Sygn. akt I ACa 1242/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2022 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Roman Sugier po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2022 r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa A. B.-M. przeciwko (...) Spółki Akcyjnej w K. o zapłatę na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 10 grudnia 2021 r., sygn. akt II Cgg 61/19 1) zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1. o tyle, że zasądzoną od pozwanego na rzecz powódki kwotę podwyższa do kwoty 467 085,52 (czterysta sześćdziesiąt siedem tysięcy osiemdziesiąt pięć i 52/100) złotych a oprócz zasądzonych w tym punkcie ustawowych odsetek za opóźnienie o jakich mowa w tiret pierwszym i drugim zasądza nadto w tiret trzecim odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 4 600 (cztery tysiące sześćset) złotych od dnia 4 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty; 2) oddala apelację powódki w pozostałej części; 3) oddala apelację pozwanej; 4) zasądza od pozwanej na rzecz powódki 8 325 (osiem tysięcy trzysta dwadzieścia pięć) złotych z tytułu kosztów postępowania apelacyjnego. SSA Roman Sugier Sygn. akt I ACa 1242/22 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2021r. Sąd Okręgowy w Katowicach w sprawie sprawy z powództwa A. B.-M. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w K. o naprawienie szkody górniczej zasądził od pozwanego na rzecz powódki 462.485,52 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie: - od kwoty 100.000 złotych od dnia 24 kwietnia 2021 roku; - od kwoty 362.485,52 złotych od dnia 5 sierpnia 2021r. (pkt 1), oddalił powództwo w pozostałej części (pkt 2), nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sadu Okręgowego w Katowicach nieuiszczone koszty sądowe pozostawiając im wyliczenie referendarzowi sądowemu z uwzględnieniem treści art. 100 zd. 1 k.p.c. i wyniku procesu (pkt 3); nie obciążył powódki kosztami sądowymi w części w której przegrała proces (pkt 4), zasądził od pozwanego na rzecz powódki koszty procesu,, z uwzględnieniem jego wyniku na zasadzie art. 100 zd. 1 k.p.c., pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu (pkt 5). W motywach wyroku Sąd Okręgowy podał, że powódka początkowo domagała się zasądzenia od pozwanego na jej rzecz odszkodowania w kwocie 100.000 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu oraz kwoty 25.000 złotych z tytułu pokrycia kosztów niezbędnego zabezpieczenia jej nieruchomości. Powódka podała, że jest właścicielem nieruchomości położonej w C., przy ul. (...), która to nieruchomość, wraz ze znajdującym się tam budynkiem magazynowym i mieszkalno-biurowym, wykorzystywana jest przez nią w celu prowadzenia działalności gospodarczej. W styczniu 2018r. powódka zgłosiła pozwanemu szkodę górniczą jaka wystąpiła w nieruchomości w wyniku oddziaływania eksploatacji górniczej. Nie doszło do zawarcia ugody ani do uzgodnienia kto ma w trybie awaryjnym zabezpieczyć budynek magazynowy. Zdaniem powódki propozycje pozwanego dotyczące sposobu naprawienia szkód w budynku mieszkalno-biurowym, magazynowym, ogrodzenia i nawierzchni nieruchomości były niesatysfakcjonujące, gdyż nie obejmowały naprawienia całości szkód. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2019r. Sąd pierwszej instancji udzielił powódce zabezpieczania roszczenia poprzez nakazanie pozwanemu wypłacenie powódce 20.000 złotych na pokrycie kosztów zabezpieczenia budynku magazynowego. Pozwany uznał powództwo w całości i domagał się zasądzenia od powódki na jego rzecz kosztów procesu. Podał, że do ugodowego zakończenia sporu nie doszło z tego względu, że powódka w postępowaniu przedsądowym zgłosiła o wiele wyższe roszczenie pieniężne a nadto domagała się wglądu do wewnątrzzakładowej dokumentacji pozwanego dotyczącej ustalenia wielkości szkody. Zdaniem pozwanego nie dał on powódce podstaw do wytoczenia powództwa. Pismem z dnia 5 września 2019r. powódka rozszerzyła żądanie pozwu z tytułu kosztów usunięcia szkód górniczych do kwoty 200.000 złotych. Podała, że mimo częściowego uznania żądania pozwu pozwany nie wypłacił jej kwoty 100.000 złotych. Wyrokiem częściowym z dnia 5 września 2019r. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powódki 100.000 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 11 czerwca 2019r. oraz nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności. Ostatecznie powódka pismem z dnia 14 maja 2021r., doręczonym pozwanemu 4 sierpnia 2021r., domagała się zasądzenia od pozwanego na jej rzecz 532.485,52 złotych, ponad kwotę 100.000 złotych, zasądzoną wyrokiem częściowym, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 14 maja 2021r. oraz kwoty 4.600 złotych z tytułu dalszych kosztów zabezpieczenia budynku magazynowego. Powódka podała, że z opinii biegłego wydanej w sprawie wynika, że koszty usunięcia szkód górniczych jakie dotknęły jej nieruchomość to kwota 632.485,52 złote a nadto, że wykonane przez nią zabezpieczenie budynku magazynowego kosztowało łącznie 24.600 złotych. Powódka wnosiła też o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów procesu. Pozwany nie uznał rozszerzonego powództwa. Wyrok został oparty na ustaleniach Sądu pierwszej instancji, które Sąd Apelacyjny uznaje za trafne i traktuje jako swoje własne. Strony znają te ustalenia z motywów wyroku Sadu Okręgowego. Ze względu na to, że Sąd Apelacyjny ich nie zmienia zbędnym jest wiec ich powielanie w