← Polska

III AUa 579/22

Sygn. akt III AUa 579/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2023 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodnicz

§ 4k.p.c.

poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że odwołujący był częściowo niezdolny do pracy z przyczyn kardiologicznych już w dacie wydania zaskarżonej decyzji, podczas gdy w tej dacie brak było dowodów medycznych na niezdolność do pracy odwołującego. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 10 sierpnia 2021 r. i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi rentowemu i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazał że sąd I instancji orzekł o częściowej niezdolności do pracy odwołującego w oparciu o nowe okoliczności dotyczące niezdolności do pracy, które zaistniały po wydaniu zaskarżonej decyzji. Organ rentowy mimo, że zgłosił zastrzeżenia do opinii biegłych z zakresu neurologii i kardiologii to Sąd Okręgowy nie wziął ich pod uwagę. W odpowiedzi na apelację ubezpieczony wniósł o jej oddalenie w całości jako oczywiście bezzasadnej i o rozstrzygnięcie o kosztach procesu. Podkreślił, że ZUS kwestionuje badania biegłych sądowych, ponieważ są sprzeczne z ustaleniami lekarzy orzeczników, którzy w przeciwieństwie do biegłych nie wykonali żadnych badań i zmierza do przedłużenia postępowania, a w zasadzie do odmowy wypłaty świadczenia, które mu się należy. Ocenił, że zarzut braku wiedzy o dodatkowej dokumentacji nie polega na prawdzie i jest sprzeczny z wnioskiem ZUS, który dalej twierdzi, że żadne świadczenie ubezpieczonemu nie przysługuje. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja organu rentowego nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu Apelacyjnego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest prawidłowe. Sąd Okręgowy właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe, w żaden sposób nie uchybiając przepisom prawa procesowego oraz dokonał trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd Apelacyjny przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy, podzielając jego ustalenia i rozważania prawne, rezygnując jednocześnie z ich ponownego, szczegółowego przytaczania (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 r. I PKN 339/98, OSNAPiUS 1999/24 poz. 776, z dnia 22 lutego 2010 r. I UK 233/09, Lex nr 585720). Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy ubezpieczony D. M. jest nadal, po dniu 31 sierpnia 2021r., osobą niezdolną do pracy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1383; dalej jako "ustawa rentowa"). Należy przypomnieć, że przy rozpoznawaniu spraw o dalsze prawo do renty, zgodnie z art. 107 ustawy rentowej, należy zbadać czy aktualny na dzień wydania decyzji stan zdrowia osoby ubiegającej się o rentę uległ zmianie w stosunku do stanu od ustania prawa do ostatnio pobieranego świadczenia. Ocena niezdolności do pracy w zakresie dotyczącym naruszenia sprawności organizmu i wynikających stąd ograniczeń możliwości wykonywania zatrudnienia wymaga z reguły wiadomości specjalnych, których podstawowym źródłem w sprawach o rentę jest dowód z opinii biegłego. Z istoty i celu tego rodzaju dowodu wynika, że jeśli rozstrzygnięcie wymaga wiadomości specjalnych, to dowód z opinii jest konieczny. W takim wypadku sąd nie może poczynić ustaleń sprzecznych z opinią biegłego, jeśli jest ona prawidłowa i jeżeli odmienne ustalenia nie mają oparcia w pozostałym materiale dowodowym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 1974 r., II CR 748/ , Lex nr 7618). W niniejszej sprawie ustalenia w przedmiocie stanu zdrowia ubezpieczonego oraz jego zdolności do pracy poczynione zostały przez Sąd I instancji w oparciu o analizę dokumentacji lekarskiej, jak również na podstawie przeprowadzonego przez Sąd dowodu z opinii biegłych sądowych lekarzy specjalistów z zakresu neurologii i kardiologii. Sąd Apelacyjny, wbrew zarzutowi apelacji, podziela przekonanie Sądu Okręgowego, że opinia wydana przez biegłych była miarodajna tak co do rozpoznania, jak i wniosków końcowych, stanowiąc podstawę do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Biegli odpowiedzieli na postawione pytania, w ramach zakreślonej tezy dowodowej, wyjaśniając, że rozpoznane schorzenia pod postacią choroby niedokrwiennej serca, nadciśnienie tętnicze, epizod przemijającego niedokrwienia mózgu (T.) we wrześniu 2021 roku u osoby z miażdżycą tętnić domózgowych oraz zanikiem korowym mózgowia, dnę moczanową z zaleceniem obserwacji w kierunku zmian zwyrodnieniowych prawego stawu biodrowego czynią ubezpieczonego nadal niezdolnym do pracy. Sąd Apelacyjny nie miał wątpliwości co do trafności ocen przedmiotowych opinii, wydanych przez biegłych, którym nie można zasadnie zarzucić braku rzetelności czy fachowości. Zostały one przekonująco i profesjonalnie uzasadnione. Konkluzja opinii jest stanowcza i jednoznacznie wynika z niej, że ubezpieczony jest nadal osobą częściowo niezdolną do pracy. Jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie Sądu Najwyższego – zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy w sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego przekonania sędziowskiego, wyznaczonych w tym przepisie. Jeżeli z danego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym (a tak jest w niniejszej sprawie), to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego dowodu, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko wtedy, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo – skutkowych ( por. przykładowo postanowienie z dnia 11 stycznia 2001 r., I CKN 1072/99, Prok. I Pr. 2001 r,nr 5 poz. 33, postanowienie z dnia 17 maja 2000 r., I CKN 1114/99, nie publ., wyrok z dnia 14 stycznia 2000 r., I CKN 1169/99, OSNC 2000r., nr 7-8 poz.139). Nie może jednak umknąć uwadze Sądu Apelacyjnego, że w istocie zarzut apelującego sprowadza się do niezaakceptowania decyzji Sądu I instancji o nie zastosowaniu w sprawie art.

