UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 424/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
(2). Przyznał, że wcześniej zamówienia były weryfikowane przez T. P.. W tym roku ustało jego zatrudnienie i oskarżony nie mógł się z nim dalej kontaktować ( nie wskazał z kim to robił ). W konsekwencji należy uznać, że opisane okoliczności świadczą jednoznacznie o tym, że wymienieni kontrahenci posiadali cechy tzw. „słupa”, których działalność polegała na legalizacji obrotu olejem napędowym niewiadomego pochodzenia. Zdaniem sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że okoliczności towarzyszące współpracy pomiędzy oskarżonym, a w/w podmiotami dostarczającym olej napędowy, którego dotyczą inkryminowane faktury wzbudzają uzasadnione wątpliwości, co do legalności udokumentowanych tymi fakturami transakcji. Nie sposób nie zauważyć, że brak jest dowodów świadczących o tym, że przed rozpoczęciem współpracy skarżący wystąpił do właściwego urzędu celnego o potwierdzenie, czy firmy te były zarejestrowanymi podatnikami podatku akcyzowego. Brak jest również dowodu, że skarżący na piśmie zawarł umowę o współpracy z tymi firmami i zapoznał się z dokumentami dotyczącymi ich działalności i reprezentacji. Podjęcie tego rodzaju działań potwierdziłoby, że oferowany w ich imieniu olej napędowy jest nieznanego pochodzenia i nie został od niego uiszczony należny podatek akcyzowy. Skarżący nie żądał świadectw jakości oleju napędowego, pomimo że nie można dokonywać obrotu paliwami ciekłymi, których parametry jakościowe są niezgodne z parametrami wynikającymi z zawartych umów i z norm określonych prawem. Oskarżony był zobowiązany do posiadania ważnego dokumentu określającego parametry fizykochemiczne paliwa będącego przedmiotem obrotu. Oferty zakupu oleju napędowego były ofertami ustnymi, a zamówienia towaru oskarżony składał telefonicznie. Oskarżony nie podał osób, które były mu znane w tym firmach, jak je poznał i zweryfikował, jak się z nimi kontaktował. Działał od wielu lat na rynku paliwowym i powinien mieć wiedzę o jego uczestnikach, a każdego nowego kontrahenta wszechstronnie sprawdzać. Oskarżony nie wyjaśnił, jak to zrobił w odniesieniu do wskazanych wyżej firm. Należy podkreślić, że zapłata gotówką za dostarczone paliwo była sprzeczna z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.) zgodnie, z którym dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy stroną transakcji, z której wynika płatność jest inny przedsiębiorca (pkt 1) oraz jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15 000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji (pkt 2). Z tej regulacji wynika, że zawsze w przypadku gdy stronami transakcji są przedsiębiorcy, zapłata musi nastąpić za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy. Wymóg ten ma istotne znaczenie, albowiem w przypadku dokonywania płatności przelewem należy wskazać przyczyną zapłaty (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Go 209/09; wyroki NSA z dnia 1 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 379/12, I FSK 422/12 i I FSK 423/12, Legalis ). W przypadku, gdy jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15 000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji, przedsiębiorca zobowiązany jest skorzystać z rachunku bankowego także wtedy, gdy druga strona transakcji nie ma statusu przedsiębiorcy. Regulacja ta pozostaje w związku z unormowaniami ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 46, poz. 276 ze zm.). W art. 8 ust. 1 tej ustawy nałożono na instytucje obowiązane przeprowadzające transakcje, których równowartość przekracza 15 000 euro obowiązek zarejestrowania takich transakcji również w przypadku, gdy są one przeprowadzane za pomocą więcej niż jednej operacji, których okoliczności wskazują, że są one ze sobą powiązane i zostały podzielone na operacje o mniejszej wartości z zamiarem