Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie – z dnia 28 września 2023 r., sygn. akt I ACa 251/23

Sygn. akt I ACa 251/23 I ACz 62/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2023 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek Protokolant: Edyta Sieja po rozpoznaniu w dniu 28 września 2023 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa Syndyka Masy Upadłości Ł. W. (1) przeciwko W. W. (1) i K. W. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 11 października 2022 r. sygn. akt I C 3175/21 i zażalenia Syndyka na zawarte w punkcie II sentencji tego wyroku rozstrzygnięcie o kosztach procesu oddala apelację; oddala zażalenie; nie obciąża pozwanych kosztami postępowania apelacyjnego należnymi powodowi.

Sygn. I ACa 251/23 I ACz 62/23 UZASADNIENIE W pozwie skierowanym przeciwko małoletnim: K. W. i W. W. (1), syndyk masy upadłości Ł. W. (1), domagał się uznania za bezskuteczną względem masy upadłości , umowy darowizny z dnia 23 grudnia 2016 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. (...) (...), na mocy której pozwani nabyli udziały po ½ części w prawie własności nieruchomości składających się z : a/działki gruntu nr ewid. (...) o obszarze 0,1337 ha, położonej w S., b/ działki gruntu nr ewid. (...) o obszarze 0,0220 ha, położonej w S., dla której Sąd Rejonowy w S.prowadzi księgę wieczystą nr (...), c/ działek gruntu położonych w S. nr ewid. (...) o obszarze 0,1786 ha, nr ewid. (...) o obszarze 0,4302 ha, nr ewid. (...) o obszarze 0,2534 ha, nr ewid. (...) o obszarze 0,7875 ha, nr ewid. (...) o obszarze 0,4428 ha, dla której Sad Rejonowy w S. prowadzi ksiege wieczysta nr (...) d/ lokalowej stanowiącej lokal nr (...), usytuowany na drugiej kondygnacji budynku, położnego w S. przy ul. (...) o powierzchni 148,80 m 2 wraz z pomieszczeniem przynależnym w postaci piwnicy o powierzchni 10,90 m 2, o łącznej powierzchni 159,70 m 2, wraz częściami wspólnymi budynku, lokali oraz w działce gruntu pod budynkiem.

Strona powodowa domagała się także zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu żądania syndyk podnosił , iż darując dzieciom udziały we wskazanych nieruchomościach obecnie upadły Ł. W. (1) działał z pokrzywdzeniem wierzycieli, a czynność prawna będąca podstawą powództwa została dokonana w warunkach realizujących wszystkie przesłanki normatywne skargi pauliańskiej.

Darujący dłużnik w ramach postępowania upadłościowego obciążony jest długiem na łączną kwotę 6 768 275,62 zł. Część tych , wówczas już wymagalnych zobowiązań, obciążała go w czasie dokonania kwestionowanej obecnie czynności prawnej.

Były to zobowiązania podatkowe i z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne , a ponadto dług stwierdzony nakazem zapłaty wydanym przez Sąd Okręgowy w W. w sprawie o sygnaturze (...) na kwotę 207 917 zł .

Z tych zobowiązań dłużnik musiał sobie zdawać sprawę i mieć świadomość tego , iż wyzbycie się bez ekwiwalentu udziałów w tak cennych składnikach majątkowych , których wartość syndyk już w postępowaniu upadłościowym ustalił na łączną sumę 205 000 złotych , co najmniej utrudni ich zaspokojenie.

Odpowiadając na pozew małoletni pozwani w których imieniu działali obydwoje rodzice , którzy udzielili pełnomocnictwa zawodowemu pełnomocnikowi , domagali się oddalenia powództwa.

W swoim stanowisku podnosili , że żądanie jest niezasadne dlategom , iż w chwili zawierania umowy darowizny z synem i córką Ł. W. (1) dysponował innym majątkiem dochody z którego zapewniały zaspokojenie wierzytelności do których odwołuje się syndyk.

Wartości tego majątku przewyższała znacznie nie tylko te zobowiązania ale i wartość dokonanych czynnością z dnia 23 grudnia 2016r darowizn udziałów w prawie własności nieruchomości.

Prowadzone jednoosobowo przedsiębiorstwo dłużnika - Firma Handlowo (...) w S. przynosiła wówczas wysokie dochody.

Twierdzili także , że zawarcie kwestionowanej przez syndyka umowy nie było podyktowane złą wiarą i zamiarem pokrzywdzenia wierzycieli ale wynikało z honorowania wielopokoleniowej tradycji pozostawania tych nieruchomości w rodzinie W.. Podkreślili ,iż lokal mieszkalny przy ul. (...) jest jedynym mieszkaniem dla całej rodziny . Stad roszczenie syndyka powinno być tym bardziej oddalone, także z powodu jego sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.

Wyrokiem z dnia 11 października 2022r Sąd Okręgowy w Kielcach :

Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia:

Ł. W. (1) prowadził od 1998 r. do 7 sierpnia 2019 r. jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo (...) z siedzibą w S., w ramach której zajmował się m.in. transportem, przewozem towarów krajowych i międzynarodowych, usługami budowlanymi sprzętem ciężkim, wynajmem pomieszczeń gospodarczych. Zatrudniał pracowników. Firma dysponowała środkami transportowymi typu ciągnik siodłowy, naczepy, sprzęt budowalny, koparko- ładowarki (w leasingu), pojazdy do odśnieżania.

Na okresie lat 2013-2015 firma (...) zaczęła mieć problemy finansowe. Część z kontrahentów zalegała z zapłatą za wykonane na ich rzecz usługi. Dłużnik nie regulował rat kredytu bankowego udzielonego przez (...) Bank SA w oparciu o umowę z dnia 27 września 2006 r. nr (...), składek ZUS, należności podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku dochodowego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz VAT, zalegał z opłatami na rzecz Urzędu Miasta S. z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 r. i od 2014 r. oraz opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lata 2013 r.i 2014 r.

Jego zaległości w obowiązkowych świadczeniach dotyczyły także należności na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z tytułu dofinansowania wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 września 2017 r. Pomiędzy dłużnikiem a wierzycielami zawierane były ugody, część zaległości płatniczych było rozkładanych były na raty.

W dniu 10 września 2012 r. (...) Bank SA z siedzibą we W. wystawił bankowy tytuł egzekucyjny nr (...), który został zaopatrzony klauzulą wykonalności na postawie postanowienia referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w S. z dnia 18 lutego 2013 r. w sprawie sygn. (...) W stosunku do Ł. W. (1) wydane zostały min. nakazy zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy L. wL.

