← Polska

I AGa 100/23

Sygn. akt I AGa 100/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2023 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Andrzej Żelazowski (spr.) Sędziowie:

§1pkt 2 i 3 k.p.c. przez pominięcie dowodu z przesłuchania świadka B. G. oraz M. G.

(1), a także ograniczając zakres przesłuchania M. M., A. P., P. Ł., P. W., D. Ł., M. B., mimo że świadkowie mieli zeznawać na fakty istotne dla ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, w tym praktyk funkcjonowania spółki, podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki sprzecznie z dobrymi obyczajami, z zamiarem pokrzywdzenia powoda oraz że świadczenia powoda na rzecz poprzedniczki prawnej pozwanej miały charakter zwrotny, co uniemożliwiło ustalenie prawidłowego stanu faktycznego sprawy, jak również skutkowało nierozpoznaniem jej istoty, naruszenia art.

§ 2k.p.c.

oraz art.

§ 1pkt 2 i 3 k.p.c.

przez pominięcie wniosków dowodowych zawartych w piśmie powoda z 19.09.2022 r. dotyczących sprawozdań finansowych spółki za 2016, 2017 i 2018 r. i uchwały nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników z 19.06.2017 r. o dopłatach do kapitału zakładowego, czyniąc to w sposób zaskakujący dla powoda, bez wydania postanowienia zawierającego podstawę prawną, co skutkowało pominięciem dowodów istotnych dla wydania orzeczenia w sprawie oraz poczynieniem nieprawidłowych ustaleń faktycznych, naruszenie art. 249 § 1 k.s.h. przez jego niezastosowanie i niewydanie wyroku uchylającego uchwały nr (...) nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników z 16.08.2018 r. mimo ich sprzeczności z dobrymi obyczajami oraz podjęcia ich celem pokrzywdzenia wspólnika, gdyż zostały one podjęte przy wykorzystaniu złej sytuacji finansowej powoda, o której wiedze miał G. S., ponieważ sam doprowadził do takiego stanu, celem "rozwodnienia” posiadanych przez powoda udziałów, naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału, w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz zasadami prawidłowego rozumowania, a także w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, a to przez uznanie, że: niedochowanie terminu przy zawiadomieniu o terminie zgromadzenia wspólników przeprowadzonego 16.08.2018 r. nie miało wpływu na wyniki głosowania, podczas gdy okoliczność ta uniemożliwiła powodowi przeciwdziałanie podjęciu uchwał nr (...) nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników z 16.08.2018 r., w tym przygotowanie się do zgromadzenia, wzięcia w nim udziału, zabrania głosu w dyskusji, porozumienia się z pozostałymi wspólnikami odnośnie głosowania przeciw uchwałom przed zgromadzeniem jak i w jego trakcie oraz przedstawienia uzasadnienia przeciw podwyższeniu kapitału, co miałoby wpływ na treść uchwał, ponieważ G. S. głosujący samodzielnie za uchwałą posiadał jedynie 60% głosów tym samym nie był władny do samodzielnego przegłosowania udziałowców, powód miał możliwość wzięcia udziału w nadzwyczajnym zgromadzeniu