uniknięcia obowiązku rejestracji. W sytuacji, gdy okoliczności transakcji wskazują, że może ona mieć związek z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu instytucja obowiązana przeprowadzająca transakcję ma obowiązek zarejestrować taką transakcję, bez względu na jej wartość i charakter (art. 8 ust. 3 wymienionej ustawy ). Zrezygnowanie przez skarżącego z ustawowego obowiązku dokonywania zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego stanowiło zatem wyrażenie przez niego zgody na uczestnictwo w obrocie środkami pieniężnymi, poza kontrolą dokonywaną przez organy państwa za pośrednictwem systemu bankowego. Reasumując: skarżący nie sprawdził, czy wystawca faktur faktycznie dokonuje obrotu paliwem. Nie żądał dokumentów, z których wynikałoby, że firmy składały deklaracje podatkowe, oraz dokumentów z których wynikałoby, że podatek akcyzowy został odprowadzony na wcześniejszym etapie obrotu, tym bardziej, że na większości przedstawionych faktur VAT nie było informacji ani o kwocie podatku akcyzowego, ani o jego zapłacie na poprzednim etapie obrotu. W ocenie sądu I instancji, ustalenia te pozwalały na jednoznaczny wniosek, że skarżący jako nabywca i posiadacz paliwa niewiadomego pochodzenia był podatnikiem podatku akcyzowego, gdyż w toku prowadzonego postępowania nie ustalono, aby podatek akcyzowy został od tego paliwa zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu. W zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy zasadnie sąd I instancji uznał, że zobowiązanym do uiszczenia należnego podatku akcyzowego jest oskarżony, który nabył i posiadał olej napędowy, od którego nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości, a w wyniku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji skarbowych nie ustalono, że podatek od tego paliwa został zapłacony. Sprawca uchylał się tym samym od opodatkowania. W tych okolicznościach należy uznać, oskarżony jako profesjonalny przedsiębiorca, posiadający koncesję na obrót paliwami ciekłymi powinien był tak zorganizować proces nabywania oleju napędowego, aby mieć pewność, co do rzetelności swoich kontrahentów i co do faktu uiszczenia podatku akcyzowego na poprzednim etapie obrotu. W prowadzonym postępowaniu sąd I instancji ustalił, że objęci zarzutem dostawcy paliwa byli podmiotami fikcyjnymi i nie prowadzili legalnej działalności gospodarczej. Faktury wystawione przez te podmioty są dokumentami „pustymi” i nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych, a paliwo wyszczególnione na fakturach nie było ich własnością. Wskazane wyżej zaniechania w takiej skali mają charakter intencjonalny, których racjonalny przedsiębiorca by uniknął. Jeżeli powiąże się to z fikcyjnością wymienionych w przypisanym oskarżonemu czynie kontrahentów, z którymi nie mógł dokonywać legalnych tego rodzaju rzeczywistych transakcji, gdyż nie istnieli, albo „podszywali” się pod inny podmiot ( który oskarżony uprzednio doskonale znał, zerwał z nim kontakty w 2013 roku i nie mógłby go pomylić z innym podmiotem wykorzystującym tylko jego nazwę, albo prowadzili nieokreśloną i nieudokumentowaną działalność gospodarczą ( przy kompletnym braku zweryfikowania tej firmy przez R. M. ), to okoliczności te uzasadniają przyjęcie, że oskarżony musiał wiedzieć, że nabywane przez niego paliwo jest niewiadomego pochodzenia i nie uczestniczy w obrocie legalnym paliwem. Nabywca oleju napędowego nie jest zwolniony z ustalenia czy nabywany olej pochodzi z legalnego źródła dystrybucji i czy spełnia wymogi jakościowe dla paliw silnikowych. Bez względu na status nabywcy oleju napędowego nie ma przyzwolenia na obrót olejami napędowymi niewiadomego pochodzenia. Zatem każdy nabywca oleju napędowego powinien upewnić się, że nabywany olej pochodzi z legalnego źródła, co z jednej strony, powinno gwarantować odpowiednią jakość oleju, a z drugiej strony, pozwolić na ewentualne uchylenie się