← Polska

I C 157/18

Sygn. akt: I C 157/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 września 2019 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Monika Muszko-Adamczak Protok

§ 1

, 2, 4 i 5 k.c obowiązującym w dacie zawarcia umowy podwykonawczej, w umowie o roboty budowlane, o której mowa w art. 647 k.c., zawartej między inwestorem a wykonawcą (generalnym wykonawcą), strony ustalają zakres robót, które wykonawca będzie wykonywał osobiście lub za pomocą podwykonawców. Do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonywania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy. Umowy, o których mowa powinny być dokonane w formie pisemnej pod rygorem nieważności a zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonywane przez podwykonawcę. Mając na uwadze powyższe oraz materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie a nadto dokonując analizy art.

§ 2k.c.

§ 2-5 k.c. wskazać należy że do powstania odpowiedzialności solidarnej inwestora i (generalnego) wykonawcy wobec podwykonawcy konieczne jest wystąpienie następujących trzech przesłanek: 1) zawarcie przez wykonawcę z podwykonawcą umowy, której przedmiotem jest wykonanie robót budowlanych; 2) wyrażenie przez inwestora (w sposób czynny, w tym wyraźny lub dorozumiany, albo bierny) zgody na dojście do skutku tej umowy; 3) istnienie wymagalnej wierzytelności podwykonawcy wobec wykonawcy o zapłatę wynagrodzenia za wykonane roboty budowlane. W każdym przypadku na podwykonawcy spoczywa ciężar udowodnienia, że objęte odpowiedzialnością solidarną roszczenie o zapłatę na jego rzecz wynagrodzenia powstało i jest wymagalne (art. 6 k.c.). Odnosząc się do pierwszej z przesłanek, należy zauważyć, że wykładnia gramatyczna art.

§ 2

prowadzi do wniosku, iż inwestor odpowiada jedynie wobec podwykonawcy związanego z (generalnym) wykonawcą umową o roboty budowlane, co w przedmiotowej sprawie nie jest przedmiotem sporu. Druga przesłanka powstania zobowiązania solidarnego, czyli zgoda inwestora - pozostaje od chwili wejścia w życie art.

kc, przedmiotem rozbieżnych interpretacji w doktrynie i orzecznictwie. Pierwsza z wątpliwości interpretacyjnych dotyczyła tego, czy zgoda inwestora stanowi zgodę osoby trzeciej w rozumieniu art. 63 § 2, wobec czego wymaga formy pisemnej pod rygorem ad solemnitatem, a w razie jej braku umowę zawartą między (generalnym) wykonawcą a podwykonawcą kwalifikować należy jako nieważną. Po początkowych wahaniach wątpliwości te, przynajmniej na płaszczyźnie judykatury, zostały rozstrzygnięte w uchwale składu 7 sędziów SN z dnia 29 kwietnia 2008 r., III CZP 6/08, OSNC 2008, nr 11, poz. 121 (zob. też glosy P. Drapały, OSP 2009, z. 6, poz. 67, M. Gutowskiego, OSP 2009, z. 9, poz. 90, B. Kosteckiego, Zgoda inwestora na zawarcie umowy pomiędzy wykonawcą a podwykonawcą. Komentarz do uchwały SN z dnia 29 kwietnia 2008 r., III CZP 6/08, R.Pr. 2011, nr 3, s. 19), w której stwierdzono, że do zgody wymaganej przez art.

§ 2i 3 nie stosuje się art.

63 § 2. Zgoda ta może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia ją w sposób dostateczny (art. 60); niezależnie od tego zgodę uważa się za wyrażoną w razie ziszczenia się przesłanek określonych w art.

§ 2zdanie drugie.

W judykaturze wskazuje się, że zgoda inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą może być wyrażona w dwojaki sposób: czynny (aktywny), polegający na wyraźnym lub dorozumianym oświadczeniu woli, lub bierny (pasywny), objawiający się brakiem zgłoszenia przez inwestora na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń w terminie 14 dni od przedstawienia mu umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania określonych robót powierzonych podwykonawcy (art.

