Sygn. akt I ACa 942/22, I ACz 194/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej w składzie: Przewodnicząc

§ 1

k.c., postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. § 2 powołanego przepisu wskazuje, że jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. § 3 definiuje nieuzgodnione indywidualnie postanowienia umowy jako te, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Zgodnie z § 4 powołanego przepisu ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie spoczywa na tym, kto się na to powołuje. Zgodnie z art.

k.c. przedmiotem oceny pod kątem abuzywności nie jest cała umowa, lecz konkretne postanowienie, przy czym zwrot „postanowienia umowy", zawarty w art.

§ 1k.c.

użyty został w znaczeniu potocznym, a zatem obejmuje zarówno postanowienia objęte porozumieniem stron danej czynności prawnej, jak i postanowienia wzorców umownych, które nie są postanowieniami umowy w ścisłym znaczeniu, ale kształtują także treść nawiązywanego stosunku prawnego. Nie można zatem przyznawać decydującego znaczenia temu, czy łączący strony stosunek cywilnoprawny ukształtowany został postanowieniami przyjętymi ze standardowych wzorców, czy też nie, ponieważ zarówno w odniesieniu do jednych, jak i drugich postanowień istnieje obowiązek uzgadniania ich treści. Z art.

§ 1k.c.

wynika, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są klauzule umowne, które: 1) zawarte zostały w umowach z konsumentami, 2) nie zostały uzgodnione indywidualnie, 3) kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami rażąco naruszając jego interesy, 4) nie określają sformułowanych w sposób jednoznaczny głównych świadczeń stron, w tym ceny lub wynagrodzenia. Poza sporem jest, że pozwani jako strona umowy kredytu z 14 grudnia 2006 r. mieli status konsumenta w rozumieniu art. 22 1 k.c., a bank miał status przedsiębiorcy. Z ustaleń Sądu wynika, że pozwani jako kredytobiorcy, nie mieli żadnego wpływu na treść postanowień aneksu do umowy kredytu, a powód – ówcześnie (...) Bank S.A. - posługiwał się wzorcem umownym. Postanowieniem indywidualnie uzgodnionym w myśl przepisu art.

§ 1k.c.

nie jest takie postanowienie, którego treść konsument mógł negocjować, lecz takie postanowienie, które rzeczywiście powstało na skutek indywidualnego uzgodnienia. Z ustaleń w sprawie wynika, że pozwanym przedstawiono gotowy wzór aneksu do umowy i jedyne na co mieli wpływ to podpisać go w takiej treści lub nie. Z tych względów, należy stwierdzić, że postanowienia aneksu nie zostały uzgodnione indywidualnie z pozwanymi. Zaprezentowanym w sprawie materiałem dowodowym powód nie wykazał, że pozwani mieli możliwość negocjacji postanowień umowy. Wręcz przeciwnie, treść zeznań powołanych w sprawie świadków – pracownicy banku – wskazywała, że klient nie miał możliwości negocjacji aneksu do umowy. To z kolei korespondowało z zeznaniami pozwanego. Pozwani jako niedozwolone klauzule umowne wskazali klauzule przeliczeniowe, które określają wysokość ich zadłużenia z tytułu kapitału względem banku i w konsekwencji kwoty należnej do zwrotu kredytodawcy, sposób przeliczania należnych rat z (...) na (...) - § 1 aneksu w zw. z § 10 ust. 8 umowy – wprowadzonym do jej treści na podstawie §2 tiret 8 aneksu. Z klauzulami tymi bezpośrednio powiązana była treść wprowadzonego do umowy §22 (§2 tiret 13 aneksu), a dotyczącego sposobu rozliczania każdej z transakcji, tj. wypłaty i kolejnych spłat. Według pozwanych dawały one powodowi możliwość jednostronnego ustalania wysokości zobowiązania pozwanych, a tym samym naruszały dobre obyczaje i rażąco naruszały ich interesy. Wyjaśnienia wymagało czy wskazane postanowienia umowne określają główne świadczenia stron. Co do zasady wyłącza to bowiem możliwość badania czy stanowią one niedozwolone postanowienia umowne. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy postanowienia określające główne świadczenia stron zostały sformułowane w sposób niejednoznaczny – art.

§ 1k.c.

