–5 k.p. W pierwszym przypadku jej treść podlegałaby ocenie w perspektywie wyrażonej w art. 353 1 k.c. zasady swobody umów („Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego”) i zasadniczo nie budziłaby wątpliwości. Jeżeli zaś przyjąć, że analizowana umowa szkoleniowa jest autonomiczną umową prawa pracy, to wówczas szereg jej postanowień pozostaje w sprzeczności z przepisami kodeksu prawa pracy, co prowokuje do ich oceny na podstawie art. 104 4 § 2 k.p. W ocenie Sądu, od daty powstania stosunku pracy umowa szkoleniowa z dnia 29 sierpnia 2019 r. objęta była reżimem prawa pracy jako tzw. klauzula autonomiczna. Regulowała ona w tym czasie relacje umowne stron stosunku pracy w zakresie refundacji kosztów szkolenia, które pozwany odbył przed zawarciem umowy o pracę. Wynikające z tej umowy zobowiązanie pracodawcy zostało już wykonane przed zawarciem umowy o pracę oraz poprzez sam fakt zawarcia umowy o pracę (zob. § 3 umowy). Wzajemne świadczenie pracownika w postaci przepracowania okresu 3 lat (w umowie mowa też jest o obowiązku przepracowania puli 5.000 godzin) miało natomiast w całości zostać zrealizowane w czasie trwania stosunku pracy. Było to więc świadczenie ściśle zsynchronizowane ze stosunkiem pracy i jego przedmiotem. Sąd dostrzega, że art.
stanowi, że umowę szkoleniową zawierają pracodawca i pracownik, a więc według tej nomenklatury strony stosunku pracy. Akcent w tej mierze nie tyle należy jednak położyć na formalny status stron w dacie podpisania umowy szkoleniowej, lecz na to, w jakim celu umowa została zawarta i w jakim okresie będzie ona realizowana (przecież strony umowy o pracę przed jej zawarciem również nie mają takiego statusu). Z § 3 umowy szkoleniowej wynika, że powód zobowiązał się do zatrudnienia pozwanego po uzyskaniu przez niego wymaganych uprawnień, zaś klauzula dotycząca umorzenia kosztów szkolenia powiązana została z okresem trwania stosunku pracy (§ 4 ust 4 umowy). Z umowy jasno wynikało zatem, że jej celem było ukształtowanie relacji umownej stron stosunku pracy. Nie zmienia istoty rzeczy to, że podczas trwania stosunku pracy aktualne było tylko zobowiązanie pracownicze. Gdyby nie ten cel, umowa w ogóle nie zostałaby podpisana, bo odpadłaby jej causa. W konsekwencji treść umowy szkoleniowej winna podlegać ocenie na podstawie art.
W myśl tego przepisu umowa, o której mowa w § 1, nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy niniejszego rozdziału. Byłoby inaczej tylko w przypadku, gdyby umowa z 29 sierpnia 2019 r. była umową cywilnoprawną między pracownikiem a pracodawcą, której przedmiot nie byłby związany ze stosunkiem pracy (zob. na tle art. 18 k.p. K. Jaśkowski [w:] E. Maniewska, K. Jaśkowski, Kodeks pracy. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 18). Analizowana umowa, jak to już wykazano, z pewnością pozostawała w ścisłym związku z umową o pracę, a zatem nie może zostać potraktowana jako nienależna od umowy o pracę umowa cywilnoprawna, do której nie mają zastosowania przepisu kodeksu pracy. Resumując roszczenie pracodawcy o zwrot kosztów szkolenia zgodnie z art.
winno być ocenione na podstawie art. 103 5 k.p., nie zaś, jak przyjął powód, na podstawie § 5 umowy. W myśl art. 103 5 k.p. pracownik podnoszący kwalifikacje zawodowe: 1) który bez uzasadnionych przyczyn nie podejmie podnoszenia kwalifikacji zawodowych albo przerwie podnoszenie tych kwalifikacji, 2) z którym pracodawca rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia z jego winy, w trakcie podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub po jego ukończeniu, w terminie określonym w umowie, o której mowa w art.
