Sygn. akt I ACa 385/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 grudnia 2023 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Sławomir Jamróg Protokolant: Marta

3§ 1 pkt 2 psł. 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. i art. 229 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z zeznań świadków zawnioskowanych przez pozwanego jako dowodu nieistotnego dla rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, gdy był to dowód zgłoszony celem wykazania wykonania przez pozwanego przedmiotu umowy nr (...), - art.

§1pkt 5 k.p.c.

w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z zeznań Świadków zawnioskowanych przez pozwanego jako dowodu zmierzającego jedynie do przedłużenia postępowania, czyli dowodu nieistotnego w sytuacji. gdy był to dowód zgłoszony celem wykazania wykonania przez pozwanego przedmiotu umowy nr (...), - art. 205 3§2 k.p.c. w zw. z at.

k.p.c. poprzez brak przeprowadzenia dowodu z informacji kto recenzował przedmiotowy projekt badawczy w sytuacji gdy był to dowód zgłoszony w terminie i jednoczesny brak wydania postanowienia o pominięciu dowodu, a skutkiem tego błąd w ustaleniach faktycznych co do faktu, że pozwany nie wykonał projektu w sposób należyty, - art. 227 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. i 245 k.p.c. przez bezzasadne przyjęcie na podstawie oceny zanimizowanego recenzenta, że powód nie wykonał należycie umowy nr (...) podczas, gdy powód podczas przesłuchania jasno wskazał, że wykonał w/w umowę i dowód z przesłuchania powoda został uznany za wiarygodny, 2. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a konkretnie naruszenie art.

§ 1pkt 2 i 5 w zw.

z art. 227 k.p.c. albowiem oddalone wnioski dowodowe nie zmierzały do przedłużenia postępowania --zostały zgłoszone już w odpowiedzi na pozew a miały zostać przeprowadzone na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia,

