k.p.c., w sprawie, w której wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących niepełnosprawności, które powstały po dniu wniesienia odwołania od tego orzeczenia. W tym przypadku sąd uchyla orzeczenie, przekazuje sprawę do rozpoznania wojewódzkiemu zespołowi do spraw orzekania o niepełnosprawności i umarza postępowanie. Na podstawie art.
a k.p.c. sąd drugiej instancji uchylając wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego może sprawę przekazać do ponownego rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu. Przepisy te stanowią wyjątek od zasady, według której Sąd kontroluje tylko stan rzeczy faktyczny i prawny istniejący w chwili wydania decyzji przez organ rentowy. Przewiduje on możliwość uchylenia przez sąd decyzji WZON i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania. Przesłanką umożliwiającą zastosowanie dyspozycji tego przepisu jest ujawnienie w toku postępowania przed sądem nowych okoliczności wpływających na zakres niepełnosprawności, które powstały po dniu złożenia odwołania od tej decyzji. Ujawnienie się tego rodzaju nowych okoliczności powinno wpływać na sposób rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie wystąpiły nowe okoliczności dotyczące zdrowia odwołującego. Zostały one wskazane już w apelacji, w której podkreślono, że stan zdrowia odwołującego ciągle się zmienia, a następnie ich wystąpienie potwierdził pełnomocnik odwołującego na rozprawie apelacyjnej dnia 20 kwietnia 2023 roku. Pełnomocnik wskazał, że odwołujący przebył zabieg usunięcia nerki. Powyższe zmiany zdrowotne, które zaszły dopiero po wydaniu orzeczenia przez WZON i wyroku sądu I instancji nie były przedmiotem rozpoznania przez WZON, ani nie zostały rozważone przez sąd I instancji. Zgodnie natomiast z przytoczonymi powyżej przepisami w razie wystąpienia nowych okoliczności sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących niepełnosprawności, które powstały po dniu wniesienia odwołania od tego orzeczenia i uchyla orzeczenie, przekazuje sprawę do rozpoznania wojewódzkiemu zespołowi do spraw orzekania o niepełnosprawności i umarza postępowanie. Okoliczności wskazywane przez pełnomocnika ubezpieczonego z pewnością dotyczyły jego niepełnosprawności, gdyż odwołujący jak wykazano przed Sądem I instancji cierpiał przede wszystkim na schyłkową niewydolność nerek, a obecnie przebył zabiegł usunięcia nerki i doszło do innych zmian zdrowotnych u niego. Są to z pewnością nowe okoliczności, które wpłynąć mogą na orzeczenie o niepełnosprawności odwołującego. Powyższe okoliczności nie stanowią podstawy do dopuszczenia dowodów wskazywanych przez pełnomocnika odwołującego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego i aktualnej dokumentacji medycznej odwołującego, gdyż Sąd ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodów w celu ustalenia zmian zdrowotnych i wynikających z nich okoliczności, które miały powstać po wydaniu zaskarżonej decyzji zaliczającej odwołującego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Biegli sądowi, przeprowadzający na zlecenie sądu badanie stanu zdrowia skarżącego, nie zastępują lekarza orzecznika ZUS ani komisji lekarskiej ZUS. Jedynie zgodnie z posiadaną przez nich wiedzą specjalistyczną poddają merytorycznej ocenie trafność wydanego orzeczenia. Nowe okoliczności to zmiany stanu zdrowia odwołującego w szczególności przebyty zabieg usunięcia nerki, które nastąpiły dopiero po wniesieniu odwołania do sądu, których nie oceniał ani lekarz orzecznik, ani komisja lekarska organu rentowego. Z art.
wynikają obowiązki WZON i sądu w razie pojawienia się nowych okoliczności dotyczących stanu zdrowia ubezpieczonego. W tej materii należy uchylić przedmiotową decyzję, a WZON jest zobowiązany do przeprowadzenia ponownej procedury orzeczniczej i wydania nowej decyzji. Ocena "nowych okoliczności" przez organy orzecznicze zakładu ubezpieczeń społecznych może doprowadzić do zmiany pierwotnego stanowiska organu rentowego i zakończenia sporu bez potrzeby jego rozstrzygania przed sądem i ponoszenia kosztów opinii biegłych" (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt III AUa 139/15). W niniejszej sprawie Sąd zważył, że podniesione w apelacji oraz na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2023 r. okoliczności dotyczące pogorszenia się stanu zdrowia odwołującego w szczególności związane z zabiegiem usunięcia nerki świadczą o zaistnieniu po dniu wniesienia odwołania nowych okoliczności, które z całą pewnością mają wpływ na końcową ocenę stopnia jego niepełnosprawności. Okoliczności te zostały ujawnione dopiero po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji. W związku z tym Sąd II instancji doszedł do przekonania, że zgodnie z obowiązującymi przepisami wyrok Sądu I instancji oraz poprzedzająca go decyzja wydana przez WZON podlegały uchyleniu, a sprawę należało przekazać organowi do ponownego rozpoznania. Dlatego też Sąd Okręgowy nie badał pozostałych zarzutów dotyczących zarówno naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i pominął wnioski dowodowe strony odwołującej, uznając je za zmierzające jedynie do przedłużenia postępowania z uwagi na konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2023 roku Sąd pominął wnioski o odroczenie rozprawy i dalsze wnioski dowodowe pełnomocnika odwołującego, gdyż miał na uwadze, że nie wpłyną one na treść orzeczenia, które powinno zapaść zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami wobec wystąpienia nowych okoliczności dotyczących stanu zdrowia odwołującego. W ocenie Sądu II instancji wystąpienie tych nowych okoliczności stanowiło samodzielną przesłankę zgodnie z art. 477 § 14a k.p.c. i art.
do uchylenia wyroku Sądu I instancji. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art.
w związku z art.
a k.p.c. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.