Obsah (5)

Sygn. akt. I C 379/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2022 r. Sąd Rejonowy w Gdyni - I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Mateusz Berent Protokolant: Kata

§6

Regulaminu ROD, b) działka nie posiadała trwałej granicy, co powodowało brak rozdziału pomiędzy działkami nr (...); działkowcy działek o nr (...) samowolnie połączyli działki, tworząc ponadnormatywną powierzchnię działki powyżej 500 m 2 wbrew zapisom planu zagospodarowania ogrodu,

§40

Regulaminu ROD, c) powód nie oznaczył działki trwale numerem według planu zagospodarowania ogrodu,

§72ust.

1 Regulaminu ROD,

d)powód wybudował na działce nr (...) wkopany pod ziemią system podlewania strumieniowego, co powodowało duże zużycie wody i brak racjonalnego gospodarowania wodą, a nie kropelkowej na ok. 300 m 2 powierzchni działki. Instalacja została wykonana bez poinformowania Zarządu ROD. W sezonie letnim podlewanie trawy trwa od godz. 3.00 rano do 6.00, czego ślady widoczne były przez cały dzień. Tym samym, powód nie dostosował się do promowanego planu oszczędzania wody w ROD, o czym stanowi §77 pkt 1 Regulaminu ROD,
e)w trakcie przeprowadzania pomiaru ochronnego instalacji elektrycznej na ROD przeprowadzanej na zlecenie Zarządu ROD pomimo wyznaczenia kilku terminów na tablicy informacyjnej nie pozwolił wejść na sąsiadującą działkę o nr (...) i kategorycznie zabronił pomiaru działki o nr (...), potwierdzając fakt bezpodstawnego decydowania o działce nr (...). Działka nr (...) korzystała z energii elektrycznej działki o nr (...), o czym świadczą odczyty podliczników. Nadto, powód miał notorycznie przebywać na działkach o nr (...), podlewając i kosząc trawę i użytkując altanę ogrodową. (dowód: wypowiedzenie z dnia 9 czerwca 2021r., k. 5) 68. Uchwałą nr 11/03/2021 z dnia 13 marca 2021 r. Zarząd (...) postanowił wypowiedzieć powodowi E. P.

(1)umowę dzierżawy działkowej. (dowód: uchwała nr 11/03/2021, k. 227-229) 69. Uchwałą nr 82/05/2021 z dnia 25 maja 2021 r. Okręgowy Zarząd (...) postanowił zatwierdzić uchwałę nr 11/03/2021 z dnia 13 marca 2021 r. Zarządu ROD w sprawie wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej powodowi E. P.

(1). (dowód: uchwała nr 82/05/2021, k. 238) 70. Pismem z dnia 9 czerwca 2021 roku (...) Związek (...) w W. Zarząd (...) w G. wypowiedział E. P.

(1)umowę dzierżawy działkowej dotyczącej działki nr (...) ze skutkiem na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, tj. 31 lipca 2021 roku.

Podstawą prawną wypowiedzenia umowy był art. 36 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych oraz §72 pkt 4 Statutu (...).
Wypowiedzenie nastąpiło w oparciu o uchwałę nr 11/03/2021 zarządu ROD.
W uzasadnieniu wskazano następujące przyczyny wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej: a) powód nie poinformował i nie zawnioskował do zarządu ROD o ustanowienie opiekuna działki nr (...); działkowcy działek o nr (...) samowolnie połączyli działki, tworząc ponadnormatywną powierzchnię działki powyżej 500 m 2 wbrew zapisom planu zagospodarowania ogrodu,

§40

Regulaminu ROD, b) powód nie oznaczył działki trwale numerem według planu zagospodarowania ogrodu,

§72ust.

1 Regulaminu ROD, c) wybudowana altana ogrodowa usytuowana była w nieodpowiedniej odległości od granicy działki, nie przestrzegając zapisu 3 metrów od granicy działki,