Dokonując oceny, czy zakwestionowane postanowienia umowne określają główne świadczenia stron, sąd krajowy jest obowiązany uwzględnić dorobek orzeczniczy (...), w szczególności orzeczenia odnoszące się do wykładni art. 4 i 6 dyrektywy (...), wydane na tle umów kredytu zawierających ryzyko kursowe (walutowe). Sąd krajowy ma obowiązek respektować wykładnię dokonaną w tych orzeczeniach, uwzględniając ponadto, że prawo unijne tworzy autonomiczną, odrębną od systemów prawnych państw członkowskich siatkę pojęciową. Z tego względu sąd krajowy nie może dokonywać wykładni przepisu prawa unijnego zakładając, że poszczególne pojęcia przyjmują znaczenie nadawane im w prawie kraju sądu, lecz winien dążyć do ustalenia znaczenia tego terminu w prawie (...), jakiekolwiek zaś wątpliwości dotyczące wykładni prawa unijnego mającego zastosowanie w sprawie obligują go do skierowania stosownego wniosku do (...). Wykładnia prawa unijnego dokonana przez (...) wiąże z kolei nie tylko w sprawie, w której wydano orzeczenie w trybie prejudycjalnym, lecz jest wiążąca dla wszystkich sądów unijnych we wszystkich sprawach, w których zastosowanie znajduje, w analogicznych okolicznościach faktycznych, zinterpretowany przez Trybunał Sprawiedliwości przepis prawa unijnego (doktryna acte éclairé). Na gruncie niniejszej sprawy należy odnieść się do wyroków (...) dotyczących głównego przedmiotu umowy oraz wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy (...). Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił, że wyrażeniom "określenie głównego przedmiotu umowy" i "relacja ceny i wynagrodzenia do dostarczonych w zamian towarów lub usług" zawartym w art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 należy nadawać w całej Unii Europejskiej autonomiczną i jednolitą wykładnię, dokonaną z uwzględnieniem kontekstu tego przepisu i celu danego uregulowania (wyrok z dnia 26 lutego 2015 r.,(...) (...), 50). Jeśli chodzi o kategorię warunków umownych mieszczących się w pojęciu "głównego przedmiotu umowy" w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy (...), Trybunał orzekł, że należy uważać za nie te, które określają podstawowe świadczenia w ramach danej umowy i które z tego względu charakteryzują tę umowę (wyroki: z dnia 3 czerwca 2010 r., (...) (...)pkt 34; z dnia 23 kwietnia 2015 r., (...). W wyrokach w sprawach C-26/13 (wyrok z 30 kwietnia 2014 r.), C-186/16 (wyrok z 20 września 2017 r.), C-51/17 (wyrok z 20 września 2018 r.), C-118/17 (wyrok z 14 marca 2019 r.) oraz z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, na tle umów kredytu zawartych z konsumentami i zawierających ryzyko walutowe (kredytu indeksowanego, denominowanego lub wprost kredytu walutowego), (...) wskazał, że nie jest możliwe odrywanie klauzuli ryzyka walutowego (wyrażonej czy to przez indeksację czy też denominację) od mechanizmu przeliczania waluty krajowej na walutę obcą. Trybunał Sprawiedliwości kwalifikuje bowiem konsekwentnie klauzule dotyczące ryzyka wymiany, do których zalicza także sposób ustalania kursu wymiany, jako klauzule określające główny przedmiot umowy kredytu zarówno denominowanego, jak i indeksowanego (wyroki: C-260/18, pkt 44 wyroku; C-118/17, pkt 48, 49, 52; C-51/17, pkt 68 oraz C-186/16). Stanowisko, iż postanowienie wprowadzające do umowy kredytu ryzyko walutowe powinno być traktowane jako postanowienie określające główne świadczenie stron, jest przez Trybunał Sprawiedliwości konsekwentnie podtrzymywane w późniejszych orzeczeniach wymienionych powyżej (sprawy C- 51/17, C-118/17). W uzasadnieniu wyroku w sprawie C-260/18 (D.) (...) potwierdził również w odniesieniu do kredytu indeksowanego swoje wcześniejsze stanowisko, iż klauzule dotyczące ryzyka wymiany określają w takim przypadku główny przedmiot umowy (pkt 44 wyroku C-260/18). Stosując zatem prounijną wykładnię art.