wspólników z 16.08.2018 r., mimo że było przeciwnie, jako że otrzymał zawiadomienia o zgromadzeniu już po jego odbyciu, a okoliczność ta nie została zaprzeczona, jednocześnie ustalenie, jakoby powód miał możliwość wziąć udział w zgromadzeniu wspólników nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, nie można twierdzić, że świadczenia powoda na rzecz poprzedniczki prawnej pozwanej miały charakter zwrotny (powód przedstawił na ta okoliczność szereg dowodów z dokumentów), podjęcie uchwały nie nastąpiło w celu wykorzystania złej sytuacji majątkowej powoda w jakiej znajdował się w 2018, podczas gdy powód w swoich zeznaniach, jak i innych wnioskach dowodowych wykazał, że nie posiadał w 2018 r. odpowiednich środków, a było to wynikiem działań podjętych bezpośrednio przez G. S., G. S. nie przeprowadził działań polegających na doprowadzeniu powoda do złej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej wykupienie nowoutworzonych udziałów, a następnie nie wyzyskał tej sytuacji, celem zmniejszenia procentowego udziału powoda, mimo że z materiału dowodowego przedstawionego przez powoda wynika, że nastąpiło to w wyniku pominięcia części dowodów, powód miał możliwość i odpowiednie środki finansowe, by skorzystać z przysługującego mu prawa pierwszeństwa do nowych udziałów, podczas gdy zgodnie ze stanowiskiem powoda, potwierdzonym zgłoszonymi dowodami, w 2018 r. nie dysponował on pieniędzmi pozwalającymi pokryć oferowane udziały, ze względu na poczynione inwestycje i inne zobowiązania, o czym wiedział G. S., a powód nie mógł przewidywać, że planowane jest podwyższenie kapitału zakładowego, ponieważ zaledwie rok wcześniej podjęto uchwałę o dopłatach, podwyższenie kapitału zakładowego zgodnie z skarżonymi uchwałami było uzasadnione, podczas gdy żaden ze wspólników, poza G. S., nie potrafił wyjaśnić czemu dokonane uchwałami z 16.08.2018 r. podwyższenie kapitału zakładowego miało miejsce ani nie zauważyli oni wpływu podwyższenia kapitału zakładowego na funkcjonowanie spółki, jednocześnie zeznania prezesa zarządu pozwanej jakoby miało to mieć wpływ na wiarygodność spółki przed inwestorami, nie został potwierdzony dowodami, o których przedstawienie nie byłoby trudno po upływie ponad 4 lat od podwyższenia kapitału, stąd zeznania G. S. nie zasługują na uznanie za wiarygodne ze względu na wykazaną przez powoda motywację w podejmowanych przez niego działaniach oraz konflikt z powodem, przyjętym sposobem informowania o zgromadzenia wspólników było przesyłanie zawiadomień drogą mailową, podczas gdy powód przedstawił na tą okoliczność twierdzenia poparte dowodami, twierdzenia powoda o szantażu oraz próbach przejęcia spółki przez G. S. nie zasługują na uznanie za wiarygodne, mimo jednoznacznego i spójnego w tym zakresie stanowiska powoda, a jednocześnie nie przeprowadzając wniosków dowodowych powoda, w tym ograniczając zeznania świadków do okoliczności niedotyczących tych faktów, a także pomijając wniosek o przesłuchanie B. G. i M. G.