§44

pkt 5 Regulaminu ROD, d) powód nie wyposażył działki w obowiązkowy kompostownik,

§42

Regulaminu ROD,

e)na działce został wykopany dół (dziura wybetonowana), której Regulamin ROD nie dopuszcza do wyposażenia działki. Powstała dziura narażała na okaleczenie osób postronnych, ponieważ działka nie jest ogrodzona,
f)działka jest wyposażona we wkopany pod ziemią system podlewania strumieniowego; powód nie przestrzega racjonalnej gospodarki wodą, używając na działce takiej metody, a nie kropelkowej na ok. 300 m 2 powierzchni działki. Instalacja została wykonana bez poinformowania Zarządu ROD. W sezonie letnim podlewanie trawy trwało od godz. 3.00 rano do 6.00, czego ślady widoczne były przez cały dzień. Tym samym, powód nie dostosował się do promowanego planu oszczędzania wody w ROD, o czym stanowi §77 pkt 1 Regulaminu ROD,
g)w trakcie przeprowadzania pomiaru ochronnego instalacji elektrycznej na ROD przeprowadzanej na zlecenie Zarządu ROD pomimo wyznaczenia kilku terminów na tablicy informacyjnej powód nie udostępnił działki. M. C.

(1)kategorycznie zabronił pomiaru, potwierdzając fakt bezpodstawnego decydowania o tej działce. Nadto, na działce miał notorycznie przebywać powód M. C.

(1), podlewając trawę i użytkując altanę ogrodową.

Wypowiedzenie doręczono powodowi 14 czerwca 2021 r. (dowód: wypowiedzenie z dnia 9 czerwca 2021 r., k. 155, zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 242)
Uchwałą nr 13/03/2021 z dnia 13 marca 2021 r. Zarząd (...) postanowił wypowiedzieć powódce E. P.

(2)umowę dzierżawy działkowej. (dowód: uchwała nr 13/03/2021, k. 394-395) 76. Uchwałą nr 81/05/2021 z dnia 25 maja 2021 r. Okręgowy Zarząd (...) postanowił zatwierdzić uchwałę nr 13/03/2021 z dnia 13 marca 2021 r. Zarządu ROD w sprawie wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej powódce E. P.

(2). (dowód: uchwała nr 81/05/2021, k. 397) 77. Pismem z dnia 9 czerwca 2021 roku (...) Związek (...) w W. Zarząd (...) w G. wypowiedział E. P.

(2)umowę dzierżawy działkowej dotyczącej działki nr (...) ze skutkiem na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, tj. 31 lipca 2021 roku.

Podstawą prawną wypowiedzenia umowy był art. 36 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych oraz §72 pkt 4 Statutu (...).
Wypowiedzenie nastąpiło w oparciu o uchwałę nr 13/03/2021 zarządu ROD.
W uzasadnieniu wskazano następujące przyczyny wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej: a) powódka nie poinformowała i nie zawnioskowała do zarządu ROD o ustanowienie opiekuna działki nr (...), lecz przekazała działkę w opiekę M. C.

(1), który od dłuższego czasu użytkuje działke podczas jej ciągłych nieobecności na działce,

§6ust.

1 Regulaminu ROD, b) działka nie posiada trwale zaznaczonej granicy działki, co ujednolica ją z aleją główną ROD,

§40

Regulaminu ROD, c) powódka nie oznaczyła działki trwale numerem,

§72ust.

1 Regulaminu ROD, d) powódka nie wyposażyła działki w obowiązkowy kompostownik,

§42

Regulaminu ROD, e) w trakcie przeprowadzania pomiaru ochronnego instalacji elektrycznej Zarząd (...) stwierdził nieprzepisową instalację elektryczną w skrzynce podlicznika na działce o nr (...). Do podlicznika działki podłączony został luźny przewód z niehermetycznym gniazdkiem, z którego wcześniej korzystał M. C.

(1), ponieważ miał dostęp do kluczy skrzynek elektrycznych wraz z podlicznikami z tytułu pełnionej wówczas funkcji wiceprezesa Zarządu ROD. Nadto, na działce miał notorycznie przebywać powód M. C.

(1), sadząc sadzonki, kosząc trawę i pozostawiając gromady trawy po koszeniu działki. (dowód: wypowiedzenie z dnia 9 czerwca 2021 r., k. 316) 81. Powodowie w dniu 31 lipca 2021 r. wydali działki pozwanemu. dowód: przesłuchanie powoda E. P.

(1), k. 430-431, płyta CD, k. 438, przesłuchanie powoda M. C.

