← Polska

III Ko 461/21

Sygn. akt III Ko 461/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku w III Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący Sędzia Szczęsny Szymański Protok

§ 2k.c.

Zwięźle o powodach podstawy prawnej Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy lutowej osobie, wobec której stwierdzono nieważność orzeczenia przysługuje od Skarbu Państwa zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłe z wydania lub wykonania orzeczenia. W razie śmierci tej osoby uprawnienie to przechodzi na małżonka, dzieci i rodziców. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy lutowej te same uprawnienia przysługują również osobom, mieszkającym obecnie bądź w chwili śmierci w Polsce, represjonowanym przez radzieckie organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości lub organy pozasądowe, działające na obecnym terytorium Polski w okresie od dnia 1 lipca 1944 r. do dnia 31 grudnia 1956 r. oraz na terytorium Polski w granicach ustalonych w Traktacie (...), w okresie od dnia 1 stycznia 1944 r. do dnia 31 grudnia 1956 r., za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego lub z powodu takiej działalności. K. D. prowadził działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, ponieważ był żołnierzem (...). Co więcej uczestniczył w walkach przeciwko siłom zbrojnym Niemiec. Brał udział w operacji (...), która miała na celu wyzwolenie spod niemieckiej okupacji W.. Operacja (...) stanowiła część akcji (...), która choć militarnie była skierowana przeciwko okupantowi niemieckiemu, to jednak jej głównym celem politycznym, było zademonstrowanie władzom radzieckim, że na zajmowanych przez nich terenach w granicach ustanowionych w Traktacie (...) działają legalne władze Państwa Polskiego. Celem tych działań było uchronienie Polski przed dominacją ZSRR i zapobieżenie ustanowieniu komunistycznego, totalitarnego ustroju. Działania, w których uczestniczył K. D. miały zatem ten sam cel, co działania żołnierzy podziemia niepodległościowego działającego począwszy od 1944 r. do połowy lat pięćdziesiątych. Wcielenie K. D. do (...) miało charakter represji stosowanej przez radzieckie organy pozasądowe. Takimi organami były wojska (...), których działania były skierowane nie przeciw Niemcom, ale przeciw członkom podziemia niepodległościowego Polski oraz krajów (...) a także przeciwko wspierającej te działania ludności cywilnej. Niewątpliwie K. D. został wcielony do (...) dlatego, że był żołnierzem (...), co stanowiło represję, za jego wcześniejszą działalność. Miało to jednocześnie na celu zapobieżenie tworzeniu się podziemia niepodległościowego na W. oraz wykorzystanie przymusowej pracy osób wcielonych. Nieprzypadkowo jednak do służby w (...) zapasowym pułku piechoty (...) wcielono wyłącznie żołnierzy(...) pojmanych w okolicach W. i to tylko tych, który odmówili wstąpienia do Wojska Polskiej na (...). Służba w tej jednostce była represją za wcześniejsza walkę w szeregach(...) i za postawę wykazaną bezpośrednio po pozbawieniu wolności. Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki 1. Art. 8 ust. 2a ustawy lutowej. Art. 481 §

§ 2k.c.

Zwięźle o powodach podstawy prawnej Jak w pkt. 5.

nne

  1. Zwięźle o powodach podstawy prawnej ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia Odszkodowanie
  2. Kwota główna Odsetki K. D. był poddany represjom w okresie od 17 lipca 1944 r. do 30 grudnia 1946 r. Szkoda jaką poniósł wynika z niemożności wykonywania pracy zarobkowej. Należy jednak zaznaczyć, że gdyby K. D. nie został wcielony do (...) nie zarobkowały przez cały powyższy okres. K. D. był żołnierzem (...) i nie można się spodziewać, że zostałby zdemobilizowany przed końcem wojny. Zatem mógłby podjąć pracę najwcześniej w czerwcu 1945 r. Zatem K. D. został pozbawiony możliwości wykonywania pracy przez okres około 7 miesięcy. K. D. nie posiadał wykształcenia ani kwalifikacji do wykonywania zawodu. Na liście osób repatriowanych w 1946 wpisano, że był uczniem. Zatem nie można się spodziewać, że uzyskiwałby wynagrodzenie wyższe niż minimalne. Należy zaznaczyć, że obecnie minimalne wynagrodzenie za pracę wynikające z Rozporządzenia Rady Ministrów wynosi 3010 zł, przy czym jest to kwota brutto, uwzględniająca między innymi składki na ubezpieczenie społeczne. Wynagrodzenie netto jest niższe. W 1945 r. w warunkach powojennej gospodarki kwota ta byłaby podobna lub niższa. Dlatego Sąd przyjął, że K. D. mógł by w tym czasie uzyskiwać wynagrodzenie, którego ekwiwalent stanowi obecnie kwota 2500 zł. Łącznie utracił wynagrodzenie w wysokości
  3. Mając powyższe na uwadze należało zasądzić na rzecz każdego z wnioskodawców tytułem odszkodowania połowę tej kwoty czyli po 8750 zł. Z chwilą uprawomocnienia się wyroku Skarb Państwa Stanie się dłużnikiem wnioskodawców. Wnioskodawcy żądali, aby orzec na ich rzecz odsetki ustawowe należne im z powodu ewentualnej zwłoki w wykonaniu należnego im świadczenia pieniężnego. Wobec ich żądania Sąd działając na podstawie art. 481 §