Z dalszej części ustaleń wynika , iż : w dniu 23 grudnia 2016 r. przed notariuszem B. Ł. z Kancelarii Notarialnej w S. została zawarta umowa darowizny Rep. (...), na podstawie której Ł. W. (1) darował swoim małoletnim dzieciom - córce K. W. i synowi W. W. (1) udziały po ½ części w prawie własności nieruchomości składających się z : a/działki gruntu nr ewid. (...) o obszarze 0,1337 ha, położonej w S. przy ul. (...) , zabudowanej budynkami gospodarczymi (wybudowanymi w latach 40-tych XX wieku), b/ działki gruntu nr (...) o obszarze 0,0220 ha, położonej w S., dla której Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą nr (...), zabudowanej budynkiem mieszkalnym o pow. użytkowej 220 m 2 (wybudowanym w latach 1909-1910), c/ działek gruntu nr ewid. (...) o obszarze 0,1786 ha, nr ewid. (...) o obszarze 0,4302 ha, nr ewid. (...) o obszarze 0,2534 ha, nr ewid. (...) o obszarze 0,7875 ha, nr ewid. (...) o obszarze 0,4428 ha, położonych w S., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...) , nieruchomości lokalowej ,obejmującej lokal nr (...), o powierzchni użytkowej 148,80 m 2, usytuowany na drugiej kondygnacji budynku, położnego w S. przy ul. (...) wraz z pomieszczeniem przynależnym w postaci piwnicy o powierzchni 10,90 m 2, o łącznej powierzchni 159,70 m 2, wraz z częściami wspólnymi budynku, urządzeń nie służących do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz w działce gruntu pod budynkiem.

Dłużnik nabył darowane prawo do tych nieruchomości na podstawie postanowienia o dziale spadku i zniesieniu współwłasności z dnia 23 marca 2011 r. wydanym w sprawie oznaczonej sygnaturą sygn. (...), Sądu Rejonowego w S..

W imieniu małoletnich obdarowanych do opisanego wyżej aktu notarialnego stanęli Ł. W. (1) i M. G. ich - przedstawiciele ustawowi –rodzice- , uzyskując uprzednio zgodę Sądu Rejonowego w S. wyrażoną w postanowieniu z dnia 30 listopada 2016 r. w sprawie sygn.(...), na przyjęcie darowizny przedmiotowych nieruchomości w imieniu reprezentowanych dzieci w udziałach po ½ części na rzecz każdego z nich.

Wartość przedmiotu darowizny została określona w umowie na kwotę 155 000 zł. Urząd Skarbowy w S. wycenił wartość tych udziałów na dzień 16 czerwca 2020 r. na kwotę 205 000 zł brutto.

Jak ustala w dalszym ciągu Sąd I instancji , w dniu 17 października 2017 r. wobec Ł. W. (1) została wszczęta przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. kontrola dotycząca prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług Vat za okres od maja 2012 r. do grudnia 2014 r. Po przeprowadzeniu postępowania wydana została organ podatkowy decyzja określająca nieprawidłowości oraz wysokość należnego zobowiązania podatkowego, w łącznej wysokości 749 965 zł.

Na wniosek wierzycieli Ł. W. (1) wszczęte zostały postępowania egzekucyjne prowadzone przez: J. B. komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W., T. S. komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w N., M. Ś. komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w T., T. L. komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S., J. K. komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S., M. M. komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S..

Organ podatkowy prowadził postępowania egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zaległości podatkowych Ł. W. (1) oraz egzekucję administracyjną na podstawie tytułów wykonawczych wstawionych przez Prezydenta Miasta S., obejmujących wierzytelności z tytułu nieuiszczonego przez dłużnika podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 czerwca 2019 r., a także wierzytelności Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych obejmujące zaległości z tytułu dofinansowania wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy miesięczne w okresie pomiędzy 1 stycznia 2016 r. do 30 września 2017 r.

Dochody uzyskiwane przez Ł. W. (1) w ostatnich latach prowadzenia działalności gospodarczej w ramach firmy (...) były niewielkie i wynosiły : w 2015 r. – 42046,28zł, w 2016 r. – 27703,97 zł, w 2017 r. -35935,64 zł w 2018 r. ojciec obdarowanych odnotował stratę w kwocie 56 133,32 zł ., a w 2019 r. – w wysokości 152 175,02 zł.

Ł. W. (1) zlikwidował działalność gospodarczą z dniem 7 sierpnia 2019 r.

Na dzień 17 czerwca 2020 r. miał zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych : za grudzień 2012 r., od lipca 2018 r. do grudnia 2018 r., za miesiące styczeń, luty , czerwiec, lipiec, sierpień 2019 r., z tytułu podatku dochodowego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2012 r.,

Zaległości wraz z naliczonymi odsetkami na dzień 26 maja 2020 r. obejmowały kwoty 10 908,85 zł, 24 441zł, i 179 774,80 zł.

Nadto obciążały go zaległości publiczno – prawne z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2012 i 2014-2020, oraz w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lata 2013 r. oraz 2014 r.

Na wniosek Skarbu Państwa- Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 18 marca 2020 r. zostało wszczęte przez Sąd Rejonowy w K. postępowanie upadłościowe Ł. W. (1).

Postanowieniem z dnia 27 maja 2020 r. w sprawie sygn. (...) Sąd ogłosił jego upadłość określając, że upadły jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej. Wyznaczył syndyka w osobie P. K., wezwał wierzycieli upadłego do zgłaszania wierzytelności do sędziego komisarza w terminie 30 dni od obwieszczenia o ogłoszeniu upadłości w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz wezwał osoby, którym przysługują prawa oraz prawa i roszczenia osobiste ciążące na nieruchomości należącej do upadłego, jeżeli nie zostały ujawnione przez wpis w księdze wieczystej , do ich zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia obwieszczenia o ogłoszeniu upadłości w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, pod rygorem utraty prawa powoływania się na nie w postępowaniu upadłościowym.

Podczas przebiegu tego postępowania syndyk w dniu 30 kwietnia 2021r złożył listę wierzytelności . Zgodnie z nią , suma wszystkich wierzytelności wynosi 6 010 402,88 zł, w tym kwota 95 070,40 zł wierzytelności podlegających zaspokojeniu w kategorii I, kwota 4 034 731,58 zł wierzytelności podlegających zaspokojeniu w kategorii II, kwota 1 880 601,26 zł wierzytelności podlegających zaspokojeniu w kategorii III.