(1), k. 426-428, płyta CD, k. 438, przesłuchanie Prezesa zarządu ROD (...) D. G., k. 431-435, płyta CD, k. 428 Sąd zważył, co następuje:

Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony, fotografii, oględzin przedmiotowych działek, filmu z k. 562, jak również zeznań świadków, przesłuchania stron. (ocena dowodów)
W ocenie Sądu brak było podstaw do zakwestionowania dokumentów przedłożonych przez strony w formie kopii, zwłaszcza że żadna ze stron nie podważyła ich autentyczności. Nadto, znajdowały one pokrycie w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym, stąd Sąd uznał ich wiarygodność.
Istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego w zakresie rodzaju upraw na działkach, wyglądu działek, ich usytuowania i wykonanych prac na działkach miał dowód z oględzin. Sąd postanowił dopuścić ten dowód, mimo braku wniosku dowodowego w tym zakresie, mając na uwadze konieczność naocznego zbadania przez Sąd stanu istniejącego na działkach oraz poznania twierdzeń stron co do poszczególnych kwestii spornych. W ocenie Sądu dowód ten w znaczącej mierze pozwolił na ustalenie stanu faktycznego, przy czym Sąd miał na względzie fakt, że od chwili wydania działek pozwanemu (31 lipca 2021 r.) do dnia przeprowadzenia oględzin (10 maja 2022 r.) upłynęło ponad 9 miesięcy.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków, jakkolwiek nie miały one istotnego znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego, albowiem odnosiły się w zdecydowanej mierze do odczuć świadków i ocen związanych ze sposobem uprawiania przez powodów działek. Kwestie związane z rodzajem upraw na działkach, wyglądu działek, ich usytuowania wynikały z oględzin, dokumentów złożonych przez strony lub były bezsporne między stronami. W konsekwencji, zeznania te mogły one stanowić podstawę ustaleń dotyczących oceny działek przez świadków będących działkowcami. Dowody te nie stały w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.
Sąd obdarzył przymiotem wiarygodności filmowi i fotografiom przedłożonym przez stronę pozwaną. Powodowie nie kwestionowali autentyczności tych dowodów.
W ocenie Sądu brak było podstaw do zakwestionowania przesłuchania stron, albowiem dowód ten znajdował swoje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Strony (w tym za pozwanego – Prezes Zarządu ROD (...)) zeznawały szczerze, spójnie i wyczerpująco, nadto ich zeznania nie pozostawały ze sobą w sprzeczności.
Za nieprzydatne do ustalenia stanu faktycznego Sąd uznał informacje ustalające wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne pozwanego (k. 563-574v), albowiem fakty z nich wynikające nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia. Nadto, nie istniał związek między wysokością opłat a zużyciem wody konkretnie przez powodów E. P.

(1)i M. C.

(1). Zmiana wysokości opłat mogła mieć dowolną przyczynę, brak było natomiast wystarczających dowodów, aby móc ustalić, w tym na zasadzie domniemania faktycznego, że system używany przez powodów generował wysokie koszty wody.

Sąd na podstawie art. 235 2 §1 pkt 1 k.p.c. pominął dowód z zeznań J. W., M. S., J. M. i M. P., albowiem osoby te wchodzą w skład zarządu pozwanego, stąd nie mogły one być przesłuchane w charakterze świadków (art. 259 pkt 3 k.p.c.). Sąd uznał za wystarczające przesłuchanie za pozwanego Prezes Zarządu ROD (...) w G. D. G. (art. 300 §1 k.p.c.) (podstawa prawna powództwa)
Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (dalej jako: u.r.o.d.). Zgodnie z brzemieniem art. 37 ust. 1 u.r.o.d. działkowiec może wytoczyć powództwo o uznanie wypowiedzenia umowy za bezskuteczne albo o przywrócenie prawa do działki na poprzednich warunkach w terminie 30 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę. W myśl art. 37 ust. 2 u.r.o.d. w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy, sąd orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu prawa do działki na poprzednich warunkach.
Instytucję wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej reguluje art. 36 u.r.o.d. W myśl art. 36 ust. 1 u.r.o.d. wypowiedzenia dokonuje się na piśmie pod rygorem nieważności. Wypowiedzenie złożone przez stowarzyszenie ogrodowe określa przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie. Stosownie do brzmienia art. 36 ust. 3 u.r.o.d. Stowarzyszenie ogrodowe może wypowiedzieć umowę, nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, jeżeli działkowiec pomimo pisemnego upomnienia nadal korzysta z działki lub altany działkowej w sposób sprzeczny z przepisami ustawy lub regulaminem, niszczy infrastrukturę ogrodową albo wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi ogrodowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych działek (pkt 1) lub jest w zwłoce z zapłatą opłat ogrodowych lub opłat związanych z utrzymaniem działki na rzecz stowarzyszenia ogrodowego za korzystanie z działki co najmniej przez 6 miesięcy pomimo uprzedzenia go na piśmie o zamiarze wypowiedzenia umowy i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności (pkt 2) lub oddał działkę lub jej część osobie trzeciej do płatnego lub bezpłatnego używania (pkt 3.)
Mając na względzie podstawę faktyczną powództwa, wskazać należy, że w niniejszej sprawie ocenie Sądu podlegała przede wszystkim przesłanka określona w art. 36 ust. 3 pkt 1 in principio u.r.o.d. (dalsze korzystanie przez działkowca pomimo pisemnego upomnienia z działki lub altany działkowej w sposób sprzeczny z przepisami ustawy lub regulaminem) oraz w art. 36 ust. 3 pkt 3 u.r.o.d. (oddanie działki lub jej części osobie trzeciej do płatnego lub bezpłatnego używania).
Na wstępie, należy jednak zaznaczyć, iż powództwa przez wszystkich troje powodów zostały wytoczone w terminie ustawowym 30 dni. Strona pozwana nie zakwestionowała tej okoliczności.
Wniesienie powództwa uruchamia sądową kontrolę zgodności z prawem tego wypowiedzenia polegającą na sprawdzeniu przez sąd między innymi, czy wypowiedzenie zostało dokonane zgodnie z przepisami ustawy, w formie pisemnej, zawiera przyczynę wypowiedzenia, określoną w art. 36 ust. 3 u.r.o.d. a także czy przyczyna ta faktycznie zaistniała ( vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2016r., III CZP 2/16, L.). (ocena powództwa M. C.

