Sygn. akt II AKa 472/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 03 marca 2023 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SA Małgorzata Janicz (spr.) Sędziowie: SA Dorota Tyrała SA Rafał Kaniok Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Rucińska przy udziale prokuratora Renaty Śpiewak po rozpoznaniu na rozprawie 03 marca 2023 r. sprawy z wniosku D. O. w przedmiocie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłą z niewątpliwie niesłusznego zatrzymania na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora i przedstawiciela Skarbu Państwa- Komendanta Stołecznego Policji od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 28 września 2021 r. sygn. akt XVIII Ko 90/21
- zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
- kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IIAKa 472/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
- CZĘŚĆ WSTĘPNA Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Sygn.. akt XVIII Ko 90 /21 Sąd Okręgowy w Warszawie Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ inny Przedstawiciel Skarbu Państwa 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do wysokości zadośćuczynienia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu. 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu.
- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Obrazy art. 7 kpk, ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny. Wniosek ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów (art. 439 k.p.k., art. 440 k.p.k.). Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności.
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1 Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok SO w Warszawie, sygn. akt XVIII Ko90/21 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: obie wywiedzione w tej sprawie apelacje uznać należało za nieskuteczne albowiem kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia nie wykazała zasadności postawionych orzeczeniu Sądu I instancji zarzutów. Na wstępie przypomnieć skarżącym należy, iż odpowiedzialność Skarbu Państwa z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania opiera się na zasadzie ryzyka. W ocenie Sądu Apelacyjnego niewątpliwie niesłuszne, w rozumieniu art. 552 § 4 k.p.k., jest takie zatrzymanie, które było stosowane z obrazą przepisów dotyczących zatrzymania oraz w sytuacji, gdy zatrzymanie powoduje dolegliwość, których dana osoba nie powinna doznać, w świetle całokształtu okoliczności ustalonych w sprawie. Co do uznania zatrzymania wnioskodawcy za niezasadne, nielegalne i nieprawidłowe, to kwestia ta nie budzi wątpliwości w świetle postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 07 01 2021r (sygn. akt II Kp 2335/20). W tym kontekście nie znajdują uzasadnienia polemiczne twierdzenia skarżącego -przedstawiciela Skarbu Państwa, dotyczące kwestionowania oceny zatrzymania, a Sąd Apelacyjny, podobnie jak i drugi skarżący, w pełni podziela argumenty Sądu meriti zawarte w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia w części formularza dotyczącej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Przechodząc do drugiej kwestii, której zarzuty obu złożonych w sprawie apelacji dotyczą, a mianowicie wysokości przyznanego zadośćuczynienia, uznać należy, iż są one niezasadne. W ocenie Sądu Odwoławczego zasądzona kwota 8000 (ośmiu tysięcy) złotych tytułem zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie D. O. od dnia 07 08 2020r do dnia 08 08 2020r w sprawie Prokuratury Rejonowej Warszawa Śródmieście – Północ w Warszawie w sprawie o sygn. akt 4 Ds. 1067.2020.II, jest kwotą odpowiednią. Przypomnieć w tym miejscu należy iż, zarzut niewłaściwego ustalenia kwoty zadośćuczynienia może być skuteczny tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania tego zadośćuczynienia, a więc gdy uwzględniono niewłaściwe lub nie uwzględniono właściwych elementów mających istotne znaczenie dla określenia wysokości kwoty zadośćuczynienia. Tymczasem, w ocenie Sądu Apelacyjnego zasądzona kwota zadośćuczynienia rekompensuje w wyważony sposób wszystkie okoliczności zatrzymania jak i pobytu na Komendzie Policji. Ma charakter kompensacyjny, przedstawia wartość ekonomicznie odczuwalną, jest adekwatna i słuszna, uwzględnia także fakt zatrzymania w trakcie pokojowej manifestacji, której uczestnicy, w tym wnioskodawca, nie powinni być narażeni na takie właśnie zatrzymania, które później, w skutek orzeczeń sądu okazują się być niezasadnymi. Nie ulega wątpliwości, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, iż wobec wnioskodawcy, osoby wcześniej nie karanej, o nieposzlakowanej opinii, wykonującej na miejscu zdarzenia czynności dziennikarskie w ramach (...) (...) zastosowano w trakcie zatrzymania środki przymusu bezpośredniego w postaci długotrwałego, niczym nie uzasadnionego procesowo, zakucia w kajdanki. Dodać należy, iż wnioskodawca, będąc po raz pierwszy w takiej sytuacji, sygnalizował swój zły stan psychiczny, który , jak wynika z akt sprawy już w dacie zatrzymania , nie był dobry, zaś pogorszył się znacznie w związku z faktem zatrzymania (vide dokumentacja medyczna, zeznania świadków E. O., K. K., depozycje wnioskodawcy), kwestie dotyczące reakcji środowiska jak i stanu zdrowia wnioskodawcy, niewątpliwie miały wpływ na poczucie krzywdy spowodowane niezasadnym zatrzymaniem. Dodać w tym miejscu należy, iż Sąd I instancji miarkował żądanie wniosku, dochodząc do przekonania, iż kwota zadość uczynienia w wysokości 12000 zł lub innej ponad 8000 zł - byłaby niewspółmiernie wysoka w stosunku do doznanej przez wnioskodawcę krzywdy. Sąd ustalał bowiem kwotę zadośćuczynienia ważąc siłę nabywczą pieniądza, czas zatrzymania wnioskodawcy (24 godziny), doznane krzywdy i konsekwencje dla życia wnioskodawcy, co wykazał w swoim uzasadnieniu. Miał też sąd meriti na uwadze toczące się i wszczęte przeciwko wnioskodawcy postępowanie karne, które jednak nie miało i nie powinno mieć wpływu na ustaloną kwotę zadośćuczynienia w tej sprawie, jak też na ocenę cierpień wnioskodawcy związanych stricte z samym zatrzymaniem. Lektura pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia wskazuje, iż Sąd Okręgowy, uniknął zrównania sytuacji prawnej wnioskodawcy wynikającej z tych dwóch kwestii, a także ich konsekwencji, między innymi dla zdrowia i samopoczucia wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł, jak w wyroku. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany. 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia.
- Konieczność warunkowego umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i warunkowego umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej warunkowego umorzenia postępowania.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
- Inne rozstrzygnięcia z wyroku Lp. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności.
- Koszty Procesu Wskazać oskarżonego. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności.
- PODPIS Rafał Kaniok Małgorzata Janicz Dorota Tyrała