Na podstawie tego dokumentu wierzycielami Ł. W. (1) są:

Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021 r. wydanym w sprawie (...) lista została zatwierdzona przez sędziego komisarza.

W toku postępowania upadłościowego wierzyciele zgłaszali wobec upadłego dłużnika kolejne wierzytelności. Suma dodatkowo uznanych , na dzień 7 września 2021 r. , wynosiła 757 872,74 zł, w tym kwota 558 898,33 zł wierzytelności podlegających zaspokojeniu w kategorii II, kwota 194 974,41 zł wierzytelności podlegających zaspokojeniu w kategorii III i obejmowała wierzytelności zgłoszone przez:

Skarb Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w kwocie 749 965,00 zł tytułem nieopłaconego podatku od towarów i usług, (...) SA w R. w kwocie 3 907,74 zł tytułem nieopłaconych faktur za energię elektryczną.

Postanowieniem z dnia 12 października 2021 r. , wydanym w sprawie (...) , sędzia komisarz zatwierdził pierwsze uzupełnienie listy wierzytelności.

Sąd I instancji ustalił również , że:

W masie upadłości Ł. W. (1) znajduje się majątek w postaci nieruchomości stanowiącej jego własność , położnej w S. przy ul. (...), składającej się z działek ewidencyjnych nr (...), objętej księgą wieczystą (...) .

Jest ona zabudowana budynkiem biurowym, budynkami gospodarczymi (warsztatowymi do obsługi taboru samochodowego i sprzętu budowlanego), parkingami, placami manewrowymi. Jej wartość , w ramach prowadzonego postepowania egzekucyjnego została oszacowana na kwotę niespełna 1 000 000 zł. Nieruchomość obciążona jest hipotekami przymusowymi na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - w kwotach : 346 937,36 zł, 1 043 306,51 zł, 210 061,83 zł, 65292,12 zł, 110003,55 zł - łącznie 1 586 601,38 zł, oraz na rzecz Skarbu Państwa – w kwocie 131 197,80 zł Kolejnym składnikiem masy jest nieruchomość położona przy ul. (...), stanowiąca działkę ewidencyjną nr (...) , objęta księgą wieczystą nr (...). Także ona jest obciążona hipotekami przymusowymi w kwotach: 85 437,89 zł, 354 692,93 zł, 15 385,80 zł, 8803,54 zł Łącznie obciążenie to wynosi 464 320,16 zł, W dniu 5 września 2022 r. został przesłany przez Naczelnika (...) Skarbowego w K. do Sądu Rejonowego w S. akt oskarżenia przeciwko Ł. W. (1) oskarżonemu o przestępstwo skarbowe z art. 56§ 1 kks w zb. z art. 62§ 2 i art. 61 1 kks w zw. z art. 6§ 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks.

Z dalszej części ustaleń wynika również , iż : pozwani K. W. i W. W. (1) mieszkają wraz z rodzicami w będącym przedmiotem darowizny lokalu mieszkalnym nr (...) usytuowanym na pierwszym piętrze budynku, położnego w S. przy ul. (...). K. W. ma obecnie (...) lat, a W. W. (1) (...) lat.

Ocenę prawną roszczenia syndyka , które uznał za uzasadnione w całości , Sąd Okręgowy oparł na stwierdzeniach i wnioskach , które można podsumować w następujący sposób :

Syndyk masy upadłości Ł. W. (1) jest czynnie legitymowany do wytoczenia powództwa , w ramach którego dochodzi zgłoszonego w pozwie roszczenia. Podstawą tej legitymacji jest art. 132 ust. 1 w zw. z art. 131 ustawy z dnia 28 lutego 2003r Prawo upadłościowe [ jeden. tekst DzU z 2022 poz. 1520 ze zm].

W myśl art. 131 ustawy , w sprawach nieuregulowanych przepisami art. 127-130a do zaskarżenia czynności prawnych upadłego, dokonanych z pokrzywdzeniem wierzycieli, przepisy art. 132-134 oraz przepisy Kodeksu cywilnego o ochronie wierzyciela w przypadku niewypłacalności dłużnika stosuje się odpowiednio.

Powołująca treść art. 527 § 1 k.c. oraz identyfikując przesłanki normatywne skargi pauliańskiej , a także odwołując się do art. 528 kc Sśd I instancji stanął na stanowisku, że syndyk sprostał – w zakresie, który go obciążał , obowiązkowi dowodowemu wykazania warunków spełnienie których decydowało o uznaniu jego roszczenia za usprawiedliwione, b/ na podstawie czynności prawnej z ojcem – dłużnikiem , dokonanej w dniu 23 grudnia 2016r obdarowani uzyskali , pod tytułami darmymi , korzyści majątkowe w postaci udziałów w nieruchomościach gruntowych oraz w nieruchomości lokalowej.

Ł. W. (1) obdarowując córkę i syna - jak dowodzi tego zgromadzony materiał procesowy, działał ze świadomością pokrzywdzenia swoich wierzycieli . Nie później niż od 2014 r. sytuacja finansowa prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa zaczęła się pogarszać z uwagi na zatory płatnicze w płatnościach za wykonane przez dłużnika usługi. Nadto przez poważną awarię koparki oraz załamanie na rynku usług transportowych jak również konieczność dostosowania dzielności do nowych wymogów prawnych, co było kosztowne i nie zawsze znajdowało pokrycie w osiąganych dochodach przedsiębiorstwa, ich skala była coraz mniejsza.

W konsekwencji dłużnik zalegał z płatnościami rat leasingowych, rat kredytu bankowego, podjął starania aby otrzymać kredyt konsolidacyjny.

Już w 2012 r. pojawiły się pierwsze zaległości w uiszczaniu należności publiczno- prawnych (składek ZUS, podatku dochodowego od osób fizycznych i od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi), które rosły wraz z upływem czasu. Dłużnik zalegał z zapłatą należności na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z tytułu dofinansowania wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, począwszy od 1 stycznia 2016 r. Zaprzestał także spłacania kredytów bankowych.