od odpowiedzialności za złą jakość paliw. Na gruncie ustawy akcyzowej paliwem silnikowym lub paliwem opałowym jest wyrób energetyczny, który już tylko z uwagi na swoje właściwości fizyko-chemiczne jest używany lub może być użyty na wspomniane wyżej potrzeby, choćby nie spełniał obowiązujących w tym względzie wymagań, jakim powinno odpowiadać paliwo silnikowe lub opałowe, a jego użycie na wspomniane potrzeby byłoby nawet nielegalne. Pozostałym paliwem silnikowym czy też pozostałym paliwem opałowym może więc być zarówno wyrób energetyczny wymieniony wprost w art. 86 ust. 1 pkt 1-8 ustawy o podatku akcyzowym, inny niż te, dla których ustawodawca określił stawki akcyzy w art. 89 ust. 1 pkt 1-13 wskazanej ustawy, jak również inne wyroby niewymienione w przepisach ustawy, ale przeznaczone dla celów opałowych lub napędowych lub jako dodatki lub domieszki do takich paliw ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18. 09. 2020 r. I GSK 358/20, Legalis ). Powoduje to automatyczne zakwalifikowanie takiego oleju napędowego jako „pozostałe paliwa silnikowe” opodatkowane stawką z art. 89 ust. 1 pkt 14 AkcyzU. Przepisy ustawy akcyzowej konstruują bowiem swoistego rodzaju domniemanie faktyczne, zgodnie z którym wszelkie wyroby energetyczne niespełniające wymagań jakościowych w odrębnych przepisach, jeśli teoretycznie możliwe jest ich wykorzystanie do celów napędowych, są kwalifikowane jako „pozostałe paliwa silnikowe”. Jest to uzasadnione koniecznością przeciwdziałania negatywnym zjawiskom na rynku paliw. Dlatego opinia biegłego z zakresu rachunkowość jest jasna, pełna fachowa, zawiera nie tylko ostateczne wnioski, ale i wskazanie dróg, które biegłego do takich konkluzji doprowadziły. Konsekwencją powstania obowiązku podatkowego jest obowiązek złożenia deklaracji dla podatku akcyzowego oraz zapłaty tego podatku. W myśl bowiem art. 21 ust. 1 pkt 1 AkcyzU, podatnik jest obowiązany, bez wezwania organu podatkowego, składać właściwemu naczelnikowi urzędu celnego deklaracje podatkowe według ustalonego wzoru. Natomiast z art. 21 ust. 1 pkt 2 AkcyzU wynika, że podatnik ten zobowiązany jest również do obliczenia i wpłacenia akcyzy na rachunek właściwej izby celnej. Obowiązek składania deklaracji oraz obliczania i wpłacania akcyzy winien być realizowany za miesięczne okresy rozliczeniowe, w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Jedynie ustalenie w wyniku kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego albo postępowania podatkowego, że podatek został zapłacony, wyklucza powstanie obowiązku podatkowego w stosunku do nabywcy lub posiadacza wyrobów akcyzowych. Tym samym, dla odpowiedzialności wskazanych wyżej podmiotów (nabywcy lub posiadacza wyrobu akcyzowego) z tytułu podatku akcyzowego istotne znaczenie będzie miało posiadanie wiarygodnych dowodów, że od wyrobów akcyzowych znajdujących się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, została zapłacona akcyza w należnej wysokości. A zatem, dopiero posiadanie przez nabywcę lub posiadacza wyrobów akcyzowych dowodów przesądzających, że nastąpiła zapłata podatku akcyzowego przez innego podatnika dokonującego czynności podlegającej opodatkowaniu daje podstawy do stwierdzenia, iż w stosunku do tych podmiotów zobowiązanie podatkowe wygasło. Taki sam skutek powoduje ustalenie takiego faktu przez organ podatkowy w wyniku kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego albo postępowania podatkowego. Zatem, dla uwolnienia się uczestnika obrotu wyrobem akcyzowym od obowiązku zapłaty akcyzy decydujące jest rzeczywiste odprowadzenie tego podatku we wcześniejszej fazie obrotu. Wymóg przedstawienia stosownych dowodów stanowi materialnoprawną przesłankę, która determinuje sytuację podatnika na gruncie opodatkowania akcyzą (por. wyrok NSA z 7 lutego 2014 r., sygn. akt I GSK 703/12, Legalis ). Obowiązkiem podatnika jest prowadzenie rzetelnej i niewadliwej