§ 1k.c.

w zgodzie z art. 4 i 6 art. dyrektywy (...)należy przyjąć, że kwestionowane przez pozwanych postanowienia, które wprowadzają ryzyko kursowe, stanowią klauzule określające główne świadczenia stron według terminologii krajowej i "główny przedmiot umowy" w rozumieniu dyrektywy. Określają bowiem główny przedmiot umowy – wysokość zobowiązania kredytobiorcy (§ 1 aneksu) i świadczenie kredytobiorcy (§ 10 ust. 8 umowy - §2 tiret 8 aneksu) i charakteryzują tę umowę jako podtyp umowy kredytu - umowę o kredyt denominowany do waluty obcej. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, w szczególności w wyrokach z 20 września 2017 r. w sprawie C-186/16 i z 20 września 2018 r., w sprawie C-51/17, podkreślono, że wymogu przejrzystości warunków umownych nie można zawężać do zrozumiałości tych warunków pod względem formalnym i gramatycznym, lecz przeciwnie, z uwagi na to, że ustanowiony przez wspomnianą dyrektywę system ochrony opiera się na założeniu, iż konsument jest stroną słabszą niż przedsiębiorca, między innymi ze względu na stopień poinformowania, ów wymóg wyrażenia warunków umownych prostym i zrozumiałym językiem i w konsekwencji przejrzystości musi podlegać wykładni rozszerzającej. Wobec powyższego wymóg, aby warunek umowny był wyrażony prostym i zrozumiałym językiem, należy rozumieć w ten sposób, iż powinien być on rozumiany jako nakazujący także, by umowa przedstawiała w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu, do którego odnosi się ów warunek, a także, w zależności od przypadku, związek między tym mechanizmem a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach, tak by konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne. Kredytobiorca musi zostać jasno poinformowany, że podpisując umowę kredytu w obcej walucie, ponosi pewne ryzyko kursowe, które z ekonomicznego punktu widzenia może okazać się dla niego trudne do udźwignięcia w przypadku dewaluacji waluty, w której otrzymuje wynagrodzenie. Przedsiębiorca musi przedstawić ewentualne wahania kursów wymiany i ryzyko wiążące się z zaciągnięciem kredytu w walucie obcej, zwłaszcza w przypadku, gdy konsument będący kredytobiorcą nie uzyskuje dochodów w tej walucie. Kwestia ta powinna zostać rozpatrzona w świetle całokształtu istotnych okoliczności faktycznych, do których zaliczają się formy reklamy i informacji stosowane przez kredytodawcę w procesie negocjacji umowy kredytu. Do celów przestrzegania przez przedsiębiorcę w stosunku do konsumenta wymagania przejrzystości zasadnicze znaczenie ma to, czy umowa wskazuje w sposób jednoznaczny powody i specyfikę mechanizmu przeliczania waluty, tak by konsument mógł przewidzieć, na podstawie transparentnych i zrozumiałych kryteriów, wynikające dla niego z tego faktu konsekwencje ekonomiczne (uzasadnienie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 30 kwietnia 2014 r., nr (...), sprawa Á. K., H. R. przeciwko (...)). Analiza kwestionowanych zapisów umownych prowadzi do wniosku, że nie zostały one sformułowane jednoznacznie (art. 385

§ 1k.c.