(1)) 95. Powództwo M. C.

(1)o przywrócenie prawa do działki nr (...) zasługiwało na uwzględnienie. 96. Wypowiadając umowę powodowi M. C.

(1)pozwany powołał się na przesłanki określone w art. 36 ust. 3 pkt 1 i 3 u.r.o.d., wskazując, że powód nie złożył wniosku o ustanowienie go opiekunem działek nr (...), nie posiadał trwale zaznaczonej granicy działki, nie oznaczył działki trwale numerem, posiadał system podlewania strumieniowego (a nie kropelkowego), a także nie udostępnił działki celem wykonania przeglądu instalacji elektrycznej i ignorował pisemne upomnienia ze strony Zarządu ROD.

Zważyć należy, iż zgodnie ze stanowiskiem doktryny w przypadku naruszania porządku ogrodowego, tj. zasad ustalonych regulaminem ROD, jednak niewynikających bezpośrednio z ustawy, art. 36 ust. 1 pkt 1 u.r.o.d. wymaga dodatkowo, by naruszenia te miały charakter uporczywy lub rażący, co znamionować ma kwalifikowany charakter takich naruszeń, a zarazem powodowały, że korzystanie z innych działek stało się uciążliwe (por. J. Lipski, Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych. Komentarz, Warszawa 2022);
Przechodząc do oceny okoliczności, stanowiących podstawę wypowiedzenia powodowi M. C.

(1)umowy dzierżawy, należy wskazać, że pozwana nie przedłożyła Regulaminu ROD, którego postanowienia miały być naruszone przez powodów. W aktach sprawy znajduje się wyłącznie Statut ROD.

W tych okolicznościach ocena skuteczności złożonego oświadczenia winna zostać dokonana przez pryzmat przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Zważyć należy, iż ustawodawca wymaga, aby naruszenie zasad regulaminu – stanowiące podstawę wypowiedzenia umowy dzierżawy – było rażące, a zatem istotne, ewentualnie uporczywe (tj. powtarzające się). Jednocześnie, takie postępowanie działkowca powinno – w myśl ustawy – czynić uciążliwym korzystanie z innych działek. Ustawodawca wymaga zatem łącznego spełnienia obu przesłanek.
W ocenie Sądu zarzucane powodowi M. C.

(1)naruszenia regulaminu nie miały charakteru rażącego, a jednocześnie w żaden sposób nie powodowały, że korzystanie z działek przez innych dzierżawców stawało się uciążliwe.

