się do ww. opinii nie odnieśli. W sytuacji, gdy mają miejsce dwie odmienne opinie, sąd winien bądź zlecić instytutowi sporządzenie uzupełniającej opinii bądź dopuścić dowód z opinii innego instytutu czy placówki medycznej. Sąd Apelacyjny wskazał również , że sąd pierwszej instancji w ogóle nie ustalił, iż lekarz medycyny K. J.

(1)podpisał dwie karty informacyjne. Pierwsza została wręczona powodowi (vide: k. 43 akt), druga zawiera informacje nie znajdujące się na pierwszej karcie tj. „godz. 13.40, neurologicznie bez zmian, pacjent odmówił skierowania do szpitala” (vide: k. 355 akt). Treść drugiej karty informacyjnej pozostaje w sprzeczności z zeznaniami K. J.

(1), który zeznał (i tak ustalił sąd pierwszej instancji), że zaproponował powodowi obserwację w ambulatorium, z której D. T. nie skorzystał. Nie została ustalona przyczyna (przyczyny) sporządzenia drugiej karty informacyjnej oraz przyczyna (przyczyny), z powodu których jej treść różni się od treści karty, którą otrzymał powód. Nie ustalono, skąd wzięła się informacja, że D. T. odmówił skierowania do szpitala w sytuacji, gdy zarówno z zeznań K. J.

(1)jak i powoda wynika, że lekarz w ogóle nie zaproponował powodowi skierowania do szpitala, zaś według ustaleń sądu miał zaproponować powodowi obserwację w ambulatorium. W tej sytuacji sąd odwoławczy za konieczne uznał ponowne przesłuchanie K. J.

(1)na ww. fakty i ponowne dokonanie oceny jego zeznań także w świetle dwóch sporządzonych kart informacyjnych. Sąd nie ustalił także, jakie informacje w dacie zdarzenia powinny zostać odnotowane na karcie informacyjnej , w szczególności, czy obowiązkiem lekarza było odnotować w karcie informacyjnej, że pacjentowi zaproponowano obserwację w ambulatorium. W uzasadnieniu wskazano także, iż zdaniem Sądu Apelacyjnego sąd pierwszej instancji winien ustalić, jakie w dniu 20 lutego 2011 r. obowiązywały standardy w przypadku pacjentów, którzy zgłaszają, że zostali uderzeni kijem w głowę , w szczególności , czy lekarz przyjmujący powoda tj. K. J.

(1)powinien był zlecić wykonanie tomografii komputerowej głowy (lub inne badanie głowy) i czy brak zlecenia tego badania można uznać za błąd popełniony przez lekarza, co ma znaczenie, gdyż po ponownym przyjęciu powoda do pozwanego szpitala zlecono badanie głowy powoda tomografem komputerowym. Nadto sąd wskazał, iż należy ustalić, w oparciu o opinię biegłego, czy w dacie przyjęcia powoda przez K. J.

(1)zachodziły podstawy do skierowania D. T. na obserwację lub do szpitala z uwagi na to, że został uderzony kijem w głowę. Sąd Apelacyjny zaznaczył, że nie było możliwym wydanie wyroku przez sąd odwoławczy, gdyż zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w bardzo dużej części. Gdyby przy ponownym rozpoznaniu sprawy uznano zasadność roszczeń powoda, to hipotetycznie zakładając, że powództwo powoda w całości lub w części zasługiwałoby na uwzględnienie , koniecznym byłoby przeprowadzenie dowodów na okoliczność wysokości dochodzonego zadośćuczynienia, odszkodowania i renty. W tym zakresie postępowanie dowodowe musiałoby zostać przeprowadzone w całości (k. 377-384). Postanowieniem z dnia 13 października 2017 r. wydanym w sprawie I C 272/17 Sąd Okręgowy w Zielonej Górze udzielił zabezpieczenia roszczeniom pieniężnym powoda na czas toczącego się procesu w ten sposób, że zasądził od pozwanych na rzecz powoda rentę, wskazując szczegółowo w punkcie 1 postanowienia wysokość renty w poszczególnych okresach od 1 sierpnia 2015 r. do 28 lutego 2017 r., a poczynając od dnia 1 marca 2017 r. rentę w wysokości 631,32 zł miesięcznie płatną do 10-go dnia każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w płatności , z tym ustaleniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego , a w pozostałej części wniosek oddalił (k. 419). Zażalenie na ww. postanowienie wniósł pozwany (...) (...) Szpital (...) z Przychodnią SP ZOZ w Ż. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia o zabezpieczeniu i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego wg norm przepisanych. Uzupełniając zażalenie, pozwany wniósł alternatywnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze (k. 431-435). Zażalenie złożył również pozwany ad. 2, (...) S.A. w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze, a także o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego wg norm przepisanych (k. 436-437). Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2017 r. wydanym w sprawie I ACz 1720/17 Sad Apelacyjny w Poznaniu zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenia za okres od 1 sierpnia 2015 r. do 12 października 2017 r., uchylił zaskarżone postanowienie w części dot. zabezpieczenia roszczenia od 13 października 2017 r. co do kwoty 106 zł (ponad 525,32 zł) miesięcznie i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze oraz oddalił zażalenie w pozostałej części (k. 452). Postanowieniem z dnia 7 lutego 2018 r. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku powoda o udzielenie zabezpieczenia w zakresie kwoty 106 zł (k. 474). Pismem z dnia 25 października 2021 r. powód rozszerzył powództwo i wniósł o zasądzenie : tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę kwoty 450.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od kwoty 250.000 zł od dnia 19 grudnia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty oraz od dalszej kwoty zadośćuczynienia tj. 200.000 zł od dnia wniesienia niniejszego pisma do dnia zapłaty; tytułem odszkodowania na zwiększone potrzeby kwoty 49.800 zł wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 21.168 zł od dnia 19 grudnia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 28.632 zł od dnia wniesienia do sądu niniejszego pisma do dnia zapłaty. W miejsce dotychczas żądanej comiesięcznej renty z tytułu utraty zdolności zarobkowych w kwocie 600 zł powód rozszerzył powództwo do kwot: -1.551 zł płatnej do 10 dnia każdego miesiąca poczynając od 1 listopada 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty 600 zł (kwota pierwotnie dochodzona) od dnia następnego, w którym pozwany zobowiązany był do uiszczenia renty, tj. od 11 dnia danego miesiąca do dnia zapłaty oraz od kwoty 951 zł (kwota rozszerzona niniejszym pismem) od daty wniesienia do sądu niniejszego pisma do dnia zapłaty; -1.603 zł płatnej do 10 dnia każdego miesiąca poczynając od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty 600 zł od 11 dnia danego miesiąca do dnia zapłaty oraz od kwoty 1.003 zł od daty wniesienia do sądu niniejszego pisma do dnia zapłaty; -1.730 zł płatnej do 10 dnia każdego miesiąca poczynając od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty 600 zł od 11 dnia danego miesiąca do dnia zapłaty oraz od kwoty 1.130 zł od daty wniesienia do sądu niniejszego pisma do dnia zapłaty; -1.901 zł płatnej do 10 dnia każdego miesiąca poczynając od 1 stycznia 2021 r. do 31 października 2021 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty 600 zł od 11 dnia danego miesiąca do dnia zapłaty oraz od kwoty 1.301 zł od daty wniesienia do sądu niniejszego pisma do dnia zapłaty; - 1.901 zł płatnej do 10 dnia każdego miesiąca poczynając od 1 listopada 2021 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wymagalności każdej z rat do dnia zapłaty; -2.430 zł płatnej do 10 dnia każdego miesiąca poczynając od 1 listopada 2018 r. do dnia 31 października 2021 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wymagalności każdej z rent do dnia zapłaty. Powód rozszerzył także powództwo z kwoty 830 zł tytułem comiesięcznej renty na zwiększone potrzeby do kwoty 2.430 zł płatnej do 10 dnia każdego miesiąca poczynając od dnia 1 listopada 2021 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wymagalności każdej z rent do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu od rozszerzonego powództwa, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych (k. 712-737). W uzasadnieniu pisma powód wskazał, że z uwagi na opinię biegłych sądowych, z której wynika, iż uniknięcie poważnych powikłań w postaci głębokich ubytków neurologicznych byłoby możliwe, gdyby nastąpiła prawidłowa wcześniejsza interwencja lekarza w zakresie diagnostyki i leczenia, to uzasadnione jest twierdzenie, iż odpowiedzialny za opóźnienie w diagnostyce i leczeniu lekarz Izby Przyjęć ponosi pełną odpowiedzialność. W tej sytuacji, w ocenie powoda, brak jest podstaw do twierdzenia, iż personel medyczny odpowiada jedynie w 50% za uszkodzenia, do których doszło w organizmie powoda, spowodowane krwiakiem nadtwardówkowym. Uzasadniając żądanie dot. zadośćuczynienia w wysokości 450.000 zł powód wskazał na zły stan zdrowia, brak perspektyw na poprawę w tym zakresie oraz jednorazowy charakter świadczenia. Powód stwierdził także, że obecnie żądana kwota z tytułu zwrotu kosztów opieki, leczenia, rehabilitacji i dojazdów za okres od lutego 2011 r. do listopada 2013 r. winna zostać zasądzona z pominięciem tzw. współprzyczyny i bez pomniejszenia jej o 50%. Rozszerzenie dochodzonej renty z tytułu utraty zdolności do pracy powód uzasadnił dwoma zasadniczymi czynnikami, tj. wzrostem kwot wynagrodzeń, jaki nastąpił w okresie trwania przedmiotowego postępowania oraz przyjęciem pełnej odpowiedzialności personelu medycznego za skutki popełnionego błędu medycznego. Powód wskazał również przyczyny, dla których ocenił, że comiesięczna kwota jaka jest niezbędna na zaspokojenie zwiększonych potrzeb powoda wynosi co najmniej 2.430 zł miesięcznie (1.680 zł koszty opieki + 750 zł koszty leczenia, rehabilitacji , dojazdów )(k. 712-737). Pozwany (...) S.A. pismem z dnia 15 listopada 2021 r. ustosunkowując się do pisma zawierającego żądanie rozszerzenia powództwa wniósł o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu pisma pozwany podkreślił, że polisa pozwanego ad. 1 z okresem ubezpieczenia od 1 lutego 2011 r. do 31 stycznia 2012 r. obejmuje sumę gwarancyjną (sumą odpowiedzialności) do kwoty 275.000 euro, z sumą gwarancyjną na jedno zdarzenie do kwoty 46.500 euro (równowartość 184.242,30 zł). Do dnia sporządzenia odpowiedzi na pozew pozwany wypłacił z tej umowy ubezpieczenia 109.542,40 zł, w związku czym pozostała suma gwarancyjna do kwoty 74.699,90 zł i do takiej wysokości ograniczona jest odpowiedzialność pozwanego ubezpieczyciela. Na dzień sporządzenia niniejszego pisma, w związku z wypłatą na rzecz powoda renty z tytułu zwiększonych potrzeb w kwocie 631,32 zł miesięcznie odpowiedzialność pozwanego ad. 2 została ograniczona do wysokości pozostałej sumy gwarancyjnej, tj. kwoty 63.592,69 zł. Pozwany podkreślił również, że obrażenia ciała powoda spowodowane były głównie pobiciem kijem bejsbolowym i zaprzeczył, aby pozwani mogli ponosić 100% odpowiedzialność za skutki zdarzenia. Pozwany zauważył, że wysokość renty z tytułu utraconych dochodów uzależniona jest od zarobków, a powód pracował na ½ etatu z minimalnym wynagrodzeniem. W ocenie pozwanego powód nie udowodnił należycie zwiększonych potrzeb, gdyż nie przedstawił w tym zakresie dokumentów. Kwotę zadośćuczynienia pozwany uznał za rażąco wygórowaną (k. 751-753). W piśmie z dnia 18 listopada 2021 r. pozwany (...) (...) Szpital (...) z Przychodnią SP ZOZ w Ż. w odpowiedzi na żądanie rozszerzenia powództwa wniósł o oddalenie roszczeń powoda w całości, w uzasadnieniu pisma podnosząc argumenty podobne, jak pozwany ad. 2 (k. 755-757). W pozostałych pismach procesowych oraz na rozprawach strony podtrzymywały dotychczas prezentowane stanowiska procesowe. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2023 r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze , po odebraniu stanowisk stron na piśmie , na podst. art.15 zzs 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem , przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19 , innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ) , wobec przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości , rozprawę zamknął ( k.896). Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 20 lutego 2011 r. około godz. 12.40 powód D. T. został pobity przez P. Ś., który uderzył go co najmniej pięciokrotnie po ciele drewnianą pałką imitująca kij bejsbolowy , w tym co najmniej dwukrotnie w głowę . Powód tuż po zdarzeniu poszedł do zakładu fryzjerskiego, w którym pracował i tam spotkał się z matką , B. T.. Matka powoda widząc, że syn ma rany cięte po obu stronach głowy, zadzwoniła po męża, ojca powoda A. T.