Określenie wysokości należności obciążającej konsumenta z odwołaniem do tabel kursów ustalanych jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów, jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron Wymogu wskazania obiektywnych kryteriów ustalania kursów przez bank, w ocenie Sądu, nie spełnia opisany w §22 ust. 5 umowy kredytu sposób wyliczania marż kupna/sprzedaży. Jakkolwiek z jego treści wynika, że marża powodowego banku odnosi się do danych walut ogłoszonych w tabeli kursów średnich (...), to jednak jest ona korygowana kursami kupna/sprzedaży stosowanych do transakcji detalicznych z pięciu wybranych przez powoda banków. (...) te w sposób jednostronny zostały wybrane przez powoda i dodatkowo zgodnie z ust. 6 §22 powód w sposób jednostronny uprawniony został do dołączenia do listy referencyjnej tych (...) innego (...), w przypadku zaprzestania ogłaszania kursów kupna/sprzedaży walut, przez którykolwiek z dotychczasowych banków. Dodatkowo to powód określił z jakich dni poszczególnych miesięcy uwzględniane są poszczególne czynniki dla wyliczenia ostatecznej marży. Jakkolwiek na mocy tego zapisu bank ograniczył swoją swobodę określania kursu w sposób dowolny, to jednak zawarte w nim wskazania, nie dają pewności kredytobiorcom, jako konsumentowi, bowiem w całości określone zostały wyłącznie przez powoda. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zawarty w omawianym postanowieniu mechanizm wyliczania marży powodowego banku jest bardzo skomplikowany, a przez to zupełnie nietransparentny dla konsumenta. Dla zrozumienia jego treści, konieczne byłoby skorzystanie z wiedzy osoby specjalizującej się w zagadnieniach finansowych związanych z rozliczaniem transakcji kredytowych. Stąd też konsekwencje tego zapisu dla realizacji wzajemnych zobowiązań stron, zrozumiałe były wyłącznie dla ich autora, tj. powodowego banku. Z kolei wynikający z przedmiotowych postanowień umownych sposób ustalania kursu kupna i sprzedaży (...) przez bank wpływał bezpośrednio na wysokość zobowiązania kredytobiorcy. Powód konstruując swoje uprawnienie we wskazany powyżej sposób, przyznał sobie - w tym zakresie - prawo do jednostronnego ustalenia kwoty zobowiązania w chwili jego przewalutowania, a w konsekwencji i wysokości rat kredytowych, ustalanych na podstawie tak określonej kwoty kredytu. Co więcej, § 1 aneksu w zw. z § 10 ust. 8 umowy - §2 tiret 8 aneksu kształtowały klauzule spreadu walutowego, dając kredytodawcy możliwość uzyskania korzyści finansowych stanowiących dla kredytobiorcy dodatkowe koszty kredytu, których oszacowanie w istocie nie było możliwe albo co najmniej bardzo utrudnione. W konsekwencji taka regulacja stanowi o naruszeniu dobrych obyczajów, które nakazują, aby ponoszone przez konsumenta koszty związane z zawarciem umowy były możliwe do przewidzenia. W tym zakresie postanowienia ustalające czynniki jakimi powinien kierować się bank przy ustaleniu kursu kupna waluty winny być czytelne dla przeciętnego konsumenta nie wymuszającego na nim konieczności skorzystania w skrajnych przypadkach z odpłatnej pomocy doradców zajmujących skomplikowaną inżynierią rynku finansowego i bankowego aby w istocie rozwikłać wysokość zadłużenia wobec banku. Kwestia zatem dotycząca mechanizmu, zasad i czasu ustalania kursu (...) przez bank, o których mowa w kwestionowanych warunkach umownych, pozostawała nie tylko poza kontrolą, ale przede wszystkim poza wiedzą kredytobiorców, którzy do ostatniej chwili nie mieli możliwości oceny kwoty, która ostatecznie będzie podlegała zwrotowi na rzecz banku. Taki sposób traktowania klienta jest nie tylko sprzeczny z dobrymi obyczajami, ale także narusza jego interesy w sposób rażący, uzależniając jego sytuację wyłącznie od arbitralnych decyzji kredytodawcy. Nie ma przy tym znaczenia, czy kurs banku miał charakter rynkowy. Przy ocenie abuzywności klauzul umownych nie chodzi bowiem o to w jaki sposób umowa ostatecznie była wykonywana, tylko o to jakie uprawnienia przyznawała jednej ze stron. Na ocenę abuzywności wskazanych zapisów bez wpływu pozostawała zmiana ustawy Prawo bankowe dokonana ustawą z dnia 29 lipca 2011 roku (Dz. U 2011, nr 165, poz. 984), tzw. ustawą antyspreadową. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 grudnia 2019 r. (V CSK 382/19) „Przywołane przepisy nie stwarzają jednoznacznych podstaw do przyjęcia, że ich przedmiotem regulacji były klauzule abuzywne oraz umowy z ich powodu nieważne, a celem – sanowanie tych wadliwości (por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP 2019, z. 12, poz. 115), o wadliwościach tych bowiem w ogóle nie wspominają ani nie regulują związanych z nimi rozliczeń. Można zatem twierdzić, że w założeniu ustawodawcy chodziło o doprecyzowanie na przyszłość reguł ustalania kursu wymiany walut oraz nieodpłatne umożliwienie dokonywania spłat kredytu bezpośrednio w walucie obcej, i że miał on na względzie – przynajmniej explicite - umowy ważne oraz klauzule dozwolone, choć podlegające doprecyzowaniu. Nawet jeżeli było inaczej, założony (implicite) skutek sanujący nie mógł zostać w ten sposób osiągnięty. Omawiana Ustawa w zasadzie nie przewidywała gotowych do zastosowania (choćby tylko dyspozytywnych) przepisów, które zastępowałyby ewentualne klauzule abuzywne, a jedynie nakładała na banki ciężar dokonania ogólnie określonych, wymagających skonkretyzowania in casu zmian umowy, co nie wystarcza dla przyjęcia domniemania, że owe konkretne rozwiązania są wynikiem należytego wyważenia ogółu praw i obowiązków stron przez ustawodawcę.”. W konsekwencji za niedozwolone zapisy umowne Sąd uznał § 1, §2 tiret 8 (§10 ust. 8 umowy) i §2 tiret 13 (§22 umowy) aneksu. W zakresie tych postanowień umowy zastosowanie znajduje art.