Przyczyna wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej musi wskazywać na dostatecznie doniosłe i istotne naruszenie zasadniczych obowiązków działkowca. Przy ocenie tej należy brać pod uwagę wagę i charakter naruszonego obowiązku, zakres i trwałość naruszenia, a także wpływ ww. naruszenia na dalsze trwanie stosunku dzierżawy działkowej, w tym oddziaływanie na inne działki.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego braku wniosku o ustanowienie powoda opiekunem działek nr (...) to trudno uznać, aby stanowiło to podstawę do wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej. W świetle art. 37 ust. 3 pkt 3 u.r.o.d. oddanie działki lub jej części osobie trzeciej do bezpłatnego używania stanowi podstawę do rozwiązania umowy z dzierżawcą działki, a nie osobą, która rzeczywiście z działki korzysta. Bezspornie swojej działki powód nigdy nie udostępniał osobom trzecim. Przyczyny wypowiedzenia nie mogą być wykładane rozszerzająco (lub przenoszone dowolnie na inne wybrane przez wypowiadającego podmioty), gdyż są normami sankcyjnymi, stanowiącymi podstawę do pozbawienia prawa podmiotowego. Przepisy przyznające podmiotowi prawa cywilnego uprawnienie kształtujące zmierzające do zniesienia oznaczonego stosunku prawnego winny być wykładane w sposób ścisły.
Zważyć należy, iż przeprowadzone przez Sąd oględziny potwierdziły, że granice działki nr (...) nie są wyraźnie oznaczone, a można je ustalić na podstawie ułożenia słupa stojącego na działkach sąsiednich, a także że działka nr (...) jest tylko częściowo ogrodzona od strony drogi, nie ma osobnego wejścia (gdyż prowadzi ono przez działkę nr (...)), ani też nie jest też oznaczona numerem. Jednakże, zdaniem Sądu powyższe uchybienia nie mają charakteru trwałej ingerencji i w każdym czasie mogą być usunięte, a zatem nie sposób uznać je za rażące naruszenie Regulaminu. W trakcie oględzin stwierdzono, że na terenie ROD znajdują się również inne działki, które nie są ogrodzone i nie mają trwale wyznaczonej granicy. Brak jest zatem podstaw do uznania, aby uchybienia te miały na tyle istotny i doniosły charakter, aby uprawniały pozwanego do wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej. Niewątpliwie były to uchybienia obowiązków o niskim ciężarze gatunkowym, możliwe do usunięcia w dowolnym czasie. Podkreślenia wymaga, że powodowie weszli w posiadanie ww. działek w 2012 r., kiedy ogród był urządzany od początku. W ocenie Sądu okoliczność ta ma znaczenia przy ocenie wagi ww. naruszeń, które oceniane łącznie nie mogą w ocenie Sądu uzasadniać wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej.
Strona pozwana nie wykazała także w żaden sposób, aby w myśl Regulaminu do montażu instalacji nawadniającej konieczna była zgoda Zarządu ROD. Powód zaprzeczył, aby obowiązywało takie postanowienie Regulaminu, zaś pozwana celem odparcia tego zarzutu nie przedłożyła Regulaminu. Z treści wypowiedzenia wynika, że powód nie dostosował się do promowanego planu oszczędzania wody w ROD. Przy takim sformułowaniu podstawy wypowiedzenia, a zarazem braku przedstawienia Regulaminu, nie sposób stwierdzić, czy wskazany sposób oszczędzania wody jest jedynie zalecany (na co wskazuje użycie słowa „promowany”), czy też obowiązujący wszystkich działkowców. Godzi się zauważyć, że powód korzystał z systemu zgodnie z jego przeznaczeniem, tj. w celu nawodnienia roślin.
Nadto, w treści wypowiedzenia wskazano, że działka nr (...) nie ma własnego przyłącza energii elektrycznej, a korzysta z prądu z energii elektrycznej na działce nr (...), stąd niedopuszczenie do przeglądu instalacji – wobec braku takiej instalacji – nie mogło stanowić skutecznej podstawy wypowiedzenia.
W tym kontekście istotna jest informacja zawarta w upomnieniach datowanych na 28 grudnia 2020 r. w których wskazano, że niedostarczenie wydruku wyników opomiarowania może skutkować wyłączeniem prądu na działce. Zdaniem Sądu, pozwany powinien był zastosować tę sankcję w celu wymuszeniu na powodach dostarczenia wyników opomiarowania, albowiem jawi się ona jako celowa i proporcjonalna do wagi ewentualnego naruszenia. Nadto, wyłączenie prądu na działce stanowi sankcję wystarczającą dla osiągnięcia celu w postaci dokonania opomiarowania w porównaniu z wypowiedzeniem umowy dzierżawy działkowej, która stanowi sankcję najdalej idącą i przez to nieadekwatną do wagi naruszenia.
Jednocześnie należy wskazać, że działka nr (...) we wszystkich lustracjach uzyskiwała pozytywne oceny, była opisywana jako zadbana, a powód nie podejmował na niej żadnych działań, które mogłyby stanowić jakąkolwiek uciążliwość dla innych działkowców. Ocena ta znalazła pokrycie w zeznaniach świadków.
W konsekwencji, Sąd doszedł do przekonania, że wypowiedzenie umowy dzierżawy działkowej nastąpiło z naruszeniem art. 36 ust. 4 pkt 1 i 3 u.r.o.d., albowiem nie zaistniała żądna okoliczność uzasadniająca zastosowanie wskazanych przepisów.
Zważywszy, iż termin wypowiedzenia upłynął z dniem 31 lipca 2021r. zgodnie z przepisem art. 37 ust. 2 u.r.o.d. należało orzec o przywróceniu prawa do działki na poprzednich warunkach. Z językowego punktu widzenia powód zgłosił żądanie łączne (uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne oraz przywrócenie prawa do działki), jednak mając na względzie treść art. 37 ust. 1 i 2 u.r.o.d. jest to tożsame żądanie, z tym zastrzeżeniem, że Sąd orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia przed upływem terminu wypowiedzenia, zaś o przywróceniu prawa do działki na poprzednich warunkach – po jego upływie. Upływ terminu nie wymaga przy tym zmiany powództwa.
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 37 ust. 2 u.r.o.d orzekł jak w pkt I. (powództwo o zapłatę)
Za bezzasadne należało uznać roszczenie powoda M. C.

