← Polska

I C 704/22

Obsah (4)§ 1§ 2§ 3§ 4

Sygn. akt: I C 704/22 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2023r. Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Kłek Pro

§ 1

kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Stosownie do treści art.

§ 2

kc jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. § 3 cytowanego przepisu stanowi natomiast, iż nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. W niniejszej sprawie bezspornym jest , iż pozwany miał przymiot konsumenta. Odnosząc się do pojęcia „główne świadczenia stron” wskazać należy , iż pojęcie to należy rozumieć wąsko i odnieść do essentialia negotii umowy , a więc takich jej elementów konstrukcyjnych , bez których uzgodnienia nie doszłoby do zawarcia umowy pożyczki . Chodzi więc o klauzule regulujące świadczenia typowe dla danego stosunku prawnego , stanowiące te jego elementy , które konstytuują istotę danego porozumienia. Mając na względzie treść art. 720§1 kc stwierdzić należy , iż prowizja od pożyczki nie jest świadczeniem głównym stron umowy pożyczki. W ocenie Sądu zapisy umowy nakładające na pozwanego obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej - prowizji w kwocie 341,08 zł oraz zapisy porozumienia do umowy pożyczki nakładające na pozwanego obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej - prowizji z tytułu porozumienia w kwocie 491,34 zł nie zostały z pozwanym uzgodnione indywidulanie . Zgodnie z treścią art.

§ 3

kc nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. Wskazać przy tym należy , iż stosownie do treści art.

§ 4

kc ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidulanie, spoczywa na tym , kto się na to powołuje. Kolejnym warunkiem uznania za abuzywne danego postanowienia umownego w rozumieniu art.

§ 1

kc jest kształtowanie przez sporne postanowienie umowne praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, przy czym na skutek tej sprzeczności musi dojść do rażącego naruszenia jego interesów. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż istotą dobrego obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek do drugiego człowieka, sprzeczne z obyczajami będą więc takie działania , które zmierzają do niedoinformowania, dezinformacji, wykorzystania naiwności lub niewiedzy klienta. Natomiast termin „interesy konsumenta” należy rozumieć szeroko , nie tylko jako interes ekonomiczny , ale również przy uwzględnieniu aspektu zdrowia konsumenta i jego bliskich oraz dyskomfortu konsumenta, spowodowanego takimi czynnikami jak strata czasu, dezorganizacja życia, niewygoda, nierzetelne traktowanie, przykrości , naruszenie prywatności , doznanie zawodu , itd. W ocenie Sądu nałożenie na pozwanego opłaty – prowizji w kwocie 341,08 zł, która wynosi 13,64% kwoty udzielonej pożyczki nie stanowi rażącego naruszenia dobrych obyczajów, rzetelności kupieckiej i uczciwości, stąd brak jest podstaw do uznania postanowień umowy z dnia 06.02.2019 r. w zakresie ustalenia wysokości prowizji za abuzywne. Podobnie dotyczy to kosztów porozumienia – prowizji , która wynosi 22,63 % udzielonej pożyczki. Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut pozwanego – podniesiony z ostrożności procesowej - upływu terminu przedawnienia. Zgodnie z treścią art. 118 kc, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. W niniejszej sprawie dochodzone pozwem roszczenie związane jest z prowadzeniem działalności gospodarczej przez powoda oraz przez wierzyciela pierwotnego , wobec czego termin przedawnienia roszczenia wynosi 3 lata. Datą wymagalności roszczenia jest w ocenie Sądu 26.09.2019r. , albowiem w dniu 25.09.2019 r. pozwany zgodnie z treścią porozumienia z dnia 25.04.2019 r. miał dokonać wpłaty ostatniej raty na poczet zobowiązania wynikającego z umowy pożyczki z dnia 05.02.2019 r. Powód wniósł pozew w dniu 30 czerwca 2022 r. , a więc przed upływem trzyletniego terminu przedawnienia roszczenia wynikającego z umowy pożyczki z dnia 05.02.2019 r. , upływ terminu przedawnienia tego roszczenia przypadał na dzień 31 grudnia 2022 r. W konsekwencji stwierdzić należy , iż powód wykazał przedstawionymi wyżej dowodami , iż wierzyciel pierwotny udzielił w związku z zawarciem umowy pożyczki z dnia 05.02.2019 r. pozwanemu pożyczki w kwocie 2 500 zł , wobec czego pozwany była zobowiązany do zwrotu – na rzecz powoda jako nabywcy wierzytelności - kwoty pożyczki wraz z prowizją i wskazanymi w umowie odsetkami oraz prowizją i odsetkami wskazanymi w porozumieniu z dnia 25.04.2019 r. do umowy pożyczki. Sąd ustalił należną powodowi kwotę z uwzględnieniem wpłat dokonanych przez pozwanego. Pozwany po dokonaniu w dniu 2 kwietnia 2019 r. kwoty 700 zł, zawarł z wierzycielem pierwotnym porozumienie z dnia 25.04.2019 r. Na mocy tego porozumienia pozwany był zobowiązany do zwrotu powodowi kwoty 2 741,76 zł . Pozwany następnie w okresie od 26.07.2019 r. do 28.10.2019 r. dokonał wpłat na rzecz wierzyciela pierwotnego w łącznej kwocie 1 300 zł . Wobec czego do zapłaty pozostała mu kwota 1 441,76 zł . Wskazać należy, iż Sąd wzywał powoda do przedstawienia wyliczenia należności dochodzonej pozwem określonej na kwotę 1459,75 zł, jednak powód takiego wyliczenia nie przedstawił. W konsekwencji Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1 441,76 zł , zaś w pozostałej części powództwo oddalił jako nieuzasadnione. Sąd uwzględnił żądanie pozwu co do przyznania odsetek umownych w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od zasądzonej od pozwanego należności. Zgodnie z treścią art. 481 § 1 kc jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Zgodnie z treścią art. 481§ 2 1 kc maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). Powód żądał zasądzenia od kwoty dochodzonej pozwem odsetek umownych w wysokości ustawowych odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 29.10.2019 r. do dnia zapłaty. Zgodnie z treścią porozumienia do umowy łączącej pozwanego z wierzycielem pierwotnym, w przypadku braku którejkolwiek z płatności w terminie określonym w harmonogramie spłaty pożyczkodawca był uprawniony do naliczania odsetek za opóźnienie . Natomiast odsetki za opóźnienie zostały określone jako odsetki maksymalnie za opóźnienie w rozumieniu art. 481§ 2 1 kc należne pożyczkodawcy w przypadku braku spłaty którejkolwiek z płatności . Mając na uwadze, iż pozwany od dnia 29.10.2019 r. ( co najmniej ) pozostawał w zwłoce ze zwrotem udzielonej pożyczki i prowizji od niej oraz kosztów porozumienia żądanie powoda zasądzenia odsetek umownych w świetle wyżej powołanych przepisów zasługiwało na uwzględnienie. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98§1 i 3 kpc, uznając , iż pozwany jako strona przegrywająca proces (powód uległ tylko co do nieznacznej części żądania) jest zobowiązany zwrócić powodowi poniesione przez niego koszty procesu w kwocie 387 zł , na które składa się opłata od pozwu w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 270 zł ustalone zgodnie z treścią §2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.