(1). Rodzice zawieźli powoda na pogotowie w Ż., tj. do (...) Szpitala (...) z Przychodnią SP ZOZ w Ż. Filia w Ż. przy ul. (...), Podstawowa (...) , Nocna i Świąteczna Ambulatoryjna Opieka Lekarska. Lekarz ambulatorium przyjął powoda około godziny 13.40. Czekając na przybycie lekarza, matka powoda powiedziała pielęgniarce, że syn został pobity. Następnie powiedziała również lekarzowi K. J.

(1), który pełnił dyżur w ambulatorium , że powód został pobity kijem bejsbolowym. Takiej informacji udzielił lekarzowi również powód. U powoda lekarz stwierdził stan po pobiciu oraz dwie rany tłuczone okolicy ciemieniowo-skroniowej głowy dł. ok. 2-3 cm. Lekarz K. J.

(1)zdecydował, że konieczne jest zszycie rany. Po zszyciu rany lekarz założył powodowi opatrunek. Podczas zszywania rany matka powoda opuściła pomieszczenie. Lekarz nie zbadał parametrów życiowych pacjenta – zwłaszcza ciśnienia tętniczego i częstości pracy serca , których nieprawidłowe wartości powinny zasugerować potrzebę dalszej diagnostyki. Lekarz ocenił, że nie ma potrzeby skierowania powoda do szpitala ze względu na jego ogólny dobry stan. Miał możliwość skierowania pacjenta do badania radiologicznego głowy ,w tym RTG czaszki , które było dostępne dla pacjentów SP ZOZ , ale nie zadecydował o takim skierowaniu , przy czym dzięki upowszechnieniu dostępu do badań tomografii komputerowej, RTG czaszki nie jest zalecane u pacjentów po urazach . Lekarz ambulatorium nie miał możliwości pozostawienia powoda na obserwacji w warunkach ambulatoryjnych . O ewentualnym wykonaniu badania TK głowy mógł zadecydować wyłącznie konsultujący neurolog lub chirurg obrazowy po ewentualnym przesłaniu pacjenta na szpitalną izbę przyjęć. Lekarz oznajmił powodowi, żeby przyszedł następnego dnia po obdukcję. /dowody: karta informacyjna z dnia 20 lutego 2011 r., k. 43 , 356; wpis z książki przyjęć, k. 171-172 , 357 ; zeznania świadka B. T., k. 154-156; zeznania świadka A. T.

(2), k.156-158; częściowo zeznania świadka K. J.

(1), k. 172v.-173 k. 443v.-445; zeznania powoda D. T., k. 175-176, dok. akt SO w Zielonej Górze II K 238/11 – uzasadnienie wyroku k.1158-1231 , opinia sądowo lekarska uzupełniająca (...) w K. k.488- 493 , opinia sądowo – lekarska (...) im. K. M. w P. k.596-615 / W dniu 20 lutego 2011 r. po zaopatrzeniu i zszyciu rany powód otrzymał wystawioną przez lekarza medycyny K. J.

(1)kartę informacyjną o treści: stan po pobiciu, dwie rany tłuczone okolicy ciemieniowo-skroniowej głowy dł. ok. 2-3 cm. Zalecenia- szycie, opatrunek. /dowód: karta informacyjna z dnia 20 lutego 2011 r., k. 43 i 356/ W książce ambulatoryjnej w dniu 20 lutego 2011 r. pod poz. 1028 , godz. 13.40 , lekarz K. J.

(1)wpisał : stan po pobiciu . Rany tłuczone głowy okolicy ciemieniowej lewej i prawej długości 2-3 cm. Neurologicznie bez zmian .Z.. Wpisy w książce przyjęć zazwyczaj dokonuje się na bieżąco , w trakcie udzielania pomocy. W sytuacji pilnej ,np. nagłego wypadku , pozostawia się wolne miejsce w tej książce i po chwili uzupełnia. /dowód: wypis z książki przyjęć k. 171-172, 357, częściowe zeznania świadka K. J.

(1)k. 443v-445/ Odpis z książki ambulatoryjnej – karta informacyjna nr (...) z dnia 20 lutego 2011 r., który otrzymała matka powoda latem 2011 r. zawierał odmienną od powyżej cytowanej treść: stan po pobiciu, rany tłuczone głowy ok. ciemieniowo-skroniowej lewej i prawej dług. 2-3 cm. Neurologicznie b/z. Pacjent odmówił skierowania do szpitala. Szycie, jałowy opatrunek. Kontr. w por. chirurg. Pod dokumentem widnieje pieczątka i podpis lekarza K. J.

(1). Lekarz nie wypełniał tego dokumentu , tylko go podpisał. /dowód : odpis z książki ambulatoryjnej z dnia 20 lutego 2011 r., k. 355 , częściowe zeznania świadka K. J.

(1)k. 443v-445/ Jak stwierdziła w piśmie z dnia 30 września 2011 r. konsultantka medyczna (...) S.A E. T. treść karty jest lakoniczna, nie zawiera wywiadu, opisu stanu przedmiotowego, treści konsultacji neurologicznej, podpisu poszkodowanego wskazującego na brak zgody na pozostanie w szpitalu, na co powołuje się szpital, odmawiając przyjęcia odpowiedzialności z tytułu roszczeń powoda. Jak wskazała konsultantka medyczna, dokumentacja taka jest kluczowa dla oceny staranności postępowania w O. Pomocy Doraźnej. W jej ocenie istniały wskazania do wykonania zdjęcia rentgenowskiego, które najpewniej wykazałoby obecność złamania kości. Pozostawienie poszkodowanego w szpitalu z wysokim prawdopodobieństwem przyspieszyłoby diagnostykę i leczenie oraz mogło mieć wpływ na zmniejszenie deficytu pourazowego. Lekarz udzielający pomocy miał wiedzę na temat pobicia poszkodowanego przy pomocy twardego przedmiotu drewnianego. /dowód: pismo z dnia 30 listopada 2011 r., k. 275; notatka służbowa z dnia 12 października 2011 r., k. 276/ W (...) (...) Szpitalu (...) ZOZ w Ż. lekarze mają całodobowy dostęp do sprzętu medycznego. Na pogotowiu w Ż. jest aparat RTG, dyżuruje transport medyczny, który może pacjenta przewieźć do (...) lub Pracowni Tomografii Komputerowej w Ż.. Badania odbywają się całodobowo ze względu na dyżury lekarskie lekarza radiologa. Nie ma ograniczeń w korzystaniu z tomografu komputerowego; jednak pacjent musi podpisać zgodę na badania. W ww. szpitalu nie ma konkretnych procedur postępowania, co należy robić w przypadku pacjenta zgłaszającego się po pobiciu. W przypadku, gdy pacjent odmawia hospitalizacji , fakt ten powinien zostać odnotowany w dokumentacji medycznej. Do wpisów w dokumentacji medycznej uprawniony jest lekarz. W praktyce , w razie odmowy wyrażenia zgody na hospitalizację , czy inne badania, pacjent podpisuje stosowne oświadczenie . W razie odmowy złożenia podpisu lub stanu pacjenta uniemożliwiającego złożenie oświadczenia , zaznacza się te okoliczności w książce przyjęć. Lekarz K. J.

(2)zatrudniony był w pozwanym zakładzie opieki zdrowotnej na podstawie umowy o pracę . /dowody: zeznania świadka M. F., k. 172-172v., k. 774-775; częściowe zeznania świadka K. J.

(1), k. 172v.-173, k. 443v.-445; dok. akt szkody – k.151/542 / Bezpośrednio ze szpitala powód wraz z rodzicami udał się na Komendę Policji w Ż. w celu zgłoszenia przestępstwa. Na komendzie czekali jakiś czas na policjanta , który miał odebrać od powoda zawiadomienie o przestępstwie . W protokole przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie oznaczono czas rozpoczęcia czynności jako godz. 14.30 . Podczas przesłuchania policjant przyjmujący zgłoszenie zadawał powodowi standardowe w takich wypadkach pytania, lecz nie uzyskiwał od powoda jasnych odpowiedzi, były one niespójne. Dowiedział się jednak, że powód został pobity kijem bejsbolowym. W pewnym momencie powód źle się poczuł, policjant podał mu wodę. Powód zemdlał, dostał drgawek i spadł z krzesła. Zostało wezwane pogotowie, które odwiozło powoda na Szpitalny Oddział Ratunkowy (...) Kresowego Szpitala (...) z Przychodnią SP ZOZ w Ż.. /dowód: zeznania świadka B. T., k. 154-156; zeznania świadka A. T.

