Niniejszy dokument nie stanowi doręczenia w trybie art. 15 zzs 9 ust. 2 ustawy COVID-19 (Dz.U.2021, poz. 1842) Sygn. akt I AGa 121/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Jerzy Bess Protokolant: Grzegorz Polak po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2022 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa (...) S.A. w W. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta K. (następcy prawnemu „(...). (...) Spółka jawna w K.) o zapłatę na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 3 lutego 2021 r. sygn. akt VII GC 126/20 1. oddala apelację; 2. zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 4.050zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSA Jerzy Bess Sygn. akt I AGa 121/21 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 18 lipca 2019 r. powód (...) S.A. w W. domagał się zasądzenia od pozwanej (...)Sp.j. w K. kwoty 100 000 zł z zastrzeżeniem, że: spełnienie świadczenia wynikającego z nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Okręgowego w Kielcach VII Wydział Gospodarczy z dnia 7 października 2009 r. w sprawie sygn. akt (...) powyżej kwoty 1 018 168,13 zł należności głównej przez (...) Sp. z o.o. w K. zwalnia pozwanego z odpowiedzialności co do zaspokojonej wierzytelności (odpowiedzialność in solidum) oraz zastrzeżeniem, że pozwanemu przysługuje prawo powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jego odpowiedzialności jako dłużnika rzeczowego do nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w W.III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) oraz do kwoty stanowiącej równowartość zabezpieczenia z tytułu hipoteki umownej ustanowionej na tej nieruchomości wynoszącej 600 000 zł, a także domagał się zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 5 września 2019 r. w sprawie sygn. akt (...) Sąd Okręgowy w K. uwzględnił żądanie pozwu w całości. W zarzutach od nakazu zapłaty pozwany Skarb Państwa – Prezydent Miasta K. zaskarżył w całości nakaz zapłaty, podnosząc zarzut braku legitymacji procesowej biernej oraz przedawnienia roszczenia i wnosząc o uchylenie nakazu zapłaty i oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu na swoją rzecz. Wyrokiem z dnia 3 lutego 2021 r. sygn. akt VII GC 126/20 Sąd Okręgowy w Krakowie: I. utrzymał w całości w mocy nakaz zapłaty; II. zasądził od Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K. na rzecz (...) S.A. w W. kwotę 1 800 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne: Na podstawie Umowy o Partnerskiej Współpracy Handlowej nr (...) z dnia 1 czerwca 2007 r. (...) S.A. z siedzibą w B. (poprzednik prawny powodowej spółki) współpracowała z (...) Sp. z o.o. w K., sprzedając na rzecz wskazanej spółki towary z odroczonym terminem płatności. Zabezpieczeniem zobowiązań (...) Sp. z o.o. wobec (...) S.A. wynikających z przywołanej umowy była hipoteka umowna ustanowiona na nieruchomości stanowiącej własność pozwanego. Pozwany (...) Sp.j. w K. złożył oświadczenie w formie aktu notarialnego sporządzonego w Kancelarii Notarialnej w K. przed notariuszem K. W. za nr (...) o ustanowieniu na nieruchomości stanowiącej m.in. działkę ewidencyjną nr (...) o powierzchni 0,0900 ha, położonej w miejscowości B., gmina B., powiat (...), województwo (...), hipoteki łącznej umownej kaucyjnej do kwoty 600 000 zł. Hipoteka wpisana została w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości KW nr (...), prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W. III Wydział Ksiąg Wieczystych. W związku z brakiem zapłaty wymagalnych wierzytelności wynikających z w/w umowy (...) S.A. w W. wystąpiła do Sądu Okręgowego w Kielcach o zasądzenie na jej rzecz kwoty 1 118 168,13 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 5 października 2009 r. do dnia zapłaty. Nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 7 października 2009 r. w sprawie sygn. akt(...) Sąd Okręgowy wK.uwzględnił powyższe roszczenie. Powyższy nakaz zapłaty uprawomocnił się z dniem 10 marca 2010 r. W dniu 7 kwietnia 2017 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie (...) S.A. w W. podjęło uchwałę o podziale spółki w sposób określony w art. 529 § 1 pkt 1 k.s.h. (podział przez przejęcie) poprzez przeniesienie całego majątku Spółki (...) na inne spółki ( Spółki (...)), tj.: (...) Spółka Akcyjna w W. (KRS: (...)) oraz (...)Sp6lka Akcyjna w W. (KRS: (...)). W dniu 21 kwietnia 2017 r. zarejestrowane zostało podwyższenie kapitału zakładowego Spółek (...), a w dniu 17 maja 2017 r. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego wK. w sprawie sygn. akt (...).KRS/(...) (...)S.A. w W. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Postanowienie o wykreśleniu uprawomocniło się z dniem 8 czerwca 2017 r. Stosownie do przyjętych w Planie Podziału zasad podziału, w prawa i obowiązki (...) S.A. wynikające z Umowy partnerskiej łączącej Grupę (...) S.A. z (...) Sp. z o.o. oraz nakazu zapłaty wydanego w sprawie sygn. akt (...)Sądu Okręgowego w K., jak również hipoteki umownej ustanowionej na podstawie aktu notarialnego Rep. (...)z dnia 2 lipca 2009 r. wstąpiła (...) S.A. w W.. Pismem z dnia 25 stycznia 2019 r. powód (...) S.A. w W. wezwał pozwanego „(...) Sp.j. w K. do zapłaty kwoty 600 000 zł (odpowiadającej wartości hipoteki umownej łącznej kaucyjnej ustanowionej na nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...)) w terminie 7 dni, lecz wezwanie to okazało się bezskuteczne. Z dniem 1 kwietnia 2014 r. (...) Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w K. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. W dniu 31 sierpnia 2012 r. wspólnicy „(...) Sp.j. w K. podjęli uchwałę nr (...)o rozwiązaniu tej spółki bez przeprowadzenia likwidacji przez podział majątku spółki pomiędzy wspólników. Wspólnicy oświadczyli, że spółka nie posiada zobowiązań, które podlegałyby spłacie i w związku z tym rozwiązanie spółki następuje przez podział majątku Spółki, którym są wyłącznie udziały w kapitale zakładowym spółki (...) o łącznej wartości 2 000 zł. Ustalili, iż z tytułu podziału majątku Spółki wspólnikom przypada po 50% udziałów o wartości 1 000 z dla każdego wspólnika. Uchwała została podjęta w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Z dniem 18 września 2019 r. pozwana „(...) Sp.j. w K. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego w związku z uchwałą wspólników nr (...)z dnia 31 sierpnia 2012 r. o rozwiązaniu spółki. Wpis ten uprawomocnił się z dniem 3 marca 2020 r. W rozważaniach prawnych Sąd przedstawił motywy swego rozstrzygnięcia: . Powództwo okazało się zasadne. Bezsporny w niniejszej sprawie był fakt ustanowienia hipoteki umownej kaucyjnej łącznej na nieruchomości objętej księgą wieczystą KW nr (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w W., która to nieruchomość stanowiła własność „(...) Sp.j. w K.. Hipoteka ta stanowiła zabezpieczenie zobowiązań (...) Sp. z o.o. w K. wobec (...) S.A. w B. wynikających z Umowy o Partnerskiej Współpracy Handlowej nr (...) z dnia 1 czerwca 2007 r. Poza sporem pozostawała również kwestia wydania przeciwko (...) Sp. z o.o. w K. nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 7 października 2009 r. w sprawie sygn. akt (...) Sądu Okręgowego w K., obejmującego zobowiązania wynikające ze wskazanej powyżej umowy. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy stronom przysługuje legitymacja procesowa oraz do wykładni przepisu art. 25e ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: KRSU) i czy w oparciu o powołany przepis dochodzi do nabycia przez Skarb Państwa mienia pozostałego po wykreślonych z rejestru spółkach prawa handlowego, czy też dla skuteczności tego nabycia konieczne jest wydanie stosownej decyzji administracyjnej przez właściwego starostę, a także, czy znajduje on zastosowanie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy i w konsekwencji, czy Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. ponosi odpowiedzialność za zobowiązania dłużnika rzeczowego – „(...)Sp.j. w K. wynikające