1. naruszenie przepisów prawa procesowego polegające na niezapewnieniu pozwanemu prawa do obrony przed sądem na postawione przez powoda zarzuty, nie stworzenie powodowi w trakcie rozprawy możliwości pełnego przedstawienia faktów,
2. naruszenie przepisów prawa procesowego polegającego na jednostronnym, nie uwzględniającym interesów pozwanego rozpatrzeniu przez Sąd okoliczności sprawy i posługiwanie się przedstawionymi w uzasadnieniu wyroku, nie zweryfikowanymi w trakcie procesu przesłankami, które prowadzą do wydania wyroku niekorzystnego dla pozwanego,
3. naruszenie prawa materialnego a to art. 471 k.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że powód wykazał, że pozwany nienależycie wykonał umowę nr (...) podczas, gdy do czasu wezwania pozwanego do zapłaty, sam powód uważał, iż pozwany wykonał w/w umowę; co więcej w toku postępowania pozwany wykazał, że rzeczoną umowę wykonał, albowiem spełnił wymóg publikacji wyników badań zrealizowanych w ramach projektu w wydawnictwie o zasięgu międzynarodowym, którego wybór pozostawiony został w gestii pozwanego,
4. naruszenie art. 320 k.p.c. poprzez jego niezasadne niezastosowanie i nie rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty podczas, gdy prawidłowa analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek przemawiający za takim rozstrzygnięciem,
5. naruszenie art. 102 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i obciążenie pozwanego kosztami procesu pomimo, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, uzasadniający odstąpienie od obciążenia pozwanego tymi kosztami. . Pozwany wniósł o zmianę wyroku i oddalenie powództwa przy zasądzeniu od pozwanego na rzecz powoda kosztów postepowania za obie instancje, ewentualnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę wyroku i rozłożenie zasądzonej należności na 10 lat a ponadto zmianę orzeczenia poprzez nieobciążanie pozwanego kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. Strona powodowa wniosła o oddalenie apelacji i o zasądzenie kosztów postepowania wskazując, że działania pozwanego w ramach realizacji projektu , w tym organizacja sesji naukowej w L. jak i przedłożenie monografii w (...)nie były kwestionowane przez stronę powodową a ponadto powołani przez powoda świadkowie nie uczestniczyli w ocenie merytorycznej projektu , stąd zeznania świadków powołanych przez powoda nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia. Weryfikacja kto recenzował projekt nie mogła wpłynąć na rozstrzygnięcie albowiem ocena projektu to czynność wieloetapowa a ocena recenzenta stanowi tylko jeden z etapów. (...)dokonał oceny także z uwzględnieniem złożenia monografii i to w jego kompetencjach leżała ocena projektu. Rozpoznając apelację Sąd Apelacyjny uznał za własne ustalenia Sądu Okręgowego i zważył co następuje: Apelujący kwestionując ustalenia Sądu Okręgowego pomija, że to sam K. P. jako kierownik projektu skierował do (...)Centrum (...)wniosek o sfinansowanie projektu badawczego. (...)Centrum (...)przekazuje środki finansowe na realizację grantu badawczego jako agenda wykonawcza i jest obowiązane nadzorować prawidłowość wydatkowania tych środków w związku z projektem, na który środki te zostały przeznaczone. Beneficjent grantu nie wykonuje żadnego świadczenia na rzecz (...), które udostępnia publiczne środki finansowe, które beneficjent jest zobowiązany przeznaczyć na określone cele związane wyłącznie z projektem badawczym będącym przedmiotem decyzji Dyrektora (...)o dofinansowaniu. (...)czuwa nad prawidłowością realizacji projektu i wydatkowania udostępnionych środków. Tym bardziej strona powodowa nie jest żadnym beneficjentem świadczenia pozwanego a jej sytuacja w stosunku obligacyjnym z (...)zależna jest od własnej sprawności organizacyjnej i od sposobu realizacji celów naukowych przez pozwanego. Do sprawności organizacyjnej strony powodowej nie podnoszono zastrzeżeń. Zwierając umowę wspólnie z stroną powodową pozwany poddał się zasadom rozliczenia projektu w tym także sposobom oceny merytorycznej dokonywanej przez Koordynatora Dyscyplin, Zespołu Ekspertów oraz Rady Narodowej Centrum (...) (§12 umowy). Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje pominiecie przez Sąd Okręgowy wniosku o zwrócenie się do (...)Centrum (...)o wskazanie kto recenzował projekt badawczy. Skarżący nie wskazał bowiem jak wiedza o tej osobie miałaby przełożyć się na wynik rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z umową (§12 ust. 3) i art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o (...)Centrum (...)(Dz.U.2010.96.617 ze zm., dalej ustawa o (...)Centrum (...)) oceny merytorycznej dokonuje Koordynator Dyscyplin, Zespół Ekspertów oraz Rada Narodowa Centrum (...)a nie pojedynczy recenzent. Koordynator to pracownik Centrum odpowiadający za organizację prac Zespołów Ekspertów i przeprowadzanie konkursów na realizację projektów badawczych (art. 2 punkt 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o (...)Centrum (...). Zespoły Ekspertów powołuje Dyrektor na wniosek Rady (§ 5 Statutu (...) Centrum (...)Dz.U.2010.171.1154). W skład Rady zaś wchodziło dwudziestu czterech członków powoływanych przez Ministra spośród kandydatów wskazanych przez Zespół Identyfikujący (art. 15 o (...)Centrum (...)). Ocena prawidłowości powołania tych osób pozostaje poza kognicją sądów powszechnych. Pozwany zawierając umowę poddał się kontroli zespołu ekspertów jak też zasadom kontroli wynikającym z załącznika numer 1 do Zarządzenia Dyrektora (...)Centrum (...). Pozwany zgodził się więc, że to Organ (...) Centrum (...)ocenia ostatecznie uznanie umowy za wykonaną czy też niewykonaną (§12 ust. 11 umowy k.31). Zgodził się też, że nawet wykonanie określonych w projektach , które zostaną negatywnie ocenionej nie stanowi okoliczności uzasadniającej uznanie umowy za wykonaną. Nieistotny więc dla rozstrzygnięcia był powoływany na etapie apelacji dowód z wyciągu z wydruku monografii (...), której wartość merytoryczna wymaga wiadomości specjalnych, nie mówiąc już o złożeniu tej monografii poza harmonogramem umownym. Skoro zaś doszło do negatywnej oceny projektu w sposób określony w umowie, to zgodnie z umową istniała podstawa do zwrotu nieprawidłowo środków wykorzystanych (§12 ust.12). Sesja zorganizowana w 2007r. nie mogła być wynikiem realizacji umowy zawartej później tj w 2014r. Sesja w B. w dniach 24 – 27 września 2014r., wygłoszenie referatu na zebraniu naukowym w dniu 4 lutego 2015 r. oraz konferencję naukową w L. w W. we wrześniu 2016r. była objęta oceną w procedurze oceny realizacji projektu. Świadkowie powołani w punkcie IV wniosków zawartych w odpowiedzi na pozew mogli jedynie na podstawie własnych spostrzeżeń potwierdzić ewentualny inny, nieuwzględniany w procedurze fakt, zdarzenie, które mogły mieć znaczenie dla oceny realizacji projektu. Takiego zdarzenia nie powołano natomiast już własne oceny świadków czy projekt został prawidłowo zrealizowany, są bez znaczenia albowiem ocena merytoryczna projektu wymaga wiadomości specjalnych. Zarzut więc naruszenia art.