§ 1

k.c., który wprowadza sankcję niezwiązania konsumenta niedozwolonymi postanowieniami umownymi. Sąd nie podzielił stanowiska strony powodowej, iż z zastosowanych w umowie niedozwolonych klauzul wystarczy wyeliminować element mówiący o marży pozostawiając jedynie kurs średni (...). Nie ma podstaw do podziału treści zapisu niedozwolonego. Zgodnie z art.

§ 2

k.c., jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Ocenić zatem należało skutki uznania zakwestionowanych postanowień umownych za niedozwolone. Wyeliminowanie § 1, §2 tiret 8 i 13 z aneksu ma zasadnicze znaczenie dla dalszego obowiązywania zmian nim wprowadzonych. Wyłączenie tych zapisów powoduje, że nie jest określone zobowiązanie kredytobiorcy względem kredytodawcy ani w zakresie salda kredytu, a w konsekwencji ustalenia wysokości rat spłaty kredytu, ani w zakresie samego sposobu ustalania wysokości poszczególnych rat spłaty kredytu. Sąd I instancji podzielił pogląd, że eliminacja klauzuli umownej uznanej za bezskuteczną nie może prowadzić do zmiany charakteru stosunku prawnego łączącego strony (art. 353

§ 1k.c.) - główny przedmiot umowy (art.

4 ust. 2 dyrektywy), prowadzić musi do wniosku o jego nieważności, albo przynajmniej o bezskuteczności ww. jego postanowień. To z kolei prowadzić musi do eliminacji z łączącego strony stosunku prawnego postanowień nim objętych. Powyższe jednak nie oznacza, że strony nie są związane umową kredytu. W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych wyżej rozważań, wobec niezwiązania stron postanowieniami aneksu z 25 marca 2008 r. – z uwagi na skuteczne zakwestionowanie przez powodów jego postanowień – strony łączy stosunek prawny wynikający z pierwotnej umowy kredytu udzielonego pozwanym w walucie (...) zawartej 18 września 2007 r. Co zostało już bowiem wyjaśnione we wcześniejszej części uzasadnienia, Sąd nie popiera stanowiska strony pozwanej, jakoby ten stosunek wygasł wobec odnowienia zobowiązania stron z uwagi na zawarcie aneksu z 25 marca 2008 r. Co prawda w toku postępowania pozwani z ostrożności procesowej podnosili zarzut nieważności także pierwotnej umowy kredytu, jednak w ocenie Sądu nie zasługiwał on na uwzględnienie. W tym zakresie bowiem pozwani ograniczyli się wyłącznie do podniesienia zarzutu abuzywności postanowienia §18 ust. 3 umowy, zgodnie z którym: „Uważa się, że warunki udzielenia Kredytu zostały naruszone, jeżeli Kredytobiorca nie wykonuje zobowiązań wobec (...) albo, jeżeli oświadczenia i zapewnienia złożone przez Kredytobiorcę są niezgodne z rzeczywistym stanem lub, jeżeli Kredytobiorca w inny sposób narusza postanowienia Umowy”. W ocenie pozwanych klauzula ta jest jednostronna i niejednoznacznie określa sytuacje w których powód jest uprawniony do wypowiedzenia umowy kredytu i jako taka jest wobec nich nieskuteczna. Analiza powyższego zapisu w aspekcie pozostałych postanowień umowy nie potwierdza jednak stanowiska pozwanych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że poszczególne postanowienia danej umowy winny być interpretowane przy uwzględnieniu całości jej warunków. Z kolei w §18 ust. 1 umowy dla powoda w razie stwierdzenia, że warunki udzielenia kredytu zostały naruszone lub istnieje zagrożenie terminowej spłaty Kredytu, zastrzeżone zostało uprawnienie w postaci żądania dodatkowego zabezpieczenia spłaty kredytu lub wypowiedzenia umowy w całości lub w części. Tym samym, kwestionowane przez pozwanych postanowienie, stanowi doprecyzowanie wcześniejszego zapisu poprzez wskazanie, jak należy rozumieć naruszenie warunków kredytu przez pozwanych. Z kolei obowiązki pozwanych jako kredytobiorców w sposób jednoznaczny zostały określone w umowie, a obejmowały one przede wszystkim obowiązek: wykorzystania kredytu zgodnie z umową, zwrotu wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami, w terminach oznaczonych w umowie oraz zapłaty bankowi prowizji, opłat i innych należności wynikających z umowy (§1 ust. 1 umowy). Przy tym, w treści pierwotnej umowy kredytu każdy obowiązek pozwanych związany z zaciągnięciem kredytu w sposób jednoznaczny został określony, a przynajmniej okoliczności tej pozwani nie kwestionowali. Stąd też, w ocenie Sądu, zarzut ten został podniesiony przez pozwanych jedynie na potrzeby postępowania w sprawie. Powyższe pozostaje uzasadnione tym bardziej, że na dzień zawarcia umowy kredytu zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy Prawo bankowe w razie stwierdzenia, że warunki udzielenia kredytu nie zostały dotrzymane, lub w razie zagrożenia terminowej spłaty kredytu z powodu złego stanu majątkowego kredytobiorcy, bank mógł: wypowiedzieć umowę kredytu w całości lub w części

