k.c., firma przedsiębiorcy powinna się odróżniać dostatecznie od firm innych przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku. Firma nie może wprowadzać w błąd, w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu działalności przedsiębiorcy, miejsca działalności i źródeł zaopatrzenia (art.
Natomiast na podstawie art. 43 10 k.c. przedsiębiorca, którego prawo do firmy zostało zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać usunięcia jego skutków, złożenia oświadczenia lub oświadczeń w odpowiedniej treści i formie, naprawienia na zasadach ogólnych szkody majątkowej lub wydania korzyści uzyskanej przez osobę, która dopuściła się naruszenia. Nie ulega przy tym wątpliwości, że bezprawne naruszenie prawa do firmy, w rozumieniu art. 43 10 k.c., może polegać na użyciu całej cudzej nazwy lub tylko jego części, w sytuacji gdy przedsiębiorca ujawnił swą nazwę w rejestrze, także ewidencji działalności gospodarczej gdy chodzi o osoby fizyczne, a ponadto występował w obrocie pod zarejestrowaną firmą wcześniej niż naruszający (wyrok z dnia 14 marca 2006 r. Sądu Apelacyjnego w Katowicach, I ACa 2057/05). Tym samym istotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy była zatem przede wszystkim kwestia, czy powodowie występowali w obrocie pod zarejestrowaną firmą wcześniej niż pozwana spółka, która została wpisana do rejestru dnia 17 października 2011 roku. Bezspornym jest, iż powodowie prowadzą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej od 2001 roku. Jednakże powodowie nie wykazali, od jakiej daty prowadzą działalność pod firmą, której ochrony obecnie się domagają. Z dołączonych do akt dokumentów wynika bowiem, iż jeszcze w październiku 2011 roku posługiwali się w obrocie firmą Przedsiębiorstwo (...) s.c.”, albowiem taką nazwę wskazali zawierając umowę na pozycjonowanie z E. (...) (k.20). Natomiast wydruk z Ewidencji Działalności Gospodarczej powodów, w którym jako firma widnieje oznaczenie (...), nosi datę 11 lutego 2013 roku. W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, iż w dacie powstania pozwanej spółki powodowie występowali w obrocie pod ujawnioną w ewidencji działalności gospodarczej firmą (...) i to nawet w razie przyjęcia zgodnie ze stanowiskiem pełnomocnika powodów, iż powodowie posiadali taki wpis od 6 lipca 2012 roku. Skoro zatem powodowie przed powstaniem pozwanej spółki nie występowali w obrocie pod zarejestrowaną firmą (...), to ich prawo do firmy nie zostało naruszone, a więc nie przysługuje im ochrona z art. 43 10 k.c. Niezależnie od powyższego, przesłanką naruszenia prawa do firmy uregulowanego w art.
jest niemożność odróżnienia przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku. Zatem do naruszenia prawa do firmy może dojść tylko wtedy, gdy przedsiębiorcy, których firmy nie różnią się dostatecznie, prowadzą działalność na tym samym rynku. Powszechnie przyjmuje się, iż tożsamość rynku zachodzi wówczas, gdy strony prowadziły działalności na tym samym rynku w sensie geograficznym oraz ze względu na rodzaj prowadzonej działalności (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2008 r., II CSK 343/08, LEX nr 811837). Tymczasem nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie strony prowadziły działalność w różnych regionach Polski, w szczególności działalność pozwanej ograniczona była do terenu województwa (...), natomiast powodowie – jak wynika z wskazanych w ewidencji miejsc wykonywania działalności - działali głównie na Śląsku. Zatem w tych okolicznościach nie sposób przyjąć, iż mogło dochodzić do konfuzji firmy powodów z poprzednią firmą pozwanej. Ponadto, w związku z dokonaną przez pozwaną zmianą jej nazwy, prawo powodów do firmy może być ewentualnie naruszane jedynie poprzez użycie części ich firmy w nazwie domeny internetowej, którą posiada pozwana. Zważywszy, iż Sąd rozstrzygając sprawę bierze pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy (art. 316 § 1 k.p.c.), Sąd obowiązany był uwzględnić fakt, iż przedmiotowa strona internetowa nie wyświetla żadnych informacji związanych z