Już w połowie 2016r , jak argumentuje w dalszym ciągu Sąd I instancji , wierzyciele dłużnika zaczęli kierować roszenia wobec niego do Sądu. Wydane były pierwsze nakazy zapłaty stwierdzające te zaległości , które opiewały na coraz wyższe sumy. Łączyły się one z wdrażaniem przeciwko ojcu obdarowanych sądowych i administracyjnych postępowań egzekucyjnych.

W tych okolicznościach faktycznych , dokonując kwestionowanej przez syndyka czynności prawnej, dłużnik musiał mieć świadomość pokrzywdzenia nią wierzycieli , skoro można ją potwierdzić zgodnie z powołanymi przez Sąd Okręgowy orzeczeniami SA w K. , gdy dłużnik wie, że na skutek czynności prawnej określone aktywa wyjdą z jego majątku i że z tego powodu wierzyciele będą mieli trudności z zaspokojeniem swoich pretensji finansowych.

Sąd I instancji podkreślił także ,iż w wyniku darowizny z synem i córka Ł. W. pozbywał się nieodpłatnie jedynych składników majątkowych , które nie były , jak dotąd, obciążone rzeczowo na rzecz wierzycieli do których mogła być skierowana egzekucja, przed którą , w ten sposób , dłużnik chciał te składniki uchronić.

W tym kontekście za nietrafny argument ocenił twierdzenie pozwanych zgodnie z którym zamiarem , który miał być zrealizowany przez tę czynność było zachowanie tych nieruchomości w rodzinie , która od wielu pokoleń była ich właścicielem.

Sąd podniósł również , iż prawnie irrelewantne dla oceny zasadności tej przesłanki skargi pauliańskiej jest to , czy dłużnik działa „ z zamiarem pokrzywdzenia wierzycieli „. Wystarcza że jego czynność prowadzi w swoich następstwach do takiego skutku, c/ nie mają racji pozwani broniąc się w postępowaniu zarzutem , iż kwestionowaną czynnością wierzyciele dłużnika nie zostali pokrzywdzeni albowiem w dacie zawierania darowizny Ł. W. (1) dysponował , innym wystarczającym majątkiem , który gwarantował zaspokojenie ich ówczesnych pretensji finansowych.

Darujący wskazywał przy tym na dwa tego rodzaju składniki majątkowe :

Sąd I nstancji wskazał przede wszystkim , że obydwie już wówczas były obciążone rzeczowo na znaczne kwoty na rzecz wierzycieli dłużnika , a stan taki nie zmienił się do czasu ogłoszenia upadłości. Dodał , iż łączne obciążenie hipoteczne wynosi – na nieruchomości obejmującej działki o nr. ewid. (...) - na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - 1 586 601,38 zł, a na rzecz Skarbu Państwa –131 197,80 zł. W przypadku nieruchomości obejmującej działkę ewidencyjną nr.(...) - jest to kwota 464 320,16 zł.

Ł. W. (1) musiał sobie już w chwili zawarcia umowy zdawać sobie sprawę że w pierwszej kolejności z obu tych elementów jego majątku zaspokojeni będą wierzyciele hipoteczni. Tym samym pozostali –nieuprzywilejowani rzeczowo , faktycznie nie uzyskają z nich zaspokojenia.

Sąd stanowisko to uzupełnił stwierdzeniem , iż jakkolwiek w toku procesu sporna była wartość powyższych nieruchomości pozostających w majątku upadłego ale Ł. W. (1), przyznał przed Sądem, iż nie zakwestionował, wartości tych nieruchomości w w tym w szczególności tej zabudowanej , oszacowanej przez rzeczoznawcę w postępowaniu upadłościowym na sumę blisko 1 miliona złotych.

Podsumowując tę część swojego wywodu, Sąd Okręgowy stanął na stanowisku , iż ustalone w postępowaniu fakty dostatecznie potwierdziły wniosek zgodnie z którym na skutek nieodpłatnej czynności z dnia 23 grudnia 2016r dłużnik , wyzbył się cennych składników majątkowych , doprowadzając do sytuacji w której stał się niewypłacalnym w wyższym stopniu aniżeli przed jej podjęciem, d/ za niezasadny uznał także podnoszony przez powodów zarzut sprzeczności dochodzonego roszczenia z zasadami współżycia społecznego.

Zdaniem Sądu I instancji instytucja skargi pauliańskiej sama w sobie ma służyć realizacji zasad współżycia społecznego, stanowiąc ochronę praw wierzycieli przed działaniami dłużników zmierzających do wyzbycia się posiadanego majątku i udaremnienia ich zaspokojenia. Okoliczności faktyczne towarzyszące dokonanej czynności prawnej nie przekonują, iż u podstaw umowy darowizny dokonanej przez ojca obdarowanych był inny cel aniżeli wyzbycie się wartościowych składników majątkowych.

Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była norma art. 102kpc.

Sąd ocenił ,iż obydwoje pozwani mogą skorzystać z dobrodziejstwa nie obciążania ich na rzecz wygrywającego syndyka kosztami procesu , a za takim stanowiskiem przemawiają względy słuszności skoro żadne z nich nie ma własnych dochodów ani majątku.

We wnioskach apelacji od tego orzeczenia , które zaskarżyli w całości , K. i W. W. (1) domagali się wydania przez Sąd Apelacyjny orzeczenia reformatoryjnego , którym powództwo zostanie oddalone.

Środek odwoławczy został oparty na zarzutach :

Zarzucana wada miała polegać, jak wynika z motywów tego zarzutu , na niepoprawnej ocenie prawnej zgodnie z którą syndyk wykazał wszystkie przesłanki uznania czynności z dnia 23 grudnia 2016r za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości mimo , iż: a/ umowa pomiędzy dłużnikiem a jego dziećmi została zawarta na cztery lata przed ogłoszeniem upadłości Ł. W. (1) , kiedy jego firma dobrze prosperowała i był wypłacalny. Obydwa te elementy faktyczne wykluczają poprawność wniosku Sądu Okręgowego , że darowizna została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli.