z ustanowionej hipoteki na nieruchomości objętej księgą wieczystą KW nr (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w W.. Ponadto pozwany Skarb Państwa wskazał na wątpliwości, czy „(...)Sp.j. dysponowała rzeczywistym prawem własności spornej nieruchomości zarówno w czasie likwidacji spółki, jak i w czasie wejścia w życie powołanego przepisu, a także czy i kiedy uprawomocnił się nakaz zapłaty w sprawie (...) Sądu Okręgowego w K.i czy powód prowadził czynności egzekucyjne przeciwko (...) Sp. z o.o. i z jaką skutecznością. Nadto podniósł zarzut przedawnienia dochodzonej wierzytelności. Na wstępie rozważań należy wskazać, że posiadanie przez strony legitymacji czynnej i biernej w procesie jest przesłanką zasadniczą, od której istnienia uzależniona jest możliwość uwzględnienia powództwa, a jej brak zarówno w postaci czynnej, jak i biernej prowadzi do wydania wyroku oddalającego powództwo. Stąd też, zarzut pozwanego w przedmiocie braku legitymacji procesowej po stronie powodowej i pozwanej należało rozstrzygnąć w pierwszej kolejności. W ocenie Sądu, powód (...) S.A. w W. posiada legitymację czynną do występowania w niniejszym procesie. Sąd nie podzielił argumentacji strony pozwanej odnośnie braku wykazania następstwa prawnego w stosunku do pierwotnego wierzyciela, jakim była (...) S.A. w B.. Już w pozwie powód wyjaśnił podstawy swojego następstwa prawnego w zakresie dochodzonej wierzytelności. Ponadto ze złożonych przez niego do pozwu i w toku procesu dokumentów w postaci: aktu notarialnego z dnia 7 kwietnia 2017 r. za Rep.(...) obejmującego protokół z Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy wraz z załącznikami, w tym Planem Podziału, postanowienia o wykreśleniu z rejestru przedsiębiorców (...) S.A., zaświadczenia o dokonaniu wpisu, wydruku z CI KRS powoda, oświadczenia spółek przejmujących z dnia 4 marca 2019 r. jednoznacznie wynika, iż w dniu 7 kwietnia 2017 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie (...)S.A. podjęło uchwałę o podziale spółki w sposób określony w art. 529 § 1 pkt I k.s.h. (podział przez przejęcie), poprzez przeniesienie całego majątku Spółki (...) ((...) S.A.) na inne spółki, tj. Spółki (...), którymi były (...)S.A. w W. (KRS: (...)) oraz (...) S.A. w W. (KRS: (...)). W dniu 21 kwietnia 2017 r. zarejestrowano podwyższenie kapitału zakładowego Spółek (...), a w dniu 17 maja 2017 r. namocy postanowienia w sprawie sygn. akt (...).KRS/(...) (...) S.A. w W. została wykreślona z Krajowego RejestruSądowego. Postanowienie o wykreśleniu uprawomocniło się w dniu 8 czerwca 2017 r. Jednocześnie, stosownie do postanowień uchwały w sprawie podziału (...) S.A., podział nastąpił z uwzględnieniem wewnętrznej struktury organizacyjnej Spółki (...) i tak zespół składników stanowiący zorganizowaną cześć przedsiębiorstwa związany z obrotem materiałami budowlanymi ( Zakład (...)) został przeniesiony do (...) S.A. W szczególności w § 8 uchwały wskazano składniki majątku Spółki (...), które przeszły w związku z podziałem na (...)S.A. Ponadto w pkt VII ust. 7 Planu Podziału wskazano, że w razie wątpliwości, czy dany składnik majątku, prawo, obowiązek, należność, zobowiązanie jest funkcjonalnie związane z działalnością Zakładu (...) lub Zakładu (...), a tym samym, czy podlega przeniesieniu na (...), czy na (...), uzna się, że taki składnik majątku, prawo, obowiązek, należność, zobowiązanie jest związany z działalnością Zakładu (...) i tym samym przechodzi na (...). Powyższe znalazło również potwierdzenie w oświadczeniu Spółek przejmujących z dnia 4 marca 2019 r., w którym Spółki powstałe w wyniku podziału jednoznacznie oświadczyły, że (...) S.A. wątpiła we wszelkie prawa i obowiązku Spółki (...). Powyższe potwierdza legitymację procesową powoda. W ocenie Sądu prawidłowości powyższych ustaleń nie zmienia okoliczność, iż powód nie dopełnił obowiązku ujawnienia się jako aktualny wierzyciel hipoteczny w dziale IV księgi wieczystej KW nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W. w