(2), k.156-158; zeznania powoda D. T., k. 175-176; zeznania świadka A. A., k. 192-193, akta SO w Zielonej Górze II K 238/11 – notatka k.1 , protokół przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie k.2-4 / W (...) (...) Kresowego Szpitala (...) w Ż. powodowi wykonano badanie tomografii komputerowej, w wyniku czego stwierdzono rozległy krwiak nadtwardówkowy o wym. 100x40 mm nad prawą półkulą mózgu z efektem masy powodującym przemieszczenie linii pośrodkowej o 20 mm w stronę lewą. Układ komorowy uciśnięty, przemieszczony. Linijne szczeliny złamań w prawej okolicy czołowo-skroniowo-ciemieniowej bez przemieszczenia odłamów kostnych. Powoda przewieziono do (...) Szpitala SP ZOZ w N. S. N. i N.. Rozpoznano ciężki uraz czaszkowo-mózgowy, ostry krwiak epidularny po stronie prawej. M. akinetyczny. Tego samego dnia, w trybie pilnym, wykonano u powoda w ww. szpitalu zabieg operacyjny: kraniektomię czołowo-skroniową prawostronną, usunięcie krwiaka epiludarnego, odbarczenie kostno-twardówkowe. W dniu 21 lutego 2011 r. badanie TK głowy wykazało stan po prawostronnej kraniektomii czołowo-skroniowo-ciemieniowej i ewakuacji krwiaka przymózgowego. W przednim odcinku prawego płata ciemieniowego obecne niewielkie ognisko krwotoczne. Prawa półkula mózgowa nieco obrzęknięta z zaciśnięciem bruzd korowych i przesunięciem struktur środkowych układu komorowego o 5 mm na stronę lewą. Pozostałe struktury mózgowia obrazują się prawidłowo. W zakresie nadnamiotowego układu komorowego: zaobserwowano modelowanie prawej komory bocznej. Nad prawą półkulą mózgu namózgowo i w szczelinie międzypółkulowej widoczne liczne pęcherze powietrza obecne również nad lewym płatem czołowym oraz w tylnym dole czaszki. Następne badanie TK głowy odbyło się w dniu 24 lutego 2011 r. Stwierdzono, iż drenowane są części miękkie w okolicy zabiegu. Nadal w przedniej części prawego środkowego dołu czaszki widoczny jest wąski rąbek krwiaka przymózgowego. Również nadal, w warstwach górno-komorowych stwierdzam resztkowy krwiak przymózgowy oraz w warstwach szczytowych ukrwotoczniane i nieukrwotocznione ogniska stłuczenia tkanki mózgowej. Pod kością czołową widoczny jest półksiężyc wolnego (jatrogennego) powietrza. Układ komorowy nadnamiotowy jest nieprzemieszczony. W dniu 1 marca 2011 r. wykonano następne badanie TK głowy, które wykazało, iż remisji uległy ukrwotocznione ogniska stłuczenia w warstwach szczytowych prawej okolicy ciemieniowej. Poza tym mózgowie oraz przestrzenie płynowe w orzeczeniu poprzednim. W dniu 10 marca 2011 r. wykonano u powoda gastroskopię. Ponieważ stwierdzono konieczność żywienia dożołądkowego, pod kontrolą gastroskopu założono gastrostomię odżywczą typu F. P. (...). Zabieg nie powikłany. Po operacji powód do dnia 15 marca 2011 r. przebywał na (...), a od dnia 15 marca 2011 r. na O. N. i N.. Stwierdzono, iż przy przyjęciu powód był w stanie bardzo ciężkim (...) 4 pkt zaintubowany, oddech samodzielny prężenie 4-kończynowe, anizokoria. Po zabiegu przekazany do (...) gdzie zastosowano leczenie przeciwobrzękowe, inotropowe, sedację. W czasie pobytu na O. przytomny, próbuje wypowiadać pojedyncze proste słowa, duża spastyka w kończynach. W dniu 1 kwietnia 2011 r. powoda przeniesiono do Oddziału (...) celem leczenia usprawniającego. /dowody: karta informacyjna z (...) (...) Szpitala (...) w Ż. z dnia 20 lutego 2011 r., k. 44; wynik badania tomografii komputerowej z dnia 20 lutego 2011 r., k. 45; karta informacyjna leczenia szpitalnego (...) Szpitala SP ZOZ w N. S. N. i N. z dnia 1 kwietnia 2011 r., k. 46-47; wynik badania tomografii komputerowej z dnia 24 lutego 2011 r., k. 48; wynik badania tomografii komputerowej z dnia 1 marca 2011 r., k. 48v./ Na O. (...) Szpitala SP ZOZ w N. S. powód przebywał od dnia 1 kwietnia do 15 lipca 2011 r. Rozpoznano u powoda niedowład czterokończynowy z przewagą kończyn prawych. Stan po przebytym urazie czaszkowo-mózgowym oraz ewakuacji krwiaka nadtwardówkowego nad prawą półkulą mózgu (20.02.2011 r.). Wykonane w dniu 19 kwietnia 2011 r. badanie TK głowy nie wykazało objawów wodogłowia oraz obrzękowych mózgowia. Struktury nad- i podnamiotowe bez uchwytnych zmian. Stan po prawostronnej kraniotomii skroniowo-czołowo-ciemieniowej. Odcinkowe pogrubienie opony twardej w okolicy operowanej oraz powyżej w prawej okolicy ciemieniowej. Wąski przymózgowy wodniak nad prawą półkulą mózgu grubości do 10 mm. Jak wynika z karty informacyjnej, przy przyjęciu na Oddział (...) powód był w stanie średnio ciężkim, leżący, z niedowładem spastycznym czterokończynowym (przykurcze zgięciowe w stawach nadgarstkowych oraz drobnych dłoni, końskie ustawienie stóp), z mutyzmem akinetycznym oraz ustalonym cewnikiem F. i gastrostomią. Podczas pobytu w oddziale początkowo prowadzono z powodem ćwiczenia oddechowe oraz kinezyterapię przyłóżkową i pionizację bierną chorego. Wraz z poprawą stanu ogólnego wprowadzono rehabilitację logopedyczną oraz terapię psychologiczną, poszerzając stopniowo zakres kinezyterapii i wprowadzając elementy leczenia fizykalnego. W dniu 21 kwietnia 2011 r. wykonano u powoda gastroskopię i przy pomocy gastroskopu usunięto P., zabieg niepowikłany. Prowadzonym podczas hospitalizacji kompleksowym postępowaniem rehabilitacyjnym uzyskano stopniową redukcję niedowładów, poprawę zdolności lokomocyjnych chorego oraz funkcji mowy i funkcji poznawczych. Stwierdzono, iż powód porusza się z pomocą kuli łokciowej, wyuczony chodzenia po schodach. Przedmiotowo utrzymuje się niedowład spastyczny z przewagą w kończynach prawych, zaznaczone żywsze odruchy ścięgniste, obustronnie obecny objaw B., uchwytnych ubytków czucia. Wobec powoda, oprócz zabiegów rehabilitacyjnych i usprawniających, w tym nauki chodzenia zastosowano terapię logopedyczną i psychologiczną. Powód w dniu 15 lipca 2011 r. w stanie stabilnym został wypisany do domu z zaleceniami dot. kontynuacji usprawniania w warunkach ambulatoryjnych pod kontrolą poradni rehabilitacyjnej i wskazaniami kontynuacji terapii psychologicznej. Zalecono ponadto przyjmowanie zapisanych leków, okresową kontrolę lekarza rodzinnego, a także konsultację w poradni neurochirurgicznej celem klasyfikacji do plastyki ubytku kostnego po kraniektomii. Stwierdzono także, iż aktualne rokowanie dot. pełnej redukcji ubytków neurologicznych oraz deficytów poznawczych jest wątpliwe. Wskazana jest regularna kontrola neurologiczna i neurochirurgiczna. /dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 15 lipca 2011 r., k. 49-50; zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia 15 lipca 2011 r., k. 51/ Z opinii psychologicznej z dnia 5 września 2011 r. z Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ośrodka (...) w Ż. wynika, że liczba oraz rodzaj popełnianych przez powoda błędów wskazują na występowanie u D. T. organicznych zaburzeń procesów poznawczych, powstałych w wyniku uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego. W obrazie klinicznym widoczne są u badanego zaburzenia w wykonawczym funkcjonowaniu wzrokowo-przestrzennym (koordynacji wzrokowo-ruchowej), osłabienie zdolności odtwarzania i uczenia się nowego materiału oraz zaburzenia uwagi i koncentracji. Wyniki aktualnie przeprowadzonych badań wskazują, że rozwój intelektualny D. T. kształtuje się na pograniczu upośledzenia inteligencji ogólnej i wykonawczej oraz poniżej przeciętnego poziomu inteligencji słownej. Analiza struktury intelektualnej przemawia za nierównomiernym poziomem wydolności poszczególnych funkcji umysłowych badanego. D. T. przejawia trudności z zapamiętywaniem i odtwarzaniem bieżących informacji, wykazuje problemy w koncentracji uwagi, szczególnie dotyczy to funkcji podzielności uwagi podczas wykonywania operacji poznawczych. Przyswojenie nowych informacji i umiejętności może obecnie sprawiać badanemu większe trudności. Zasób wiadomości ogólnych jest wyraźnie obniżony. Umiejętności rozumowania na materiale liczbowym oraz zdolność oceny sytuacji społecznych przebiegają u badanego na przeciętnym poziomie, badany adekwatnie różnicuje dane spostrzeżeniowe istotne od nieistotnych. W oparciu o wyniku badań należy stwierdzić wyraźne obniżenie wydolności funkcji poznawczych badanego w stosunku do pierwotnych możliwości. Rozpoznano u powoda zaburzenia procesów poznawczych na podłożu organicznych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego. /dowód: opinia psychologiczna z dnia 5 września 2011 r., k. 53/ W wykonanym u powoda w dniu 19 września 2011 r. badaniu elektroencefalograficznym (EEG) stwierdzono: zapis zmodyfikowany polekowo - nie mieści się w granicach normy; obserwuje się zmiany o charakterze uogólnionym wyraźniejsze w odprowadzeniach z półkuli prawej bez cech napadowych. /dowód: wynik badania elektroencefalograficznego z dnia 19 września 2011 r., k. 54/ Powód leczył się systematycznie w Poradni Neurologicznej od dnia 20 lipca 2011 r. W dniu 24 listopada 2011 r., w wyniku skierowania z Poradni Neurologicznej, powód został przyjęty na Oddział N. i N. (...) Szpitala SP ZOZ w N. S.. Przy przyjęciu stwierdzono ubytek kości pokrywy czaszki po stronie prawej, niedowład połowiczy prawostronny typu piramidowego. W dniu 25 listopada 2011 r. wykonano zabieg operacyjny uzupełnienia ubytku kostnego kości pokrywy czaszki (C. po stronie prawej). Przebieg pooperacyjny bez powikłań. W wykonanym w dniu 27 listopada 2011 r. badaniu TK głowy stwierdzono: stan po uzupełnieniu ubytku kostnego po prawostronnej kraniotomii skroniowo-czołowo-ciemieniowej; w partiach szczytowych płatów ciemieniowego i czołowego prawej półkuli niewielkie obszary bliznowate, zaznaczona wtórna retrakcja prawej komory bocznej; poza tym mózgowie bez zmian ogniskowych, układ komorowy bez istotnych przemieszczeń, poszerzony nieco zbiornik rdzeniowo-móżdżkowy”. W dniu 30 listopada 2011 r. powód został wypisany do domu w stanie dobrym z rozpoznaniem: ubytek kości pokrywy czaszki. Zalecenia– szwy do usunięcia na 7-8 dobę po zabiegu, kontrola w poradni neurochirurgicznej za 2 miesiące. /dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 30 listopada 2011 r., k. 57-58; historia choroby Poradni Neurologicznej, k. 59-64/ Od dnia 25 sierpnia 2011 r. powód odbywał spotkania terapeutyczne z psychologiem w Ośrodku (...) w Ż.. Praca terapeutyczna polegała m.in. na rozwijaniu procesów poznawczych: pamięci wzrokowej, zdolności grafomotorycznych oraz pamięci słuchowej. Badania przeprowadzone we wrześniu 2013 r. wskazały na występowanie u D. T. dysfunkcji procesów poznawczych. W obrazie klinicznym widoczne było osłabienie zdolności odtwarzania i uczenia się nowego materiałów (zaburzenia pamięci świeżej – wzrokowej i słuchowej) oraz zaburzenia uwagi i koncentracji. Powód przejawiał trudności z zapamiętywaniem i odtwarzaniem bieżących informacji, wykazywał problemy z koncentracją oraz podzielnością uwagi, podczas wykonywania operacji poznawczych. Przyswojenie nowych wiadomości i umiejętności sprawia badanego znaczące trudności. W opinii wskazano, że w obecnym funkcjonowaniu psychicznym D. T. dominuje obniżony nastrój oraz zmniejszony poziom energii i napędu psychomotorycznego, okresy wyraźnego zniechęcenia oraz przygnębienia z towarzyszącymi objawami somatycznymi. Zaobserwowano u powoda występowanie skłonności do zachowań ucieczkowych i rezygnacyjnych m. in. wzmożone poczucie napięcia i niepokoju. Badany wykazywał obniżoną odporność na sytuacje traumatyzujące, dodatkowo ujawniał tendencje do nadmiernej kumulacji napięć, co świadczy o zmniejszonej wydolności jego mechanizmów ekspresji emocjonalnej. Badany przejawiał zwiększony poziom reakcji fizjologicznej napięcia. Wyniki uzyskane w metodach neuropsychologicznych wskazywały na występowanie u powoda organicznych zaburzeń poznawczych i osobowości. Zalecono powtórzenie badań za rok. Rozpoznano u powoda organiczne zaburzenia poznawcze i osobowości. /dowód: zaświadczenie z dnia 9 stycznia 2012 r., k. 65/ Powód odbywał szereg serii zabiegów fizjoterapeutycznych. /dowody: zaświadczenie z dnia 1 lutego 2012 r., k. 66; zaświadczenie z dnia 2 sierpnia 2012 r., k. 69; zaświadczenie z dnia 21 sierpnia 2013 r., k. 74, przesłuchanie powoda, k. 175-176/ Powód jest pod stałą kontrolą lekarza pierwszego kontaktu – leczy się w (...) Lekarza (...) w Ż.. /dowody: zaświadczenie z dnia 14 listopada 2011 r., k. 55; zaświadczenie z dnia 6 lutego 2012 r., k. 67; zaświadczenie z dnia 3 lipca 2012 r., k. 70/ W dniu 18 listopada 2013 u D. T. wykonano badanie elektroencefalograficzne (EEG), w którym stwierdzono: zapis zmodyfikowany polekowo, nie mieści się w granicach normy, obserwuje się zmiany o charakterze uogólnionym wyraźniejsze w odprowadzeniach z półkuli prawe obecnie bez typowych cech napędowych. /dowód: wynik badania elektroencefalograficznego z dnia 18 listopada 2013 r., k. 72/ W wyniku badania neurologicznego powoda przez biegłych w roku 2016 r. stwierdzono, że powód miał niedowład ośrodkowy czaszkowego nerwu twarzowego po stronie prawej. Prawa ręka powoda była w przykurczu w stawie łokciowym i promieniowo-nadgarstkowym, występowało osłabienie ruchów manipulacyjnych po stronie prawej; siła mięśniowa: osłabienie w odcinku proksymalnym - IV/V stopnia, a w dystalnym (mięśnie ręki prawej) IV stopnia wg skali L.'a (z zanikami mięśni całej kończyny). Biegły stwierdził również osłabioną siłę mięśniową nóg (IV/V stopnia wg skali L.'a) oraz istnienie odruchu patologicznego w postaci obustronnego objawu B., z przewagą po stronie prawej. U powoda stwierdzono objawy encefalopatii pourazowej w postaci niedowładu połowiczego prawostronnego typu piramidowego, z niedowładem nerwu twarzowego typu ośrodkowego, a dodatkowo - zaburzeń funkcji poznawczych oraz depresyjnych. U powoda występują kremowe, linijne blizny: w okolicy skroniowo-ciemieniowej lewej o dł. ok. 3 cm; w okolicy ciemieniowo-potylicznej pośrodkowo o dł. ok. 3 cm; w okolicy skroniowo-ciemieniowo prawej półkolista, o dł. ok. 15 cm (po leczeniu zabiegowym), a ponadto: nieco powyżej wcięcia szyjnego mostka – blizna owalna, kremowa, o dł. ok. 3 cm (po zabiegu tracheotomii); w okolicy śródbrzusza lewego, w odległości ok. 5 cm powyżej pępka osełkowała, kremowa, o śr. ok. 1 cm (po założeniu gastrostomii odżywczej). Konsultacja psychologiczna mająca miejsce przy wydawaniu opinii sądowo-lekarskiej w roku 2016 wykazała, iż powód jest spowolniały psychoruchowo. Z przeprowadzonych testów psychologicznych wynika, iż rodzaj i liczba błędów popełnianych przez powoda świadczą o dysfunkcji procesów poznawczych. U badanego widoczne są zaburzenia w wykonawczym funkcjonowaniu wzrokowo-przestrzennym (koordynacja wzrokowo-ruchowa). W wyniku zastosowanych metod badawczych biegli wywnioskowali, że u powoda występuje osłabienie zdolności odtwarzania i uczenia się nowego materiału (zaburzenia pamięci świeżej i słuchowej). U powoda występowały również zaburzenia uwagi i koncentracji podczas wykonywania operacji poznawczych (zapamiętywanie nowych informacji, liczenia, powtarzanie opanowanych treści). W związku z tym, przyswajanie nowych informacji i umiejętności może sprawiać badanemu więcej trudności. Zaobserwowano u powoda obniżony nastrój, zmniejszony poziom energii i napędu psychomotorycznego oraz obniżony poziom poczucia zaradności. Podczas badania psychologicznego w 2016 r. powód stwierdził, że „z normalnego mężczyzny stał się kaleką”. Ocenił, że zdarzenie zniszczyło mu życie. Niemożność podjęcia pracy zawodowej ze względu na stan zdrowia spowodował utratę zainteresowań światem zewnętrznym, abulię, poczucie niesprawności psychicznej (zwłaszcza intelektualnej) i fizycznej. Częste poczucie zmęczenia i skoncentrowanie się na przeżyciach depresyjnych doprowadziły do narastającej izolacji od otoczenia, zerwania kontaktów interpersonalnych. U powoda pojawił się światopogląd depresyjny, tj. zaburzenia treści myślenia, w którym dominują oceny depresyjne, negatywna ocena własnej osoby (powód uważa, że jest kaleką i nie zasługuje na zainteresowania ze strony płci przeciwnej). Ponadto u powoda pojawiła się pesymistyczna ocena teraźniejszości i przyszłości, perspektyw życiowych. W opinii sądowo-lekarskiego wskazano także, iż obrażenia ciała, jakich doznał powód w wyniku pobicia miały charakter ciężkich uszkodzeń ciała. Wymagały one długotrwałego i wielospecjalistycznego leczenia szpitalnego, w tym operacyjnego, a następnie jeszcze leczenia ambulatoryjnego i usprawniającego – rehabilitacji ruchowej, które w konkretnym przypadku winno być stale kontynuowane. Bezpośrednio po urazie, w okresie hospitalizacji i rehabilitacji wynikające z doznanych obrażeń i ich leczenia – ból, cierpienia fizyczne i psychiczne biegli ocenili jako znaczne. Następnie po stopniowym gojeniu się uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, dolegliwości te mogły okresowo zmniejszać się, jednak ze względu na utrzymujące się u powoda do chwili obecnej ww. następstwa pourazowe są one nadal i będą w przyszłości dość znaczne (co potwierdza zwłaszcza wynik specjalistycznego badania psychologicznego). Istniejące u D. T. następstwa pourazowe mają już zasadniczo charakter trwały, tj. nieodwracalny i nie rokują już istotnej poprawy na przyszłość. Dla utrzymania aktualnego stanu zdrowia na względnie stałym poziomie, związanego zwłaszcza z występowaniem napadów padaczki powód do końca życia będzie wymagać stosowania leczenia farmakologicznego (jak do chwili obecnej), a ponadto standardowego leczenia przeciwbólowego (farmakologicznego, objawowego, doraźnego), a także okresowych kontroli lekarskich specjalistycznych, zwłaszcza neurologicznych, z wykonaniem odpowiednich badań dodatkowych, np. EEG. Zmiany pourazowe, w tym zwłaszcza encefalopatia i padaczka pourazowa, stanowią pewnego rodzaju utrudnienia w wykonywaniu nawet prostych czynności życia codziennego, np. przy przygotowywaniu posiłków, w wyjściu poza dom, poruszaniu się w okolicy dróg, przejazdów kolejowych itp. i stanowią przeciwwskazanie do samodzielnego poruszania się np. samochodem. Biegli stwierdzili, że objawy w postaci zaburzeń funkcji poznawczych oraz depresyjnych wymagają dalszego, specjalistycznego i odpowiednio zintensyfikowanego leczenia psychologicznego i psychiatrycznego, w tym być może także i podjęcia psychoterapii w zakresie określonym przez lekarza specjalistę psychiatrii. Dalsze rokowania z tym związane, w tym zwłaszcza co do poprawy stanu neuropsychiatrycznego, w chwili obecnej również są jednak niepewne; biegli podkreślili, że efekt terapeutyczny w tego typu zaburzeniach uzależniony jest nie tylko od właściwie prowadzonej psychoterapii, ale także motywacji i zaangażowania pacjenta w procesie terapeutycznym, wpływu czynników społecznych, uwarunkowań i sytuacji rodzinnej, narażenia na sytuacje stresowe itp. /dowód: częściowo opinia sądowo-lekarska z dnia 28 czerwca 2016 r. Katedry Medycyny Sądowej i Toksykologii S.-Lekarskiej (...) w K., k. 225-245/ Badanie neurologiczne przeprowadzone przez biegłego lekarza neurologa w dniu 3 września 2020 r. wykazało u powoda cechy spowolnienia psychoruchowego. Chód asymetryczny z utykaniem na prawą nogę, nie jest w stanie chodzić na palcach i piętach, próba R. patologiczna – chwiejna z tendencją do padania stronę prawą, zborność kończyn górnych w próbie palec-nos nieprawidłowa, kończyn dolnych w próbie pięta-kolano nieprawidłowa. U powoda stwierdzono niedoczulicę w obrębie blizny okolicy skroniowej prawej, w trakcie badania powód podał, że w tym miejscu okresowo występuje znaczna przeczulica. W obrębie nerwów czaszkowych występuje również niedoczulica w obrębie prawej połowy twarzy, z zaburzeniami różnicowania ciepło/zimno i tępe/ostre. Kończyny górne symetryczne, ułożenie dowolne, napięcie nieprawidłowe w (...), bez cech zaników mięśniowych, z niedowładem mięśniowym we wszystkich grupach (...) ocenianym w skali L.'a na 3 pkt. Odruchy ścięgniste kończyn górnych zachowane, asymetryczne, nieprawidłowe, znacznie wygórowane po stronie prawej. Obecny objaw J. stronie prawej. Kończyny dolne symetryczne, ułożenie dowolne, z niedowładem w prawej kończynie dolnej ocenianym w skali L.'a na 3 pkt. Odruchy ścięgniste kończyn dolnych zachowane, asymetryczne, nieprawidłowe- wygórowane z tendencją do klonicznego odruchu kolanowego o stronie prawej. Obecny objaw B. i C.'a po stronie prawej. W obrębie tułowia i kończyn czucie powierzchowne, różnicowania ciepło/zimno nieprawidłowe, asymetryczne obniżone po stronie prawej. Podczas badania powód zgłaszał, że okresowo pojawiają się neuralgie w obrębie prawej kończyny dolnej. Biegli orzekli, iż obecny stan powoda odpowiada encefalopatii ze zmianami charakterologicznymi. Stan zdrowia powoda jest taki, że nie porusza się samodzielnie poza domem. W domu pozostawiany jest jedynie na 2-3 godziny. Powód leczy się w poradni neurologicznej, psychologicznej, oraz rehabilitacyjnej. Jak podawał powód w trakcie badania, od czasu urazu napady padaczkowe występują u niego ok. 2-3 razy w tygodniu - napady maksymalne oraz wielokrotnie w ciągu dnia napady wyłączeń świadomości. Napady następują o różnych porach dnia, nie są poprzedzone aurą. W nocy rodzice pacjenta nie obserwują napadów. Kontrolę nad podawaniem powodowi leku sprawują rodzice. Okresowo występują u powoda zaburzenia snu: trudności z zasypianiem, wybudzanie w nocy. Przez pierwsze 2-3 lata po urazie występowały u powoda duże zaburzenia lękowe szczególnie przed wyjściem z domu i kontaktem z ludźmi; obecnie bez zaburzeń lękowych i bez wybuchów agresji. Podczas ww. badania powód zgłosił częste bóle głowy zlokalizowane w okolicy potylicznej, które pojawiają się w czasie oglądania telewizji, lub pracy przy komputerze, co najmniej 1 raz w tygodniu. Po zmianie pozycji z leżącej na siedzącą, po nagłej pionizacji zawroty głowy z uczuciem ściągania całego ciała na stronę prawą. Od czasu urazu powód nosi okulary z powodu pogorszenia ostrości widzenia. Dolegliwości bólowe powoda są miernie nasilone – okresowo występują bóle głowy nie wymagające jednak stosowania leków. Zespół encefalopatii ze zmianami charakteropatycznymi czyni powoda całkowicie niezdolnym do pracy i w naszej opinii niezdolność ta charakter trwały. Wymaga on również stałej opieki ze strony osoby trzeciej zarówno z uwagi na zmiany charakteropatyczne, występowanie napadów padaczkowych oraz znacznego stopnia niesprawność ruchową. Powód wymaga stałego przyjmowania leków przeciwpadaczkowych pod stała kontrolą z strony specjalisty neurologa. Konieczna jest terapia psychologiczna oraz rehabilitacja ruchowa. Powód wymaga stałej i ciągłej opieki osób drugich lub trzecich. Wymaga asysty przy wykonywaniu większości czynności niezbędnych do prawidłowej egzystencji (gotowanie, pomoc przy ubraniu, wykonywanie zakupów, pomoc w myciu). Powód nie jest zdolny do wykonywania jakichkolwiek czynności urzędowo - formalnych bez opieki innej osoby. Zależność powoda od innych osób ma charakter trwały. W celu zachowania siły kończyn oraz nie doprowadzenia do przykurczów spastycznych wskazana jest rehabilitacja czynno-bierna przynajmniej 3 razy w tygodniu trwająca ok 60-90 minut. Ilość i częstotliwość ewentualnych turnusów rehabilitacyjnych, których odbywania w przyszłości może wymagać stan zdrowia powoda zależy od decyzji prowadzącego lekarza neurologa. /dowód: opinia sądowo-lekarska z dnia 8 września 2020 r. Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej (...) im. K. M. w P., k. 596-615; uzupełniająca opinia sądowo-lekarska z dnia 27 kwietnia 2022 r. Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej (...) im. K. M. w P., k. 788-790/ Biegli u powoda rozpoznali encefalopatię pourazową z charakteropatią. Jego trwały uszczerbek na zdrowiu oceniany wg. Załącznika do Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18 grudnia 2002r. wynosi wg punktu 9b wynosi 60% (sześćdziesiąt procent). /dowód: opinia sądowo-lekarska z dnia 8 września 2020 r. Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej (...) im. K. M. w P., k. 614v., uzupełniająca opinia sądowo-lekarska z dnia 30 maja 2018 r. Katedry Medycyny Sądowej i Toksykologii S.-Lekarskiej (...) w K., k. 493; uzupełniająca opinia sądowo-lekarska z dnia 15 lipca 2021 r. Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej (...) im. K. M. w P., k. 666-673/ Pacjent trafiając do placówki medycznej powinien być poddany pełnemu badaniu lekarskiemu, składającemu się z badania podmiotowego i przedmiotowego. Badanie podmiotowe, tzw. wywiad lekarski, powinno zawierać treści istotne dla danego problemu chorobowego, i tak w przypadku pacjenta po urazie należy ustalić okoliczności zdarzenia, narzędzie jakim zadawano ciosy, ewentualną utratę przytomności, niepamięć co do zdarzenia, wystąpienie nudności, wymiotów, aktualne dolegliwości. Ponadto przy przeprowadzaniu wywiadu należy uwzględnić inne choroby przewlekłe, zażywane na stałe leki, alergie (zwłaszcza na leki) oraz inne istotne w danym momencie okoliczności. Badanie przedmiotowe, urazowe, w zależności od okoliczności zdarzenia, można podzielić na miejscowe (przy obrażeniach dotyczących tylko jednej okolicy ciała, np. w przypadku złamania nogi) i uogólnione (w przypadku obrażeń kilku okolic ciała). Mnogie rany głowy powstałe poprzez uderzenia ciężkim, twardym j przedmiotem jakim jest kij bejsbolowy, powstałe podczas pobicia, a zatem zadane z dużą siłą, świadczą o niebezpiecznym mechanizmie urazu. Powód wymagał poszerzenia diagnostyki o badanie obrazowe, celem wykluczenia obrażeń wewnątrzczaszkowych. Zgodnie ze stanem aktualnie obowiązującej wiedzy medycznej, dzięki upowszechnieniu dostępu do badań tomografii komputerowej, RTG czaszki nie jest już zalecane u pacjentów po urazach – brak złamań kości czaszki nie wyklucza obrażeń mózgu, a stwierdzenie złamania wymaga poszerzenia diagnostyki o badanie TK, co powoduje niepotrzebną stratę czasu, nierzadko bardzo cennego w przypadkach obrażeń ośrodkowego układu nerwowego .W przypadku podjęcia decyzji o odroczeniu diagnostyki obrazowej, pacjenta należy pozostawić na minimum sześciogodzinną obserwację – jeżeli na miejscu nie ma warunków do prowadzenia takiej obserwacji, pacjenta należy skierować na szpitalną Izbę Przyjęć. Obserwacja pacjenta z obrażeniami głowy ma na celu wychwycenie zmian w jego stanie zdrowia, zwłaszcza pod kątem wystąpienia zaburzeń świadomości i/lub parametrów życiowych (rosnące ciśnienie tętnicze i stopniowe zwalnianie akcji serca mogą świadczyć o narastaniu ciśnienia wewnątrz czaszki i zagrażającym wgłobieniu mózgu. Należy pamiętać również o tym, iż jednym z charakterystycznych objawów krwiaków nadtwardówkowych jest wystąpienie tzw. przerwy jasnej. Jest to stan pacjenta występujący po doznanym urazie głowy, który początkowo może nie budzić poważniejszych wątpliwości obserwatora odnośnie skutków urazu, jednakże jest to stan przejściowy, który w różnym czasie prowadzi do znaczącego pogorszenia stanu zdrowia, do dekompensacji wewnątrzczaszkowej i często nagłej utraty przytomności, śpiączki i porażeń włącznie; istnieje również możliwość nastąpienia szybkiego zgonu wskutek kompresji pnia mózgu. Zasadnym jest zatem pozostawienie pacjenta na obserwacji w ambulatorium, a w razie braku takich możliwości spowodowanych niedogodnościami lokalowymi (przychodnia nie stanowi miejsca przeznaczonego do obserwacji pacjentów) – skierowanie na konsultację i obserwację w Urazowej Izbie Przyjęć szpitala. W sytuacji, gdy istnieje niebezpieczny mechanizm powstania obrażeń, wszystkie ww. fakty ten należy uwzględnić w diagnostyce pacjenta. Jeśli lekarz nie dysponuje możliwością wykonania badania obrazowego w trybie nagłym, powinno się skierować pacjenta do szpitala. Odmowa hospitalizacji powinna być podpisana przez pacjenta. /dowód: opinia sądowo-lekarska z dnia 8 września 2020 r. Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej (...) im. K. M. w P., k. 613v.-614; częściowo opinia sądowo-lekarska z dnia 28 czerwca 2016 r. Katedry Medycyny Sądowej i Toksykologii S.-Lekarskiej (...) w K., k. 243-244, uzupełniająca opinia sądowo-lekarska z dnia 30 maja 2018 r. Katedry Medycyny Sądowej i Toksykologii S.-Lekarskiej (...) w K., k. 490-491; uzupełniająca opinia sądowo-lekarska z dnia 15 lipca 2021 r. Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej (...) im. K. M. w P., k. 666-673; uzupełniająca opinia sądowo-lekarska z dnia 27 kwietnia 2022 r. Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej (...) im. K. M. w P., k. 789-790/ W przypadku, gdyby szybko wykonana diagnostyka neuroobrazowa (badanie głowy metodą tomografii komputerowej) wykazała zmiany wewnątrzczaszkowe nie kwalifikujące się do interwencji operacyjnej, wg sztuki lekarskiej pacjent winien być hospitalizowany celem obserwacji klinicznej, a ponowne KT głowy powinno być zlecone po 24 godzinach lub w przypadku pogorszenia stanu klinicznego, czyli np. utraty przytomności. /dowód: uzupełniająca opinia sądowo-lekarska z dnia 27 kwietnia 2022 r. Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej (...) im. K. M. w P., k. 788-790/ Powód już w szpitalu wymagał pomocy i opieki drugiej osoby. W czasie, gdy powód przebywał w szpitalu, rodzice powoda dwa razy dziennie lub codziennie jeździli do niego (40 km w jedną stronę) i opiekowali się nim: myli go, golili, karmili, gdy już mógł być karmiony. Co najmniej pół roku po wyjściu ze szpitala powód korzystał z wózka inwalidzkiego, potem korzystał z chodzika. Rodzice wozili powoda na spacery. W tym okresie powód zostawał w domu sam jedynie na krótki okres czasu, do godziny. Powód był wówczas bardzo niesamodzielny: nie mógł sam skorzystać z toalety, napić się. Był rozkojarzony, np. zapominał zakręcić wodę po odkręceniu kranu. Ojciec powoda prowadził działalność gospodarczą – firmę budowlaną. Po zdarzeniu z dnia 20 lutego 2011 r. ojciec powoda zrezygnował z prowadzenia działalności i zajmował się synem: pomagał mu w załatwianiu codziennych spraw, przygotowywał posiłki, rok po wypadku mył powoda, potem pomagał jedynie przy wchodzeniu i wychodzeniu z wanny), woził na rehabilitację , pomagał w zawiązywaniu butów, gdyż powód miał i nadal ma problemy ze zginaniem się. Po wypadku trzeba było powoda nauczyć mówić, siedzieć, chodzić, potem pomagać w wykonywaniu ćwiczeń. W 2019 r. ojciec powoda A. T.