Formułując odmienną ocenę nie dostrzegł ani nie ocenił z tego punktu widzenia , że stanowiąca majątek dłużnika zabudowana nieruchomość położona w S. przy ul. (...) została oszacowana na potrzeby ustalenia zdolności kredytowej dłużnika kwotę ponad 6 700 000zł milionów złotych. Tylko ten składnik wówczas wystarczał na to , aby stanowić gwarancje zaspokojenia jego wierzycieli [ [nawet wyjąwszy składniki majątku objęte kwestionowaną przez syndyka czynnością prawną], b/ wartość przedmiotu darowizny [ 155 000zł ] w porównaniu z wartością wskazanej wyżej nieruchomości jedynie potwierdza zasadność wniosku skarżących, c/ składniki majątkowe objęte umową z dnia 23 grudnia 2016r stanowiąc elementy dziedzictwa rodzinnego rodziny W. od pokoleń, nie były nigdy przez ojca obdarowanych wykorzystywane na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej, d/ lokal mieszkalny nr (...) położony przy ul. (...) w S. jest wykorzystywany przez dzieci dłużnika do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych , i nie mają one możliwości zamieszkania w innym miejscu, e/ wierzyciele Ł. W. (1) nigdy nie kierowali do składników majątkowych objętych kwestionowaną przez syndyka umową darowizny swoich żądań i wniosków służących zaspokojeniu ich pretensji finansowych wobec niego , Sad nie uwzględnił w ramach wyrażonej oceny roszczenia zgłoszonego przez syndyka , że : f/ syndyk niewłaściwie zarządza masą upadłości , nie wynajmując części lokali użytkowych zdatnych do tego , znajdujących się na nieruchomości przy ul. (...) w S. , a nadto nie wskazał pomimo wniosku pozwanych jaka była wysokość zadłużenia dłużnika na datę najbardziej zbliżoną do dnia dokonywania kwestionowanej czynności z 23 grudnia 2016r , g/ Sąd I instancji nie dostrzegł ani nie ocenił tego , że dłużnik nie działał z zamiarem [ w celu ] pokrzywdzenia wierzycieli , zawierając umowę darmą ze swoimi dziećmi. Gdyby tak było to w miejsce darowizny dokonałby innych czynności prawnych z osobami trzecimi , tworzących ich łańcuch , każda o fraudacyjnym charakterze,

Odpowiadając na apelację powód domagał się jej oddalenia jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia skarżących kosztami postępowania przed Sądem II instancji.

Syndyk wniósł również zażalenie na rozstrzygniecie o kosztach procesu zawarte w punkcie II sentencji wyroku z dnia 11 października 2022r Opierając środek odwoławczy na zarzucie naruszenia art. 98 §1 i 3 kpc w zw z §2 pkt 7 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych poprzez jego niezastosowanie przez Sąd I instancji , skarżący domagał się zmiany zaskarżonej części orzeczenia poprzez zasądzenie na jego rzecz od pozwanych kwoty 10 800 zł tytułem kosztów procesu. Postulował także przyznanie od przerywających obdarowanych kosztów postępowania zażaleniowego.

W motywach swojego stanowiska syndyk eksponował okoliczność , że w takiej sytuacji faktycznej jaka ma miejsce w rozstrzyganej sprawie , ocenę możliwości pokrycia kosztów procesu należy odnosić do sytuacji finansowej i dochodowej rodziców małoletnich. Ta natomiast nie uzasadnia dostatecznie trafności rozstrzygnięcia objętego zażaleniem albowiem ojcem pozwanych pracuje , co wynikało z treści jego zeznań złożonych w postępowaniu, Na rozprawie apelacyjnej w dniu 28 września 2023r., pełnomocnik apelujących wniósł o oddalenie zażalenia / pot k. 349 v akt /.

Rozpoznając apelację Sąd II instancji rozważył :

Środek odwoławczy pozwanych nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu.

Nie jest uzasadniony żaden z zarzutów na których oparli jego konstrukcję .

Nie mają racji pozwani podnosząc zarzut procesowy przekroczenia granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów i będący jego konsekwencją oraz funkcjonalnie z nim powiązany zarzut nieprawidłowości ustaleń.

Przypomnieć należy , iż zarzut procesowy jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki.

Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść.

Do tego generalium dodać należy , iż podnosząc zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów [ oraz wynikających z tej wadliwej oceny, błędów w zakresie ustaleń doniosłych dla rozstrzygnięcia ] , skuteczne postawienie tych zarzutów wymaga od strony wykazania na czym , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie tej oceny i ustaleń.

W szczególności ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością i jej odmowa przeciwnym , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.

Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji. / por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005, sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/ Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować .

To, w jaki sposób pozwani motywują ich realizację , wyklucza uznanie ich za usprawiedliwione.

W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny ustaleń faktycznych , które przez to miałyby być dotknięte wytykanymi błędami w zakresie tego jakiej treści fakty zostały ustalone a jakie, wbrew treści materiału dowodowego , ustalone nie zostały] , polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego , skarżący ograniczają się do przeciwstawienia jej własnej ich wersji , ich zdaniem poprawnej, w świetle której przesłanki normatywne skargi pauliańskiej nie zostały spełnione , w tym w szczególności ta , która wymaga przypisania dłużnikowi przy podejmowaniu kwestionowanej czynności świadomości działania z pokrzywdzeniem wierzycieli przynajmniej w zakresie ewentualności.

Analiza motywów , którymi apelujący posługują się aby omawiane zarzuty uzasadnić prowadzi do dwóch wniosków z których każdy z osobna jest wystarczającym do tego aby ocenić je jako nieuzasadnione .

Pierwszym jest taki , że - zgodnie z argumentacją apelujących - zarzucane błędy Sądu I instancji polegają na tym , że nie przyjął on wersji oceny i ustaleń , którą pozwani uznają za prawidłową.

Drugi to ocena , że przeważająca część motywacji weryfikowanych zarzutów służy nie tyle podaniu przyczyn dla których stanowisko Sądu niższej instancji co do oceny i ustaleń jest wadliwe ale polemice z oceną prawną ustalonych przez Sąd I instancji okoliczności faktycznych , na podstawie której wyraził on stanowisko prawne zgodnie z którym przesłanki normatywne od których zależało uznanie żądania syndyka za usprawiedliwione , zostały spełnione.

Z tych przyczyn , obydwa zarzuty nie mogą zostać podzielone , a w konsekwencji fakty ustalone przez Sąd Okręgowy , Sąd Odwoławczy przyjmuje za własne.

Już tylko dla zapewnienia kompletności wywodu przypomnieć należy , iż ustaleń tych wynika , że sytuacja finansowa i dochodowa przedsiębiorstwa dłużnika , a w konsekwencji skala dochodów, którymi mógł dysponować zmieniała się na gorsze już od 2014r , a zatem na co najmniej dwa lata przed datą dokonania czynności o charakterze fraudacyjnym.