(2), tym samym uniemożliwiając powodowi potwierdzenie zgłaszanych twierdzeń, naruszenie art. 327 1 §1 pkt 1 i 2 k.p.c. przez brak uzasadnienia kosztów postępowania zasądzonych od powoda na rzecz pozwanej, w tym brak podania podstawy faktycznej i prawnej zasądzenia kwoty wielokrotnie większej niż wynikałoby to z poniesionych kosztów, nakładu pracy pełnomocnika pozwanej oraz przepisów regulujących opłaty za czynności radców prawnych, naruszenie art. 98 §1 k.p.c. przez jego błędne zastosowanie i orzeczenie na rzecz pozwanej kwoty kosztów postępowania bez podstawy faktycznej do zasądzenia kwoty wielokrotnie większej niż wynikałoby to z poniesionych kosztów, nakładu pracy pełnomocnika pozwanej i przepisów regulujących opłaty za czynności radców prawnych, naruszenie § 8 ust. 1 pkt 22 rozporządzenia MS z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych przez jego niezastosowanie i orzeczenia na rzecz pozwanej kwoty kosztów postępowanie w zakresie kosztów zastępstwa w wysokości przekraczającej stawkę minimalną, mimo braku w tym zakresie wniosku pozwanej oraz podstaw merytorycznych, naruszenie art 102 k.p.c. przez jego niezastosowanie, podczas gdy zgodnie ze stanem faktycznym sprawy sytuacja powoda i okoliczności sprawy uzasadniają nieobciążanie go kosztami. W konkluzji wniósł o zmianę wyroku w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy przez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa adwokackiego oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W wypadku podjęcia decyzji o uzupełnieniu materiału dowodowego powód wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania: M. M., A. P., P. Ł., P. W., D. Ł., M. B. (wszystkich na okoliczność doprowadzenia powoda do złej sytuacji majątkowej przez G. S., umyślnego wykorzystania jego złej sytuacji finansowej, podejmowania uchwał nr (...) na nadzwyczajnym zgromadzeniu wspólników z 16.08.2018 r. celem jego pokrzywdzenia i zmniejszenia jego udziału w spółce), M. G.
(1)(na okoliczność udzielania pożyczek przez B. G. na rzecz pozwanej), B. G. (na okoliczność doprowadzenia powoda do złej sytuacji majątkowej przez G. S. i umyślnego wykorzystania jej, złej woli w podwyższeniu kapitału, braku uzasadnienia podwyższenia kapitału, umyślnego działania w przesłaniu wezwania w sposób uniemożliwiający powodowi stawiennictwo, uniemożliwianie powodowi kontroli nad spółką, przekazania przez powoda G. S. 150 000 zł oraz 50 000 USD, w związku z udzieleniem przez matkę powoda pożyczki spółce, udzielaniem przez powoda pożyczek spółce, a nadto o przeprowadzenie dowodu z sprawozdań spółki za 2016, 2017 i 2018 rok (na okoliczność braku zasadność podwyższenia kapitału zakładowego w 2018 r.) oraz uchwały nadzwyczajnego zgromadzenia pozwanej z 19.06.2017 r. o dopłatach do kapitału zakładowego (na okoliczność zobowiązania powoda do dokonania dopłat na rzecz spółki w 2017 r.). Z ostrożności procesowej powód wniósł o zmianę wyroku Sądu Okręgowego w zakresie pkt. 2 przez nieobciążanie powoda kosztami procesu, a także o nieobciążanie powoda kosztami sądowymi w postępowaniu apelacyjnym, w tym kosztami zastępstwa procesowego, ewentualnie o zmianę wyroku Sądu Okręgowego w zakresie pkt. 2 przez zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów zastępstwa w kwocie 1 080 zł. W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o oddalenie apelacji w całości jako bezzasadnej i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny, zważył co następuje. Apelacja powoda zasługuje na uwzględnienie jedynie w niewielkim zakresie, to jest w zakresie kosztów postępowania przed Sądem Okręgowym, w pozostałej części jest bezzasadna. Istotnie, Sąd Okręgowy w Krakowie nie wskazał żadnej zasady rozstrzygnięcia kosztów procesu, ale ta wydaje się być zupełnie niesporna pomiędzy stronami procesu. Niewątpliwie koszty te (zastępstwa procesowego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym) zostały obliczone według wartości przedmiotu sporu wskazanej w pozwie i przy uwzględnieniu kosztów postepowania zażaleniowego (jest to bowiem suma kwot 10 800 zł i 2 700 zł, przy czym koszty postępowania zażaleniowego zostały wyliczone błędnie, bo