(1)o zasądzenie kwoty 980 złotych tytułem zwrotu nakładów związanych z planowanymi zbiorami.

Powód wywodził swoje roszczenie z art. 471 k.c., w myśl którego dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar wykazania roszczenia co do zasady i wysokości spoczywał na powodzie, który jednak mu nie sprostał. Powód nie zaoferował jakichkolwiek dowodów uzasadniających jego żądanie co do wysokości. Zważyć należy, iż zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o ROD w razie wygaśnięcia prawa do działki, działkowcowi przysługuje wynagrodzenie za znajdujące się na działce nasadzenia, urządzenia i obiekty stanowiące jego własność. Wynagrodzenie nie przysługuje za nasadzenia, urządzenia i obiekty wykonane niezgodnie z prawem. W niniejszej sprawie prawo do działki zostało powodowi ostatecznie przywrócone, a zatem nie utracił on trwale możliwości korzystania z nasadzeń. Niezależnie od powyższego, powód nie wykazał wysokości swojego roszczenia, w tym nie wskazał, jakie nakłady konkretnie poniósł, ani jaki był ich koszt.
W konsekwencji, Sąd na podstawie art. 471 k.c. stosowanego a contrario oddalił powództwo M. C.

(1)o zapłatę. (koszty procesu) 115. Uznając, że pozwany przegrał sprawę w zakresie powództwa o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania Sąd na podstawie art. 98 §1 i §1 1 k.p.c. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1000 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Na koszty procesu poniesione przez powoda składała się oplata od pozwu w wysokości 1000 zł, uiszczona od wskazanej przez powoda wartości przedmiotu sporu stanowiącej wartość działki. (ocena powództwa E. P.

(1)) 116. Powództwo E. P.

(1)o przywrócenie prawa do działki nr (...) zasługiwało na uwzględnienie. 117. Przyczyną wypowiedzenia umowy E. P.

(1)było m.in. oddanie działki do bezpłatnego używania zięciowi. Jak wskazuje się w doktrynie art. 36 ust. 3 pkt 3 u.r.o.d. nie wyklucza nieodpłatnego udostępnienia działki członkom rodziny działkowca, a możliwość taka wynika bowiem chociażby z zawartej w art. 2 pkt 2 ustawy o ROD definicji działki, która służyć ma do zaspokajania potrzeb działkowca i jego rodziny. Potwierdza to również treść art. 46 u.r.o.d. zaliczającego do zadań stowarzyszeń ogrodowych m.in. propagowanie wszechstronnego znaczenia ROD dla rodzin działkowców oraz prowadzenie działalności społecznej, wychowawczej, wypoczynkowej, rekreacyjnej i innej na rzecz osób korzystających z działek, ich rodzin oraz społeczności lokalnych. Istotne jest natomiast, by udostępnienie działki osobom najbliższym nie wiązało się z praktycznym pozbawieniem samego działkowca możliwości korzystania z działki ( vide: J. Lipski, Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych. Komentarz, Warszawa 2022); 118. Powód E. P.