dokumentacji podatkowej, zawierającej zapisy wszystkich zdarzeń gospodarczych mających wpływ na powstanie i rozmiar zobowiązania podatkowego, w sposób umożliwiającym merytoryczną ich kontrolę. Przyjęta w prawie podatkowym zasada samoopodatkowania, z jednej strony, stanowi wyraz przyznanej podatnikowi swobody w zakresie realizacji ciążących na nim obowiązków podatkowych, lecz z drugiej jednak strony, obliguje podatnika do dołożenia szczególnej staranności w tym zakresie. Stąd też, mimo ciążącego na organach podatkowych obowiązku podejmowania z urzędu działań zmierzających do pełnego zgromadzenia materiału dowodowego, podatnik nie powinien czuć się zwolniony z brania czynnego udziału w wyjaśnianiu okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że w braku aktywności podatnika i wyczerpania przez organ podatkowy środków dowodowych, które odnosiłyby się do możliwości potwierdzenia, iż od paliwa zakupionego przez oskarżonego został zapłacony podatek akcyzowy, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w tym zakresie należało uznać za kompletny. Brak jest uzasadnienia dla prowadzenia dalszego postępowania dowodowego na okoliczność wyjaśnienia źródeł zakupu przez oskarżonego oleju napędowego, skoro sąd I instancji wykazał, iż firma oskarżonego nie zapłaciła podatku akcyzowego od sprzedawanego przez siebie paliwa, ani nie posiadała dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy na wcześniejszym etapie obrotu paliwem, a ponadto paliwo oferowane do sprzedaży paliwo było niewiadomego pochodzenia, a wystawcami faktur dla tej spółki były fikcyjne podmioty gospodarcze. Za niezasadne należy zatem uznać zarzuty strony skarżącej w zakresie popełnienia przez sąd I instancji uchybień w zakresie kompletności postępowania dowodowego. Ustalenia powyższe wynikają z zeznań urzędników skarbowych, dokumentów i nie zostały w żaden sposób podważone przez skarżącego. Artykuł 174 kpk dotyczy zakazu zastępowania dowodu z wyjaśnień lub zeznań pismami, zapiskami lub notatkami urzędowymi, ale nie eliminuje ich w ogóle z zakresu dowodów dopuszczalnych w procesie karnym. Wskazany w art. 174 kpk zakaz dotyczy jedynie zastępowania protokołów przesłuchań treścią pism, notatek, oświadczeń czy zapisków i nie stoi na przeszkodzie procesowemu wykorzystaniu ich, jeśli nie były one sporządzone w ramach czynności procesowych zastępując protokoły tych czynności (por. wyr. SA w Łodzi z 4.6.2013 r., II AKa 74/13, Leglis ). W postanowieniu z dnia 3 marca 2003 r. w sprawie II KK 175/02 (publ. OSNwSK rok 2003, nr 1, poz. 459) Sąd Najwyższy stwierdził, iż „zakaz dowodowy przewidziany w art. 174 kpk dotyczy jedynie dowodów z wyjaśnień oskarżonego i z zeznań świadka, a zatem a conrario nie odnosi się on do innych dowodów (…).Oznacza to, że notatka urzędowa o znalezieniu spalonego samochodu mogła zostać zaliczona w poczet materiału dowodowego, będącego podstawą ustaleń faktycznych. Po drugie - komentowany przepis nie tyle stoi na przeszkodzie procesowemu wykorzystaniu własnoręcznych oświadczeń lub notatek urzędowych, co raczej zabrania zastępowania nimi protokołów przesłuchania. Skoro w art. 174 kpk mowa jest wyłącznie o zastępowaniu, to nie zabrania on wykorzystania tych dokumentów obok wyjaśnień oskarżonego lub zeznań świadka. Brak powodów, aby bezokolicznik „zastępować” rozumieć odmiennie niż jest to powszechnie przyjęte w języku polskim. Z tego zaś logicznie wynika, że zakaz unormowany w art. 174 kpk nie stoi na przeszkodzie procesowemu wykorzystaniu treści pism, zapisków lub notatek urzędowych, o ile nie były sporządzone w ramach czynności procesowych, zastępując protokoły wyjaśnień oskarżonego lub zeznań świadka”. Podstawę do odczytania pism, zapisków lub notatek urzędowych niezastępujących protokołów z wyjaśnień oskarżonego lub z zeznań świadków stanowi art. 393 § 1 kpk. Notatki urzędowe sporządzone przez organy skarpowe w ramach