S 1 i 3 k.c. w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady (...)z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich polegające na jego błędnej wykładni i błędnym przyjęciu, że: (

1. i)klauzula denominacyjna (S 1 ust. 1 w zw. z S 10 ust. 8 Umowy Kredytu w brzmieniu ustalonym Aneksem z dnia 29 lutego 2008 r.) może być badana pod kątem abuzywności z powołaniem na abuzywność postanowień dot. Tabeli Kursów Walut Obcych (S 22 Umowy Kredytu w brzmieniu ustalonym Aneksem z dnia 29 lutego 2008 r.) - mimo, iż określa ona główne świadczenie stron zatem wyłączona jest spod oceny abuzywności i jest ona jednoznaczna, jako że powód na podstawie udzielonych mu informacji oraz dotychczasowych doświadczeń w przedmiocie zobowiązań walutowych był w stanie oszacować istotne konsekwencje ekonomiczne zawieranej umowy, a ryzyko kursowe wpisane jest w istotę umów kredytu denominowanego w walucie obcej; (ii)(...)miał swobodę w ustalaniu kursów kupna i sprzedaży stosowanych w Tabeli Kursów Walut do której odwołuje się S 10 ust. 8 Umowy Kredytu w brzmieniu ustalonym Aneksem z dnia 29 lutego 2008 r., a który to sposób opisany został precyzyjnie w S 22 Umowy Kredytu w brzmieniu ustalonym Aneksem z dnia 29 lutego 2008 r.; ( (...)) nie istnieje możliwość uznania, że zawarte w Umowie klauzule dot. Tabeli Kursów Walut (S06 22 w brzmieniu ustalonym Aneksem z dnia 29 lutego 2008 r.) są abuzywne jedynie w zakresie marży - mimo, iż ocenie pod kątem abuzywności podlegają warunki umowy, nie zaś jednostki redakcyjne, a możliwość podziału 22 Umowy Kredytu (w brzmieniu ustalonym Aneksem z dnia 29 luteqo 2008 r.) potwierdził (...) w wyroku C-19/20; (
2. iv)postanowienia dotyczące Tabeli Kursów Walut rażąco naruszają interes powoda, mimo braku dokonania odrębnej oceny tej przesłanki względem tego konkretnego konsumenta; (
3. v)Bank miał swobodę w ustalaniu kursów w Tabeli Kursów Walut, do której odwołuje się S 1 ust. 1 Umowy Kredytu w brzmieniu ustalonym Aneksem z dnia 29 lutego 2008 r. - mimo, iż sposób ten opisany został określony w S 22 w brzmieniu ustalonym Aneksem z dnia 29 lutego 2008 r. — a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art.

S 1 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że postanowienia Umowy Kredytu (S 1 ust. 1, S 10 ust. 8 i S 22 w brzmieniu ustalonym Aneksem z dnia 29 lutego 2008 r.) kształtują prawa i obowiązki powoda w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, naruszając jego interesy i to w sposób rażący - mimo że postanowienia te oceniane na dzień zawarcia Umowy Kredytu przesłanek tych nie spełniały; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 65 S 1 i S 2 k.c., art. 58 ust. 3 k.c. oraz art.

S 2 k.c. w zw. art. 69 ust. 1 i 2 Prawa bankowego (w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo bankowe) i art. 69 ust. 3 Prawa bankowego poprzez ich niezastosowanie, art. 69 ust. 2 pkt. 4a Prawa bankowego i art. 58 S 1 k.c. poprzez ich błędne zastosowanie oraz art. 353 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię - w zw. z art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 1 Dyrektywy (...) a polegające na zaniechaniu dokonania wykładni oświadczeń woli stron i błędnym przyjęciu przez Sąd, że: (