(1)kwestionował zasadność wypowiedzenia, wskazując na swoją trudną sytuację osobistą i zdrowotną. Jak wskazywał z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad chorą żoną, a także z uwagi na swój stan zdrowia nie był w stanie osobiście wykonywać prac na działce, które związane były z wysiłkiem fizycznym. Sąd dał wiarę dowodowi z przesłuchania powoda, iż miał on wolę dalszego korzystania z działki. Bezspornie powód nie złożył wniosku o ustanowienie opiekuna działki (a taki obowiązek miał wynikać z Regulaminu), jednak powyższe zaniechanie nie spowodowało w żaden sposób, aby zostały naruszone prawa innych działkowców. Jednocześnie należało mieć na względzie, że powód poprosił o pomoc w opiece nad działką swojego zięcia, nie chcąc doprowadzić do jej zaniedbania, a także do tego, by stan działki nie powodował uciążliwości dla posiadaczy działek sąsiednich. Powód M. C.

(1)wykonywał roboty na działce w ścisłym porozumieniu z powodem E. P.

(1), wykonując posiadanie w jego imieniu. Działka nr (...) w czasie kolejnych lustracji uzyskiwała pozytywne oceny. W ocenie Sądu, nie sposób uznać, aby odwołując się do pomocy najbliższej rodziny powód utracił możliwość korzystania z działki. Podkreślenia wymaga, że M. C.

(1)w żaden sposób nie utrudniał powodowi dostępu do działki. W konsekwencji, Sąd uznał, że wskazana przyczyna wypowiedzenia nie zaistniała.

Zdaniem Sądu zarzuty dotyczące braku trwale zaznaczonej granicy działki nr (...), braku oznaczenia działki trwałym numerem, wybudowania altany ogrodowej usytuowanej w zbyt bliskiej odległości od granicy działki, braku kompostownika, wykonania dołu także nie stanowiły rażących naruszeń postanowień Regulaminu, które mogłyby stanowić podstawę do rozwiązania umowy dzierżawy. Jeśli chodzi o kwestie braku zaznaczonej granicy i oznaczenia działki aktualne pozostają rozważania poczynione w przypadku poprzedniego powoda w pkt 101-
Na podstawie oględzin ustalono, że na działce nr (...) znajduje się kompostownik w budowie w postaci wybetonowanego dołu. Strona pozwana nie wykazała, aby przedmiotowy kompostownik był wykonany nieprawidłowo i w jakikolwiek sposób zagrażał użytkownikom działek sąsiednich, zwłaszcza że jak wskazał pozwany – kompostownik został oznaczony taśmą na żądanie Prezes zarządu pozwanego.. Altana ogrodowa, która znajduje się przy granicy z działką nr (...), jest obiektem tymczasowym i może zostać w każdym czasie usunięta. Zresztą wobec niezłożenia Regulaminu nie sposób stwierdzić, w jakiej odległości od granicy działki taki obiekt powinien zostać posadowiony. Trudno również uznać, aby wykopany dół stanowił zagrożenie dla innych osób, skoro dzierżawca może korzystać ze swojej działki z wyłączeniem innych osób, a w razie naruszenia jego prawa przysługuje mu ochrona zgodnie z art. 222 k.c. w zw. z art. 28 ust. 6 u.r.o.d. (co oznacza zakaz naruszania praw dzierżawcy choćby poprzez nieuprawnione wchodzenie na teren działki). Z treści wypowiedzenia wynika, że to nie dzierżawca E. P.

(1)odmówił udostępnienia działki celem przeprowadzenia przeglądu instalacji eklektycznej. Aktualna pozostaje wskazana w pkt 106 ocena Sądu co do sankcji, która w wystraczającym stopniu sanowałaby to uchybienie, tj. wyłączenie prądu na działce.