miejsce (...) S.A. W świetle wykazanego powyżej następstwa prawnego powoda, powyższy wpis ma bowiem charakter jedynie deklaratoryjny i nie pozbawia powoda prawa dochodzenia przedmiotowego roszczenia, tym bardziej, że (...) S.A. z chwilą wykreślenia z rejestru utraciła zdolność sądową, a tym samym byt prawny, a jej sukcesorem jest powód. Chybione były również zarzuty dotyczące braku legitymacji procesowej biernej Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta K.. Dłużnik rzeczowy „(...) Sp.j. w K. został bowiem wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego wpisem z dnia 18 września 2019 r., który uprawomocnił się w dniu 19 lutego 2020 r. Przesłanką wykreślenia spółki z rejestru przedsiębiorców na podstawie art. 25a w zw. z art. 25b KRSU jest ustalenie, że spółka ta nie posiada majątku zbywalnego oraz nie prowadzi działalności. Skoro Sąd Rejonowy (...)wK. VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego dokonał wykreślenia wskazanej spółki jawnej z Krajowego Rejestru Sądowego, zasadne jest stwierdzenie, że sądowi rejestrowemu nie były znane okoliczności świadczące o istnieniu majątku wykreślanej spółki, którym wspólnicy nie rozporządzili w uchwale o rozwiązaniu spółki. Na tle losu prawnego niezlikwidowanego przed wykreśleniem danego podmiotu z KRS majątku w doktrynie i orzecznictwie oraz projekcie (...) podnoszono, że główny problem, jaki wiąże się z ustaniem bytu prawnego podmiotu z chwilą wykreślenia z rejestru (bez względu na to, czy przed wykreśleniem była prowadzona likwidacja podmiotu, czy też nie), polega na tym, że w sytuacji, gdy ujawni się majątek, ma on status majątku niczyjego, co jest szczególnie widoczne w przypadku nieruchomości. Powoduje to stan próżni prawnej, który niekorzystnie oddziałuje na pewność i bezpieczeństwo obrotu, a w szczególności na sytuację wierzycieli nieistniejącej osoby prawnej wobec braku następstwa prawnego. Aby zapobiec negatywnym następstwom takich zjawisk została wprowadzona regulacja określająca sposób postępowania z takim majątkiem. Artykuł 25e KRSU jest ucieleśnieniem tej regulacji (uzasadnienie projektu ZmKSH14, Druk sejmowy VII kadencji, Nr 2816, s. 29 – w Komentarz do art. 25e KRSU red. Osajda 2021, wyd. 5/ T. Szczurowski). Przepis art. 25e KRSU wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2015 r., czyli jeszcze przed dniem wykreślenia „(...)Sp.j. w K. z rejestru przedsiębiorców. Zgodnie z treścią art. 25e ust. 1 KRSU Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po wykreślonym z rejestru podmiocie, bez względu na przyczynę wykreślenia, którym nie rozporządził przed wykreśleniem właściwy organ, z chwilą wykreślenia z rejestru. Postępowanie sądowe toczące się przeciwko podmiotowi, który w trakcie procesu został wykreślony z rejestru, a pozostało po nim mienie, winno zostać zawieszone na zasadzie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., a następnie na podstawie art. 180 § 1 pkt 2 k.p.c. podjęte z udziałem Skarbu Państwa jako następcy prawnego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Pierwotny pozwany „(...) Sp.j. w K. został bowiem wykreślony z rejestru po wydaniu nakazu zapłaty, lecz przed jego doręczeniem. Z literalnej wykładni art. 25e ust. 1 KRSU wynika, że Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po wykreślonym z rejestru podmiocie i następuje to bez względu na przyczynę wykreślenia. Stosowanie do brzmienia art. 25e ust. 10 KRSU nabycie przez Skarb Państwa własności nieruchomości albo użytkowania wieczystego stwierdza, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Samo sformułowanie powołanego przepisu w zestawieniu z art. 25e ust. 1 KRSU wskazuje na deklaratoryjny charakter decyzji administracyjnej starosty w przedmiocie stwierdzenia nabycia mienia pozostałego po podmiocie wykreślonym z rejestru. Momentem nabycia tego mienia jest przy tym chwila wykreślenia podmiotu z rejestru, choćby mienie to zostało ujawnione później i choćby decyzja starosty została wydana (bądź nie wydana) później. A zatem okoliczność niewydania dotychczas żadnej decyzji przez właściwego starostę nie pozbawia pozwanego Skarbu Państwa legitymacji biernej w niniejszym procesie. Przeciwna wykładnia byłaby sprzeczna z ideą wprowadzenia wskazanego przepisu art. 25e KRSU i w zasadzie w każdym przypadku obciążenia pozostałego po podmiocie wykreślonym z rejestru mienia (tu: nieruchomości hipoteką) mogłaby skutkować blokowaniem przejścia na rzecz Skarbu Państwa takiego mienia i jego dalszym statusem jako mienia niczyjego, czego nie da się pogodzić z racjonalnością ustawodawcy. Taki stan zagrażałby pewności obrotu i narażał słuszne i usprawiedliwione interesy wierzycieli, co z kolei właśnie poprzez wprowadzenie tego przepisu miało zostać wyeliminowane. W uzasadnieniu projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 28 listopada 2014 r. (Dz.U. 2014 r. poz. 1924), na mocy której wprowadzony został art. 25e, podkreślono, że skutek w postaci nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa będzie następował z dniem faktycznego wykreślenia podmiotu. W ocenie Sądu, nie ma wątpliwości, że to jest moment kiedy Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości i że nastąpiło to z chwilą wykreślenia spółki „(...)Sp.j. w K. z Krajowego Rejestru Sądowego, tj. z dniem 18 września 2019 r., a zatem zgodnie z art. 25e ust 2 KRSU ponosi on również odpowiedzialność z nabytego mienia (nieruchomości objętej księgą wieczystą KW nr (...)) za zobowiązania tej spółki jako podmiotu wykreślonego z rejestru. W świetle powyższych rozważań nietrafny jest również zarzut jakoby to data podjęcia uchwały nr (...) (31 sierpnia 2012 r.) o rozwiązaniu spółki (...) Sp.j. miała decydujące znacznie dla zastosowania powołanego art. 25e KRSU. W tym zakresie należy jeszcze raz podkreślić, iż to nie moment podjęcia uchwały jest istotny z punktu widzenia odpowiedzialności Skarbu Państwa, lecz moment dokonania wykreślenia spółki z rejestru, tym bardziej, że odpowiedzialność tej spółki wynikała jedynie z ustanowionego zabezpieczenia w postaci hipoteki umownej i stanowi odpowiedzialność rzeczową, czyli z tytułu posiadania statusu właściciela nieruchomości obciążonej hipoteką, a objętej księgą wieczystą KW nr (...). Wskazany przepis wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2015 r. Tymczasem wykreślenie (...) Sp.j. miało miejsce z dniem 18 września 2019 r. Wobec tego, zdaniem Sądu, przepis ten znajdzie zastosowanie w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy. Powoływana zaś przez pozwanego uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie sygn. akt III CZP 83/18 dotyczy odmiennego stanu faktycznego, tj. sytuacji, gdy do wykreślenia podmiotu doszło jeszcze przed dniem 1 stycznia 2015 r., czyli przed dniem wejścia w życie omawianego przepisu. Należy przy tym zaznaczyć, iż wykreślenie podmiotu z rejestru ma charakter konstytutywny, w związku z czym skutek wywołany uchwałą wspólników nr (...) z dnia 31 sierpnia 2012 r. nastąpił dopiero z dniem faktycznego wykreślenia. Ze złożonego do akt sprawy wydruku z CI informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców (...)Sp.j. (k. 61 – 62v) wynika, iż uchwała ta została ujawniona w rejestrze z dniem 23 listopada 2012 r., a w dniu 12 i 15 stycznia 2018 r. dokonano dwóch wpisów w rejestrze dotyczących nr REGON oraz dnia kończącego pierwszy rok obrotowy, za który należy złożyć sprawozdanie finansowe, co może świadczyć, iż po podjęciu uchwały o rozwiązaniu spółki, wspólnicy nadal podejmowali jakąś aktywność gospodarczą i ostatecznie ustała ona dopiero z dniem wykreślenia spółki z rejestru. Nieruchomość objęta księgą wieczystą KW nr (...), zgodnie z ujawnionym wpisem i zasadą rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, stanowiąca własność (...) Spółka jawna w K. nie została uwzględniona przez wspólników w uchwale o rozwiązaniu bez przeprowadzania likwidacji spółki i nie nastąpił podział jej własności pomiędzy wspólników. Zatem zgodnie z art. 25e ust l i 2 KRSU nieruchomość ta z mocy prawa została nabyta przez Skarb Państwa, który ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotu wykreślonego – w tym wypadku do wysokości ustanowionej hipoteki umownej. Stosownie zaś do treści art. 25e ust. 11 KRSU w postępowaniach dotyczących mienia i zobowiązań, o których mowa w ust. 2 oraz w innych sprawach dotyczących gospodarowania tym mieniem, Skarb Państwa jest reprezentowany przez starostę, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, właściwego ze względu na ostatnią siedzibę podmiotu wykreślonego z rejestru. Ostatnia (i jedyna) siedziba(...)Spółka jawna znajdowała się w K., które na podstawie art. 91 ustawy o samorządzie powiatowym z dnia 5 czerwca 1998 r. (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 511) posiada status miasta na prawach powiatu. Prezydent miasta łączy w sobie funkcję wójta oraz zarządu i starosty powiatu. Kwestię wykonywania przez prezydenta miasta zadań z zakresu administracji rządowej przypisanych staroście potwierdza przy tym uchwała 7 sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r. (OPS 1/03, Legalis). Ostatecznie po dołączaniu akt sprawy(...) Sądu Okręgowego wK.kwestia prawomocności nakazu zapłaty z dnia 7 października 2009 r. wydanego w sprawie sygn. akt (...) przestała być sporna, bowiem z akt sprawy bezsprzecznie wynikało, iż nakaz zapłaty wydany przeciwko (...) Sp. z o.o. uprawomocnił się z dniem 10 marca 2010 r. Spółka (...) Sp. z o.o. została wykreślona z rejestru z dniem 1 kwietnia 2014 r., pozostawiając nieuregulowane w zakresie objętym pozwem roszczenie, za które odpowiedzialność rzeczową na mocy ustanowionej hipoteki umownej ponosił pierwotnie pozwany - (...) Spółka jawna w K., a po jej wykreśleniu z rejestru Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. – z ograniczeniem odpowiedzialności do wysokości ustanowionej hipoteki oraz z zastrzeżeniem odpowiedzialności in solidum ze spółką (...) Sp. z o.o. w K., o czym orzeczono w zaskarżonym nakazie zapłaty. W zakresie podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia, w ocenie Sądu, nie zasługuje on na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga okoliczność, iż jednym z celów ustanowienia hipoteki jest zabezpieczanie przed ewentualnym przedawnieniem. Stosownie do brzmienia art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z dnia 6 lipca 1982 r. (dalej: u.k.w.h.) przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej. Przepisu tego nie stosuje się do roszczeń o świadczenia uboczne. Przedawnienie wierzytelności głównej zabezpieczonej hipoteką nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z obciążonej nieruchomości. Przepis art. 77 KWU jest wyjątkiem od art. 117 k.c., który odmiennie reguluje skutki przedawnienia roszczeń. Zgodnie z art. 117 § 2 zd. 1 k.c. dłużnik osobisty może, po upływie terminu przedawnienia, uchylić się od zaspokojenia roszczeń, chyba że zrzeknie się korzystania z zarzutu przedawnienia. Natomiast hipoteka chroni wierzyciela przed negatywnymi skutkami przedawnienia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką. Zgodnie z art. 68 ust. 2 zdanie pierwsze u.k.w.h. hipoteka zabezpiecza wierzytelność do, co wymaga podkreślenia, oznaczonej sumy pieniężnej, która wyznacza granice odpowiedzialności rzeczowej (z obciążonej nieruchomości). Z kolei w myśl art. 77 zd. 1 u.k.w.h. hipoteka pozostaje w mocy niezależnie od tego, jak długo istnieje i jest wymagalna zabezpieczona wierzytelność. Nie dotyczy to roszczeń o świadczenia uboczne (art. 77 zd. 2 u.k.w.h.). Przeto, przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie wpływa na uprawnienia wierzyciela hipotecznego dotyczące dochodzenia zaspokojenia z przedmiotu hipoteki. W rezultacie właścicielowi przedmiotu hipoteki nie przysługuje zarzut przedawnienia jako skuteczny środek obrony przeciwko powództwu wierzyciela hipotecznego. Artykuł 77 u.k.w.h. ma przy tym zastosowanie bez względu na to, czy właścicielem przedmiotu hipoteki jest dłużnik osobisty czy też osoba trzecia. W tym pierwszym przypadku - jeżeli dłużnik podniesie zarzut przedawnienia (…) - powództwo w zakresie odpowiedzialności osobistej nie będzie zasadne, natomiast w zakresie odpowiedzialności rzeczowej powinno zostać uznane za zasadne. Tym samym sąd powinien zasądzić świadczenie z ograniczeniem odpowiedzialności dłużnika do przedmiotu hipoteki (art. 319 k.p.c.), przy czym, nie może zasądzić kwoty wyższej niż suma hipoteki. Inaczej mówiąc, jeżeli właściciel nieruchomości jest zarazem dłużnikiem osobistym, to wprawdzie przedawnienie nie pozbawia wierzyciela hipotecznego uprawnienia do zaspokojenia się z nieruchomości, jednakże tylko do wysokości sumy hipoteki. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2016 r., I CSK 616/15, LEX nr 2135543). W przypadku, gdy dłużnikiem hipotecznym jest osoba niebędąca dłużnikiem osobistym, to jej odpowiedzialność, po przedawnieniu roszczeń dłużnika osobistego, stanie się odpowiedzialnością wyłączną. Wierzyciel hipoteczny może bowiem żądać zapłaty przedawnionej wierzytelności jedynie od niego, chociaż tylko do wysokości sumy hipoteki. Dłużnik rzeczowy nie może podnosić skutecznie zarzutu przedawnienia (tak też: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2016 r., I CSK 616/15, Legalis; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2012 r. , I ACa 1374/11, Legalis; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 czerwca 2013 r., I ACa 71/13, Legalis; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2015 r., I ACa 1492/14, Legalis; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 9 lutego 2016 r., I ACa 867/15, Legalis; T. Czech, Księgi wieczyste i hipoteka, s. 1026; Ł. Przyborowski, w: J. Pisuliński (red.), Ustawa o księgach wieczystych i hipotece, s. 889). Stąd też w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie znajduje zastosowania 3 – letni termin przedawnienia. W konsekwencji podniesione w niniejszej sprawie zarzuty pozwanego należało uznać za chybione. Powołane powyższe okoliczności skłoniły Sąd do uznania, że dochodzone roszczenie, było usprawiedliwione co do zasady i wysokości. Kwota dochodzona pozwem nie przekracza przy tym wysokości ustanowionej hipoteki. Z uwagi na zgłoszone żądanie rozpoznania sprawy w postępowaniu nakazowym oraz mając na uwadze fakt, że powód spełnił wymogi wynikające z przepisu art. 485 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. (przedstawił akt notarialny ustanowienia hipoteki Rep. A(...)oraz wydruk z księgi wieczystej KW nr (...), których prawdziwość i treść nie nasuwały wątpliwości), sprawę rozstrzygnięto pierwotnie wydając nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym w dniu 5 września 2019 r. w sprawie sygn. akt (...) z zastrzeżeniem odpowiedzialności in solidum oraz ograniczenia odpowiedzialności do obciążonej nieruchomości i do wysokości ustanowionej hipoteki. Zawarte w tym nakazie zapłaty rozstrzygniecie o kosztach procesu oparte było na przepisie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. Sąd nie podzielił przy tym stanowiska pozwanego, aby w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zachodziły podstawy do nieobciążania pozwanego kosztami procesu. Należy bowiem zauważyć, iż wobec negowania przez Skarb Państwa zasadności roszczenia dochodzonego przez powoda, pozwany wdał się w spór i przy pierwszej czynności nie uznał roszczenia. Początkowo stroną pozwaną w niniejszej sprawie była spółka (...)Sp.j. w K., w stosunku do której powód wystosował wezwanie do zapłaty. Skarb Państwa natomiast wstąpił do przedmiotowego procesu w trakcie jego trwania w miejsce wykreślonej z rejestru spółki jako jej następca prawny. Stąd też podjęcie postępowania z udziałem Skarbu Państwa nie było warunkowane wystosowaniem odrębnego wezwania do zapłaty i nie może stanowić podstawy do odstąpienia od ogólnych zasad rozliczenia kosztów procesu na zasadzie winy. Pozwany apelacją zaskarżył niniejszy wyrok w całości, zarzucając: I.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.