(2)wznowił prowadzenie działalności gospodarczej z zakresu usług budowlanych, a w 2021 r. podjął pracę jako brygadzista. Od tej pory opieką nad synem dzielą się oboje rodzice. Gdy ojciec powoda podjął pracę, matka powoda zawiesiła działalność gospodarczą, obecnie nie otrzymuje żadnych świadczeń. Rodzice wożą powoda do lekarzy, zawsze pod koniec wizyty wchodzą do gabinetu, gdyż powód ma kłopoty z pamięcią. Powód ma problem z poruszaniem się. Ma niedowład prawostronny, np. nie może podnieść sam talerza. Powód wymaga pomocy przy wejściu i wyjściu z wanny. Na klawiaturze komputera może pisać tylko lewą ręką, a jest praworęczny. Od trzech lat powód wychodzi samodzielnie z domu na ok. dwie godziny. Co drugi, trzeci dzień powód chodzi na siłownię, jest to koszt ok. 120 zł miesięcznie. Powód prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. Ojciec powoda zarabia kwotę 2.600 zł netto miesięcznie. Matka powoda nie ma żadnych dochodów. Rodzinie powoda odmówiono pomocy społecznej. Kilka lat temu z powodu kłopotów finansowych rodzice powoda zaciągnęli kredyt w wysokości 15.000 zł, który muszą spłacić do końca roku. Rodzice powoda mają dwa samochody, jeden był potrzebny powodowi do prowadzenia działalności, obecnie ojciec powoda chce go sprzedać. Matka powoda choruje na nadciśnienie, ma zaćmę i problemy z sercem. Przechodziła operację na zaćmę, jeździ na kontrolę co trzy miesiące. /dowody: zeznania świadka B. T., k. 154-156; zeznania świadka A. T.