1. i)postanowienia dotyczące określenia Tabeli Kursów Walut stanowią element przedmiotowo istotny umowy kredytu, bez którego nie jest możliwe określenie świadczenia głównego stron i wykonywanie Umowy Kredytu - a w konsekwencji błędne uznanie Umowy Kredytu za nieważną, mimo, że bez kwestionowanych postanowień: (
2. a)jest możliwe ustalenie świadczenia głównego stron, (
3. b)umowa jest wykonalna, (
4. c)istnieje możliwość zastosowania kursu (...), do którego odwołują się strony w Umowie Kredytu, na podstawie wykładni oświadczeń woli; (
5. ii)postanowienia dotyczące określenia Tabeli Kursów Walut - w świetle art. 3531 k.c. - nie spełniają kryterium transparentności oraz godzą w równowagę kontraktową stron umowy, a w konsekwencji uznać je należy za sprzeczne z dobrymi obyczajami; 4. naruszenie przepisów prawa materialnego — art. 358 S 2 k.c. w zw. z art. 3 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG poprzez ich niezastosowanie i nieuzupełnienie luki powstałej wskutek uznania postanowień za abuzywne za pomocą: (
6. i)przepisów dyspozytywnych, mimo że kurs wymiany walut PLN/ (...) może zostać ustalony również w oparciu o przepis dyspozytywny obowiązujący w dniu orzekania — art. 358 S 2 k.c., a który to przepis może znaleźć również zastosowanie z uwagi na fakt, że umowa kredytu jest zobowiązaniem o charakterze trwałym, a także nieuzupełnienia luki za pomocą: (
7. ii)wskaźnika o charakterze dyspozytywnym, jakim jest zwyczajowo przyjęty kurs średni NBP — a w konsekwencji stwierdzenie, że skutkiem abuzywności jest nieważność całej umowy; 5. naruszenie przepisów prawa materialnego — art. 58 S 1 i S 3 k.c. w zw. z art.

S 1 i S 2 k.c. i w zw. z art. 5 k.c. i art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG poprzez ich błędne zastosowanie i zaniechanie dokonania oceny: (i) czy przyjęcie nieważności Umowy Kredytu z uwagi na abuzywność niektórych jej postanowień jest zgodne z zasadą proporcjonalności oraz odpowiada sankcji bezskuteczności (niezwiązania postanowieniem) z art.

S 2 k.c.; (ii) jakie skutki pociąga za sobą uznanie umowy za nieważną wobec konsumenta i Banku, i to na dzień orzekania, oraz czy i w jakim zakresie skutki te są dla konsumenta dotkliwe i czy jest on ich świadomy — a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż abuzywność postanowień dotyczących Tabeli Kursów Walut winna powodować nieważność całej Umowy Kredytu; 6. naruszenie przepisów prawa materialnego — art.

S 1 i S 2 k.c. oraz art. 4 ustawy o zmianie ustawy — Prawo bankowe (dalej: Ustawa antyspreadowa) w zw. z art. 316 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie stanu wprowadzonego Ustawą antyspreadową przy ocenie celowości stosowania przez Sąd sankcji dla zachęcenia banków do umieszczania w umowach kredytu postanowień dotyczących kursów walut w sytuacji, gdy obowiązek taki wynika już z ww. ustawy, wypełniając cele Dyrektywy (...) - a w konsekwencji zaniechanie dokonania oceny skutków braku związania abuzywnym postanowieniem na dzień orzekania i błędne przyjęcie, że nie została uchylona ewentualna abuzywność kwestionowanych postanowień; 7. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 233 S 1k.p.c. w zw. z art. 231 k.p.c. oraz art. 6 k.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia całości zgromadzonego materiału dowodowego polegającego m.in. na (