postępowań podatkowych dotyczące fikcyjnego funkcjonowania kontrahentów oskarżonego w obrocie gospodarczym mogły być zaliczone przez sąd I instancji do materiału dowodnego. Istotą instytucji korekty pozostaje zatem zmiana stanowiska podatnika odnośnie do samego faktu opodatkowania lub jego wysokości. Warunkiem dla skutecznego złożenia korekty deklaracji pozostaje zaś wcześniejsze złożenie w terminie deklaracji podatkowej. W przypadku korekty deklaracji nie może być mowy o „nowym”, w dosłownym tego słowa znaczeniu, zdarzeniu prawnym, a jedynie o zmianie uprzednio złożonego rozliczenia za dany okres. Skorygowanie deklaracji polega bowiem na złożeniu deklaracji tego samego rodzaju co deklaracja korygowana, ale o innej treści ( wyr. WSA w Białymstoku z 20.1.2016 r. (I SA/Bk 774/15, Legalis). Zgodnie z art. 16a kks nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca czynu zabronionego dotyczącego złożenia deklaracji lub przesłania księgi, jeżeli po jego popełnieniu została złożona organowi podatkowemu prawnie skuteczna korekta deklaracji lub księgi dotycząca obowiązku, którego nieprawidłowe wykonanie stanowi ten czyn zabroniony. Zwrot „nie podlega karze” jest wyrażeniem ustawowym. Oznacza on, że nie jest prawnie możliwe wszczęcie postępowania karnego skarbowego. Stosownie bowiem do art. 17 § 1 pkt 4 kpk ustawowe określenie, że sprawca nie podlega karze, nie pozwala na wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego (skarbowego), wszczęte postępowanie zaś powinno zostać umorzone. Za 2015 roku w firmie oskarżonego została przeprowadzona kontrola od dnia 17 listopada 2015 roku do 2 grudnia 2016 roku. Decyzje o określeniu zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2015 roku, wydawane były w od 18 grudnia 2017 do 6 lutego 2018 roku. 11 lutego 2016 roku zostało wszczęte w tej sprawie śledztwo. Oskarżony w dniu 14 grudnia 2015 roku złożył w Urzędzie Skarbowym deklaracje (...) wraz z załącznikami AKC-4D za okres od stycznia do października 2015 roku w których wykazana podstawa i naliczony podatek akcyzowy był zgodny z ustaleniami prowadzonej kontroli podatkowej. W dniu 16 marca 2016 roku oskarżony złożył deklaracje korygujące, w których wykazał podstawę opodatkowania i należny podatek akcyzowy „0”. Art. 81 ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm. ) przewidujący uprawnienia do złożenia korekty deklaracji co do zasady ma zastosowanie do zobowiązania podatkowego powstającego w wyniku zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (z mocy prawa). W dniu 14 grudnia 2015 roku oskarżony z opóźnieniem złożył dopiero deklaracje podatkowe. Warunkiem zastosowania art. 16 a kks jest: - skuteczne złożenie korekty deklaracji podatkowej ( po wcześniejszym przedstawieniu w terminie deklaracji podatkowej ); - niezwłoczne lub w terminie wyznaczonym przez organ uiszczenie uszczuplonej należności publicznoprawnej. Obu tych przesłanek oskarżony nie zrealizował. Zgodnie z art. 81b § 1 uprawnienie do skorygowania deklaracji: 1) ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej - w zakresie objętym tym postępowaniem lub kontrolą; 2) przysługuje nadal po zakończeniu:
- a)kontroli podatkowej,
- b)postępowania podatkowego - w zakresie nieobjętym decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Po zakończeniu kontroli podatkowej oskarżony dokonał korekty złożonej z opóźnieniem deklaracji podatkowej i wykazał w niej, że podstawa z opodatkowania i należny podatek akcyzowy za okres objęty kontrolą wynosi „0” W przypadku ujawnienia przez kontrolę podatkową nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości, organ podatkowy wszczyna postępowanie podatkowe w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, nie później niż w terminie 6 miesięcy od zakończenia kontroli ( art. 165b § 1 ). Przepisy prawa podatkowego w tym przypadku przewidywały konieczność złożenia deklaracji, a podatnik