§ 2k.c.

zasądził należne im zadośćuczynienie wraz z odsetkami ustawowymi na wypadek opóźnienia w wykonaniu świadczenia. Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki Krzywda wynikająca z represji polegała na - niemożności swobodnego poruszania się, - izolacji od społeczeństwa, - niemożności kontaktu z osobami najbliższymi i uczestniczeniu w życiu rodzinnym, - niemożności wykonywania czynności sprawiających przyjemność, - koniczności poddania się rygorom przymusowej służby wojskowej, - frustracji wywołanej świadomością niesprawiedliwego traktowania i poddania represjom, - trudnych warunków bytowych - przymusowej ciężkiej pracy fizycznej. Niewątpliwie represje stanowiły dużą dolegliwość dla K. D.. Określając wysokość zadośćuczynienia należało jednak porównać warunki w jakich przebywał K. D. z tymi, w których mógłby się znajdować, gdyby nie został wcielony do (...). Również w tym wypadku należy zauważyć, że K. D. był żołnierzem i gdyby nie został wcielony do (...), to nie zostały zdemobilizowany do końca wojny. W dalszym ciągu brałby udział w działaniach wojennych, co z reguły pociągało za sobą przebywanie w trudnych warunkach, rozłąkę z najbliższymi i konieczność poddania się wymogom dyscypliny wojskowej. Dolegliwość represji wynikała zatem głównie z samego pozbawienia wolności, przymusowej służby w (...), świadomości niesprawiedliwego potraktowania i ciężkiej pracy fizycznej. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że właściwą kwotą zadośćuczynienia za jeden miesiąc przymusowej służby w(...) jest krowa zbliżona do kwoty stanowiącej równowartość dwukrotnego średniego miesięcznego wynagrodzenia, czyli kwota 12000zł. mając na uwadze, że represje trwały 17,5 miesiąca łączna kwota zadośćuczynienia powinna wynieść 210000 zł. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie uprawnienie do dochodzenia tej kwoty przysługuje dwóm synom represjonowanego należało zasądzić na rzecz każdego z nich kwotę 105000zł. Z chwilą uprawomocnienia się wyroku Skarb Państwa Stanie się dłużnikiem wnioskodawców. Wnioskodawcy żądali, aby orzec na ich rzecz odsetki ustawowe należne im z powodu ewentualnej zwłoki w wykonaniu należnego im świadczenia pieniężnego. Wobec ich żądania Sąd działając na podstawie art. 481 §

§ 2k.c.

zasądził należne im zadośćuczynienie wraz z odsetkami ustawowymi na wypadek opóźnienia w wykonaniu świadczenia. Inne 3. Kwoty 57590,46 żądane przez każdego z wnioskodawców jako odszkodowanie i kwoty 1 576 605,60 zł żądana przez każdego z wnioskodawców jako zadośćuczynienie są nieadekwatne wysokości doznanej szkody i do rozmiarów cierpień, których doznał K. D.. Powody, dla których Sąd ustalił wysokość poniesionej szkody i uznał za właściwą kwotę kompensującą krzywdę doznaną przez represjonowanego zostały szczegółowo omówione w części 6.

6.2 uzasadnienia. Konsekwencją tego jest oddalenie wniosku w pozostałym zakresie. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności IV O kosztach orzeczono na podstawie art. 13 ustawy z 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, zgodnie z którym koszty postępowania w sprawach objętych tą ustawą ponosi Skarb Państwa. PODPIS

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.