jak dla postępowania zażaleniowego toczącego się przed Sądem Okręgowym, podczas gdy w istocie toczyło się ono wyłącznie przed Sądem Apelacyjnym, tym niemniej stawki te zostały przyjęte błędnie, albowiem w grę wchodzi tutaj §8 ust. 1 pkt 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych i jest to kwota 1 080 zł. Sąd Apelacyjny miał przy tym na uwadze, że w przedmiotowej sprawie zostały zgłoszone dwa niezależne roszczenia w zakresie nieważności i o uchylenie uchwał oraz przyjął, że należne wynagrodzenie winno być ustalone według dwukrotności stawki z §8 ust. 1 pkt 22 rozporządzenia MS (czyli 1 080 zł x 2 za pierwszą instancję) oraz połowę podwójnej stawki należnej za postępowanie zażaleniowe od powoda na rzecz pozwanej. Odnosząc się natomiast do meritum przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że Sąd Apelacyjny podziela w całości zapatrywania Sądu Okręgowego, a mianowicie że brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia nieważności uchwał oraz do ewentualnego ich uchylenia. Prawidłowo powód podniósł, że Sąd Okręgowy w sposób błędny wskazał w konkluzji uzasadnienia zaskarżonego wyroku, iż nie posiada legitymacji czynnej do wniesienia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwał nr (...) nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników pozwanej spółki z 16.08.2018 r. Takie ustalenie Sądu Okręgowego pozostaje bowiem w sprzeczności z ustalonym w toku niniejszego postępowania stanem faktycznym, a to z bezsporną okolicznością, że zawiadomienie o nadzwyczajnym zgromadzeniu zostało wysłane do wspólników spółki 2.08.2018 r, przy czym sam Ł. G. odebrał zawiadomienie dopiero w dniu zgromadzenia. Tym samym, w sposób oczywisty zgromadzenie zostało zwołane w sposób wadliwy, z naruszeniem treści art. 238 §1 k.s.h., zgodnie z którym wysłanie zawiadomienia o terminie zgromadzenia wspólników wyznaczonym na 16.08.2018 r. powinno być wysłane co najmniej 2 tygodnie przed terminem takiego zgromadzenia wspólników. Powód miał więc legitymację czynną do złożenia zarówno powództwa o stwierdzenie nieważności uchwał podjętych na zgromadzeniu 16.08.2018 r., jak również żądania uchylenia tychże uchwał. Powyższe stanowi jednak tylko pomyłkę pisarską Sądu Okręgowego, gdyż ten orzekał merytorycznie i wyraźnie ustalił nieprawidłowość w zwołaniu zgromadzenia, uznając że powód posiada legitymację czynną, a jedynie nie zachodzą merytoryczne przesłanki do uwzględnienia żądania głównego, jak również ewentualnego. Niezasadna jest argumentacja skarżącego, iż wobec wadliwego zwołania zgromadzenia wspólników spółki wszystkie uchwały podjęte na nadzwyczajnym zgromadzeniu wspólników 16.08.2018 r., w tym uchwały nr (...) są sprzeczne z prawem, co powinno skutkować stwierdzeniem ich nieważności. Istotnie, nadzwyczajne zgromadzenie wspólników spółki zaplanowane na 16.08.2018 r. zostało zwołane z niedochowaniem ustawowego terminu, co Sąd Okręgowy podkreślił, tym niemniej biorąc pod uwagę rozkład głosów uznać należy, że uchybienie to pozostaje bez wpływu na treść uchwały, gdyż do jej podjęcia z całą pewnością i tak by doszło niezależnie od jego nieobecności lub też obecności (powód lub jego pełnomocnik był zawsze obecny). Jest bowiem mało prawdopodobne, by powód, który otrzymałby takie zawiadomienie choćby dzień wcześniej mógłby podjąć skuteczne kroki zmierzające do przeciwdziałania podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki, a w szczególności skontaktować się z pozostałymi wspólnikami spółki lub przedstawić uzasadnienie przeciwko podwyższeniu kapitału zakładowego. Brak jest przy tym w niniejszej sprawie w zebranym materiale takich właśnie dowodów, które mogłyby świadczyć o próbie zdominowaniu spółki tylko przez jednego wspólnika, czy o próbie tzw. rozwodnienia udziałów posiadanych przez powoda, bądź też o jakimkolwiek innym kierunkowym działaniu mającym na celu pozbycie się jego osoby ze spółki lub zmarginalizowania jego osoby. Prawidłowa była zatem konstatacja Sądu pierwszej instancji wskazująca, że niedochowanie terminu zwołania zgromadzenia wspólników może usprawiedliwiać stwierdzenie nieważności uchwały tylko, gdy wadliwość zwołania