2. k.c.) należy interpretować raczej wąsko, w nawiązaniu do elementów przedmiotowo istotnych umowy. Zgodnie z art.
ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje. Powyższe fakty niewątpliwie wskazują na to, że postanowienia umowy pożyczki numer (...) z dnia 21 lutego 2020 roku dotyczące obu prowizji stanowią klauzule niedozwolone, co pozwany wykazał. Zastrzeżenie w umowie zawartej z konsumentem rażąco wygórowanej opłaty za ewentualne czynności na rzecz pozwanego, przekraczającej rzeczywiście poniesione przez wierzyciela koszty, stanowi niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art.
i nie wiąże konsumenta (np. pozycje 978, 1767, 1768, 1955 czy 1956 rejestru klauzul niedozwolonych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony i Konkurencji). Sprzeczne z dobrym obyczajem jest naruszenie ekwiwalentności świadczeń przy stosowaniu wobec konsumentów opłaty, której wysokość nie odpowiada wartości świadczeń realizowanych w ramach tej opłaty, co godziło w ich słuszny interes. Koszty te całkowicie nie przystawały do kwoty przekazanej pozwanemu z tytułu umowy pożyczki bowiem ich wysokość stanowiła ponad 80% pożyczonej kwoty. W sprawie znajduje zastosowanie prawo wspólnotowe dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Orzeczenia (...), odnoszące się do przepisów omawianej dyrektywy jednoznacznie uznają, że okoliczność, iż dane postanowienie umowne mieści się co do zasady w granicach określonych ustawą, nie wyłącza uznania go za niedozwolone w stosunku z konsumentem (zob. wyr. (...) z 21 stycznia 2015 r. w połączonych sprawach C-482/13, C-484/13, C-485/13 i C-487/13, (...) SA v. J. R. i inni oraz (...) SA v. M. R. L. i inni, pkt 40-41). Odnosząc się do możliwości stosowania Dyrektywy 93/13 na gruncie polskiego porządku prawnego, jasne stanowisko zajął (...) m.in. w wyroku z dnia 3 września 2020 r.: „ artykuł 3 ust. 1 dyrektywy 93/13 zmienionej dyrektywą (...) należy interpretować w ten sposób, że warunek umowny dotyczący pozaodsetkowych kosztów kredytu, który określa ten koszt poniżej ustawowego pułapu i który przenosi na konsumenta koszty działalności gospodarczej kredytodawcy, może powodować znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta, gdy obciąża konsumenta kosztami nieproporcjonalnymi w stosunku do świadczeń i do kwoty otrzymanego kredytu, czego ustalenie należy do sądu odsyłającego” (wyrok w sprawach połączonych C-84/19, C-222/19 i C-252/19 (...) S.A. z siedzibą w B. i in.). Podobnie też w sprawie, w której przedmiotem analizy Trybunału były przepisy prawa polskiego obowiązujące w tym zakresie, między innymi art. 36a u.k.k., (...), podkreślił, że: „Przepis ten nie wydaje się bowiem sam w sobie określać praw i obowiązków stron umowy, lecz poprzestaje na ograniczeniu ich swobody ustalenia pozaodsetkowych kosztów kredytu powyżej pewnego poziomu i w żaden sposób nie stoi na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy sprawdził, czy takie ustalenie ma ewentualnie nieuczciwy charakter poniżej określonego prawnie pułapu” (wyrok z dnia 26 marca 2020 r. (...) S.A., R. Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty). Powyższe orzeczenia prowadzą do jasnego i niebudzącego wątpliwości wniosku, że nawet jeśli ustalone przez instytucję kredytową opłaty mieszczą się w granicach przewidzianych przez prawo krajowe, to nie oznacza to wyłączenia ich spod kontroli sądowej. Jak zresztą podkreślone zostało w preambule Dyrektywy 93/13, obowiązkiem Państw Członkowskich jest zapewnienie, aby umowy zawierane z konsumentami nie zawierały nieuczciwych warunków. Z kolei sądy i organy administracyjne Państw Członkowskich muszą mieć do swojej dyspozycji stosowne i skuteczne środki zapobiegające stałemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. W ocenie Sądu rozstrzygającego niniejszą sprawę, w prawie krajowym – w celu osiągnięcia omówionych założeń – przewidziane zostały środki opisane w art.
k.c. oraz art. 58 k.c. W świetle powyższego Sąd przyjął, że postanowienia w przedmiocie pozaodsetkowych kosztów pożyczki w niniejszej sprawie tj. opłaty za prowizję przygotowawczą jak i prowizję administracyjną z uwagi na ich koszt (łącznie 5 232,79 zł) stanowią niedozwolone klauzule umowne i nie wiążą pozwanego. Powód w żaden sposób nie wykazał na co wydatkowane były rzeczone opłaty, zatem należy uznać, iż mają one jedynie na celu podejmowanie czynności zmierzających do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. Całkowity kapitał pożyczki udzielony pozwanemu wynosił 6000 zł, natomiast wysokość odsetek umownych wyniosły 669,67zł. Pozwany spłacił część należności w kwocie 1.425,83 zł, a zatem całkowita kwota pożyczki do spłaty bez ww. opłat dodatkowych wyniosła 5.243,84 zł, którą Sąd zasądził na mocy art. 720 k.c. Pozwany skutecznie podniósł również zarzut bezskuteczności wypowiedzenia umowy pożyczki. Powód jako dysponent procesu winien w myśl art. 6 k.c. przedstawić dowody na poparcie swoich twierdzeń. Powołany przepis nakłada na stronę powodową jako wywodzącą ze swych twierdzeń skutki prawne obowiązek wykazania swoich racji, zwłaszcza w sytuacji zaprzeczenia im przez stronę przeciwną. Przepis art. 232 k.p.c. normuje natomiast jedną z podstawowych zasad procesu cywilnego jaką jest zasada kontradyktoryjności. W myśl tej zasady przygotowanie, gromadzenie i dostarczanie materiału dowodowego należy do stron, do sądu należy zaś jedynie ocena tego materiału i wydanie na jej podstawie rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu powód nie wykazał by skutecznie doręczył pozwanemu wezwanie do zapłaty oraz wypowiedzenie umowy pożyczki. Dołączone do materiału dowodowego wydruki śledzenia przesyłki nie są wystarczającym dowodem doręczenia pozwanemu powyższych pism, albowiem nie wynika z nich kto odebrał korespondencję oraz czy pozwany faktycznie widział pisma adresowane do niego. Mając na uwadze treść powyższych przepisów powód nie wykazał w sposób wystarczający, aby prawidłowo doręczył wypowiedzenie umowy pozwanemu, a zatem nie zostały spełnione przesłanki skutecznego wypowiedzenia wynikające z umowy pożyczki i przedmiotowa umowa nadal wiązała strony aż do terminu spłaty ostatniej raty, który kończył się z dniem 28 marca 2022 roku. Zgodnie z powyższym Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 28 marca 2022 roku działając na podstawie art. 481 § 1 i § 2 k.c., natomiast w punkcie 2 wyroku oddalił powództwo w pozostałym zakresie. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c., zgodnie z zasadą stosunkowego rozdziału. Powód wygrał sprawę w 51 %, ponosząc koszty procesu w łącznej wysokości 4.367,00 zł z tytułu: opłaty sądowej od pozwu w kwocie 750,00 zł, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego 17 zł i wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości 3600,00 zł. Z tych przyczyn zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 454,84 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sędzia Sądu Rejonowego Michał Kleeberg
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.