Sąd ocenił używanie systemu zraszania w taki sam sposób jak w pkt
Uznając, że waga naruszeń nie była istotna, Sąd doszedł do przekonania, że wypowiedzenie umowy dzierżawy działkowej nastąpiło z naruszeniem art. 36 ust. 3 pkt 1 i 3 u.r.o.d.
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 37 ust. 2 u.r.o.d. orzekł jak w pkt IV. (koszty procesu)
Uznając, że pozwany przegrał sprawę w zakresie powództwa E. P.

(1), zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania Sąd na podstawie art. 98 §1 i §1 1 k.p.c. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Na koszty procesu poniesione przez powoda składała się oplata od pozwu w wysokości 500 zł, uiszczona od wskazanej przez powoda wartości przedmiotu sporu stanowiącej wartość działki. (ocena powództwa E. P.

(2)) 125. W ocenie Sądu powództwo E. P.

(2)podlegało oddaleniu.

W myśl art. 28 ust. 1 u.r.o.d. przez umowę dzierżawy działkowej stowarzyszenie ogrodowe zobowiązuje się oddać działkowcowi działkę na czas nieoznaczony do używania i pobierania z niej pożytków, a działkowiec zobowiązuje się używać działkę zgodnie z jej przeznaczeniem, przestrzegać regulaminu oraz uiszczać opłaty ogrodowe.
Jak bowiem wynika z zeznań samej pozwanej od 2012 roku na działce nr (...) była zaledwie kilka razy i nie wykonywała żadnych czynności na przedmiotowej działce. Powódka już w 2012 r. po wydaniu jej działki zdecydowała, że na działce będą zasadzone drzewa, krzewy i trawa. Wszelkimi pracami porządkowymi, nasadzeniami, a także wszelkimi innymi pracami związanymi z uprawą działki zajmował się powód M. C.

(1). Zważywszy na częstotliwość z jaką korzystała z działki, powódka nie mogła korzystać z działki w celach rekreacyjnych. Faktycznie zatem działka została przekazana do użytkowania innej osobie. Powódka nie wskazała żadnych obiektywnych przeszkód (np. stan zdrowia), które uniemożliwiałyby jej osobiste korzystanie z działki. Powołała się ona jedynie na sytuację rodzinną i zawodową, nie konkretyzując okoliczności stanowiących przeszkodę do uprawiania działki (w przeciwieństwie do powoda E. P.

(3)). Powódka nadto nie widziała w perspektywie możliwości samodzielnego jej uprawiania. Z treści jej zeznań wynikało, że działkę tę posiadał istotnie powód M. C.

(1)we własnym imieniu, gdyż straciła ona zainteresowanie działką. Jak natomiast wskazuje się w doktrynie korzystanie z działek w ROD opiera się na zasadzie osobistego i niekomercyjnego ich używania. Mają one służyć wypoczynkowi i rekreacji realizowanej przez prowadzenie upraw ogrodniczych. (...) tych celów przeczy oddanie działki do używania innej osobie (por. J. Lipski, Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych. Komentarz, Warszawa 2022). Bez wątpienia przedmiotowa działka nie służyła powódce do realizacji ww. celów. Powódka długotrwale naruszała podstawowy obowiązek płynący z art. 28 ust. 1 u.r.o.d. w postaci używania działki.

W konsekwencji, Sąd doszedł do przekonania, że waga i trwałość zaniechania powódki stanowiła przyczynę dostatecznie doniosłą i istotną, która uzasadniała wypowiedzenie umowy dzierżawy działki.
Jak wskazano wyżej, powódka istotnie nie miała urządzonego kompostownika. Uchybienie to samoistnie nie uzasadniałoby wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej.
W dalszej kolejności wskazać należy, że brak oznaczenia działki numerem i wyznaczenia granicy działki nie stanowił rażącego naruszenia uzasadniającego wypowiedzenie dzierżawy działkowej. Aktualne pozostają uwagi Sądu poczynione w odniesieniu do powództw M. C.

(1)i E. P.

(1).

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Sąd nie mógł stwierdzić prawidłowości wykonania instalacji elektrycznej w skrzynce podlicznika na działce nr (...). Sąd nie dysponował odpowiednim materiałem dowodowym pozwalającym na ocenę tej materii. Jednocześnie, z uwagi na możliwość poczynienia ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, Sąd nie stwierdził potrzeby dopuszczania w tym zakresie dowodu z opinii biegłego z urzędu. (koszty procesu)
Uznając, że powódka przegrała sprawę, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania Sąd na podstawie art. 98 §1 i §1 1 k.p.c. obciążył ją kosztami procesu, uznając je za uiszczone w całości.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.