Jak zeznał świadek M. P. / por. k. 231-232 akt / już wówczas pojawiły się zatory płatnicze, na które nałożyły się : awaria koparki , którą dłużnik wykonywał usługi , trudności z terminową obsługą zaciągniętych uprzednio zobowiązana kredytowych wobec banków , narastała skala niespłacanych zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , jakkolwiek część trudności wynikało stąd , ze kontrahenci Ł. W. (1) nie regulowali na czas zobowiązań wobec niego.

Z ustaleń tych wynika także , że opisane trudności finansowe przełożyły się z biegiem czasu na ograniczenie skali dochodów przedsiębiorstwa darczyńcy , które w 2015 wynosiły jeszcze 42 046, 28 zł w skali roku , co samo w sobie jest kwotą nie wysoką ale już w 2016r / roku dokonania darowizny / była to kwota jeszcze istotnie mniejsza bo 27 703 , 97 zł /. Już tylko dla porównaniu , w roku kolejnym 2017r dłużnik osiągnął jeszcze z tej działalności dochód chociaż jeszcze niższy bo 35 935, 64 zł, w późniejszych okresach rocznych odnotowując jedynie stratę aż do czasu , kiedy w sierpniu 2019r., zdecydował się na zakończenie działalności gospodarczej.

Ustalenia te sa podstawa także do potwierdzenia tego , iż już w latach 2015 i 2016 wierzyciele zaczęli dochodzić od nie spłacającego na czas zobowiązań Ł. W. (1) , swoich wierzytelności na drodze sądowej uzyskując przeciwko niemu nakazy zapłaty nieraz na znaczne kwoty , w tym wyższe aniżeli wartość darowizny , która została określona w umowie z dnia 23 grudnia 2016r.

Ponieważ ojciec apelujących nie spłacał już wówczas także zobowiązań o charakterze publicznoprawnym zarówno Skarb Państwa w zakresie wierzytelności podatkowych jak i Zakład Ubezpieczeń Społecznych swoje pretensje finansowe, stwierdzone wystawianymi tytułami , zabezpieczyli rzeczowo na nieruchomościach dłużnika położonych w S. przy ul. (...) na kwoty - jak wynika z ustaleń , obecnie ponad 1, 7 miliona złotych na nieruchomości stanowiącej dotąd siedzibę firmy dłużnika i ponad 464 000 złotych na nieruchomości położonej pod tym samym adresem , która jest niezabudowana.

Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu dał także podstawę do ustalenia , iż dłużnik w ramach postępowania upadłościowego nie kwestionował szacunku wartości zabudowanej nieruchomości stanowiącej siedzibę jego byłego przedsiębiorstwa dokonanej w 2020r na kwoty blisko 1 000 000zł , chociaż na potrzeby ustalenia jej wartości jako zabezpieczenia zaciąganego kredytu w roku 2013r / 13 maja 2013r / została ona oszacowana na 6 759 000zł / k. 148-181 akt/.

Przechodząc do oceny do oceny podniesionych przez skarżących zarzutów materialnych na wstępie, dla porządku należy wskazać , iż są niepoprawnie skonstruowane.

Motywując je pozwani odwołują się wprost do okoliczności faktycznych , które uznają za odpowiadające rzeczywistemu stanowi rzeczy , a w świetle których Sąd I instancji uwzględniając powództwo syndyka naruszył zarówno art. 527 §1 kc w zw z art. 6 kc , art. 533 kc i art. 5 kc.

Taki zabieg konstrukcyjny decyduje o tym , że stawiane zarzuty są zarzutami dotyczącymi sposobu zastosowania przez Sąd Okręgowy wskazanych norm , które na podstawie powoływanych okoliczności powinny być zastosowane zdaniem apelantów inaczej [ prowadząc do oddalenia powództwa ]. W ten sposób motywowane nie stanowią polemiki z tym w jaki sposób Sąd I instancji rozumie i interpretuje treść tych przepisów , [ na potrzeby których odwoływanie się do faktów ustalonych w rozstrzyganej sprawie jest zupełnie pozbawione doniosłości].

Z tych przyczyn Sąd II instancji uznaje , ze zarzuty materialnej sformułowane w apelacji służą zakwestionowaniu sposobu zastosowania [ lub niezastosowania gdy chodzi o art. 5 kc ] przepisów kodeksowych powołanych przez skarżących.

Zarzuty te nie są uzasadnione.

Na wstępie jednak dla uporządkowania dalszej części motywów , mimo że uzasadnienie apelacji zupełnie tej kwestii nie podejmuje , wskazać należy ,że czynność dłużnika, którą Sąd Okręgowy uznał za fraudacyjną była darowizną [ dokonaną pomiędzy dłużnikiem a najbliższymi członkami jego rodziny]. Skoro tak , to syndyk był wolny od obowiązku wykazywania w postępowaniu okoliczności faktycznych potwierdzających to , iż obdarowani przyjmując jej przedmioty działali w złej wierze , wiedząc lub mogąc się przy dochowaniu należytej staranności dowiedzieć , że dłużnik / ojciec / , działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

Zawarcie przez dłużnika w dniu 23 grudnia 2016r umowy darowizny ma w precesje pauliańskim jeszcze jedną konsekwencję natury prawnej , a mianowicie , rodzi możliwość zastosowania domniemania ustanowionego w art. 529 kc. Pozwala ono na przyjęcie , iż dłużnik dokonując jej działał z pokrzywdzeniem wierzycieli o ile przed nią był , lub w jej wyniku stał się niewypłacalny, w rozumieniu tego pojęcia , którym posługuje się §2 art. 527 kc.

Co więcej, to domniemanie, jakkolwiek wzruszalne , zmienia regułę ciężaru dowodzenia , nakładając ten obowiązek na osobę trzecią / pozwanego / , który o ile chce obalić jego podstawę musi dowieść , ze dłużnik , dokonując tej czynności / pod tytułem darmym w rozumieniu art. 888§1 kc / nie miał świadomości takiego pokrzywdzenia.

Pozwani nie zdołali w postepowaniu dowieść takich faktów i nie zniweczyli domniemania jako takiego.

Te generalne uwagi maja m. in. to następstwo , że kluczową z punktu widzenia oceny pierwszego ze sformułowanych przez apelujących zarzutów materialnych jest odpowiedź na pytanie czy w chwili dokonywania umowy darowizny Ł. W. (1) był niewypłacalny.

