← Polska

I AGa 336/22

Sygn. akt I AGa 336/22 Sygn. akt I AGz 147/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2023 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej w składzie: Prz

§1w zw.

z §4 k.p.c. nadto uznać należało za spóźniony. Podkreślić przy tym należy, że wnioski dowodowe w omawianym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie także z tej przyczyny, że na posiedzeniu przygotowawczym strony jednoznacznie określiły, że Sąd ma badać okres naruszeń pozwanych do dnia wniesienia pozwu. Z kolei inicjatywa dowodowa w przedmiotowym zakresie wykraczała poza ten okres i również z tej przyczyny nie zasługiwała na uwzględnienie. Postanowieniem z 9 czerwca 2022 r. Sąd pominął wnioski dowodowe zgłoszone w pismach powódki z 7 i 10 grudnia 2021 r. W ocenie Sądu bowiem okoliczności, co do których wnioski dowodowe w tych pismach zostały sformułowane, zostały już w sposób wystarczający wyjaśnione na podstawie innych zgromadzonych w sprawie dowodów. Nadto – co zostanie szerzej omówione w dalszej części uzasadnienia – niniejsza sprawa jest sprawą gospodarczą w rozumieniu przepisów procedury cywilnej, stąd też w zakresie inicjatywy dowodowej stron zastosowanie znajdują odrębne reżimy. Jednym z nich jest regulacja art.

§1

k.p.c., zgodnie z którą powód jest obowiązany powołać wszystkie twierdzenia i dowody w pozwie, a pozwany - w odpowiedzi na pozew. Z kolei powód składając szereg nowych dowodów, nie zachował terminu przewidzianego w art.

§4zd.

2 k.p.c. Odpowiedź na pozew wniesiona została do tut. Sądu 4 listopada 2021 r., z adnotacją, że jej odpis nadany został także powódce. Z kolei pierwsze z ww. pism nadane zostało przez powódkę 7 grudnia 2021 r. Mając to wszystko na względzie Sąd na podstawie art. 235 2 §1 pkt 2) k.p.c. i art.

§4zd.2 k.p.c.

w związku z art. 479 91 k.p.c. uznał o konieczności pominięcia wniosków dowodowych sformułowanych ww. pismach. W świetle poczynionych ustaleń faktycznych sąd I instancji uznał powództwo w jego ostatecznej postaci za bezzasadne, przywołując następującą argumentację prawną: W sprawie powódka spółka (...) sp. z o . o. N. s. z siedzibą we W. dochodziła nakazania pozwanym A. Z., P. H. i M. B. zaniechania niedozwolonych w jej ocenie działań oraz nakazania usunięcia skutków zarzucanych pozwanym czynów niedozwolonych, jak też złożenia oświadczenia określonej treści i formie. Zdaniem powódki pozwani dopuszczali się czynów nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1913) (dalej zwanej także jako (...)). Pozwani natomiast konsekwentnie w toku procesu wnosili o oddalenie powództwa w całości, kwestionując zasadność wysuniętego roszczenia. Tak sformułowane żądanie, w zestawieniu z przytoczonymi okolicznościami faktycznymi na jego uzasadnienie kwalifikuje przedmiotową sprawę - w świetle art. 479 89 §2 pkt 1) k.p.c. - jako sprawę z zakresu własności intelektualnej. Zgodnie bowiem z tym przepisem sprawami własności intelektualnej są m.in. sprawy o zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji. Jednocześnie na podstawie art. 479 91 k.p.c. w zw. z art. 458 2 §1 pkt 1) k.p.c. sprawa jest prowadzona według przepisów o postępowaniu gospodarczym. W sprawie bowiem pozwani jako przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi nie wystąpili z wnioskiem o rozpoznanie sprawy z pominięciem przepisów w sprawach gospodarczych. Zgodnie natomiast z art. 458 8 § 1 k.p.c. w toku postępowania w sprawach gospodarczych nie można występować z nowymi roszczeniami zamiast lub obok dotychczasowych. Jednakże w przypadku zmiany okoliczności powód może żądać, zamiast pierwotnego przedmiotu sporu, jego równowartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenie powtarzające się może nadto rozszerzyć powództwo o świadczenia za kolejne okresy. Kierując się powyższym, Sąd nie podzielił stanowiska strony powodowej, jakoby pismem z 3 marca 2022 r., powódka jedynie sprecyzowała dotychczasowe żądanie pozwu i złożyła dodatkowe wnioski dowodowe. W ocenie Sądu sposób w jaki powódka zmodyfikowała dotychczasowe żądanie pozwu, wskazuje, że na podstawie ww. pisma powódka dążyła do zmiany powództwa opartej na innych niż dotychczas okolicznościach faktycznych. W szczególności koniecznym jest zwrócić uwagę, że pierwotnie w pozwie strona powodowa domagała się stwierdzenia, że zachowanie pozwanych jest niedozwolonym działaniem i zakazania informowania, że pozwani w ramach wspólnie prowadzonej działalności gospodarczej zajmują się leczeniem choroby alkoholowej. Tym samym, przedmiotem sporu – co do tego żądania - była ocena, czy zabieg, którzy stosują w swojej działalności pozwani, jest elementem leczenia choroby alkoholowej, czy też nie. Natomiast w piśmie procesowym z 3 marca 2022 r. powódka domaga się dalszych czynności zakazowych. Za takim wnioskiem przemawia w szczególności nowo sformułowane żądanie zakazania pozwanym informowania i wskazywania na portalu, że A., jest prywatną przychodnią leczenia choroby alkoholowej w Polsce oraz, że jest ośrodkiem terapii uzależnienia od alkoholu. Dodatkowo, żądanie to dotyczy innego okresu, aniżeli objęty sporem w niniejszej sprawie. Z ustaleń poczynionych w ramach posiedzenia przygotowawczego wyraźnie wynikało jaki okres czynów nieuczciwej konkurencji obejmuje żądanie pozwu – tj. od stycznia 2020 r. do dnia wniesienia powództwa, tj. 23 kwietnia 2021 r. Natomiast okoliczności, których dotyczy pismo z 3 marca 2022 r., miały miejsce poza tym okresem. Powyższe wynika chociażby z załączonych do tego pisma dowodów, które także w świetle twierdzeń samej powódki datowane są na 24 lutego 2022 r. Nadto, wbrew stanowisku powódki, czym innym jest zakazanie oświadczeń, czy kierowania do mediów informacji o leczeniu choroby alkoholowej – czego powódka domagała się pierwotnie, a czym innym jest zakazanie pozwanym informowania, że prowadzą ośrodek terapii uzależnienia alkoholowego. Stąd też, wbrew stanowisku powódki, żądanie sformułowane w piśmie z 3 marca 2022 r. było zmianą powództwa, a nie jego uściśleniem. Zmiana taka z kolei, z uwagi na gospodarczy charakter wywiedzionego w sprawie powództwa, jest niedopuszczalna. Na marginesie, zasadnym jest wskazać, że oceniając stanowisko powódki co do doprecyzowania dotychczasowego żądania pozwu, największe wątpliwości co do jego oceny Sąd powziął w zakresie pkt 4) pozwu. Zdaniem Sądu bowiem, rzeczywiście w jego treści ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa nie została odpowiednio doprecyzowana. Wynikało to z tego, że jakkolwiek okoliczności faktyczne w uzasadnieniu pozwu były wskazane, to jednak żądanie do nich nie przystawało. Niemniej jednak wobec oświadczenia o cofnięciu żądania pozwu w części z jednoczesnym zrzeczeniem się roszczenia, ocena ww. okoliczności stała się bezprzedmiotowa. W sprawie pismem z 9 czerwca 2022 r. powód skutecznie cofnął żądanie pozwu wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w części obejmującej żądania z pkt IV i V pozwu. Zgodnie natomiast z art. 355 k.p.c. Sąd umorzy postępowanie, m.in. jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne. Wobec powyższego, z uwagi na skuteczne cofnięcie powództwa w ww. zakresie, powództwo w tej części należało umorzyć, o czym Sąd orzekł w pkt 1 wyroku. W konsekwencji powyższego, ostatecznie żądanie powódki w niniejszej sprawie obejmowało:

  1. nakazanie pozwanym zaniechania niedozwolonych działań, to jest informowania, iż podmiot leczniczy, prowadzony przez nich w formie spółki cywilnej: P. H., M. B., (...) spółka cywilna, ul. (...), (...)-(...) B. (dalej jako: Spółka Cywilna), zajmuje się leczeniem choroby alkoholowej, podczas gdy S. świadczy jedynie usługę farmakologiczną wspomagającą leczenie choroby alkoholowej, to jest wszycie e. - czym wprowadza w błąd uczestników rynku oraz klientów,
  2. nakazanie pozwanym usunięcia skutków niedozwolonych działań, poprzez usunięcie wszelkich informacji lub odniesień świadczących, iż prowadzona przez nich S. zajmuje się leczeniem choroby alkoholowej, gdyż takie działanie wprowadza w błąd co do rzeczywistego zakresu usług świadczonych przez pozwanych w (...) Spółki Cywilnej i w konsekwencji wskazanie przez S. precyzyjnej informacji o zakresie i rodzaju udzielanego świadczenia zdrowotnego, to jest wyłącznie implantacji esperalu;
  3. nakazanie pozwanym złożenia oświadczenia o treści określonej szczegółowo w treści pozwu. W ocenie powódki, zarzucane pozwanym działanie stanowiło wypełnienie znamion czynu nieuczciwej konkurencji stypizowanego w art. 14 ust. 1 i 2 pkt 2) (...). Zgodnie z tymi przepisami czynem nieuczciwej konkurencji jest rozpowszechnianie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd wiadomości o swoim lub innym przedsiębiorcy albo przedsiębiorstwie, w celu przysporzenia korzyści lub wyrządzenia szkody (ust. 1). Z kolei wiadomościami, o których mowa w ust. 1, są nieprawdziwe lub wprowadzające w błąd informacje, w szczególności m.in. o wytwarzanych towarach lub świadczonych usługach. Zarzucanym pozwanym przez powódkę czynem nieuczciwej konkurencji, miało być wprowadzanie potencjalnych odbiorców usług w błąd co do ich zakresu, gdyż usługi oferowane przez pozwanych – wbrew udostępnianym przez nich ogólnodostępnym informacjom - nie obejmują leczenia choroby alkoholowej, a jedynie wykonywanie zabiegu implantacji E., tzw. wszywka alkoholowa. Pozwani kwestionując zasadność wysuniętego roszczenia, konsekwentnie wskazywali, że w swojej działalności nie informują potencjalnych odbiorców ich usług o kompleksowym leczeniu choroby alkoholowej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 (...) czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Ustęp 2 tego przepisu stanowi natomiast, że czynami nieuczciwej konkurencji są w szczególności: wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa, fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pochodzenia geograficznego towarów albo usług, wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług, naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy, naśladownictwo produktów, pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie, utrudnianie dostępu do rynku, przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną, a także nieuczciwa lub zakazana reklama, organizowanie systemu sprzedaży lawinowej, prowadzenie lub organizowanie działalności w systemie konsorcyjnym oraz nieuzasadnione wydłużanie terminów zapłaty za dostarczane towary lub wykonane usługi. Klauzula generalna z art. 3 ust. 1 (...) stanowi lex generalis nie tylko dla czynów wymienionych w art. 3 ust. 2 (...) i zdefiniowanych w rozdziałach 2 i 4 (...), lecz także w stosunku do czynów nieuczciwej konkurencji, które są lub będą stypizowane w innych ustawach. Poszczególne czyny nieuczciwej konkurencji powinny być badane przede wszystkim w świetle przesłanek określonych w przepisach art. 5 – 17a i 17c-17g (...), a dopiero wtedy gdy nie wyczerpują znamion określonych w tych przepisach powinny być oceniane według klauzuli generalnej zawartej w art. 3 (...). Uznanie działania za czyn nieuczciwej konkurencji uzależnione jest od łącznego spełnienia trzech przesłanek: czyn ma charakter konkurencyjny, narusza lub zagraża interesowi innego przedsiębiorcy, oraz jest bezprawny, tj. sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami. Tym samym, na powódce spoczywał obowiązek wykazania, że zarzucane pozwanym działania były konkurencyjne względem prowadzonej przez niego działalności, zagrażając jego sytuacji na rynku jako przedsiębiorcy, przy czym jednocześnie aktywność pozwanych była sprzeczna z przepisami prawa i dobrymi obyczajami. Oferowanie własnych towarów i usług - także kontrahentom innych przedsiębiorców - jest zwykłym elementem konkurencji w gospodarce rynkowej. W takim ujęciu również proponowanie zawarcia umowy osobie, która już zawarła umowę na dostawę tych samych towarów lub usług z innym przedsiębiorcą, a przez to nakłanianie tej osoby do rozwiązania umowy z dotychczasowym kontrahentem, nie jest niczym nagannym, a wręcz przeciwnie - można stwierdzić, że jest to zachowanie będące fundamentem rywalizacji przedsiębiorców na konkurencyjnym rynku. Jedynie wtedy, gdy nakłanianie do rozwiązania umowy będzie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami i zagrozi lub naruszy interes innego przedsiębiorcy lub klienta (art. 3 ust. 1 u.z.n.k.) oraz jest dokonywane w celu przysporzenia korzyści sobie lub osobom trzecim albo szkodzenia przedsiębiorcy (art. 12 ust. 2 u.z.n.k.) może być uznane za czyn nieuczciwej konkurencji (wyrok SA w Warszawie z 6 grudnia 2017 r., VII ACa 980/17, LEX nr 2471097). W sprawie poza sporem było, że strony prowadzą względem siebie działalność konkurencyjną. Pozwani bowiem w ramach zawiązanej spółki cywilnej działają na tych samych co powódka rynkach, jak też świadczą usługę medyczną, objętą także wachlarzem usług oferowanych wcześniej przez powódkę. W ocenie Sądu, te cechy wystarczają do uznania, że działalność stron ma względem siebie – przynajmniej w jakimś zakresie – charakter konkurencyjny. W sprawie jednak nie zostało wykazanym, że działalność pozwanych zagraża działalności samej powódki w sposób stypizowany w powołanych przepisach. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, niekwestionowanym pozostaje, że powódka z racji czasu funkcjonowania na rynku, jak też zakresu oferowanych usług oraz obszaru działania jest podmiotem o ugruntowanej pozycji rynkowej. Z kolei pozwani działają na rynku od niespełna dwóch lat i zakres ich usług dotyczących leczenia uzależnienia od alkoholu jest zasadniczo węższy od zakresu usług medycznych oferowanych przez powódkę. W ocenie Sądu, profil działalności pozwanych nie wykracza poza zakres dopuszczalnej, zgodnej z przepisami prawa, działalności konkurencyjnej wobec innych podmiotów rynku. Taki rodzaj konkurencji mieści się w ramach zgodnych z przepisami prawa realiów rynkowych i jest pożądany także w kontekście potrzeb odbiorców oferowanych usług. Przy tym, w sprawie powódka poza materiałami dotyczącymi działalności pozwanych, nie przedstawiła żadnych rzetelnych danych mogących uzasadniać wniosek, że jej pozycja rynkowa jest zagrożona z uwagi na działalności pozwanych. Niezależnie jednak od powyższego, zasadniczą kwestią, niewykazaną przez stronę powodową w niniejszej sprawie, była przesłanka działania pozwanych w sposób bezprawny, tj. sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami. W sprawie bowiem powódka wysunięte roszczenie konstruowała w oparciu o zarzut wprowadzania przez pozwanych w błąd uczestników rynku oraz klientów, poprzez informowanie, że zajmują się leczeniem choroby alkoholowej, podczas gdy świadczą oni jedynie usługę farmakologiczną wspomagającą leczenie choroby alkoholowej, to jest wszycie esperalu. Tym samym osią sporu w sprawie była ocena, co w świetle przepisów prawa należy rozumieć pod pojęciem „leczenia choroby alkoholowej”. W aktualnym ustawodawstwie brak legalnej definicji tego pojęcia. Analiza przepisów prawa dotyczących uzależnienia od alkoholu, pozwala jedynie wyprowadzić pewne wnioski co do sposobów leczenia tego uzależnienia. W tym zakresie powołać można regulacje zawarte w art. 21 i 22 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1119), w świetle których leczenie odwykowe osób uzależnionych od alkoholu prowadzi się w zakładach leczniczych podmiotów leczniczych wykonujących działalność leczniczą w rodzaju świadczenia stacjonarne i całodobowe oraz ambulatoryjne w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej. W regulacji tej wskazuje się też, że psychoterapię uzależnienia od alkoholu i psychoterapię członków rodzin mogą prowadzić osoby, które posiadają tytuł specjalisty w dziedzinie psychoterapii uzależnień lub certyfikat specjalisty psychoterapii uzależnień. Tym samym, przepis ten pozwala na wyprowadzenie wniosku, że pewnymi formami leczenia uzależnienia od alkoholu, jest oddziaływanie odwykowe w ramach pobytu na oddziale placówki leczniczej oraz psychoterapia. W dalszym ciągu jednak, przepisy te nie definiują w sposób jednoznaczny jak należy definiować pojęcie leczenia z uzależnienia od alkoholu. W sprawie przy tym, pomiędzy stronami bezspornym było, że aktualnie brak definicji prawnej omawianego pojęcia. Strony były też zgodne co do tego, że aktualnie D. stosowany przez pozwanych, jak i powódkę, jest substancja zarejestrowaną w Polsce jako substancja do leczenia choroby alkoholowej. Wobec powyższego, nie zostało wykazanym przez powódkę, by pozwani poprzez używanie w odniesieniu do swojej działalności określenia „leczenie choroby alkoholowej” wprowadzali potencjalnych pacjentów w błąd, co do zakresu oferowanych usług medycznych. Nie podlegało wątpliwości, że procedura tzw. wszycia alkoholowego, jest sposobem wykorzystywanym przez lekarzy i osoby uzależnione w walce z chorobą alkoholową. Jest w związku z tym z pewnością jakimś elementem leczenia choroby alkoholowej. Przy tym, powódka nie naprowadziła dowodów pozwalających na ocenę jakie elementy leczenia wyczerpują definicję leczenia choroby alkoholowej. Tym samym, w ocenie Sądu, zbyt daleko idący jest zarzut powódki, że pozwani nie są uprawnieni do używania w swojej działalności pojęcia leczenia choroby alkoholowej. Ponadto, wykazanym zostało, że pozwani w swojej działalności nie wprowadzają w błąd potencjalnych pacjentów, że zajmują się kompleksowym leczeniem choroby alkoholowej, lecz w udostępnianych informacjach wprost wskazują, że w tym zakresie przeprowadzają jedynie zabieg implantacji E.. Jednocześnie w materiałach udostępnianych w mediach, jak i w karcie świadomej zgody pacjenta na wykonanie tego zabiegu, wyjaśniają, że jest on tylko pomocniczy względem kompleksowego leczenia z uzależnienia od alkoholu. Nie informują przy tym, że oferują inne formy leczenia z tego uzależnienia. Mając to wszystko na względzie, nie sposób przychylić się do stanowiska powódki, że pozwani informując, że zajmują się leczeniem choroby alkoholowej, wprowadzają potencjalnego pacjenta w błąd. Podkreślić przy tym należy, że podmiotowy zakres oddziaływania art. 14 u.z.n.k. jest bardzo szeroki. Obejmuje on bowiem wszystkie podmioty, które mogą być wprowadzone w błąd fałszywymi informacjami. Informacje te bowiem mogą oddziaływać zarówno na klientów przedsiębiorcy, na jego kontrahentów, jak i na innych przedsiębiorców, w tym konkurentów poszkodowanego (komentarz do Art. 14 u.z.n.k. red. Szwaja 2019, wyd. 5/M. Kępiński/J. Kępińsk, Legalis). Oceny tej przesłanki należy dokonywać w odniesieniu do osób, do których została ona skierowana. W sprawie z kolei wykazanym zostało, że osoby zgłaszające się do pozwanych, są świadome sposobu działania tzw. „wszywki alkoholowej”. W tym zakresie Sąd miał na względzie przede wszystkim wiarygodne zeznania pozwanego M. B., który wyjaśnił, w jaki sposób przebiegają spotkania z pacjentami, którzy są świadomi, że sam zabieg nie jest wystarczający do walki z uzależnieniem. W ocenie Sądu, także kierując się zasadami doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej, wiadomym jest, że osoby decydujące się na zabieg implantacji E., mają rozeznanie swojej sytuacji związanej z uzależnieniem od alkoholu i są świadomi pracy jaką winni wykonać by pozostać w trzeźwości, której jednak z różnych przyczyn nie decydują się na danym etapie podjąć. Wobec powyższego zasadnym jest nadmienić, że nie sposób w działalności pozwanych dostrzegać naruszenia obowiązku określonego w art. 14 ust. 1 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 633). Przy czym, w kontekście tego zarzutu, podkreślić należy, że zgodnie z art. 118 ust. 1 pkt 1) ww. ustawy to minister właściwy do spraw zdrowia ma prawo przeprowadzania kontroli podmiotów leczniczych pod względem zgodności z prawem. Z tych wszystkich względów, powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie, o czym Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku. Kierując się wynikiem procesu, na podstawie art. 98 k.p.c. Sąd kosztami postępowania w całości obciążył powódkę (pkt 3 wyroku). W ocenie Sądu, pozwani wspólnicy spółki cywilnej, z uwagi na charakter roszczeń objętych żądaniem pozwu w punktach 1-4 występują w przedmiotowej sprawie jak współuczestnicy formalni natomiast odnośnie roszczenia z punktu 5 jako współuczestnicy materialni z tym że ich współuczestnictwo nie jest współuczestnictwem koniecznym. Cofnięcie pozwu w zakresie roszczeń objętych w punktach 4 i 5 pozwu skutkowało uznaniem powódki za stronę przegrywająca proces w całości, tj zarówno w części oddalającej powództwo, jak i w części w której postepowanie zostało umorzone. Ponadto Sąd przychyla się do poglądu zaprezentowanego w uchwale SN z 8 października 2015r. w sprawie CZP 58/
  4. myśl którego, wprawdzie co do zasady od współuczestników formalnych (art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c.), należy się zwrot kosztów procesu obejmujących wynagrodzenie ustalone odrębnie w stosunku do każdego współuczestnika, mimo to Sąd powinien obniżyć wynagrodzenie, jeżeli przemawia za tym nakład pracy pełnomocnika, podjęte przez niego czynności oraz charakter sprawy (art. 109 § 2 k.p.c.). Powyższe rozważania stanowiły dla Sądu podstawę ustalenia, iż na koszty poniesione przez pozwanych złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanych w kwocie 6.120 zł, w tym tytułem roszczenia majątkowego niepieniężnego w kwocie 720 zł na podstawie §8 ust. 1 pkt 2) w zw. z §20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265) oraz tytułem roszczenia pieniężnego w kwocie 5.400 zł, na podstawie §2 pkt 6) tego rozporządzenia oraz opłata skarbowa w wysokości 51 zł (17 zł x 3). W sprawie nie było podstaw uzasadniających uwzględnienie wniosku pozwanych o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości czterokrotności stawki minimalnej. Wniosek ten nie był uzasadniony w kontekście nakładu pracy pełnomocnika, mając na względzie fakt, że stanowisko procesowe każdego z pozwanych było tożsame, co ograniczało zakres pracy pełnomocnika pozwanych. Nadto sprawa niniejsza nie należała do spraw skomplikowanych. Dodatkowo, z uwagi na przebieg postępowania, wobec przeprowadzenia w jego toku posiedzenia przygotowawczego i sporządzenia w jego rezultacie planu rozprawy, określającego planowany przebieg postępowania, przy jednoczesnym gospodarczym charakterze sprawy, uzasadnionym jest wniosek, że ustalony plan postępowania stanowił znaczne ułatwienie dla pracy pełnomocnika procesowego pozwanych, co obiektywnie przyczyniło się do ograniczenia jego własnej pracy. Wyrok ten zaskarżyła w całości apelacją powódka, zarzucając: 1.naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1)art. 458 8 § 1 KPC w zw. z art. 479 91 KPC poprzez uznanie sprecyzowania żądania pozwu zawartego w piśmie Powódki z dnia 3 marca 2022 r. za zmianę powództwa i stwierdzenie niedopuszczalności zmiany, mimo że przedmiotowe pismo powinno zostać uznane za uściślenie żądania pozwu; 2)art. 235 2 § 1 pkt 2 KPC w zw. z art. 479 91 KPC w zw. z art. 162 KPC polegające na pominięciu dowodów zgłoszonych w piśmie Powódki z dnia 3 marca 2022 r., w sytuacji gdy dowody te miały istotne znaczenie dla sprawy, zaś ich pominięcie wpłynęło na błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy; 3)art.

§ 4KPC w zw.

z art. 235 2 KPC w zw. z art. 227 KPC w zw. z art. 278 KPC w zw. z art. 162 KPC polegające na pominięciu wniosku dowodowego z opinii biegłego sądowego z zakresu psychiatrii zgłoszonego przez Powódkę w piśmie z dnia 10 grudnia 2022r., który to wniosek był w ocenie Powódki istotny dla rozstrzygnięcia sprawy; 4)art. 235 2 § 1 pkt 2 KPC w zw. z art.

§ 4zd.

2 KPC w zw. z art. 479 91 KPC w zw. z art. 162 KPC polegające na pominięciu wniosków dowodowych zgłoszonych przez Powódkę w pismach z dnia 3 marca 2021 r oraz 7 i 10 grudnia 2021 r. mimo braku podstaw do ich pominięcia; 5)art. 205 3 § 1 i § 5 KPC polegające na zarządzeniu zwrotu pisma Powódki z dnia 29 marca 2022 r., oraz z dnia 3 czerwca 2022 r. mimo braku podstaw; 6)art. 233 § 1 KPC w zw. z art. 479 91 KPC, polegające na: -dokonaniu dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i bezpodstawnego przypisania waloru wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom świadków Pani K. G.

(1)oraz Pani K. K., podczas gdy Pani K. G.
(1)przestała pracować u Powódki w 2019 r., a Pani K. K. na początku 2020 r. i nie posiadały one obiektywnej wiedzy na temat faktów, co do których się wypowiadały, w szczególności w kontekście specyfiki zabiegów medycznych wykonywanych przez lekarzy. Co więcej, Pani K. K. nie prowadziła żadnych statystyk dotyczących tego jaki był udział zabiegów polegających na wszczepieniu D. w ogólnej liczbie zabiegów wykonywanych względem pacjentów z chorobą alkoholową, więc nie mogła w sposób prawidłowy określić liczby poszczególnych kategorii zabiegów wykonywanych przez Powódkę. Natomiast dostęp Pani K. G.
(2)do statystyk dotyczących zabiegów obejmował wyłącznie okres 4 miesięcy, co również nie pozwala uznać jej zeznań za rzetelne, zważywszy na fakt, że jej wiedza była w tym zakresie wybiórcza; -dokonaniu dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i bezpodstawnej odmowie przypisania waloru wiarygodności i mocy dowodowej całości zeznań świadka I. R., podczas gdy zeznania te byty spójne, logiczne, zgodne z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, a zatem ich prawidłowa ocena, uwzględniająca zasady logiki i doświadczenia życiowego powinna prowadzić do wniosku, że zeznania te są w całości wiarygodne, co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia przez Sąd wadliwych ustaleń faktycznych; -dokonaniu dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i bezpodstawnej odmowie przypisania waloru wiarygodności i mocy dowodowej całości zeznań strony Powodowej (tj. zeznań Pana B. B. — Prezesa Zarządu komplementariusza), podczas gdy zeznania te były spójne i logiczne, zaś ich prawidłowa ocena, uwzględniająca zasady logiki i doświadczenia życiowego powinna prowadzić do wniosku, że zeznania te są w całości wiarygodne, co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia przez Sąd wadliwych ustaleń faktycznych; -dokonaniu dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i przypisaniu waloru wiarygodności i mocy dowodowej całości zeznań Pozwanego P. H., podczas gdy zeznania te prawidłowa ocena tych zeznań, uwzględniająca zasady logiki i doświadczenia życiowego powinna prowadzić do wniosku, że zeznania te nie są w całości wiarygodne, co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia przez Sąd wadliwych ustaleń faktycznych, w szczególności co do tego, że Pozwani przypadkiem rozpoczęli współpracę z tą samą agencją marketingową, która obsługiwała Powódkę. 7)sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, mająca istotny wpływ na wynik sprawy, polegająca na: -poczynieniu przez Sąd ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią materiału dowodowego polegających na przyjęciu, że stosowanie leków awersyjnych — disulfiramu — kwalifikuje się jako leczenie choroby alkoholowej, podczas gdy podawanie tych leków ma jedynie charakter wspomagający farmakologicznie ten proces, zaś tzw. zaszycia alkoholowego w żadnym razie nie można kwalifikować w kategoriach leczenia zespołu uzależnień od alkoholu; -poczynieniu przez Sąd ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią materiału dowodowego polegających na przyjęciu, że działanie Pozwanych nie było bezprawne oraz nie doprowadziło do zagrożenia interesu Powódki; 2. poczynieniu przez Sąd ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią materiału dowodowego polegających na przyjęciu, że Pozwani używając w odniesieniu do swojej działalności określenia, że prowadzą „leczenie choroby alkoholowej” nie wprowadzają w błąd, podczas gdy z wyciągu z rejestru podmiotów prowadzących działalność leczniczą dla A. wynika, że Pozwani prowadzą poradnię chirurgii ogólnej. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1)art. 3 ust. 1 i 2 w zw. z art. 14 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233, dalej: (...)) poprzez ich błędne niezastosowanie, mimo że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do uznania, że Pozwani dopuścili się czynów nieuczciwej konkurencji, zagrażających interesom Powódki; 2)art. 18 ust. 1 pkt 1-4 w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 w zw. z art. 14 ust. 1 i 2 pkt 2 (...) poprzez ich błędne niezastosowanie i nie orzeczenie wnioskowanych przez Powódkę czynów nieuczciwej konkurencji, mimo że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do uznania, że Pozwani dopuścili się czynów nieuczciwej konkurencji, zagrażających interesom Powódki; Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez: 1)uwzględnienie powództwa; 2)zasądzenie od Pozwanych na rzecz Powódki zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. a ponadto o; 1)na podstawie art. 380 KPC rozpoznanie postanowień Sądu I instancji o oddaleniu wniosku dowodowego pełnomocnika Powódki o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu psychiatrii zgłoszonego przez Powódkę w piśmie z dnia 10 grudnia 2022r., oraz wniosków dowodowych zgłoszonych przez Powódkę w pismach z dnia 7 grudnia 2021 r., 10 grudnia 2021 r., jak również w piśmie z dnia 3 czerwca 2022 r.; 2) zasądzenie od Pozwanych na rzecz Powódki zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pozwani w odpowiedzi na apelację wnieśli o jej oddalenie oraz o zasądzenie na ich rzecz od powoda kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Z kolei pozwani wnieśli zażalenie na zawarte w wyroku rozstrzygnięcie o kosztach procesu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to: 1.art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zasądzenie od Strony powodowej solidarnie na rzecz Pozwanych w ramach kosztów procesu kwoty 6171 zł podczas gdy prawidłowo ustalona kwota kosztów procesu, uwzględniająca właściwie określoną stawkę minimalną opłaty za czynności radców prawnych powinna wynosić łącznie 10.851 zł. 2.art. 98 § 1 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie wyrażające się niesądzeniem od Strony Powodowej na rzecz Pozwanych kwoty kosztów procesu uwzględniającej odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Skarżący wnieśli o: 1.zmianę zaskarżonego orzeczenia w zakresie kosztów postępowania, o których orzeczono w pkt III wyroku i zasądzenie od Strony powodowej na rzecz Pozwanych solidarnie kwoty 10.851,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w miejsce zasądzonej kwoty 6.171,00 zł, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, 2.zasądzenie od Strony powodowej na rzecz Pozwanych kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie pozwanych okazało się uzasadnione. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, w części dotyczącej kosztów procesu, wynika, że sąd I instancji, prawidłowo uznając wszystkie roszczenia pozwu za mające charakter majątkowy, rozdzielił je na „pieniężne” i „niepieniężne”, uznając, że do tych ostatnich znajdują zastosowanie stawki wynagrodzenia przewidziane w § 8 ust. 1 pkt. 2) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023.1935), czyli analogiczne do stawek przewidzianych dla roszczeń niemajątkowych w sprawach o ochronę dóbr osobistych i prawa autorskich. Tymczasem rację mają skarżący podnosząc, że do wszystkich roszczeń o charakterze majątkowym znajdują co do zasady zastosowanie stawki wynagrodzenia radcy prawnego określone w § 2 w/w Rozporządzenia, o ile jego przepisy dla poszczególnych kategorii tego rodzaju roszczeń nie przewidują stawek odmiennych. Skoro zatem wartość przedmiotu sporu mieściła się w przedziale między 200.000 zł a 2.000.000 zł, pozwanym należał się zwrot poniesionych kosztów wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie § 2 pkt. 7) Rozporządzenia, czyli w wysokości 10.800 zł, a razem z kosztami opłat skarbowych od pełnomocnictwa (3 x 17 zł) w łącznej wysokości 10.851 zł. Ponadto, zgodnie z przepisem art. 98 § 1 1 kpc sąd miał obowiązek zasądzić odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie przyznanych kosztów procesu, skoro wniosek w tym przedmiocie został zgłoszony w odpowiedzi na pozew. Z tych przyczyn na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 kpc Sąd Apelacyjny postanowił jak w punkcie I. sentencji wyroku. O należnych pozwanym kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym orzeczono w punkcie II. wyroku na podstawie przepisów art. 98 i art. 99 kpc w zw. z art. 391 kpc w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 kpc, przy uwzględnieniu treści § 10 ust. 2 pkt 2) w zw. z § 2 pkt. 3) w/w Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Natomiast apelacja powoda okazała się bezzasadna. Podzielić należy w pierwszej kolejności ocenę Sądu Okręgowego, zgodnie z którą zmiana roszczeń powództwa, dokonana w piśmie procesowym powoda z dnia 3 marca 2022r. była co do zasady niedopuszczalna z punktu widzenia przepisu art. 458 8 § 1 kpc. W niewielkim jedynie zakresie można jedynie było ją uznać za „doprecyzowanie” żądań pozwu. Co do swej istoty natomiast zawierała ona nowe roszczenia związane z zakwestionowaniem form prowadzonej przez pozwanych działalności medycznej, a przede wszystkim rozszerzała podstawę faktyczną powództwa, odwołując się do okoliczności, które miały miejsce już po wniesieniu pozwu. Charakter w/w pisma nie ma natomiast istotnego znaczenia dla oceny roszczeń powoda, które podlegały oddaleniu a limine, niezależnie od tego, czy dotyczyłoby to pierwotnych roszczeń pozwu, czy też ich modyfikacji w piśmie z 3 marca 2022 r., o czym mowa dalej. Ustalenia faktyczne sądu Instancji, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, nie budzą wątpliwości i dlatego Sąd Apelacyjny przyjmuje je za podstawę własnego rozstrzygnięcia. Zostały one poczynione w oparciu o wszechstronne rozważenie całego relewantnego materiału dowodowego, którego ocena, przeprowadzona w pisemnym uzasadnieniu wyroku, jest pełna, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Ustalenia te nie zostały skutecznie podważone w apelacji, w ramach podniesionych tam, rozbudowanych zarzutów o charakterze procesowym. W większości odwołują się one do okoliczności pobocznych, nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Istota sporu sprowadzała się bowiem do oceny, czy pozwani w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (medycznej) maja prawo do reklamowania (firmowania, ogłaszania) jej jako polegającej na leczeniu choroby alkoholowej (uzależnienia od alkoholu). Co tego zagadnienia z kolei stan faktyczny sprawy był w istocie między stronami niesporny, bowiem opierał się na niekwestionowanych przez żadną ze stron dokumentach, przede wszystkim wydrukach ogłoszeń publikowanych przez pozwanych, a dotyczących charakteru oferowanych przez nich usług medycznych. Prawidłowo także Sąd Okręgowy pominął dowody oferowane w kolejnych pismach procesowych powoda, składanych w toku procesu. Jak słusznie wskazano, były one bądź to spóźnione, bądź też dotyczyły okoliczności nieistotnych albo wykraczających poza osnowę faktyczną powództwa. Należy przypomnieć, że na posiedzeniu przygotowawczym powód wyraźnie zakreślił granice sporu jako obejmujące wyłącznie zachowania pozwanych z okresu sprzed wniesienia pozwu, czyli przed dniem 23 kwietnia 2021 r. Pominięciu podlegał także dowód z opinii biegłego psychiatry, bowiem rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało wiadomości specjalnych. W konsekwencji nie może być mowy o naruszeniu przez sąd orzekający wskazywanych w apelacji przepisów prawa materialnego, bowiem zachowanie pozwanych nie miało cech bezprawności w rozumieniu art. 3, 14 oraz 18 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Istota zarzutów powoda w tym zakresie polegała na twierdzeniu, że pozwani nie mogą przy firmowaniu oraz reklamowaniu swojej działalności posługiwać się określeniami, wskazującymi czy sugerującymi, że zajmują się leczeniem choroby alkoholowej, bowiem wprowadza to w błąd potencjalnych usługobiorców (pacjentów) a w konsekwencji zaburza rynek tych usług na niekorzyść m.in. powoda. Tymczasem tak formułowany zarzut jest w sposób oczywisty bezzasadny. Poza sporem jest, że pozwani oferują usługę, polegającą na podskórnym wszczepianiu disulfiramu (popularnie esperalu). Nie ulega wątpliwości, że disulfiram jest lekiem, i to podlegającym rygorystycznej reglamentacji, który może być ordynowany i aplikowany wyłącznie przez lekarza w ściśle określonych warunkach medycznych. Z kolei już prima facie należy stwierdzić, że ordynowanie przez lekarza leków, a tym bardziej ich aplikowanie w postaci zabiegu chirurgicznego jest niewątpliwie „leczeniem”, i to zarówno w powszechnym, jak medycznym rozumieniu tego pojęcia. Jest przy tym oczywiste, że w przypadku wspomnianego leku może chodzić w praktyce wyłącznie o leczenie „choroby alkoholowej” (ścisłej uzależnienia od alkoholu etylowego). Powód nie twierdzi zresztą, aby lek ten służyć miał leczeniu innych schorzeń. Oznacza to, że pozwani mieli i mają pełne prawo do posługiwania się w swojej działalności oznaczeniami i informacjami wskazującymi, że zajmują się „leczeniem” uzależnienia od alkoholu („choroby alkoholowej”). Chybione są przy tym próby dyskredytowania przez powoda tej formy terapii przez przeciwstawianie jej innym formom leczenia uzależnienia od alkoholu, w tym przez psychoterapię. W szczególności nie ma podstaw do uznania, że tylko psychoterapia może być uznana za „leczenie”. Jest oczywiste i powszechnie wiadome, że najbardziej korzystne jest jednoczesne korzystanie z różnych form leczenia uzależnienia, zarówno farmakologicznej, jak i psychologiczno – psychiatrycznej. Wypada jednak zaznaczyć, że żadna z nich, zarówno stosowana odrębnie, jak i łącznie, nie prowadzi do całkowitego wyleczenia z uzależnienia, ale jedynie do zachowania abstynencji od alkoholu, co jest w praktyce jedynym efektywnym skutkiem leczenia „choroby alkoholowej”. Nie ulega wątpliwości, że taki skutek może być osiągnięty także wyłącznie w drodze terapii stosowanej przez pozwanych. Nie ma także podstaw do przyjęcia, że zachowanie pozwanych mogło wprowadzić w błąd potencjalnych pacjentów, chcących leczyć się z uzależnienia. Przede wszystkim, czego powód nie kwestionuje, pozwani w swoich ogłoszeniach, informacjach itp. nie podawali nieprawdy co do zakresu świadczonych przez siebie usług medycznych. Poza tym należy uwzględnić, że chodzi tu o terapię o specyficznym charakterze. Z usług obu stron korzystają bowiem osoby, które podjęły decyzje o próbie zerwania z nałogiem alkoholowym. Są to zatem zwykle pacjenci dostatecznie „uświadomieni”, którzy mają już wystarczającą wiedzę o tym, jakie są dostępne formy leczenia uzależnienia i czym się różnią. Z tych przyczyn na podstawie art. 385 kpc Sąd Apelacyjny orzekł jak w punkcie III. sentencji wyroku. O należnych pozwanym kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym orzeczono (punkt IV. wyroku) na podstawie art. 98 § 1, 1 1 i 3 kpc oraz art. 99 kpc w zw. z art. 391 kpc, przy uwzględnieniu przepisów § 10 ust. 1 pkt 2) w zw. z § 2 pkt. 6) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023.1935). Bogdan Wysocki Niniejsze pismo nie wymaga podpisu na podstawie § 100a ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych jako właściwie zatwierdzone w sądowym systemie teleinformatycznym. Starszy sekretarz sądowy Sylwia Stefańska

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.