ostatecznie ją złożył, jednakże po przedstawieniu protokołu kontroli deklarację skorygował wykazując brak jakiegokolwiek uszczuplenia ( nie uwzględnił w niej w całości ustaleń poczynionych w toku kontroli i przepis art. 165b § 1 będzie miał zastosowanie); organ podatkowy – w celu ustalenia wysokości zobowiązania – musiał przeprowadzić postępowanie podatkowe i wydać decyzję. Wniosek Jak wyżej ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Jak wyżej 3.3. Obraza art. 5 § 2 kpk - przez nieuwzględnienie wątpliwości w zakresie ustaleń poczynionych w kierunku art. 54 § l kks. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Nie budzi zastrzeżeń, iż sąd I instancji w zasadniczych kwestiach związanych z odpowiedzialnością prawnokarną odmówił wiary oskarżonemu, do czego był w pełni uprawniony, a co dotyczyło w szczególności twierdzeń, iż oskarżony ten nie dopuścił się przypisanego mu czynu. Sąd merytoryczny stanowisko to zdyskwalifikował w motywach zaskarżonego wyroku; jego argumentów pominąć się nie da. Ponieważ z jego wywodami apelacja nie podejmuje rzeczowej polemiki, a są racjonalne i zakotwiczone w zasadach doświadczenia życiowego, więc w pełni zasługują na aprobatę. Wywody apelacji kwestionujące ustalenia faktyczne i ich ocenę są wybiórcze i nie uwzględniają wszystkich okoliczności i analiz przeprowadzonych przez sąd I instancji. Przeciwstawione stanowisku sądu zarzuty nie mają charakteru rzeczowej kontrargumentacji, wskazującej na konkretne i rzeczywiste uchybienia w procedowaniu sądu lub błędy w ocenie dowodów lub czynionych na ich podstawie ustaleniach, lecz sprowadzają się jedynie do przedstawienia własnych opinii o wymowie dowodów, przy wybiórczym i subiektywnym ujęciu ich zakresu, charakteru i treści (stanowią próbę subiektywnego nadania prymatu wersji oskarżonego ). Sąd merytoryczny badał okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Zasada obiektywizmu nie oznacza natomiast zakazu przyjęcia określonej wersji zdarzenia, którą sąd uznał za udowodnioną. Zarzut obrazy art. 4 kpk nie może stanowić samodzielnej podstawy odwoławczej, gdyż normuje zasadę procesową, a więc konieczne jest wykazanie, że doszło do wadliwego zastosowania lub niezastosowania konkretnego przepisu, który ją realizuje. Skarżący nie wykazał, ażeby doszło do kierunkowego nastawienia sądu do sprawy; że wyrok nie jest wynikiem analizy całokształtu okoliczności sprawy, a więc i tych, które go podważają. Sąd merytoryczny nie naruszył także zasady określonej w art. 5 § 2 kpk. Posłużenie się zarzutem obrazy art. 5 § 2 kpk może przynieść rezultat jedynie wówczas, gdy zostanie wykazane, że orzekający w sprawie sąd rzeczywiście miał wątpliwości o takim charakterze i nie rozstrzygnął ich na korzyść oskarżonego. Dla zasadności tego zarzutu nie wystarczy zaprezentowanie przez stronę własnych wątpliwości co do stanu dowodów. Przepis art. 5 § 2 kpk adresowany jest do organów procesowych. O naruszeniu tego przepisu można więc mówić wówczas, gdy organ procesowy ustalając, że zachodzą nie dające się usunąć wątpliwości, nie rozstrzygnie ich na korzyść skazanego. Sytuacja równoznaczna z „nie dającymi się usunąć wątpliwościami” jest kategorią obiektywną w tym sensie, że zasady logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego lub nauki nie pozwalają ustalić określonego faktu. Nie ma to zatem nic wspólnego z subiektywnymi ocenami strony procesowej, jakie zaprezentowane zostały w apelacji; w tym przypadku zebrane dowody pozwoliły jednak – bez wątpliwości – ustalić jedną wersję zdarzenia. Nie można mówić o naruszeniu reguły in dubio pro reo w sytuacji, gdy ustalenia faktyczne zależne są od dania wiary tej lub innej grupie dowodów, bowiem jedną z podstawowych prerogatyw sądu orzekającego jest swobodna ocena dowodów. Stwierdzenie istnienia „nie dających się usunąć wątpliwości" w oparciu jedynie o subiektywne oceny i przekonanie