§ 2zdanie drugie).

Przesłanka zgody inwestora zawiera element gwarancyjny dotyczący ochrony interesów tego podmiotu przed ryzykiem związanym z odpowiedzialnością solidarną, na co zwrócono uwagę w wyroku SN z dnia 9 kwietnia 2008 r., V CSK 492/07, LEX nr 424317, oraz w wyroku SN z dnia 2 lipca 2009TTATCSK-24/09, LTXmr 527185. Zmiana przepisu art.

kc z 2017 roku wprowadziła wymóg formy pisemnej zgłoszenia oraz sprzeciwu, pod rygorem nieważności, ale przepis ten nie obowiązywał w dacie zawarcia umowy przez strony. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, iż pozwany po otrzymaniu w dniu 18 listopada 2016 roku i 8 grudnia 2016 roku projektów umów podwykonawczych przy wystąpieniu wykonawcy nr (...) oraz nr (...) złożył skutecznie w dniu 2 grudnia 2016 roku oraz 22 grudnia 2016 roku sprzeciwy. Nadto pozwany w dniu 12 grudnia 2016 roku zaprzeczył jakoby nie udzielił odpowiedzi na wstąpienia, a także w odpowiedzi na dwa projekty aneksów do umowy podwykonawczej – aneks nr (...) z dnia 26 stycznia 2017 roku oraz aneks nr (...) a pozwany przesłał Generalnemu Wykonawcy odpowiedź w której wskazał, iż nie wyraża zgody na zawarcie przesłanych aneksów i nie ponosi odpowiedzialności solidarnej za zapłatę wynagrodzenia. Powyższe prowadzi do wniosku, iż pozwany dokonał w przypisanym terminie skutecznego złożenia sprzeciwów i tym samym nie można przypisać mu odpowiedzialności solidarnej. W świetle powyższych ustaleń nie ma znaczenia akceptowanie przez pozwanego pracowników powoda na budowie. Skutecznie złożony sprzeciw nie powoduje bowiem nieważności umowy zawartej pomiędzy powodem a generalnym wykonawcą, a jedynie wyłącza solidarną odpowiedzialność inwestora za zobowiązania generalnego wykonawcy. Jednocześnie strona powodowa nie wykazała, aby w późniejszym okresie pozwany wyraził zgodę na zawarcie umowy z dnia 8 grudnia 2016 roku. Na powodzie bowiem spoczywał ciężar wykazania, że pozwany ostatecznie wyraził zgodę na zawarcie umowy. Co prawda, w swoich zeznaniach świadek W. K. wskazał, że było trzecie pismo inwestora, wyrażające zgodę na powoda jako podwykonawcę, ale strona powodowa nie przedstawiła go, a pozwany temu zaprzeczył. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że pozwany skutecznie złożył sprzeciw, a tym samym zwolnił się od odpowiedzialności solidarnej za zapłatę wynagrodzenia powodowi i powództwo oddalił. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu pomiędzy stronami podjęte zostało w zgodzie z zasadami dotyczącymi obowiązku zwrotu kosztów niezbędnych do celowego prowadzenia procesu oraz odpowiedzialności za wynik procesu, statuowanymi w art. 98 § k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. Ponieważ pozwana wygrała proces w całości, zatem zaistniały przesłanki do obciążenia powodowej Spółki obowiązkiem zwrotu na jej rzecz wszystkich poniesionych kosztów procesu, na którą złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej 5 400 zł, ustalonej w oparciu o § 15 ust. 1 w zw. z §2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Kwota 614,52 (sześćset czternaście 52/100) złotych tytułem kosztów sądowych na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wynikła z nieopłaconych do tej pory zaliczkami kosztów dojazdu świadków. Natomiast Sąd zaliczył na uiszczone już koszty postępowania opłatę w kwocie 2124 zł, która została nadpłacona przy wnoszeniu pozwu. sędzia Monika Muszko – Adamczak

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.