motywach niniejszego wyroku (art. 387 § 2 1 pkt 1 k.p.c. ). Niezbędne są tylko pewne uzupełnienia o jakich mowa niżej. Dokonując ustaleń Sąd oparł się na dokumentach przedłożonych przez strony, które nie były kwestionowane, a co do rozmiaru i rodzaju szkód i kosztów związanych z ich naprawieniem na opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa i szkód górniczych B. K.. Opinię tego biegłego Sąd uznał za należycie uzasadnioną a co za tym idzie miarodajną. Sąd nie przyznał takiego waloru opinii opracowanej przez biegłego R. B. uznając, że jej wnioski zostały skutecznie zakwestionowane przez obie strony procesu. Sąd za bezzasadny i niecelowy uznał wniosek pozwanego o przeprowadzenie w sprawie kolejnego dowodu z opinii instytutu naukowego lub opinii kolejnego biegłego na okoliczności rodzaju i wielkości szkód doznanych przez powódkę uznając, ze kwestie te zostały już wystarczająco udowodnione. Mając na względzie poczynione ustalenia Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie powódki jest zasadne, co do naprawienia szkód, w rozmiarze wynikającym z opinii biegłego B. K. tj. co do kwoty 462.485,52 złotych. Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie roszczenie powódki o zwrot kosztów rozbiórki obiektów, które biegły oszacował na 69.834,37 złotych. Roszczenie z tego tytułu w ocenie Sądu jest przedwczesne gdyż powódka nie dokonała jeszcze rozbiórki budynku magazynowego i części drewnianego ogrodzenia, których koszty naprawy były wyższe od ich wartości. Dlatego Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo o do kwot o jakich mowa w punkcie 1 wyroku, a dalej idące roszczenie powódki oddalił. Wyrok został zaskarżony przez obie strony. Pozwany zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w punkcie 1 co do zasądzenia kwoty w wysokości 242.626,93 złotych z odsetkami za opóźnienie liczonymi od tej kwoty oraz w punktach 3,4 i 5 dotyczących kosztów procesu. Skarżący ten zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 233 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c., polegające na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów i oparciu rozstrzygnięcia na opinii biegłego sądowego B. K. w zakresie w jakim biegły ten ustalił, że pozwana odpowiada za uszkodzenia w nawierzchni z kostki betonowej na nieruchomości powódki, pomimo, iż opinia biegłego w tym zakresie była całkowicie nieumotywowana, a biegły zaniechał sprawdzenia z czego składa się podbudowa tej nawierzchni oraz czy jest to właściwa podbudowa, m.in. ze względu na cel w jakim jest ona wykorzystywana, co sprawiło, że opinia ta jest nierzetelna i nieweryfikowalna przez sąd, a w konsekwencji nie powinna stanowić podstawy rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie; 2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i pominięcie wniosku pozwanej o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego sądowego lub opinii instytutu (...) - Instytutu (...), pomimo, iż w sprawie pozostały niewyjaśnione okoliczności dotyczące przyczyn powstania szkód w nawierzchni z kostki betonowej, wymagające wiadomości specjalnych; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 6 k.c. poprzez uznanie, że powódka udowodniła, że pozwana ponosi w całości odpowiedzialność za powstanie szkód w nawierzchni z kostki betonowej, pomimo, iż okoliczność taka wynikała jedynie z opinii biegłego sądowego B. K., która, jako nierzetelna i nieumotywowana, nie powinna stanowić podstawy ustaleń sądu w tym zakresie, a w konsekwencji należało uznać, że powódka nie udowodniła powyższej okoliczności zgodnie z rozkładem ciężaru dowodu. Powołując się na powyższe pozwany wnosił o: - dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii instytutu (...) Oddział w K. na okoliczność ustalenia przyczyn powstania szkód w nawierzchni z kostki betonowej na nieruchomości powódki, ze szczególnym uwzględnieniem analizy warstw konstrukcyjnych pod nawierzchnią, a także celu w jakim wykorzystywana jest nawierzchnia, tj. do ruchu kołowego oraz postoju pojazdów, a w razie przyjęcia, że pozwana odpowiada w jakiejkolwiek części za szkodę w tym zakresie, także na okoliczność wyliczenia wysokości kosztów naprawy nawierzchni, z uwzględnieniem naturalnego zużycia lub stopnia przyczynienia się powódki do szkody; - dopuszczenie na powyższe okoliczności dowodu z opinii innego biegłego sądowego specjalisty z zakresu budownictwa, posiadającego doświadczenie w sprawach o szkody górnicze; - zmianę wyroku w punkcie 1 w zaskarżonym zakresie poprzez oddalenie powództwa co do kwoty 242.626,93 zł; - w przypadku choćby częściowego uwzględnienia wniosku, o którym mowa w pkt 3 powyżej, o zmianę wyroku także w punktach 3, 4 i 5 poprzez odpowiednie stosunkowe rozdzielenie obowiązku zwrotu kosztów postępowania; - zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, a w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych. Powódka w odpowiedzi na apelację pozwanego wnosiła o jej oddalenie i o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. Powódka zaskarżyła wyrok w części oddalającej roszczenie o zapłatę przez pozwaną na jej rzecz kwoty 4.600 złotych. Zarzuciła: 1) naruszenie przepisy prawa materialnego a to: - art. 148 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. prawo geologiczne i górnicze poprzez jego niezastosowanie, 2) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa procesowego a to:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.