skarżącego, wyłącznie w celu wsparcia tym stwierdzeniem polemiki z ustaleniami faktycznymi sądu, nie stwarza stanu nie dających się usunąć wątpliwości ( zob. postanowienie SN – Izba karna z dnia 23 marca 2016 roku. IV KK 43/16, Legalis ). Istotne dowody zebrane w sprawie zostały wskazane i przekonująco ocenione przez sąd I instancji. Treść apelacji przechodzi do porządku zarówno nad tymi dowodami, jak i ich oceną. Jest oczywiste, iż wybiórcze i jednostronne podejście do środków dowodowych sprowadzające się do bazowania tylko na stanowisku oskarżonego nie może być – wobec treści art. 7 i 410 kpk – zaakceptowane. Podniesione wyżej okoliczności, a także inne wskazane w motywach zaskarżonego wyroku dały jednak sądowi merytorycznemu nie budząca wątpliwości podstawę do poczynienia ustaleń faktycznych odnośnie sprawstwa oskarżonego. Wniosek Jak wyżej ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Jak wyżej 3.4. Rażąca surowość kary pozbawienia wolności wymierzonej w rozmiarze lat 2 z jej uzasadnieniem wykraczającym poza sądowe dyrektywy wymiaru kary zawarte w art. 53 kk. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zgodnie z treścią art. 12 § 2 kks sąd wymierza karę bacząc, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Decydując o wymiarze kary sąd uwzględnia także rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, motywację i sposób zachowania się sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu. Kara bowiem musi być sprawiedliwa, nie jest formą odwetu za popełniony czyn. Sąd I instancji w sposób jednoznaczny przyjął, że stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego z uwagi na sposób jego popełnienia, jak również skutki jest wysoki. Zgodnie z art. 13 § 2 kks, wymierzając karę, sąd uwzględnia w szczególności rodzaj i rozmiar ujemnych następstw czynu zabronionego, rodzaj i stopień naruszenia ciążącego na sprawcy obowiązku finansowego, jego motywację i sposób zachowania się, właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem czynu zabronionego i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza gdy czynił starania o zapobieżenie uszczupleniu należności publicznoprawnej lub o jej późniejsze wyrównanie. Motywacja sprawcy, sposób działania ( wieloczynowy, rozciągnięty w czasie ), wysokość uszczuplenia podatkowego, brak jego wyrównania, uprzednia karalność oskarżonego mają znaczenie zdecydowanie obciążające. Wymierzona kara ma oddziaływać na sprawcę poprzez osiągnięcie celu zapobiegawczego i wychowawczego. Cel zapobiegawczy zostaje osiągnięty, jeśli ukarany sprawca w przyszłości nie popełni już przestępstwa, natomiast cel wychowawczy odnosi się do zmiany osobowości sprawcy, jego postawy, w szczególności do wykształcenia u niego poszanowania dla norm prawnych. Sąd I instancji miał na uwadze również dyrektywę prewencji ogólnej, tj. „kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa”. Jest to dyrektywa pozytywnej prewencji ogólnej, która nie może być pojmowana wyłącznie jako odstraszanie społeczeństwa, a więc wymierzanie konkretnemu sprawcy surowej kary, nawet ponad stopień winy. Tylko, bowiem kara sprawiedliwa, współmierna do stopnia społecznej szkodliwości konkretnego czynu, a przy tym wymierzona w granicach winy sprawcy, może mieć pozytywny wpływ na społeczeństwo, budzić aprobatę dla wymierzonych kar oraz zaufanie do wymiaru sprawiedliwości - i w ten sposób stwarzać warunki do umacniania i kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Z uzasadnienia wyroku sądu I instancji wynika, że przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu uwzględniono okoliczności wskazane w 13 § 1 kks. Istota argumentacji odwołującego koncentruje się głównie na akcentowaniu, że kara 2 lat pozbawienia wolności jest zbyt surowa. Dyrektywa stopnia społecznej szkodliwości ma sprzyjać wymierzeniu kary sprawiedliwej i powinna nie tylko wyznaczyć górny pułap kary współmiernej do