z dniem zawarcia umowy przechodzą na powoda wszelkie uprawnienia z tytułu wad przedmiotu sprzedaży, w tym w szczególności uprawnienia do dochodzenia wobec pozwanego wszelkich praw z tytułu gwarancji i usług serwisowych, z wyłączeniem prawa odstąpienia od umowy (ust. 5). Załącznikiem nr (...) do umowy była faktura VAT pro forma, w której jako nazwę towaru wymieniono: (...) (...) typu (...) (...), wentylator transportowy (...), wentylator (...)/J., sterowanie i automatyka, trzy zasuwy sterowane elektrycznie, śluza obrotowa, suchy pion gaśniczy, membrany z deflektorami kierunkowymi, drabina z balustradą, dwoje drzwi oraz rękawy filtracyjne. Przed zawarciem umowy pracownik pozwanego G. N., który przygotowywał ofertę, ustalał z przedstawicielami powoda – G. J. i A. J., na jakich zasadach ma działać urządzenie odpylające, z uwzględnieniem urządzeń znajdujących się już na hali produkcyjnej powoda, które miały być do urządzenia odpylającego podłączone, tj. maszyn do obróbki drewna wyposażonych w zejścia do odpadów (trocin, pyłów), silosów na gromadzenie odpadów z maszyn do obróbki drewna, cyklonów ze śluzami znajdujących się na silosach oraz częścią rur transportu pneumatycznego. Rozwiązania z zakresu automatyki uzgadniał z przedstawicielami powoda przedstawiciel pozwanego A. G.. Przedmiotem umowy nie było wykonanie przez pozwanego linii technologicznej odpylania, lecz dostarczenie komponentów wchodzących w skład tej linii i podłączenie ich do istniejącej u powoda instalacji. W dniu 2.05.2018 r. powód i pozwany podpisali protokół odbioru przedmiotu umowy sprzedaży i umowy leasingu. W protokole powód potwierdził wykonanie montażu i uruchomienie przedmiotu leasingu oraz potwierdził, że uruchomienie i próby eksploatacyjne wykazały, że uzgodnione i przyjęte parametry techniczne i eksploatacyjne przedmiotu leasingu zostały osiągnięte i że funkcje urządzeń odpowiadają uzgodnieniom kontraktowym. Pozwany przekazał powodowi m.in. schemat zasilania i sterowania filtra odpylającego. Wraz z pismem z 29.07.2019 r. pozwany przekazał powodowi schemat zasilania i sterowania filtra odpylającego uaktualniony w związku z wymianą na życzenie powoda jednego z elementów (softstartu na falownik). Główne żądanie pozwu obejmowało upoważnienie powoda do wykonania określonych czynności na koszt pozwanego. Zgodnie z art. 480 § 1 k.c. w razie zwłoki dłużnika w wykonaniu zobowiązania czynienia, wierzyciel może, zachowując roszczenie o naprawienie szkody, żądać upoważnienia przez sąd do wykonania czynności na koszt dłużnika. Istotą wykonania zastępczego jest podjęcie przez wierzyciela czynności zmierzających do wykonania zobowiązania zgodnie z jego treścią, czyli zaspokojenie interesu wierzyciela w wypadku, gdy dłużnik we wskazanym terminie nie spełnia świadczenia, do którego jest zobowiązany (wyrok SN z dnia 7 czerwca 2000 r., III CKN 441/00, LEX nr 51882). Na powodzie spoczywał więc ciężar udowodnienia, że pozwany - na podstawie zawartej przez strony umowy – był zobowiązany do opracowania projektu systemu odpylania w hali produkcyjnej znajdującej się w przedsiębiorstwie powoda (art. 6 k.c.). Z tego obowiązku powód się nie wywiązał. Wskazana w żądaniu pozwu umowa z dnia 15.01.2018 r. była umową trójstronną o charakterze mieszanym. Przede wszystkim zawierała ona postanowienia typowe dla umowy sprzedaży, przy czym sprzedaż ta odbywała się pomiędzy pozwanym a (...) sp. z o.o. i obejmowała urządzenia wyszczególnione w załączniku nr 1 do umowy. Ponadto zawierała postanowienia charakterystyczne dla umowy o dzieło - w zakresie obejmującym zobowiązanie pozwanego do zamontowania i uruchomienia sprzedanych (...) sp. z o.o. urządzeń w zakładzie powoda. Umowa ta nie zawierała zobowiązania powoda do sporządzenia jakiegokolwiek projektu. Wprawdzie w § 4 ust. 10 umowy powód zastrzegł możliwość wprowadzenia zmian i modyfikacji w dokumentacji technicznej, w szczególności na etapie prac projektowych prowadzonych w trakcie realizacji umowy, jednak z samego takiego zapisu nie można wnioskować, że powód był zobowiązany do opracowania projektu systemu odpylania w hali produkcyjnej znajdującej się w przedsiębiorstwie powoda. Brak jest dowodów na to, aby powód w wykonaniu umowy opracował jakikolwiek projekt. Zeznający w charakterze strony powodowej G. J. wskazał, że w związku z zawartą przez strony umową oraz czynionymi przez strony uzgodnieniami co do połączenia dostarczanych przez pozwanego urządzeń z urządzeniami już zamontowanymi w zakładzie powoda, nie powstał żaden projekt. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, świadek G. N. sporządził i załączył do oferty jedynie schemat podłączenia sprzedawanych urządzeń do urządzeń zamontowanych w zakładzie powoda. Ponadto powód dostarczył pozwanemu schemat zasilania i sterowania filtra odpylającego, będącego jednym z urządzeń wyspecyfikowanych w załączniku nr 1 do umowy. Powód nie przedstawił również żadnego dowodu wskazującego na to, że zawarł z pozwanym odrębną umowę o opracowanie projektu systemu odpylania w hali produkcyjnej znajdującej się w przedsiębiorstwie powoda. Ponieważ powód nie udowodnił, aby przedmiotem zobowiązania pozwanego było opracowanie projektu systemu odpylania w hali produkcyjnej w przedsiębiorstwie powoda, główne żądanie pozwu podlegało oddaleniu jako bezzasadne. Powód zawarł w pozwie żądanie ewentualne zasądzenia odszkodowania z tytułu niewykonania przez pozwanego zobowiązania, argumentując, że poniósł wydatki na istniejący system odpylania dostarczony przez pozwanego. Jako podstawę prawną tego roszczenia powód wskazał art. 471 k.c. Zgodnie z art. 471 k.c. dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. W myśl art. 361 § 1 i 2 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Dokonując wykładni ww. przepisów, stwierdzić trzeba, że koniecznymi przesłankami odpowiedzialności odszkodowawczej dłużnika są: istnienie zobowiązania umownego, niewykonanie lub nienależyte wykonanie przez niego obowiązków umownych, poniesienie przez wierzyciela szkody w określonej wysokości, istnienie adekwatnego związku przyczynowego między niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania, a tą właśnie szkodą. Obowiązek wykazania wystąpienia ww. przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej dłużnika obciążał w całości powoda, gdyż to on wywodził z nich korzystne dla siebie skutki prawne w postaci powstania po jego stronie uprawnienia do domagania się od pozwanego zapłaty odszkodowania za nienależyte wykonanie zobowiązania (art. 6 k.c.). Roszczenie odszkodowawcze powoda również okazało się bezzasadne. Po pierwsze wskazać trzeba, że pozwany wykonał swoje zobowiązanie wynikające z umowy z 15.01.2018 r., co powód potwierdził, podpisując protokół odbioru z 2.05.2018 r. oraz użytkując po tej dacie urządzenia dostarczone i zamontowane przez pozwanego w jego zakładzie. Gdyby natomiast przyjąć, że powodowi chodziło o nienależyte wykonanie zobowiązania, na co mogą wskazywać twierdzenia o wydatkach poczynionych przez powoda na system odpylania, to roszczenie powoda i tak nie zasługiwało na uwzględnienie. W § 6 ust. 5 umowy kupujący oświadczył, że z dniem zawarcia umowy przechodzą na powoda wszelkie uprawnienia z tytułu wad przedmiotu sprzedaży, w tym w szczególności uprawnienia do dochodzenia wobec pozwanego wszelkich praw z tytułu gwarancji i usług serwisowych, z wyłączeniem prawa odstąpienia od umowy. Ewentualne roszczenie odszkodowawcze dochodzone przez powoda mogło więc mieć za podstawę wyłącznie twierdzenie, że pozwany w wykonaniu umowy z 15.01.2018 r. dostarczył wadliwe urządzenia. W uzasadnieniu żądania ewentualnego powód nie zawarł takich twierdzeń – nie wskazał wad sprzedanych mu urządzeń. Ponadto powód nie przedstawił żadnych twierdzeń uzasadniających wysokość żądanego odszkodowania, w szczególności nie podał jakie wydatki (za co i w jakiej wysokości) złożyły się na sumę 150 000 zł. W ten sposób uniemożliwił choćby wstępną ocenę, czy te wydatki pozostawały w adekwatnym związku przyczynowym z wadami dostarczonych przez powoda urządzeń, których to wad powód nie wymienił. Tymczasem wszystkie twierdzenia i dowody na powyższe okoliczności powinny być zaoferowane przez powoda już w pozwie (art. 458 5 § 1 k.c.). Późniejsze twierdzenia w tym przedmiocie, zawarte w protokole zmian złożonym na rozprawie 28.10.2021 r., podlegały pominięciu (art. 458 5 § 4 k.c.). Mając powyższe na uwadze, Sąd w całości oddalił powództwo. O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, tj. art. 98 § 1 k.p.c. Apelację od wyroku złożyła powódka, zaskarżył go w całości. Powódka zarzuca rozstrzygnięciu: naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 227 k.p.c. poprzez nieprzypisanie jakiejkolwiek wartości dowodowej opinii zabezpieczającej dowód przed zniszczeniem, uszkodzeniem wydanej na mocy postanowieniem Sądu Rejonowego w (...) z dnia 27 stycznia 2019 r., sygn. akt:(...) (opinii biegłego mgr inż. K. T.
kc z chwila zawarcia przez finansującego umowy ze zbywcą z mocy ustawy przechodzą na korzystającego uprawnienia z tytułu wad rzeczy przysługujące finansującemu względem zbywcy, z wyjątkiem uprawnienia odstąpienia przez finansującego od umowy ze zbywcą. Identycznie uprawnienia powoda jako korzystającego określone zostały w § 6 ust. 5 umowy sprzedaży z dnia 15 stycznia 2018 r. Z powyższych uregulowań wynika zatem, że na korzystającego przechodzą jedynie przysługujące finansującemu, będącemu zwykle nabywcą przedmiotu leasingu, jedynie uprawnienia wynikające z niewłaściwego wykonania przez sprzedającego umowy sprzedaży, a nie z tytułu jej niewykonania. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika natomiast, aby na powoda przeszły dalej idące uprawnienia finansującego, niż wynikające z przepisu art.
Hipotetycznie natomiast możnaby rozważać przysługiwanie powodowi roszczenia odszkodowawczego, zgłoszonego w procesie jako ewentualne. Powód musiałby jednak wykazać, że na skutek niewłaściwego wykonania przez pozwanego umowy sprzedaży poniósł szkodę majątkową, pozostającą w normalnym związku przyczynowym z wadami tkwiącymi w rzeczy sprzedanej ( art. 6 kc, art. 471 kc, art. 361 kc). Tymczasem strona powodowa nie próbowała nawet wykazywać, że poniosła rzeczywisty uszczerbek majątkowy pozostający w związku z wadliwym wykonaniem umowy, polegający na zmniejszeniu aktywów (czyli poniesieniu wydatków) bądź zwiększeniu pasywów (czyli powstaniu wymagalnych zobowiązań). Gdyby jednak nawet przyjąć kontrowersyjne stanowisko, zgodnie z którym za szkodę majątkową można uznać samo powstanie konieczności poniesienia w przyszłości kosztów potrzebnych do usunięcia wad rzeczy sprzedanej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie I CSK 98/20, LEX nr 3047501), to w realiach sprawy powód nie wykazał wysokości tak rozumianej szkody. W apelacji powód powołuje się na wyliczenia mające wynikać z dołączonej do pozwu oferty firmy (...) oraz opinii biegłego K. T., wydanej w trybie zabezpieczenia dowodu. Wyliczenia tam zawarte mają jednak charakter ogólnikowy i szacunkowy, bez odwołania się do jakichkolwiek kosztorysów. Tym bardziej nie mogą one stanowić wypełnienia przez powoda obowiązku wykazania rozmiarów tak zdefiniowanej szkody według cen rynkowych. Z kolei sformułowana dla biegłego teza w pozwie w ogóle nie obejmowała wyliczenia kosztów usunięcia hipotetycznych wad rzeczy sprzedanej. Już tylko na marginesie należy dodać, że, stosownie treści § 6 ust. 1 umowy sprzedaży pozwany z tytułu niewłaściwego wykonywania umowy ponosił odpowiedzialność wyłącznie za szkodę wyrządzoną umyślnie. Korygowało to rozkład ciężaru dowodu wynikający z przepisu art. 471 kc w ten sposób, że przerzucało na kupującego ciężar dowodzenia, że szkoda powstała na skutek zawinionych, i to umyślnie, zachowań sprzedającego. Tymczasem, mimo podniesienia przez pozwanego expressis verbis zarzutu w tym przedmiocie, strona powodowa nie prowadziła w tym zakresie postępowania dowodowego. Z tych przyczyn na podstawie art. 385 kpc Sąd Apelacyjny orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku. O należnych stronie pozwanej kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym orzeczono w punkcie 2. wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc w zw. z art. 391 kpc, przy uwzględnieniu treści przepisów § 10 ust. 1 pkt 2) w zw. z § 2 pkt. 6) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800 ze zm.). Bogdan Wysocki Niniejsze pismo nie wymaga podpisu na podstawie § 100a ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych jako właściwie zatwierdzone w sądowym systemie teleinformatycznym. Starszy sekretarz sądowy Sylwia Stefańska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.