Niewypłacalność dłużnika stanowi obiektywnie istniejący stan faktyczny, a można go potwierdzić wówczas, jeśli nie jest w stanie wywiązać się z podjętych zobowiązań pieniężnych, a zatem gdy jego majątek – z pominięciem składników wyłączonych spod egzekucji, nie wystarcza na pokrycie długów.

Odwołując się do ustalonych w postepowaniu faktów uzasadnionym jest przyjęcie, iż jeszcze przed zawarciem umowy darowizny z dziećmi ich ojciec mógł być uważany za niewypłacalnego w takim rozumieniu.

Skala dochodów jego przedsiębiorstwa w latach 2015 i 2016r była stosunkowo niewielka , a kondycja finansowa (...). (...) pogarszała już od co najmniej 2014r.

Narastały niezapłacone należności na rzecz banków z tytułu zaciągniętych wcześniej kredytów . Przyszły darczyńca nie płacił należności publiczo- prawnych i składek na ubezpieczenie społeczne powodując narastanie długów zabezpieczanych na majątku przedsiębiorstwa . Zaczęły w okresie 2015 , 2016r pojawiać się tytuły egzekucyjne stwierdzające wierzytelności podmiotów trzecich , prywatnych i publicznych wobec ojca obdarowanych a ich liczba narastała, łącząc się także z wpisami obciążeń rzeczowych na najbardziej wartościowym składniku majątku Ł. W. (1) , zbudowanej nieruchomości przy. ul. (...) w S. , gdzie jego przedsiębiorstwo miało siedzibę .

W tych okolicznościach opisujących ówczesną kondycję finansową , majątkową i dochodową , decyduje się on za zawarcie z dziećmi umowy darowizny, ma podstawie której wyzbywa się , bez jakiegokolwiek ekwiwalentu tych składników majątku , które nie są [ co niesporne pomiędzy stronami ] naówczas jeszcze obciążone rzeczowo na rzecz wierzycieli.

W świetle takich faktów uzasadnionym jest wniosek , iż czynność ta tym bardziej pogłębiła istniejący już stan niewypłacalności dłużnika.

Wniosek taki jest usprawiedliwiony tym bardziej , gdy za utrwalonym orzecznictwem SN przyjąć , iż o takiej sytuacji można mówić nawet wówczas , gdy wierzyciel może mimo wszystko uzyskać zaspokojenie, lecz z dodatkowym znacznym nakładem kosztów, czasu i ryzyka dlatego , iż [ wywołany czynnością fraudacyjną dłużnika] stan jego majątku- podstawy realizacji wierzytelności jest taki , iż powoduje niemożność, utrudnienie lub odwleczenie jej zaspokojenia.

W tym kontekście trzeba jeszcze doda , że pozwani nie zdołali wykazać w postępowaniu , że o takiej niewypłacalności ojca nie można mówić dlatego , że pozostały majątek - wyjąwszy składniki objęte umową z 23 grudnia 2016r , wystarczał na zaspokojenie wierzycieli.

Nieco oznaczeń kwestię tę ujmując bronili się zarzutem braku związku przyczynowego pomiędzy kwestionowana czynnością a stanem niewypłacalności Ł. W. (1) w rozumieniu tego pojęcia przyjmowanym na potrzeby instytucji skargi pauliańskiej.

Ponownie odwołując się do poczynionych w sprawie ustaleń wskazać należy , iż pozwani nie zgłaszali wniosków dowodowych mających dowodzić , że te pozostałe składniki majątkowe a w szczególności zabudowana nieruchomość przy ul. (...) w S. gwarantowała takie zaspokojenie tak przed jak i po dokonaniu czynności. To że uzasadniony jest wniosek przeciwny dowodzi dostatecznie okoliczność , iż wobec darującego dłużnika w dniu 27 maja 2020r w sprawie (...) Sąd Rejonowy w K. ogłosił upadłość , a dłużnik wcześniej , w sierpniu 2019r zlikwidowal prowadzona działalność gospodarczą.

Nie można także nie dostrzegać , że w chwili dokonywania czynności jego przedsiębiorstwo funkcjonowało a realnym - rzeczywiście dostępnym dla wierzycieli sposobem zaspokojenia wymagalnych wierzytelności były przede wszystkim dochody z tej działalności.

Odwoływanie się do wartości nieruchomości będącej siedzibą i centrum firmy dłużnika jako gwarancji zaspokojenia wierzycieli jest z rozważanego punktu widzenia pozbawione realizmu , skoro spieniężenie jej na potrzeby innych wierzycieli niż ci zabezpieczeni hipotecznie na niej , było wówczas wykluczone bo wiązać by się musiało z zaprzestaniem działalności przedsiębiorstwa Ł. W. .

Nie można również nie uwzględniać , że dłużnik po wszczęciu postępowania upadłościowego nie negował wyceny tej nieruchomości na poziomie około 1 miliona złotych , a według niekwestionowanego w apelacji ustalenia faktycznego, aktualny stan zadłużenia upadłego/ według zatwierdzonych w tym postępowaniu list wierzytelności / to suma ponad 6 milionów złotych.

Nota bene , już w dacie dokonywania czynności fraudacyjnej także i ta realnośc była zabezpieczona rzeczowo na rzecz Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W tych warunkach , przy braku wniosków dowodowych po stronie pozwanych służących dowodzeniu , że mimo to majątek dłużnika wystarczał na uspokojenie pretensji finansowych jego wierzycieli, uzasadnionym jest przyjęcie , że zarówno przed jak i po zawarciu umowy darowizny Ł. W. (1) był niewpłacany, a skutkiem fraudacyjnej czynności prawnej było jedynie pogłębienie tego stanu z którym czynność z 23 grudnia 2016r pozostaje w związku przyczynowym i to adekwatnym charakterze.

Dodać jeszcze należy , że pozbawionym znaczenia dla oceny tego zarzutu pozostają podnoszone przez skarżących okoliczności dotyczące tego ,iż syndyk niegospodarnie zarządza masą upadłości oraz , że decyzja Ł. W. o darowaniu dzieciom składników majątkowych było motywowane honorowaniem wielopokoleniowej tradycji rodzinnej.

W odniesieniu do pierwszego z zarzutów upadły dysponuje innymi przewidzianymi prawem upadłościowym środkami reakcji na ten twierdzony sposób działania syndyka. Drugi , odnosząc się potencjalnie do sfery motywacyjnej dłużnika nie może w żaden sposób wpłynąć na ocenę roszczenia syndyka, zważywszy na to, co jest przedmiotem oceny Sądu w procesie pauliańskim.