§1pkt 2 i 5 k.p.c. nie mógł zostać uwzględniony. Wynik procedury przed Dyrektorem (...)

Centrum (...)wskazuje, że to kwestia braku efektów w postaci publikacji była decydująca dla negatywnej oceny projektu. W tamtym postępowaniu pozwany powinien przedstawić publikacje. W toku procesu nie obalono prawidłowości ocen ekspertów oceniających wniosek strony skarżącej złożony do konkursu organizowanego przez (...)Centrum (...). Pozwany miał świadomość, że przy ocenie raportu końcowego uwzględniana będzie zarówno ranga naukowa wyników w trakcie realizacji projektu ale także i sposób upowszechnienia wyników badań. Pozwany nie wykazał, że ocena sposobu upowszechnienia wyników dokonana przez (...)(k172) była niezgodna ze stanem faktycznym. Nie wykazał też , że ocena projektu była nierzetelna lub stronnicza. Nie wykazał ponadto, że brak możliwości upublicznienia wyniku realizacji projektu w sposób oczekiwany przez (...)jest wynikiem okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności. Skoro przygotowaniem publikacji zajmował się autor projektu, który decydował co będzie publikowane, w jakim zakresie oraz decydował o miejscu i formie publikacji, natomiast jednostka naukowa nie wpływała na miejsce i czas publikacji, to można wyprowadzić domniemanie faktyczne, że to pozwany jest odpowiedzialny za niewykonanie umowy łączący obie strony procesu z (...). Strona powodowa bez zgody Centrum nie mogła zmieniać warunków realizacji projektu. Jeżeli więc strona powodowa zwróciła (...)przekazane środki w oparciu o §12 ust. 12- które wcześniej przekazano jej a następnie poprzez Jednostkę przekazano pozwanemu- to strona powodowa poniosła szkodę, za którą odpowiedzialny jest na podstawie art. 471 k.c. pozwany. Zamierzony cel transferu środków przekazywanych przez (...)nie został osiągnięty i strona powodowa miała obowiązek zwrotu (...)Centym (...)tych środków. Gdyby pozwany wykonał prawidłowo projekt, to strona powodowa nie musiałaby tych środków zwracać. Istnieje więc związek pomiędzy stanem majątkowym strony powodowej a nieprawidłowych działaniem pozwanego. Przepis art. 471k.c. oraz art. 6 k.c. nie zostały więc naruszone. Słusznie też Sąd Okręgowy wskazywał, że strona powodowa zrealizowała obowiązek minimalizowania szkody, szczególnie, że wystąpiła do (...)z wnioskiem o umorzenie należności (k.18). Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 320 k.p.c. Nie zostały wykazane szczególne okoliczności wskazujące, że pozwany w rozsądnym terminie mógłby zwrócić stronie powodowej całość dochodzonej należności. W sytuacji, gdy na skutek zwrotu środków do (...)na stronę powodową zostały przerzucone konsekwencje niezrealizowania projektu to ewentualne rozłożenie na raty pogłębi szkodę strony powodowej. Pozwany nie dokonał zaś od wymagalności długu choćby częściowej spłaty. Nie wykazał realnych szans na ratalną spłatę. Przepis art. 320 k.p.c. wymaga także uwzględnienie interesu wierzyciela. Ten zaś będzie naruszony w wypadku zbyt niskich rat. Dodatkowo należy uwzględnić, że strona powodowa ponosi konsekwencje nieprawidłowości realizacji projektu od dnia 11 grudnia 2018r. Nie ma także podstaw do zmiany rozstrzygnięcia o kosztach. Ocena, czy w danej sprawie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c., należy do swobodnego uznania Sądu. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie można przyjąć, iż odstąpienie przez Sąd Okręgowy od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy nastąpiło z rażącym naruszeniem reguł przewidzianych w art. 102 k.p.c. Sama trudna sytuacja majątkowa pozwanego nie jest wystarczająca do odstąpienia od obciążenia pozwanego kosztami procesu. Pozwany zaś znając motywy oceny projektu przez (...)nie mógł mieć uzasadnionego przekonania o zasadności swego stanowiska procesowego. Wszak był on również stroną umowy z dnia 18 marca 2014r. Wobec powyższego apelację jako niezasadną oddalono na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 367 1§1k.p.c. w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2023.1860). O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98§1, §1 1 i §3 k.p.c. w zw. z art. 391§1 k.p.c. , przy zastosowaniu §2 pkt 7 i §10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 t.j.).