, nie dłuższym niż 3 lata, 3) który w okresie wskazanym w pkt 2 rozwiąże stosunek pracy za wypowiedzeniem, z wyjątkiem wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn określonych w art. 94 3, 4) który w okresie wskazanym w pkt 2 rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 lub art. 94 3, mimo braku przyczyn określonych w tych przepisach - jest obowiązany do zwrotu kosztów poniesionych przez pracodawcę na ten cel z tytułu dodatkowych świadczeń, w wysokości proporcjonalnej do okresu zatrudnienia po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub okresu zatrudnienia w czasie ich podnoszenia. Pozwany rozwiązał umowę o pracę za wypowiedzeniem, a więc zgodnie z art. 103 5 k.p. zobowiązany było do zwrotu poniesionych przez pracodawcę kosztów szkolenia w wysokości proporcjonalnej do okresu zatrudnienia po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Pozwany sugerował, że przyczyny rozwiązania umowy o pracę leżały po stronie pracodawcy. Powoływał się w szczególności na uchybienia powoda w zakresie zapewnienia kierowcom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Kwestie te, w świetle art. 103 5 k.p., miałyby znaczenie tylko w przypadku, gdyby pozwany rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 lub art. 94 3 k.p., a tak w przedmiotowej sprawie nie było. Stąd też Sąd nie badała tych okoliczności. Niezależnie od tego wskazać trzeba, że zarzuty pozwanego były całkowicie gołosłowne. Powód wyliczył wartość podlegających zwrotowi kosztów świadczenia przy zastosowaniu reguły z art. 103 5 k.p., a więc proporcjonalnie do okresu zatrudnienia pozwanego, na kwotę 3.077,00 zł. Pozwany wyliczeń tych nie kwestionował. W związku z tym, kwota ta, na podstawie wskazanego przepisu, podlegała zasądzeniu od pozwanego na rzecz powoda, o czym orzeczono w punkcie I. 2-5 sentencji wyroku. W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu. O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeczono na podstawie art. 481 k.c. mając na względzie daty płatności określone w § 5 ust. 2 umowy, z której wynika, że zwrot kosztów szkolenia nastąpi w 6 ratach do 10 dnia każdego miesiąca poczynając od następnego miesiąca po ustaniu stosunku pracy, czyli od lutego 2022 r. W tym zakresie umowa w żaden sposób nie uchybiała przepisom kodeksu pracy. W przypadku raty za kwiecień termin płatności oznaczono na 11 kwietnia 2022 r., albowiem 10 kwietnia przypadał w niedzielę (zob. art. 115 k.c.). Należy także wyjaśnić, że data płatności kosztów szkolenia nie wynikała z faktury z 21 kwietnia 2020 r. (k. 14 akt; zob. w tej mierze także zeznania świadka J. B.). Wprawdzie podano w niej, że data zapłaty zgodnie z umową przypada na 21 kwietnia 2023 r., lecz datę tę należy odnieść do sytuacji, w której pozwany wypełniłby obowiązki z § 4 ust. 2 umowy. Wówczas doszłoby do ostatecznego sfinalizowania transakcji podlegające na pokryciu przez powoda kosztów szkolenia w zamian za przepracowanie przez pozwanego na podstawie stosunku pracy okresu 3 lat. Sąd dostrzega, że data 21 kwietnia 2023 r. nie odpowiada dacie po upływie 3 lat licząc od daty nawiązania stosunku pracy, lecz zapewne wynikało to stąd, iż w tym okresie powód poniósł ostatecznie koszty szkolenia. Poza tym nic nie wskazuje, aby podanie w fakturze daty 21 kwietnia 2023 r. miało na celu skorygowanie określonych umownie terminów płatności. Na rzecz powoda podlegała także zasądzeniu kwota 29,69 zł tytułem nierozliczonej przez powoda po ustaniu stosunku pracy odzieży roboczej (art. 124 § 1 pkt 2 k.p. – „Pracownik, któremu powierzono z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty, a także środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w tym mieniu”). Roszczenie to nie było kwestionowane przez pozwanego co do zasady i co do wysokości. Odsetkami ustawowe za opóźnienie zasądzono od dnia 10 marca 2022 roku do dnia zapłaty kierując się datą doręczenia pozwanemu noty obciążeniowej i wyznaczonym w niej terminem 14 dni na zapłatę. O kosztach orzeczono w myśl zasady odpowiedzialności stron za wynik postępowania (art. 98 § 1 k.p.c.). Na koszty poniesione przez powoda składało się: wynagrodzenie radcy prawnego – 1.350,00 (§ 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych; Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) i opłata – 400,00 zł. Powód wygrał sprawę w 51,52 %. W związku z tym zasądzono na jego rzecz kwotę 901,60 zł. Sędzia Andrzej Kurzych
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.