Odeprzeć należy kolejny zarzut materialny, w ramach którego pozwani kwestionują sposób zastosowania przez Sąd I instancji art. 533 kc.

Sformułowanie tego zarzutu , przez prymat wyrażonego przez Sąd Okręgowy w motywach orzeczenia objętego kontrolą instancyjną stanowiska prawnego ale także zarzutów jakimi dzieci dłużnika broniły się w postępowaniu , nie jest do końca zrozumiałe. Wskazana w nim norma jest źródłem uprawnienia dla pozwanej osoby trzeciej do skorzystania z upoważnienia przemiennego / tzw. facultas alternativa / aby zwolnić się od obowiązku zadośćuczynienia roszczeniu pauliańskiemu wierzyciela wierzycieli zaspokajanych się z masy upadłości .

Norma ta mogłaby zostać naruszona wówczas , gdyby pomimo istnienia ku temu podstaw faktycznych wspierających zarzut pozwanych wywodzony z tego przepisu Sąd normy tej nie zastosował.

Tak jednak w rozpoznawanej sprawie nie było, a pozwani nawet nie odwoływali się w toku sporu do takiego uprawnienia po swojej stronie , kwestionując podstawy /zasadę/ swojej odpowiedzialności.

W szczególności nie zaofiarowali ich zaspokojenia wierzytelności zgłoszonych do masy upadłości z własnych zasobów majątkowych / w tym tych , które były przedmiotem darowizny / .

O ile natomiast inaczej rozumieć intencje powołania tego zarzutu , a mianowicie , że za jego pośrednictwem pozwani chcieli wskazać na nie wzięty pod rozwagę przez Sąd meriti brak związku przyczynowego pomiędzy czynnością prawną pomiędzy ojcem i dziećmi a stanem niewypłacalności Ł. W. to , jak już była o tym mowa, związek taki należy potwierdzić, a stan niewypłacalności dłużnika na skutek tej czynności prawnej jedynie się pogłębił.

Chybiony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 5 kc poprzez brak oceny i wnioskowania , iż roszczenie syndyka dochodzącego roszczenia pauliańskiego od obdarowanych małoletnich jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

W motywach zarzutu brak jest rzeczowych argumentów potwierdzających dostatecznie to ,że dochodząc tego roszczenia powód nadużył swojego prawa podmiotowego , postępując niezgodnie z tymi zasadami.

To , że jego adresatami po stronie biernej są osoby małoletnie samo w sobie nie jest wystarczające aby w powołaniu się na te zasady powództwo takie oddalić .

W powołaniu się na eksponowane w treści motywów zarzutu następstwa uwzględnienia skargi pauliańskiej w sferze majątkowej dzieci dłużnika wskazać należy , iż to przede wszystkim dłużnik doprowadził do sytuacji , ze lokal mieszkalny nr (...) przy ul. (...) w S. może stanowić element majątkowy z którego nastąpi zaspokojenie wierzycieli upadłego. Wskazując , że nawet w takiej sytuacji małoletni nie są pozbawieni środków prawnych służących ochronie ich interesów w zakresie zapewnienia im zaspokojenia ich potrzeb mieszkaniowych dodać , iż takie następstwa na które powołuje sią autor zarzutu, mogłyby potencjalnie być podstawą aby z uwagi właśnie na nie, wyłączył możliwość zastosowania skargi wobec małoletnich jako potencjalnie pozwanych.

Skoro tak się na stało , tym bardziej przy braku jakiejkolwiek argumentacji skarżących idącej w tym kierunku, wykluczona jest ocena , iż że samo skorzystanie z przysługującego w systemie prawnym uprawnienia , stanowi nadużycie prawa podmiotowego , jak oceniają to apelujący.

Z podanych powodów , w uznaniu apelacji za nieuzasadnioną , Sąd II instancji orzekł o jej oddaleniu , na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 527 §1 i 2 oraz 528 i 529 kc.

Rozpoznając zażalenie syndyka Sąd Apelacyjny ocenił je jako niezasadne.

Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika , że małoletni K. i W. W. (1) liczą odpowiednio (...) i (...) lat. Poza sporem jest , iż nie mają własnego majątku ani nie osiągają dochodów. Zatem o tym czy są w stanie sprostać obowiązkom finansowym związanym ze zwrotem wygrywającemu syndykowi należnych kosztów procesu , decyduje status finansowy i majątkowy ich rodziców M. G. i Ł. W. (1) / nota bene do ich kondycji finansowej nawiązuje wprost autor zażalenia, opierając na niej jedyny argument środka odwoławczego/.

Sytuacja rodziców pozwanych z rozważanego punktu widzenia jest zła, a wynika ona z ustaleń Sądu Apelacyjnego dokonanych na potrzeby rozpoznawania wniosku pozwanych o zwolnienie od opłaty od apelacji. / por k. 287-306 oraz k. 314-317 akt/ W rodzinie pracuje w sposób stały tylko dłużnik , zarabiając miesięcznie kwotę niewiele przekraczającą 2 600 złotych miesięcznie. Matka pozwanych obecnie jest osobą bezrobotną.

Skoro tak , to przy wynikającej także ze złożonych dokumentów , konieczności leczenia schorzeń kolan K. W. , obciążanie pozwanych tymi kosztami nie dałoby się pogodzić z zasadami słuszności i sprawiedliwości , którym w tym wyjątkowym przypadku musi ustalić pierwszeństwa reguła odpowiedzialności za wynik sprawy.

Dlatego też wyrażające inne stanowisko zażalenie syndyka , jako niezasadne , zostało oddalone na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 396 §3 kpc oraz art. 102 kpc.

Te same przyczyny o których była mowa wyżej zdecydowały o tym , iż przerywający także etap apelacyjny sporu stron pozwani , nie zostali obciążeni kosztami postępowania apelacyjnego , należnymi stronie przeciwnej.

Brak jest bowiem dostatecznych podstaw aby uznać , iż sytuacja finansowa i dochodowa dzieci oraz ich rodziców uległa zmianie , szczególnie , że powód nie podniósł w postępowaniu przed Sadem II instancji nawet żadnych twierdzeń wskazujących na taką zmianę.

Dlatego na podstawie art. 102 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc, Sąd Apelacyjny nie obciążył K. i W. W. (1) obowiązkiem ich zwrotu na rzecz przeciwnika procesowego.