prowadzoną przez pozwaną działalnością, a jedynie znajduje się na niej informacja o przeznaczeniu jej do sprzedaży. W tych okolicznościach nie sposób przyjąć, iż samo posiadanie przez pozwaną prawa do strony internetowej znajdującej się pod adresem brzmiącym podobnie do adresów stron posiadanych przez powodów, narusza prawa powodów do firmy lub wprowadza w błąd ich klientów. Należy jednocześnie podkreślić, iż działanie na tym samym rynku geograficznym oraz asortymentowym przez przedsiębiorców wywołuje między nimi stosunek konkurencji. Pozostawanie w stosunku konkurencji jest także istotne dla zastosowania art. 3 i 5 u.z.n.k. Wynika to nie tylko z zakresu przedmiotowego (art. 1 u.z.n.k.) oraz celu tej ustawy, ale także typizacji czynów niedozwolonych określanych, jak w przypadku art. 5, jako "czyny nieuczciwej konkurencji". Zacieśnienie przez art. 5 u.z.n.k. ochrony oznaczenia przedsiębiorstwa jedynie do wypadków użycia tego samego lub podobnego oznaczenia przez konkurentów tj. osoby zabiegające o tę samą klientelę, wynika z zawartego w tym przepisie zastrzeżenia mówiącego o możliwości wprowadzenia klientów w błąd co do tożsamości przedsiębiorstwa (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 listopada 2008 r., II CSK 343/08, LEX nr 811837). Ponadto, w sprawie wytoczonej na podstawie art. 5 u.z.n.k. powód powinien wykazać te okoliczności, które w świetle wiedzy i zasad doświadczenia życiowego wpływają na ryzyko wprowadzenia klientów w błąd co do tożsamości przedsiębiorstw posługujących się tą samą (zbliżoną) nazwą (por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2010 r. IV CSK 379/09, OSNC 2010/11/149). Tymczasem powodowie nie wykazali, ażeby działali na tym samym rynku geograficznym co pozwana, a tym samym zabiegali o tych samych klientów, co mogłoby prowadzić do konfuzji. Wobec powyższego Sąd uznał, iż pozwana nie wprowadzała klientów w błąd co do swojej tożsamości poprzez oznaczenie swojego przedsiębiorstwa, tym bardziej, iż jeszcze przed wytoczeniem powództwa w sprawie zmieniła swą nazwę na (...) Sp. z o.o. Dla oceny, czy istnieje przesłanka "wprowadzającego w błąd oznaczenia przedsiębiorstwa", należy bowiem brać pod uwagę, że przez pojęcie tego przedsiębiorstwa rozumieć trzeba każdą ze stron jako przedsiębiorcę (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 listopada 1997 r. I CKN 710/97, OSNC 1998/4/69). Nie ulega również wątpliwości, iż samo posiadanie domeny, w nazwie której znajduje się zwrot „mmgastro”, nie jest równoznaczne z oznaczeniem w ten sposób przedsiębiorstwa pozwanej. W konsekwencji Sąd uznał, iż wobec niewykazania wystąpienia przesłanek z art. 5 u.z.n.k., brak podstaw do przyjęcia, iż pozwana dopuściła się czynu nieuczciwej konkurencji stypizowanego w tym przepisie. Abstrahując od zasadności stawianych pozwanej zarzutów należy podkreślić, iż żądanie nieodpłatnego przeniesienia na stronę powodową przysługującego pozwanej prawa do domeny internetowej, jak i żądanie złożenia oświadczenia dotyczącego działań pozwanej w przyszłości, w żaden sposób nie mieszczą się katalogu dopuszczalnych żądań określonych tak w art. 43 10 k.c., jak i art. 18 u.z.n.k. Zatem powyższe roszczenia już z tego tylko powodu nie mogły zostać uwzględnione. Natomiast roszczenie w przedmiocie zasądzenia kwoty 5.000 zł na rzecz Fundacji (...) byłoby zasadne jedynie w razie uznania, iż pozwana w sposób zawiniony dopuściła się czynu nieuczciwej konkurencji (art. 18 ust. 1 pkt 6). Tymczasem jak już wyżej wywiedziono, pozwanej nie można postawić zarzutu dokonania czynu nieuczciwej konkurencji, a tym bardziej brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż osoby działające w imieniu pozwanej miały świadomość istnienia podmiotu posługującego się podobną firmą, czy też miały zamiar wprowadzić klientów w błąd co do tożsamości pozwanej. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał roszczenie powodów za bezzasadne i oddalił powództwo w niniejszej sprawie w całości. SSR (del) Katarzyna Krziskowska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.