1. i)zmarginalizowaniu znaczenia dokumentów przedłożonych przez powoda, w tym w szczególności treści Umowy Kredytu Oświadczenia o ryzyku, zanonimizowanej Uchwały Zarządu (...) Banku (...) S.A. nr (...) z dnia 26 marca 2003r., Decyzji nr (...) komitetu (...) Banku (...) S.A. z dnia 11 grudnia 2009 r. oraz przykładowych umów kredytu zawartych przez powoda; (
2. ii)zmarginalizowaniu znaczenia zeznań świadka J. N. oraz T. D. i ( (...)) wyciągnięciu przez Sąd błędnych, nielogicznych i sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym konkluzji — a w konsekwencji dowolną ocenę dowodów i błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, iż: (
3. i)tym samym, klauzula umowna dotycząca wysokości zobowiązania kredytobiorcy odwołuje się do nieweryfikowalnego obiektywnie mechanizmu waloryzacji, skoro mowa w niej o kursie sprzedaży walut dla (...) ustalanego przez bank i obowiązującego w banku w dniu wpływu środków (str. 25 uzasadnienia wyroku); (
4. ii)mechanizm umowy nieprzewidujący żadnych ograniczeń odpowiedzialności konsumenta np. poprzez określenie górnej granicy jego odpowiedzialności, przy jednoczesnym pozostawieniu bankowi możliwości kształtowania świadczenia kredytobiorcy poprzez nieograniczoną zapisami umowy możliwość zmiany oprocentowania, w sposób rażąco niekorzystny kształtował sytuację kredytobiorcy (str. 26 uzasadnienia wyroku); ( (...)) pozwani jako kredytobiorcy, nie mieli żadnego wpływu na treść postanowień aneksu do umowy kredytu, a powód - ówcześnie (...) Bank S.A. - posługiwał się wzorcem umownym (str. 28 uzasadnienia wyroku); (
5. iv)w dacie zawarcia aneksu do umowy kredytu pozwanych nie poinformowano ani nie mieli oni wiedzy, w jakiej łącznej wysokości zobowiązani będą spłacić kwotę kapitału kredytu w (...) i w konsekwencji w (...) od jakiej kwoty będą ustalane poszczególne raty kapitałowo - odsetkowe. (str. 31 uzasadnienia wyroku); (
6. v)(s..) powód nie wykazał, że pozwanym w sposób szczegółowy, a przede wszystkim zrozumiały i dający pewne wyobrażenie wytłumaczone zostało ryzyko kursowe immanentnie związane z kredytami denominowanymi walutą obcą. W sprawie nie zostało też wykazanym, by pozwanemu wyjaśniono w jaki sposób tworzone są w powodowym banku tabele kursowe, a tym bardziej ustalana marża kredytu (str. 22 uzasadnienia wyroku); 8.naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy — art. 2352 S 1 pkt. 2 i 5 k.p.c. w zw. z art. 271 k.p.c., art. 278 k.p.c. oraz art. 227 k.p.c. polegające na: (
7. i)pominięciu postanowieniem wydanym podczas rozprawy w dniu 4 października 2021 r. wniosku dowodowego powoda o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego w zakresie zawnioskowanym przez powoda w piśmie z dnia 26 maja 2020 r.; (
8. ii)pominięciu postanowieniem wydanym podczas rozprawy w dniu 26 listopada 2020 r. wniosku dowodowego powoda o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka M. C., a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na błędnym przyjęciu, iż: (
9. i)(...) ustalał kursy w Tabeli kursów kupna/sprzedaży w sposób jednostronny, dowolny i nieograniczony; (
10. ii)kwestionowane postanowienia Umowy Kredytu rażąco naruszają interesy pozwanych oraz dobre obyczaje, ( (...)) Bank nie wykazał faktu oraz wysokości bezpodstawnie uzyskanej korzyści przez pozwanego za korzystanie z kapitału udostępnionego przez powoda, (
11. iv)powód nie wykazał, że Umowa Kredytu została w jakikolwiek sposób indywidualnie uzgodniona, (
12. v)powód (. , .) przyznał sobie (...) prawo do jednostronnego ustalenia kwoty zobowiązania w chwili jego przewalutowania, a w konsekwencji i wysokości rat kredytowych, ustalanych na podstawie tak określonej kwoty kredytu (str. 34 uzasadnienia wyroku) - a które to ww. naruszenia miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym w szczególności dla dokonania prawidłowej oceny, czy kwestionowane przez pozwanego klauzule mogą zostać uznane za niedozwolone postanowienia umowne w indywidualnym układzie faktycznym; (przy czym powód wnosi o rozpoznanie w trybie art. 380 k.p.c. ww.postanowień jako nie podlegających zaskarżeniu w drodze zażalenia a mających wpływ na rozstrzygnięcie). Skarżący wniósł o: 1.zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu w całości i uwzględnienie powództwa w całości (żądanie główne albo ewentualne z pisma powoda z dnia 30 grudnia 2020 r.) oraz zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda solidarnie zwrotu kosztów postępowania za obie instancje — w tym kosztów postępowania apelacyjnego, według norm przepisanych. ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia sformułowanego powyżej wniosku o zmianę wyroku, wniósł o: 2.uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w (...)w całości oraz przekazanie Sądowi I instancji sprawy do ponownego rozpoznania w całości wraz z pozostawieniem temu Sądowi orzeczenia co do kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego — o zasądzenie których według norm przepisanych w postępowaniu apelacyjnym solidarnie od pozwanych W. Z.