(2), k.156-158, k. 846v.-848v.; zeznania powoda D. T., k. 175-176, 409v.-410, k. 848v.-849/ W chwili zdarzenia D. T. miał 24 lata . Skończył zasadniczą szkołę fryzjerską i pracował jako fryzjer . Lubił swoją pracę . Był zdrowy i wysportowany . Odbierany był jako osoba zaradna , pozytywnie myśląca o życiu . Miał wielu znajomych , był towarzyski i wesoły. Wychodził na spotkania ze znajomymi , na dyskoteki , miał dziewczynę. Często wyjeżdżał nad morze. Po wypadku dziewczyna go rzuciła . Stał się skryty i tajemniczy. Odczuwał strach przed wyjściem z domu i przed ludźmi . Każde wyjście na zewnątrz było dla niego przeżyciem. Przy pomocy rodziców z czasem poprawiło się jego nastawienie do życia . Obecnie zazwyczaj spotyka się z jednym kolegą, idą wówczas na pizzę , czy kebaba albo do parku . Te spotkania mają miejsce średnio raz w miesiącu . Czasami towarzyszy im jeszcze inny kolega. Odczuwa lęk przed ludźmi , dlatego nie udaje się w takie miejsca jak np. dyskoteki . Jest osobą zamkniętą. Jego rodzice około 3-4 lata temu uznali ,że musi być on osobą jak najbardziej samodzielną , dlatego np. w sobotę powód robi z nimi zakupy. Pewnych ograniczeń jego rodzice nie są jednak w stanie usunąć np. powód nie uniesie ciężkich rzeczy. Ma kartę bankomatową , ale nie potrafi wybrać pieniędzy z bankomatu. Potrafi płacić za zakupy kartą. Rodzice od około 3 lat pozwalają mu na samodzielne wyjścia z domu na około 2 godziny. Zazwyczaj wygląda to w ten sposób ,że przychodzi po powoda kolega i później go odprowadza. Czasami wychodzi sam , ale jest to tylko na terenie Ż. , zazwyczaj do parku , i powód ma przy sobie telefon , żeby mieć kontakt z rodzicami , gdyby coś niepokojącego się działo . W sprawach urzędowych pomagają powodowi rodzice , ponieważ potrafi fizycznie wypełnić dokument , ale trzeba mu podyktować, co ma wpisywać. W czasie wizyt u lekarza zawsze D. T. towarzyszy któreś z rodziców, ponieważ nie jest on w stanie zapamiętać zaleceń lekarza . W ciągu dnia powód zazwyczaj ogląda telewizję , przegląda coś w telefonie ,czy w Internecie , a kiedy jest cieplej , pracuje w ogródku przydomowym. W ogrodzie wyrywa chwasty czy sadzi rośliny . Nie przytnie żywopłotu , ponieważ nie utrzyma nożyc. Pasją powoda i jego ojca od około 6-8 lat są papugi. D. T. poświęca im dużo czasu - sprząta im i je karmi . Poza wyjazdem 2 lata temu do brata do Francji , powód nigdzie nie wyjeżdża. Rodzice zawieźli go wówczas na lotnisko we W. , poprosili obsługę o pomoc synowi przy bramkach a z lotniska we Francji odebrał go brat. Około 3-4 lata po wypadku D. T. podjął naukę w liceum dla dorosłych w Ż. , w trybie zaocznym . Zajęcia odbywały się w soboty i niedziele , co dwa tygodnie , po ok. 4-5 godzin dziennie . Do szkoły odprowadzała go matka a po zajęciach , odbierała go . Zakończył naukę około 3 lata przed pandemią. Nie przystępował do matury. Potrafi czytać i pisać , ale niewyraźnie z uwagi na niedowład. Pisze przy pomocy klawiatury komputera , przy czym posługuje się lewą ręką , mimo że jest praworęczny . Nie jeździ pociągiem czy autobusem , ponieważ odczuwa strach. /dowody: zeznania świadka B. T., k. 154-156; zeznania świadka A. T.