§ 4k.p.c.

Wbrew jednak argumentacji organu rentowego, w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie przez Sąd I instancji art.

§ 4k.p.c.

byłoby niewłaściwe, ponieważ Sąd Okręgowy nie oceniał stanu zdrowia, który wystąpił u ubezpieczonego dopiero po wydaniu decyzji. Zasadnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że schorzenia ubezpieczonego będące podstawą uznania niezdolności do pracy, istniały już w dacie badania przez specjalistę ZUS i dacie wydania decyzji przez organ rentowy. Wynika to z samej opinii biegłych, którzy wskazali, że D. M. od marca 2018 roku był intensywnie leczony z powodu schorzeń układu krążenia. W tym okresie był wielokrotnie hospitalizowany z powodu istotnego nasilenia tych objawów. Jego stan zdrowia nie uległ żadnej poprawie w datach orzeczeń organu rentowego ani później. Ubezpieczony jest nadal, nieprzerwanie częściowo niezdolny do pracy. Z powyższych przyczyn zarzuty podnoszone przez organ rentowy nie mogły zostać uwzględnione. Skoro bowiem w ocenie biegłych, stan zdrowia odwołującego w dacie badania go przez lekarzy specjalistów ZUS uzasadniał uznanie go za w dalszym ciągu niezdolnego do pracy, to bez znaczenia pozostaje nowa dokumentacja medyczna, która tylko potwierdziła jego zły stan zdrowia (który przez cały czas kwalifikował go jako osobę niezdolną do pracy). To zaś wyklucza ocenę, że wystąpiła w sprawie nowa okoliczność wymagająca uchylenia decyzji, umorzenia postępowania i przekazania sprawy do ponownej oceny przez lekarzy orzeczników ZUS na podstawie art.

§ 4k.p.c.

Podkreślić trzeba, że „nową okolicznością” w rozumieniu art.

§ 4zdanie pierwsze k.p.c.

jest pojawienie się po dniu złożenia odwołania istotnej zmiany w stanie zdrowia ubezpieczonego, powodującej, że należy poddać weryfikacji dotychczasowe ustalenia („stwierdzenie”) co do istnienia u niego niezdolności (zdolności) do pracy (A. M., J. J., Sądowe rozpoznawanie sprawy o świadczenie z tytułu niezdolności do pracy w świetle art. 477 9 § 2 1 i § 3 1 –3 2 k.p.c., PS 2007, nr 1, s. 86). Za taką okoliczność nie może być uznane wystąpienie po dniu złożenia odwołania istotnej zmiany w zdiagnozowaniu stanu zdrowia ubezpieczonego, gdyż prowadziłoby to do nieracjonalnego, zbytecznego powielania przez organ rentowy (a dokładniej jego specjalistyczne podmioty orzecznicze – lekarza orzecznika lub komisję lekarską) w postępowaniu toczącym się przed tym organem po uchyleniu decyzji na podstawie art.

§ 4zdanie drugie k.p.c.

tego, co zostało już ustalone w postępowaniu sądowym (M. Klimas, Rozstrzygnięcia sądu w sprawach o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji [w:] Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, Warszawa 2013, s. 240-241). Organ rentowy winien również mieć na uwadze, iż postulat szybkiego procedowania w sprawach o świadczenia powinien też uzasadniać czasami odstąpienie od art.

§ 4

k.p.c., uniemożliwiającego przyznanie prawa do świadczenia uzależnionego od wykazania określonej przesłanki zdrowotnej (np. przy rencie z tytułu niezdolności do pracy) na podstawie nowych okoliczności powstałych po wniesieniu odwołania. Zważywszy na mocno odczuwalny przez sądy powszechne brak biegłych lekarzy sądowych (zwłaszcza niektórych specjalizacji) wydających opinie w tego typu sprawach, co znacznie wydłuża postępowanie sądowe, w niektórych sytuacjach "pryncypialne" stosowanie art.

§ 4k.p.c.

poprzez uchylenie decyzji i przekazywanie sprawy do organu rentowego, a tym samym rozpoczynanie procedury rentowej na nowo - ociera się o naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i art. 1 Protokołu Nr (...) do niej (tak: M. S., Stan rzeczy jako podstawa orzeczenia w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, (...) 2017, nr 1, s. 65-87). Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że apelacja organu rentowego stanowi jedynie polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem Sądu I instancji. Skarżący nie wskazał żadnych uchybień w rozumowaniu Sądu Okręgowego, które skutkować mogłyby wydaniem błędnego rozstrzygnięcia, a przedstawiona w apelacji argumentacja stanowi powtórzenie stanowiska prezentowanego przez organ rentowy w toku postępowania. Apelujący nie przedstawił jakichkolwiek merytorycznych argumentów, w tym nie podważył dokonanego przez biegłych rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną. Rozstrzygając o kosztach postępowania Sąd Apelacyjny miał na uwadze treść art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony i zasądził na podstawie § 9 ust. 2 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 265), kwotę 240 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Beata Górska

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.