zgromadzenia miałaby wpływ na treść podjętej uchwały. Powód tymczasem nie wykazał, by pomiędzy nieprawidłowością zwołania zgromadzenia, a jego nieobecnością istniał tego typu związek przyczynowy, a tylko w takiej sytuacji można rozważać przesłankę nieważności uchwał. Zaskarżone uchwały i tak zostałaby podjęte, nawet gdyby powód uczestniczył w zgromadzeniu, gdyż głosy „za” stanowiły więcej niż 2/3 wszystkich głosów wspólników (obecnych, ale i nieobecnych, nawet zakładając hipotetycznie 100% obecności, i że wszyscy nieobecni głosowali by „przeciw”, głosów „za" oddano bowiem 110 wobec 64 głosów nieobecnych), a nieobecny M. B. także głosowałby „za” podjęciem zaskarżonych uchwał, skoro finalnie objął oferowane mu udziały w podwyższonym kapitale zakładowym spółki na podstawie kwestionowanych uchwał. Co więcej, nie można także upatrywać szansy powoda na odwiedzenie pozostałych wspólników od zamiaru powzięcia uchwały, skoro ich zeznania zgodnie wskazują, że w wystarczającej większości byli przekonani o korzystnym dla spółki efekcie podwyższenia kapitału zakładowego. Powód, na którym ciążył ciężar dowodu nie wykazał, by dokapitalizowanie spółki było rzeczywiście zbędne i nie przyczyniło się do poprawy finansowej spółki. Z tych przyczyn zbędne było przeprowadzanie dowodów z zeznań świadków oraz dokumentów, o których przeprowadzenie wnioskował powód, które faktycznie wykazywać miały, iż podwyższenie kapitału w istocie stanowić miało jedynie kierunkowe działanie organów spółki nakierowane na pokrzywdzenie jego osoby. Chybiony był również zarzut wskazujący, że podjęcie uchwały nastąpiło w celu wykorzystania złej sytuacji majątkowej powoda, w jakiej miał się znajdować w 2018 r. Lektura akt sprawy potwierdza, że w chwili wytoczenia powództwa, a więc w momencie gdy należało decydować o objęciu udziałów majątek powoda był znaczący i obejmował kilka nieruchomości w K. i jego bezpośrednich okolicach. Cena objęcia udziałów była przy tym przystępna, a gdyby celem podjęcia uchwały było zabranie powodowi możliwości objęcia nowych udziałów z pewnością zdecydowanoby się na cenę zaporową. Co więcej, uchwała nie była zamierzona na pokrzywdzenie powoda, gdyż zakładała proporcjonalne zwiększenie udziałów każdego ze wspólników, a zatem wbrew twierdzeniom powoda nie była obliczona na obniżenie czyjegokolwiek udziału. Po podjęciu kwestionowanych uchwał pozwana informowała nadto powoda o ich treści i proponowała objęcie udziałów prawidłowo wykonując procedurę z art. 258 §1 k.s.h. Pismo to zostało wysłane listem poleconym i odebrane przez powoda, stąd gdyby istotnie działano sprzecznie z dobrymi obyczajami, to nie proponowano by powodowi objęcia udziałów lub też wyłączono by go z prawa pierwszeństwa objęcia udziałów. Powód tymczasem otrzymał jednak tę informację listem poleconym, odebrał ją i nie skorzystał z zaoferowanej mu możliwości w wyznaczonym zgodnie z przepisami terminie. Sama zaś uchwała przyznawała prawo do objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym spółki absolutnie wszystkim wspólnikom, w tym również Ł. G., proporcjonalnie do posiadanych udziałów, nie pozbawiała go zatem żadnych praw, wbrew podnoszonym zarzutom. Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 §1 k.p.c. orzekł jak w pkt 1. wyroku, zmieniając częściowo zaskarżony wyrok Sąd Okręgowego w Krakowie w ten sposób że w punkcie 2 nadał mu treść „2. Zasądza od powoda Ł. G. na rzecz strony pozwanej (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 3 240 zł (trzy tysiące dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty”, w pozostałym natomiast zakresie apelację powoda uznał za bezzasadną oddalając ją, o czym orzekł w pkt 2. sentencji na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego między stronami orzekł jak w pkt 3 według zasady odpowiedzialności za wynik procesu określonej w art. 98 §1 k.p.c., a odnośnie wysokości kwoty kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z stawkami określonym w §8 ust. 1 pkt 22 oraz §10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zasądzając stawkę należną pozwanej w podwójnej wysokości.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.