(2), k.156-158, k. 846v.-848v.; zeznania powoda D. T., k. 175-176, 409v.-410, k. 848v.-849/ Powód jest z zawodu fryzjerem. W okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do 30 czerwca 2011 r. był zatrudniony jako fryzjer w Salonie (...) w Ż. na okres na pół etatu. Jego wynagrodzenie w styczniu 2011 r. wyniosło 700 zł brutto, w lutym 598,37 zł brutto (w tym podstawa wynagrodzenia 443,33 zł oraz wynagrodzenie chorobowe 155,07 zł), w marcu 2011 r. wynagrodzenie chorobowe 386,58 zł. Umowa nie została przedłużona. Dochód powoda z tytułu otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych wyniósł w 2010 r. kwotę 4.660,80 zł. Dochód powoda z tytułu umowy o pracę za 2011 r. wyniósł 1.351,20 zł, natomiast całkowity dochód za ten rok wyniósł 5.990,49 zł. /dowód: zaświadczenie z dnia 4 maja 2012 r., k. 75; świadectwo pracy z dnia 1 lipca 2011 r., k. 77-78, zeznanie PIT-11, k. 85; zeznanie PIT-37 za rok 2011, k. 88-89; zeznanie PIT-37 za rok 2010, k.. 90-91, zeznanie PIT-11 za 2010 r., k. 92; świadectwo ukończenia (...) Szkoły Zawodowej z dnia 14 czerwca 2006 r., k. 857; zaświadczenie o ukończeniu nauki, k. 858/ Powodowi wypłacono z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zasiłek chorobowy za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2011 r. w następujących kwotach: za marzec 2011 80,77 zł; za kwiecień 2011 r. 346,74 zł; za maj 2011 r. 358,72 zł; za czerwiec 2011 346,39 zł; za lipiec 2011 r. 384,95 zł; za sierpień 2011 r. 263,82 zł. Od sierpnia powód otrzymywał świadczenie rehabilitacyjne: za sierpień 2011 r. w kwocie 176,89 zł, za wrzesień 2011 r. 482,30 zł, za październik 2011 r. 498,91 zł; za listopad 450,06 zł oraz za grudzień 415,54 zł. /dowód: zaświadczenie o wypłaconych zasiłkach z dnia 27 kwietnia 2012 r., k. 76/ Orzeczeniem z dnia 14 października 2011 r. (...) ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ż. zaliczono uznano powoda za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności na okres pięciu lat. W dniu 20 sierpnia 2012 r. lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że powód jest osobą całkowicie niezdolną do pracy do dnia 31 sierpnia 2013 r. W dniu 25 czerwca 2013 r. lekarz orzecznik uznał powoda za osobę całkowicie niezdolną do pracy do dnia 30 czerwca 2014 r. /dowód: orzeczenie z dnia 14 października 2011 r., k. 68, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 20 sierpnia 2012 r., k. 93; orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 25 czerwca 2013 r., k. 94/ Powodowi od dnia 15 sierpnia 2012 r. została przyznana renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Od 1 października 2012 r. świadczenie do wypłaty wynosiło 691,25 zł. Powód z tytułu renty otrzymywał z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych następujące kwoty (netto, miesięcznie:): w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 29 lutego 2013 r. kwotę 691,25 zł; w okresie od 1 marca 2013 r. do 31 marca 2013 r. kwotę 905,35 zł; w okresie od 1 kwietnia 2013 r. do 29 lutego 2014 r. kwotę 717,45 zł; od 1 marca 2014 r. do 31 marca 2014 r. kwotę 730,45 zł; od 1 kwietnia 2014 r. do 28 lutego 2015 r. kwotę 728,45 zł; od 1 marca 2015 r. do 31 marca 2015 r. kwotę 757,21 zł; od 1 kwietnia 2015 r. do 30 kwietnia 2015 r. kwotę 755,21 zł; od 1 maja 2015 r. do 28 lutego 2016 r. kwotę 757,21 zł; od 1 marca 2016 r. do 31 marca 2016 r. kwotę 1.156,13 zł; w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 28 lutego 2017 r. kwotę 759,13 zł; od 1 marca 2017 r. do 31 marca 2017 r. kwotę 854 zł; ; od 1 kwietnia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 kwotę 853 zł; od 1 maja 2017 r. do 28 lutego 2018 r. kwotę 854 zł; od 1 marca 2018 r. do 31 marca 2018 r. kwotę 878,12 zł; w okresie od 1 kwietnia 2018 r. do 30 kwietnia 2018 r. kwotę 876,12 zł; od 1 maja 2018 r. do 28 lutego 2019 r. kwotę 878,12 zł; od 1 marca 2019 r. do 31 marca 2019 r. kwotę 1.057 zł; w okresie od 1 kwietnia 2019 r. do 30 kwietnia 2019 r. 935 zł; od 1 maja 2019 r. do 31 maja 2019 r. 1.823 zł; od 1 czerwca 2019 r. do 30 września 2019 r. kwotę 935 zł; od 1 października 2019 r. do 28 lutego 2020 r. kwotę 943 zł; od 1 marca 2020 r. do 31 marca 2020 r. kwotę 1.025 zł; od 1 kwietnia 2020 r. do 30 kwietnia 2020 r. kwotę 2.005 zł; od 1 maja 2020 do 30 listopada 2020 r. kwotę 1.025 zł; od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r. kwotę 878,81 zł; od 1 marca 2021 r. do 31 marca 2021 r. kwotę 1.066,39 zł; od 1 kwietnia 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. kwotę 2.086,60 zł oraz w okresie od 1 maja 2021 r. do 31 października 2021 r. kwotę 1.066,30 zł. /decyzje z dnia 13 września 2012 r., z dnia 17 października 2012 r oraz z dnia 12 lipca 2013 r., k. 79-81; zaświadczenie z dnia 13 października 2021 r., k. 710/ Dochód powoda za 2012 r. wyniósł 7.344,16 zł. /dowód: zeznanie PIT-37 za rok 2012, k. 82-83 Pozwany (...) (...) Szpital (...) z Przychodnią SP ZOZ z siedzibą w Ż. w okresie od 1 lutego 2011 r. do 31 stycznia 2012 r. zawarł z pozwanym (...) S.A. z siedzibą w W. umowę obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej świadczeniodawcy udzielającego świadczeń usług zdrowotnych. Suma gwarancyjna została określona w polisie na wszystkie zdarzenia na kwotę 275.000 euro, natomiast na jedno zdarzenie – 46.500 euro. Pozwany ad. 1 był również ubezpieczony u pozwanego (...) S.A. od odpowiedzialności cywilnej deliktowej i kontraktowej z tytułu prowadzonej działalności, w tym związanej z udzielaniem świadczeń medycznych. Ochroną ubezpieczeniową zostały objęte szkody wyrządzone przez ubezpieczonego oraz osoby, za które ponosi on odpowiedzialność. Ochroną objęto również roszczenia powstałe ze zdarzeń ubezpieczeniowych objętych ochroną ubezpieczeniową w ramach umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej świadczeniodawcy za szkody wyrządzone przy udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej , które nie zostały zaspokojone po wyczerpaniu sumy gwarancyjnej z umowy ubezpieczenia obowiązkowego ( ubezpieczenie nadwyżkowe) .Suma gwarancyjna została określona w polisie na 350.000 zł, a na jedno zdarzenie również na kwotę 350.000 zł. /dowód: polisa nr (...), k. 37, polisa nr (...), k. 38-39/ W wyniku przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego pozwany (...) S.A. decyzją z dnia 21 grudnia 2011 r. przyznał powodowi tytułem zadośćuczynienia kwotę 50.000 zł. Po rozpoznaniu wniosku powoda z dnia 12 listopada 2013 r. pozwany ubezpieczyciel decyzją z dnia 14 lutego 2014 r przyznał na rzecz powoda dalsze świadczenia, tj. odszkodowanie z tytułu poniesionych kosztów w wysokości 11.193,74 zł, skapitalizowaną rentę za okres od marca 2011 r. do grudnia 2013 r. w kwocie 9.348,66 zł. Pozwany w ww. piśmie wskazał także, że opóźnienia w diagnostyce i leczeniu powoda są w 50% współprzyczyną obecnego stanu zdrowia powoda. Kwota 20.542,40 zł została przelana na konto pozwanego w dniu 19 lutego 2014 r. Pozwany ad. 2 przyznał również powodowi kwartalną rentę wyrównawczą z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej oraz na zwiększone potrzeby. w okresie od stycznia 2014 r. do czerwca 2014 r. w łącznej kwocie 1.769,34 zł. Z tytułu renty pozwany (...) S.A. przekazał na rzecz powoda następujące kwoty: - w dniu 25 lutego 2014 r. kwotę 1.769,34 zł, - w dniu 2 kwietnia 2014 r. kwotę 1.769,34 zł, - w dniu 13 października 2017 r. kwotę 18.221,69 zł, na którą to sumę składają się: kwota 16.896,49 zł, z tytułu zabezpieczenia za okres od 1 sierpnia 2015 do 31 listopada 2017 r. oraz kwota 1.325,20 zł z tytułu odsetek za okres od 11 sierpnia 2015 r. do 26 października 2017 r. - w dniu 4 kwietnia 2018 r. kwotę 1.893,96 zł tytułem renty za drugi kwartał 2018 r. (3x631,34 zł). Poczynając od dnia 2 lipca 2018 r . pozwany wypłaca na rzecz powoda comiesięczną rentę w wysokości 631,32 zł. /dowód: decyzja (...) S.A. z dnia 21 grudnia 2011 r., k. 40; pismo powoda z dnia 12 listopada 2013 r., k. 41; decyzja pozwanego z dnia 14 lutego 2014 r., k. 42, zestawienie wypłaty renty, k. 833; operat szkody osobowej z ubezpieczenia OC z dnia z dnia 21 grudnia 2011 r., k. 836-837, potwierdzenie wykonania operacji, k. 838; lista wypłat odszkodowań, k. 839; pismo pozwanego (...) S.A. z dnia 30 września 2022 r., k. 860; pismo pozwanego (...) S.A. z dnia 24 października 2017 r., k. 861/ Pismem z dnia 12 listopada 2013 r. powód złożył wniosek do pozwanego o wypłatę kwoty 250.000 zł tytułem zadośćuczynienia , kwoty 34.443,73 zł tytułem odszkodowania za zwiększone potrzeby , kwoty 16.237,41 zł tytułem skapitalizowanej renty tytułem utraty zdolności do pracy zarobkowej za okres od 1 marca 2011 r. do 30 listopada 2013 r. , kwoty 600 zł tytułem comiesięcznej renty z tytułu utraty zdolności zarobkowych i kwotę 830 zł tytułem renty na zwiększone potrzeby , poczynając od 1 grudnia 2013 r. , płatnej do 10- każdego miesiąca. Ubezpieczyciel odebrał pismo dnia 18 listopada 2013 r. /dowód : pismo do (...) z dnia 12 listopada 2013 r. k .23/87- 45/87 akt szkody i k.41 akt / Wyrokiem Sądu Okręgowego w Zielonej Górze II Wydział Karny z dnia 3 sierpnia 2012 r. w sprawie II K 238/11 skazano P. Ś. za czyn z art. 13§1 k.k. w zw. z art.148§1 k.k. i art. 156§1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. popełniony na szkodę powoda na karę 12 lat pozbawienia wolności. Na podst. art. 415 k.p.k. zasądzono od oskarżonego na rzecz powoda kwotę 50.000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 22 listopada 2011 r. tytułem powództwa cywilnego. Powodowi nie udało się wyegzekwować zasądzonej na jego rzecz od sprawcy kwoty. /dowód : akta SO w Zielonej Górze II K 238/11- wyrok z dnia 3 sierpnia 2012 r. k.1099-1101, zeznania świadka A. T.

(2), k.156-158, k. 846v.-848v / Sąd Okręgowy , po ponownym rozpoznaniu sprawy , zważył , co następuje : Powództwo w przeważającej części okazało się uzasadnione. Odpowiedzialność pozwanego (...) (...) Szpitala (...) z Przychodnią Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Ż. , jako jednostki służby zdrowia wynika z przepisu art. 430 k.c., zgodnie z którym, kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności. Jest to przepis szczególny wobec regulacji prawnej zawartej w art. 429 k.c., a w konsekwencji odpowiedzialność zakładu opieki zdrowotnej za szkodę wyrządzoną przez lekarza nie jest oparta na zasadzie ryzyka, lecz winy. Zakład opieki zdrowotnej nie ponosi bowiem odpowiedzialności za samo nieosiągnięcie zamierzonego rezultatu lecz za zawinione przez lekarza zachowanie, które doprowadziło do wyrządzenia szkody. Z powyższego wynika zatem, że powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej ex delicto pozwanego zakładu opieki zdrowotnej wymaga spełnienia trzech przesłanek: zaistnienia zdarzenia, z którym ustawodawca wiąże odpowiedzialność odszkodowawczą, szkody w szerokim tego słowa znaczeniu oraz adekwatnego związku przyczynowego między szkodą a ww. zdarzeniem. Ciężar dowodu wykazania przesłanek winy podwładnego, szkody i związku przyczynowego spoczywał zgodnie z art. 6 k.c. na stronie powodowej. Ponieważ w dacie zdarzenia pozwany szpital korzystał z ochrony ubezpieczeniowej od odpowiedzialności cywilnej w (...) S.A. z siedzibą w W., co w sprawie było bezsporne , podstawa odpowiedzialności pozwanego zakładu ubezpieczeń (art. 805 k.c.) związana jest z odpowiedzialnością ubezpieczonego zakładu opieki zdrowotnej (art. 415 k.c. , art. 430 k.c. , art. 445 k.c. i art. 444 k.c.). Z chwilą zaistnienia zdarzenia objętego ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej powstają stosunki prawne między ubezpieczonym i ubezpieczycielem, między ubezpieczonym sprawcą szkody i poszkodowanym oraz między ubezpieczycielem i poszkodowanym. Tworzą one zobowiązanie in solidum, określane niekiedy solidarnością przypadkową, bierną lub niewłaściwą (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 1972 r., II CR 57/72, OSNCP rok 1972, nr 10, poz. 183 oraz uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 1974 r., zasada prawna, III CZP 75/73, OSNCP rok 1974, nr 7-8, poz. 123). Poszukując definicji błędu medycznego należy sięgnąć do przepisów ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1876). W przepisie art. 67a ustawa ta definiuje pojęcie zdarzenia medycznego, za które uważa się zakażenie pacjenta biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia pacjenta albo śmierć pacjenta będące następstwem niezgodnych z aktualną wiedzą medyczną: diagnozą, jeżeli spowodowała ona niewłaściwe leczenie albo opóźniła właściwe leczenie, przyczyniając się do rozwoju choroby; leczeniem, w tym wykonaniem zabiegu operacyjnego; zastosowaniem produktu leczniczego lub wyrobu medycznego. Ustawa ta wprawdzie nie używa sformułowania „błąd medyczny”, jednakże treść tego przepisu w sposób jednoznaczny wskazuje, jakie zdarzenia muszą wystąpić, aby uznać, iż doszło do powstania zdarzenia medycznego tożsamego z pojęciem błędu medycznego. W przedmiotowej sprawie powód identyfikował swoją szkodę z , jego zdaniem , niezgodnym ze sztuką medyczną procesem diagnostyki i leczenia, a w szczególności z nieprawidłowym postępowaniem medycznym w trakcie wizyty ambulatoryjnej w dniu 20 lutego 2011 r. W pierwszej kolejności należało zatem ocenić , czy doszło do naruszenia ze strony lekarza pozwanego zakładu opieki zdrowotnej obowiązujących przepisów, a więc czy jego działanie lub zaniechanie nosi znamię bezprawności. Podkreślić przy tym należy ,że nie każdy błąd lekarski, ale tylko błąd zawiniony, może powodować odpowiedzialność lekarza za wynikłą dla pacjenta szkodę ( art. 415 k.c.) . Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 1731 ) lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością. Przepis art. 355 k.c. odnosi się w okolicznościach sprawy do staranności zawodowej lekarza, która powinna być należyta, właściwie dobrana do kwalifikacji danego lekarza (zespołu lekarzy), jego doświadczenia i sytuacji, w której udzielana jest pomoc osobie tego potrzebującej. Orzecznictwo jest pod tym względem dawno ukształtowane, wymagając od lekarzy staranności, nazywanej wyższą od przeciętnej ogółu zobowiązanych, z uwagi na przedmiot ich zabiegów, dotyczących człowieka i skutków, które często są nieodwracalne (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 9 marca 2001 r. I ACa 124/01, PS 2002, nr 10, s. 130), jak też zachowania wysokiego poziomu etyki, wynikającej z daleko idących skutków pracy lekarzy (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 1966 r. I CR 369/65, OSP 1966, nr 12, poz. 278). Stwierdza się też, że postępowanie lekarza w danej sytuacji należy oceniać z uwzględnieniem całokształtu okoliczności istniejących w chwili dokonywania zabiegu medycznego, a zwłaszcza tych danych, którymi lekarz dysponował albo mógł dysponować, mając na uwadze wymagania aktualnej wiedzy i nauki medycznej oraz powszechnie przyjętej praktyki lekarskiej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2002 r. V KK 33/02, Lex nr 75498). Co ważne , lekarzowi można przypisać winę tylko w wypadku wystąpienia elementu obiektywnej i subiektywnej niewłaściwości postępowania. Element obiektywny występuje w wypadku naruszenia zasad wiedzy medycznej, doświadczenia i deontologii, a w jego ramach mieści się tzw. błąd lekarski, przez który należy rozumieć naruszenie obowiązujących lekarza reguł postępowania, ocenianych w kontekście nauki i praktyki medycznej. Z kolei element subiektywny wiąże się z zachowaniem przez lekarza staranności, ocenianej przy przyjęciu kryterium wysokiego poziomu przeciętnej staranności zawodowej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt IV CSK 431/12; oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2010 roku, sygn. akt: V CSK 287/09). Pojęcie "błędu w sztuce lekarskiej" odnosi się nie tylko do błędu terapeutycznego (błędu w leczeniu, w tym błędu operacyjnego), ale również do błędu diagnostycznego (błąd rozpoznania). W wypadku konieczności poprzedzenia zabiegu operacyjnego specjalistycznymi badaniami błąd diagnostyczny może się odnosić do etapu tych badań, a jego konsekwencją może być błędna diagnoza schorzenia prowadząca do błędnej decyzji o zabiegu operacyjnym, lub o zakresie takiego zabiegu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt IV CSK 64/13). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy ,że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dał podstawy do przyjęcia ,iż lekarz K. J.

(2), pełniący dyżur w ambulatorium pozwanego zakładu opieki zdrowotnej , dopuścił się błędu rozpoznania w postaci diagnozy nieadekwatnej do rzeczywistego stanu pacjenta . Z opinii biegłych Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej (...) im. K. M. w P. wynika , że mnogie rany , powstałe podczas uderzenia przedmiotem jakim jest kij bejsbolowy , powstałe podczas pobicia , a zatem zadane z dużą siłą, świadczą o niebezpiecznym mechanizmie urazu i pacjent wymagał poszerzenia diagnostyki o badanie obrazowe , celem wykluczenia obrażeń wewnątrzczaszkowych. W przypadku zaś podjęcia decyzji o odroczeniu diagnostyki obrazowej , pacjenta należało pozostawić na minimum sześciogodzinną obserwację , a jeżeli na miejscu nie było warunków do prowadzenia takiej obserwacji , należało go skierować na szpitalną Izbę Przyjęć. Co ważne , a co podkreślili biegli w ww. opinii , lekarz był świadomy mechanizmu powstania obrażeń . Powyższe wynika nie tylko z zeznań powoda i jego matki – B. T., którzy podali ,że przekazali lekarzowi ambulatorium ,iż powód został pobity kijem bejsbolowym , ale również z zeznań lekarza K. J.

(1), który słuchany po raz pierwszy ( k.172v-173) zeznał , że powód przekazał mu , iż został pobity , uderzony kijem . Ta informacja znalazła następnie odzwierciedlenie we wpisie dokonanym w książce ambulatoryjnej - „ stan po pobiciu ”. Także biegli z Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej i Toksykologii Lekarskiej (...) w K. w opinii uzupełniającej podkreślili ,że w przypadku stwierdzonych obrażeń głowy należało dokładnie zebrać wywiad dotyczący okoliczności zdarzenia – jak do urazu głowy doszło i czym uraz głowy był spowodowany . Zbierając wywiad i badając pacjenta po silnym urazie należy pamiętać o tym ,że jednym z charakterystycznych objawów krwiaków nadtwardówkowych jest wystąpienie tzw. przerwy jasnej . Jest to stan pacjenta występujący po doznanym urazie głowy, który początkowo może nie budzić poważniejszych wątpliwości obserwatora odnośnie skutków urazu , jednakże jest to stan przejściowy , który w różnym czasie prowadzi do znaczącego pogorszenia stanu zdrowia , do utraty przytomności , śpiączki i porażeń włącznie. Sytuacja ta wymaga dokładniejszego i najczęściej dłuższego przyjrzenia się pacjentowi. W tym kontekście biegli Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej (...) im. K. M. w Poznani stwierdzili wręcz , że nie można twierdzić ,iż personel nie przeprowadził diagnostyki w kierunku obecności krwiaka nadtwardówkowego , bowiem personel ten nie przeprowadził diagnostyki w kierunku obecności jakichkolwiek/innych wewnątrzczaszkowych zmian pourazowych . Dokonano zaopatrzenia jedynie dwóch ran głowy , nie badając pozostałych części ciała . Nie zbadano także pozostałych parametrów życiowych pacjenta – zwłaszcza ciśnienia tętniczego i częstości pracy serca , których nieprawidłowe wartości powinny zasugerować potrzebę dalszej diagnostyki . W przedmiotowej sytuacji nie było zatem mowy o – „ dokładniejszym ” przyjrzeniu się pacjentowi , albowiem pomocy lekarskiej w ambulatorium udzielono mu około godz. 13.40 ( co wynika z wpisu w książce ambulatoryjnej ) , a jego przesłuchanie na policji rozpoczęło się o godz. 14.30 ( co odnotowano w protokole przesłuchania jako czas rozpoczęcia czynności ) , przy czym z zeznań powoda wynika ,że w komisariacie przez pewien czas oczekiwał wraz z rodzicami na policjanta . Lekarz dokonał u pacjenta jedynie zaopatrzenia występujących ran (szycie i opatrunek ) , wystawił na jego prośbę zaświadczenie i polecił mu stawienie się następnego dnia w celu sporządzenia obdukcji . Spór w sprawie ogniskował się wokół kwestii : 1. czy lekarz zaproponował powodowi skierowanie do szpitala w celu obserwacji ? , 2. w razie pozytywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie , czy powód odmówił zgody na taką obserwację ? Zdaniem Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest jakichkolwiek podstaw do ustalenia , by lekarz K. J.

(1)proponował powodowi skierowanie do szpitala w celu jego obserwacji . Powyższy wniosek wynika z następujących przyczyn : Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd poddał szczegółowej analizie trzy dokumenty : 1.wypis z książki ambulatoryjnej z dnia 20 lutego 2011 r. godz. 13.40 poz. 1028 ( k.357) , w którym to wypisie nie ma informacji , że pacjent odmówił skierowania do szpitala ; 2.odpis z książki ambulatoryjnej , wydany matce powoda , według informacji pełnomocnika powoda latem 2011 r. ( k. 355 ) , gdzie zawarto informację ,że pacjent odmówił skierowania do szpitala i odnotowano , że wpis w książce ambulatoryjnej opatrzony jest poz. 1029 ; 3.karta informacyjna z dnia 20 lutego 2011 r. (k.356 i k.43) – wydana powodowi bezpośrednio po zaopatrzeniu przez lekarza ambulatorium. Dokumenty te były okazywane świadkowi K. J.

(1)również w czasie jego pierwszego przesłuchania( k.172 v) .Zeznał on wówczas ,że odpis z książki ambulatoryjnej wydawał na prośbę matki pacjenta , a ponieważ nie miał wglądu do książki ambulatoryjnej , zrobił wpis z pamięci , dlatego nie jest on identyczny z oryginałem . Z kolei karta informacyjna została wydana powodowi rutynowo .Słuchany ponownie ( k.443v-444) świadek , po okazaniu mu dokumentów na k. 43 i 356 akt , potwierdził, że rozpoznaje swoje pismo . W przypadku dok. na k.355 – odpisu z książki ambulatoryjnej - zeznał ,że nie wypełniał tej karty .Przyznał natomiast , że pod dokumentem widnieje jego podpis i pieczątka. Nie potrafił wskazać , skąd błąd w numeracji pozycji wpisu w książce ambulatoryjnej : (...) i (...) . Zeznał też ,że nie pamięta , czy proponował pacjentowi skierowanie do szpitala , ale jak dodał – „ skoro w tym drugim dokumencie na k.355 takie stwierdzenie padło , to być może takie pytanie zadałem panu T. ”. W ocenie Sądu zeznania świadka , jakoby miał zaproponować powodowi skierowanie do szpitala na obserwację , a ten odmówił zgody , są niewiarygodne . Przeczą temu zeznania powoda a nadto , co ważne , brak jest takiej informacji w książce ambulatoryjnej , a świadek K. J.

(1)sam przyznał ,że – „ Gdybym widział potrzebę hospitalizacji pana T. , to taki zapis znalazłby się w książce przyjęć ” . Świadek podczas pierwszego przesłuchania podkreślił ,że gdyby pacjent bezwzględnie wymagał hospitalizacji i nie zgadzał się na nią , w historii choroby pacjenta odnotowałby adnotację , że pacjent odmawia tejże hospitalizacji . W rozpoznawanym przypadku świadek uznał ,że stan pacjenta jest na tyle dobry , że nie wymagał od niego odmowy na piśmie . Nielogiczne wydają się więc wyjaśnienia świadka złożone podczas pierwszego przesłuchania , iż z jednej strony ocenił , że pacjent nie wymaga obserwacji – „zupełnie nie było jakichś niepokojących objawów , które by wskazywały na bezwzględną konieczność takiej obserwacji ” , z drugiej jednak strony , spytał , czy pacjent poddałby się obserwacji szpitalnej – jak to określił – „ na dzień , czy dwa ” . Dodać należy , że z zawartego w aktach szkody pisma lekarza K. J.

(1)( k. nr 153/542 akt szkody) , nie opatrzonego datą , a nazwanego – „ notatka służbowa ” wynika , że po zaopatrzeniu chirurgicznym ran ( szycie, opatrunek) – jak to określił lekarz - „zasugerowałem pacjentowi pobyt w oddziale chirurgicznym , w celu obserwacji pod kątem ewentualnych powikłań , chory nie wyraził na to zgody , twierdząc , że czuje się dobrze i musi zgłosić się na policję (…)” . Pokrętne wydają się też tłumaczenia świadka ,że wprawdzie nie pamięta okoliczności związanych z wystawieniem odpisu z książki ambulatoryjnej na prośbę matki powoda , jednak być może było tak ,że osoba , która sporządzała ten dokument , poprosiła go o odtworzenie pamięciowe i świadek podał z pamięci dane tak , jak to zapamiętał , a następnie dokument ten podpisał. Nieprawdopodobne wydaje się ,by świadek , dokonujący takich wpisów kilka lub kilkanaście razy w czasie jednego dyżuru , był w stanie zapamiętać , co i w jakiej kolejności zostało wpisane w książce ambulatoryjnej akurat w dniu 20 lutego 2011 roku , a przecież wpis obejmował oprócz daty i godziny , także numer wpisu , szczegóły dotyczące opisu podmiotowego i przedmiotowego itd. W ocenie Sądu świadek , chcąc uniknąć konsekwencji za błąd medyczny popełniony przy udzielaniu pomocy lekarskiej powodowi , przedstawił korzystną dla siebie wersję zdarzenia , twierdząc ,iż zaproponował powodowi skierowanie do szpitala w celu jego obserwacji , a ten odmówił zgody . Temu samemu celowi służyło wystawienie matce powoda odpisu z książki ambulatoryjnej , niezgodnej z treścią zapisu uczynionego w dniu 20 lutego 2011 r. w tej książce. W kontekście oceny zachowania lekarza ambulatorium , istotne znaczenie mają również zeznania M. F. – przesłuchanego w dniu 23 października 2014 r. w charakterze strony , a następnie na piśmie w charakterze świadka w dniu 29 grudnia 2021 r , którym Sąd w całości dał wiarę , albowiem były logiczne i spójne. Na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. , pytany o hipotetyczną sytuację , co rutynowo należałoby zrobić , gdyby do ambulatoryjnego punktu przyjęć w Ż. zgłosił się pacjent uderzony w głowę , zeznał on ,że w takich sytuacjach , dla bezpieczeństwa własnego i pacjenta proponuje się , po badaniu podmiotowym i przedmiotowym , żeby pacjent udał się na leczenie szpitalne , albo kieruje się go na badania diagnostyczne . Jeżeli pacjent nie zgadza się , tłumaczy mu się , jakimi konsekwencjami zdrowotnymi to grozi. Zaznaczył przy tym ,że wskazane jest , by taki pacjent podpisał się pod odmową . Świadek , co ważne , w omawianym przypadku przedstawił kilka możliwych wariantów zachowania lekarza ambulatorium : 1. lekarz mógł uznać ,że stan zdrowia pacjenta nie wskazuje na żadne zagrożenia , 2. lekarz mógł wystawić skierowanie do szpitala , 3. lekarz mógł skierować pacjenta na badania , czy wykonanie zdjęcia w filii w Ż. , 4. lekarz mógł wezwać pogotowie. W rozpoznawanej sprawie , co wynika z dowodów zgromadzonych w sprawie , lekarz K. J.

(1)zachował się zgodnie z wariantem nr 1 przedstawionym przez świadka M. F. , czyli uznał ,że stan zdrowia pacjenta nie wskazuje na żadne zagrożenie. Dodać należy ,że biegli (...) w K. w opinii uzupełniającej stwierdzili wręcz , że z wypowiedzi świadka K. J.

(1)( k.443 i 444) wynikałoby raczej ,że powodowi nie zaproponowano obserwacji w warunkach ambulatoryjnych , izbowej lub szpitalnej. Dodali też ,że decyzję o skierowaniu do szpitala podejmuje badający lekarz a nie pacjent – w zależności od tego, czy źle się czuje lub ma na to ochotę , a pytanie pacjenta , czy chciałby pójść do szpitala nie jest równoznaczne ze skierowaniem do szpitala . Biegli wskazali przy tym ,że zwyczajowo , bez względu na stan zdrowia pacjenta , w razie odmowy z jego strony zgody na udzielanie świadczeń medycznych , odbiera się od niego podpis o braku zgody na dalsze działania diagnostyczne i lecznicze. Nawet przy założeniu , czego Sąd Okręgowy nie czyni , że powód rzeczywiście odmówił zgody na hospitalizację , w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie sposób byłoby uznać, że ze strony pacjenta doszło do świadomej odmowy , będącej wyrazem akceptacji ryzyka z tym związanego . Zgodnie bowiem z art. 31 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty lekarz ma obowiązek udzielać pacjentowi lub jego ustawowemu przedstawicielowi przystępnej informacji o stanie zdrowia pacjenta, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych, leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu. Obowiązkowi temu odpowiada prawo pacjenta do informacji zawarte w art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta . Art. 16 ustawy o prawach pacjenta stanowi zaś ,że pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub odmowy takiej zgody, po uzyskaniu informacji w zakresie określonym w art. 9. Stosownie zaś do treści art. 17 ust. 4 tej ustawy zgoda oraz sprzeciw, o których mowa w ust. 1-3, mogą być wyrażone ustnie albo poprzez takie zachowanie osób wymienionych w tych przepisach, które w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje na wolę poddania się proponowanym przez lekarza czynnościom albo brak takiej woli. Zatem , skoro sama aprobata pacjenta dokonania zabiegu, uzyskana w sytuacji braku uprzedniego udzielenia mu przystępnej informacji, nie może być traktowana jako zgoda w jurydycznym tego słowa znaczeniu, a więc jako spełniająca wymogi art. 32 ust. 1, 34 ust. 1 ustawy, co z kolei skutkuje uznaniem, że działanie lekarza w takiej sytuacji jest działaniem podjętym w warunkach bezprawności ( tak wyrok Sądu Najwyższego Izba Cywilna z dnia 16 maja 2012 r. , III CSK 227/11) , to analogicznie , dezaprobata pacjenta na określone świadczenie medyczne , nie poprzedzona wyczerpującą informacją ze strony lekarza o możliwych konsekwencjach tej odmowy , nie może skutkować uznaniem ,że pacjent działał z dostatecznym rozeznaniem (posiadał wiedzę o tym, jakiemu świadczeniu medycznemu powinien się poddać , dlaczego i z jakim ryzykiem łączy się odmowa udzielenia zgody na takie świadczenia medyczne ). Analizując zeznania świadka K. J.

(1)nie sposób wyprowadzić z nich wniosku , by powodowi udzielono wyczerpujących informacji , o których mowa w art. 9 ust. 2 ww. ustawy , tak by w sposób świadomy mógł odmówić zgody na swoją obserwację w warunkach szpitalnych . Nadto , ocena stanu zdrowia powoda dokonana przez świadka poddaje w wątpliwość jego twierdzenia o zaproponowaniu powodowi takiej obserwacji , skoro świadek takiej potrzeby nie widział. Warto w tym miejscu zauważyć ,że także świadek M. F. akcentował w swoich zeznaniach ,iż w razie odmowy poddania się świadczeniom medycznym pacjent powinien podpisać oświadczenie o treści : „ Zostałem pouczony o konsekwencjach prawnych , zdrowotnych , innych (…) odmowy przyjęcia do szpitala i z całą świadomością się pod tym podpisuję ” , przy czym podpis powinien być wyraźny i obejmować imię i nazwisko pacjenta. Zaznaczył też ,że odmowa pacjenta pozostania w placówce medycznej oraz oświadczenie pacjenta o przekazaniu mu informacji o konsekwencjach niepozostania w szpitalu lub niepodjęcia koniecznej diagnostyki powinna być odnotowana w dokumentacji medycznej , w szczególności w celu zabezpieczenia personelu medycznego przed ewentualnymi roszczeniami . W oparciu o powyższe ustalenia , posiłkując się przy tym opiniami biegłych , Sąd Okręgowy ustalił zatem ,że lekarz pozwanego zakładu opieki zdrowotnej dopuścił się nieprawidłowości w postępowaniu leczniczym z pacjentem D. T. . Nieprawidłowość ta polegała na odstąpieniu od poszerzenia diagnostyki o badanie obrazowe, celem wykluczenia obrażeń wewnątrzczaszkowych . W przypadku podjęcia decyzji o odroczeniu diagnostyki obrazowej pacjenta należało pozostawić na co najmniej sześciogodzinną obserwację , a ponieważ w ambulatorium nie było na to warunków , powinien być pacjent skierowany na szpitalną Izbę Przyjęć . Kolejną przesłanką wymaganą przy odpowiedzialności odszkodowawczej jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy bezprawnym działaniem personelu medycznego, a powstałą szkodą u pacjenta. W procesach lekarskich nie wymaga się jednak ustalenia związku przyczynowego w sposób absolutnie pewny. Sąd Najwyższy w wielu orzeczeniach stwierdził, iż w sytuacjach, w których chodzi o zdrowie i życie ludzkie, nie można mówić o pewności, lecz co najwyżej o wysokim stopniu prawdopodobieństwa faktu, iż szkoda wynikła z określonego zdarzenia, (patrz wyroki Sądu Najwyższego: z 5 lipca 1967 r., I PR 74/67 ; z 17 czerwca 1969 r., II CR 165/69 ). Dla zaistnienia odpowiedzialności cywilnoprawnej konieczny jest przy tym związek przyczynowy normalny a nie nadzwyczajny. Nie wyłącza normalności fakt, że czasem następstwo mimo identycznych warunków zdarzenia nie następuje; tak samo fakt, że następstwo jest statystycznie rzadkim przypadkiem. Natomiast anormalne jest następstwo, gdy do niego doszło tylko wskutek nadzwyczajnego zbiegu okoliczności, którego przeciętnie nikt nie bierze pod uwagę (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 1964 r., II PR 507/64 ). Dla ustalenia istnienia normalnego związku przyczynowego wystarczy ustalenie, że konkretny skutek danego działania lub zaniechania nie jest zjawiskiem tak odosobnionym i tak wyjątkowym, iż nie mieści się w granicach zwykłego powiązania między przyczyną i skutkiem. Jeżeli natomiast konkretne następstwa działania (zaniechania), mogą być typowe dla większej bliżej nieokreślonej liczby osób, trzeba przyjąć, że w tej grupie następstwa takie pozostają w normalnym związku przyczynowym z działaniem (zaniechaniem) stanowiącym przyczynę tych następstw ( tak wyrok Sądu Najwyższego Izba Cywilna z dnia 12 listopada 1970 r. , I CR 468/70). W judykaturze utrwalony jest pogląd, że jest rzeczą obojętną czy skutek nastąpił bezpośrednio ze zdarzenia, które go wywołało, czy też dopiero za pośrednictwem innych zdarzeń. Związek przyczynowy może występować zatem jako normalny również w sytuacji, gdy pewne zdarzenie stworzyło warunki powstania innych zdarzeń, z których dopiero ostatnie stało się bezpośrednią przyczyną szkody. Przy badaniu istnienia związku przyczynowego między danym zdarzeniem sprawczym a szkodą relacje kauzalne bardzo często są bowiem wieloczłonowe, a ich elementy mogą występować jednocześnie lub układać się w łańcuch przyczynowo-skutkowy. Uznaniu normalności następstw nie sprzeciwia się okoliczność, że chodzi o dalsze skutki określonego

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.