stopnia społecznej szkodliwości konkretnego czynu, ale i przeciwdziałać wymierzeniu kary zbyt łagodnej w przypadku znacznej społecznej szkodliwości czynu; sąd przy wymiarze kary zobowiązany jest baczyć, aby jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy. Te dwie dyrektywy w tym przypadku wpływają jednak na surowość kary, która musi być dostoswana do wagi czynu i stopnia zawinienia sprawcy i w tej sprawie nie może oscylować w granicach dolnego zagrożenia ustawowego. Uwzględniając funkcje kary w ramach prewencji indywidualnej sąd odwoławczy doszedł do wniosku, iż najpełniej je realizujące będą kary kumulatywne pozbawienia wolności i grzywny. Ponieważ w przypadku apelacji wyłącznie na korzyść oskarżonego sąd odwoławczy nie może pogarszać jego sytuacji w procesie, to stosując taką rekcję karną: - obniżył orzeczoną karę pozbawienia wolności do 1 roku i 6 miesięcy; - obok niej orzekł wobec oskarżonego 200 stawek dziennych grzywny określając wysokość jednej stawki na kwotę 300 złotych. Tak ukształtowana reakcja karna staje się realnie dolegliwa dla sprawcy, gdyż oprócz poddania go resocjalizacji w jednostce penitencjarnej, będzie dodatkowo spłacał grzywnę. Nie byłoby zrozumiałym sygnałem wymierzenie oskarżonemu za ten czyn kary w wysokości zbliżonej do minimum ustawowego progu zagrożenia, przy dominujących okolicznościach obciążających. W ocenie sądu odwoławczego okoliczności łagodzące nie stanowią wystarczającej przeciwwagi dla okoliczności obciążających, aby tak niski wymiar kary w tej sprawie ukształtować. Wystarczającym przejawem łagodniejszego potraktowania oskarżonej przez sąd odwoławczy jest obniżenie orzeczonej pozbawienia wolności, ale jednocześnie zastąpienie tej różnicy wysoką karą grzywny. Brak jest argumentów, aby kara mogła być skorygowana w kierunku dalszego jej złagodzenia. Adekwatna reakcja karna nie może służyć premiowaniu skazanego przez ograniczenie jego odpowiedzialności karnej lecz rzeczywistemu oddaniu zawartości kryminalnej czynu, jakiego się dopuścił. Wymierzenie takiej kary prowadziłoby do bezpodstawnego i niezrozumiałego w danych realiach łagodnego traktowania sprawcy i nie osiągałoby zakładanych celów w zakresie prewencji indywidualnej i generalnej. Za represję rażąco niewspółmierną uznaje się taką karę, która - pomijając dyrektywy wymiaru kary - w sposób istotny lub wręcz drastyczny odbiega od tej, jaką należałoby wymierzyć przy uwzględnieniu okoliczności przedmiotowych charakteryzujących czyn przypisany sprawcy oraz podmiotowych, związanych z jego osobą. W tym zakresie apelacja nie przedstawiła argumentów tej wagi, aby mogły prowadzać do korekty reakcji karnej przez jej dalsze złagodzenie przez pryzmat art. 12 i 13 kks. Wniosek Jak wyżej ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Jak wyżej 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Wina i sprawstwo Wydatki za postępowanie przed sądem I instancji Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Brak jest podstaw faktycznych i prawnych do korekty zaskarżonego wyroku w tych zakresach. 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Obniżenie orzeczonej kary pozbawienia wolności do 1 roku i 6 miesięcy. Wymierzenie obok niej oskarżonemu 200 stawek dziennych grzywny przy określeniu wysokości jednej stawki na kwotę 300 złotych. Zwięźle o powodach zmiany Powody zmiany zostały wskazane wyżej. 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3 Sąd odwoławczy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 12300 złotych opłaty za obie instancje oraz 20 złotych tytułem zwrotu wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym ( art. 634 kpk, art. 627 kpk ). 7. PODPIS 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Oskarżony Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wina Kara 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☒ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana