Sygn. akt I AGa 5/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2023 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Jerzy Bess (spr.) Sędziowie: SSA Kam

§ 1pkt 1 k.p.c.

nie odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do podniesionego przez pozwanego zarzutu zapłaty faktury Vat nr (...) z dnia 6 września 2016 r na kwotę 33.060,56 zł poprzez rozliczenie z fakturą korygującą nr (...) z dnia 6 września 2016 r. na kwotę - 2.066,76 zł oraz poprzez rozliczenie przelewu w kwocie 400.586,40zł z dnia 22 lipca 2016 r dokonanego na podstawie faktury pro forma,

1. sprzeczną z art. 233 k.p.c. ocenę materiału dowodowego poprzez przyjęcie iż zebrany materiał dowodowy nie pozwala przyjąć, że pozwany nie przeprowadził montażu w zaplanowanym przez siebie czasie, licząc od faktycznej dostawy danej partii szyb, pomimo iż wynika to wprost z zeznań świadków K. W., T. M., Ł. K. i pozwanego, którym Sąd nie odmówił wiary,
2. sprzeczną z art. 233 k.p.c. ocenę pisma (...) S.A. z dnia 4.02.2016 r.(karta 875 akt) poprzez uznanie iż nie wyjaśniono, że wstrzymanie przez 4.02.2016 r. nic dotyczyło szklenia w miejscach, na które były przeznaczone szyby z dostaw uzgodnionych 23.01.2016 r pomimo, iż z treści ww. pisma wynika że wstrzymanie dotyczyło wyłącznie innych niż „latarnia” (najwyższe pietra fasady zewnętrznej) miejsc budynku (parteru, patio i fasady wewnętrznej),
3. sprzeczne z art.

§ 1pkt 1 k.p.c.

nic poczynienie w uzasadnieniu wyroku stanowczych ustaleń czy powód spóźnił się w dostawach szkła na rzecz pozwanego czy też nie, oraz o jaki czas,

1. sprzeczną z art. 233 k.p.c. ocenę dokumentów - notatki stron z dnia 23.01.2016 r. oraz zamówień szła trójkątnego z potwierdzeniami ich przyjęcia [karty 938 - 955 akt] poprzez odnoszenie terminu dostaw szkła wyłącznic do ww. notatki, pomimo iż terminy dostaw’ zostały przez strony doprecyzowane i ustalone w potwierdzonych przez powoda już po podpisaniu ww. notatki zamówieniach,
2. sprzeczną z art. 233 k.p.c. ocenę dowodów — Aneksu nr (...) [karta 873 akt, tom V] oraz zeznań świadka J. W. i pozwanego poprzez uznanie iż odszkodowanie zostało przez (...) S.A. policzone pozwanemu także za, inne niż opóźnienie prac, przejawy nienależytego wykonania zobowiązania,
3. sprzeczne z art. 98 par 2 i par 3 k.p.c doliczenie do kosztów procesu powódki wydatku na przejazdy jej profesjonalnego pełnomocnika do sądu oraz sprzeczne z art. 100 k.p.c. obciążenie kosztami postępowania tylko pozwanego, pomimo iż powódka także uległa co do częścią żądania,
4. Błąd w ustaleniach faktycznych poprzez bezpodstawne i sprzeczne z materiałem dowodowym stwierdzenie jakoby: - Odszkodowanie zostało policzone pozwanemu nic tylko za niedochowanie terminu wykonania robót, ale i za inne przejawy nienależytego wykonania zobowiązania,’ pomimo iż wyłączną podstawą naliczenia przez (...) S.A. kary umownej wobec pozwanego było ‘niedotrzymanie terminu umownego zakończenia robót,’ - pozwany uzasadniał odpowiedzialność odszkodowawczą powódki uchybieniem terminów uzgodnionych na tvm spotkaniu w dniu 23 stycznia 2016r, podczas gdy strony były związane terminami wynikającymi z zamówień potwierdzanych przez powoda i to do ich naruszenia odnosi! się pozwany. W oparciu o tak postawione zarzuty zmianę zakażonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości, o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania przed Sądem I oraz przed Sądem II instancji wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego i kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na apelację strona powodowa wniosła o jej oddalenie i zwrot kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny w Krakowie zważył, co następuje Apelacja pozwanego, po jej wnikliwej analizie, okazała się w nieznacznej części uzasadniona, stąd zaskarżony wyrok zmieniono w zakresie żądanej w pozwie kwoty żądania głównego, o czym orzeczono w pkt
5. części dyspozytywnej sentencji wyroku odwoławczego na zasadzie art. 386 § 1 k.p.c. a w pozostałej części, apelację oddalono, jako bezzasadną, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji, zgodnie z art. 385 k.p.c. Wyłącznie częściowo okazał się uzasadniony zarzut pozwanego odnośnie potrącenia w zakresie kwoty 25.000 zł, a w pozostałej części ów zarzut potrącenia, co do kwoty 180.000 zł nie został uznany przez Sąd Apelacyjny w Krakowie za zasadny. W ocenie Sądu Apelacyjnego w Krakowie zaskarżony wyrok, oceniany przez pryzmat zarzutów apelacji, poza potrąceniem w zakresie kwoty 25.000 zł, w sferze faktycznej i prawnej, finalnie uznać należało za trafny. Sąd Okręgowy w Krakowie rozpoznał istotę sprawy, odnosząc się do całości żądania pozwu i wskazanej w nim podstawy faktycznej, jak i do zarzutu potrącenia. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że skarżący nie kwestionował wysokości żądanych w pozwie faktur i faktów z nich wynikających. Na gruncie apelacji apelujący zakwestionował natomiast brak uznania faktów, w jego ocenie, przemawiających za dokonanym potrąceniem. Podkreślić jednak należy, że Sąd Okręgowy w Krakowie w niniejszej sprawie prawidłowo w całości ustalił stan faktyczny zgodnie z dyrektywami nakreślonymi w art. 233 § 1 k.p.c. Te ustalenia w całości mają pokrycie w zgromadzonym materiale dowodowym. Wyrok natomiast zmieniono, z uwagi na uznany zarzut błędu subsumcji w przedmiocie potrącenia w zakresie kwoty 25.000 zł i jej rozliczenia z dochodzonymi w pozwie fakturami. Zanim tutejszy Sąd odwoławczy odniesie się do zarzutów sfery faktycznej oraz prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia, wpierw należy odnieść się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przez Sąd Okręgowy w Krakowie art.

§ 1k.p.c.

Powołany przepis określa dyrektywy sporządzenia uzasadnień wyroku. Ich cel służy umożliwieniu sądowi odwoławczemu prześledzenia toku rozumowania sądu pierwszej instancji na gruncie wniesionego środka zaskarżenia. Naruszenie przedmiotowego przepisu, w przypadku braku możliwości prześledzenia wywodu sądu a quo, to jest odczytania argumentów zakwestionowanego rozstrzygnięcia, najczęściej pociąga za sobą konieczność jego uchylenia przez sąd a quem i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania, zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., a to wobec konieczności zachowania dwuinstancyjnego prawa do sądu. W sprawie niniejszej, co do powyższego zarzutu, w tym zakresie nie można podzielić racji apelującego, aby doszło do naruszenia art.

§ 1k.p.c.

To, że sąd nie odniósł się do części zarzutów w odpowiedzi na pozew lub dowodów, o których mowa w zarzutach apelacyjnych, nie świadczy jeszcze o naruszeniu kryjącej się za tym przepisem hipotezy. Zarzuty skarżącego podniesione na gruncie owego przepisu, mają bardziej merytoryczny charakter, wskazujące na błąd subsumcji, a więc nieprawidłowego zastosowania normy prawnej do określonego stanu faktycznego, niż to, że Sąd Okręgowy w Krakowie sporządził swoje uzasadnienie w sposób uniemożliwiający jego kontrolę. Sąd Apelacyjny w Krakowie, po lekturze uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jest bowiem w stanie prześledzić tok rozumowania Sądu Okręgowego w Krakowie. W konsekwencji powyższego z stanowiskiem apelującego, wyrażonego w zarzucie nr 8 i 11 nie można było ostatecznie się zgodzić, a te zarzuty oceniać z kolei należy na gruncie zarzutów potrącenia, a więc na gruncie prawa materialnego a nie procesowego. Wbrew twierdzeniom apelującego Sąd Okręgowy w Krakowie odniósł się bowiem do faktury o numerze (...) z dnia 6 września 2016 r. Przechodząc zatem do sfery faktycznej zaskarżonego orzeczenia, wpierw należy zwrócić uwagę na konstrukcję skutecznie podniesionego zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Taki zarzut winien nawiązywać do tak zwanego błędu dowolności (podczas którego sąd orzekający dowolnie zamiast swobodnie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy), bądź też taki zarzut winien nawiązywać do tak zwanego błędu braku (braku ustalonego określonego faktu mimo dopuszczenia i przeprowadzenia w tym zakresie dowodu). Przedstawiony wyżej podział został w całości ugruntowany w orzecznictwie. Jednocześnie należy nadmienić, że zarzut dowolności nie może polegać na prezentowaniu własnej oceny poszczególnych dowodów dopuszczonych w poczet materiału dowodowego, bardziej przypominającego wiwisekcję, tylko winien nakreślić, w jaki konkretny sposób jego ocena wykracza poza ramy doświadczenia życiowego i prawidłowego logicznego rozumowania (logiki formalnej) i jak wyciągnięte z takiego procesu myślowego wnioski rzutują na końcowe rozstrzygnięcie. Nie można nadto tracić z pola widzenia, że nie jest uzasadniony zarzut dowolności, jeżeli ocena materiału dowodowego, choć odmienna, daje się pokryć z wyżej wymienionymi zasadami, bowiem taka odmienna ocena mieści się w granicach kompetencji orzeczniczej sądu. Na gruncie zarzutów nr 9,10,12,13 i 15, na pierwszy rzut oka, zdaje się, że skarżący podnosi tak zwany błąd dowolności, jednakże w tym zakresie, zdaniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie, apelujący kwestionuje brak uwzględnienia zgłoszonego przez niego zarzutu potrącenia, a więc jest to zarzucany przez niego błąd subsumcji a nie błąd dowolności, bowiem przedmiotowe zarzuty ograniczają się do posługiwania się przesłankami hipotezy potrącenia, a nie, w jaki sposób ocena tak przedstawionego materiału dowodowego narusza zasady doświadczenia życiowego czy logikę formalną. Brakuje takiego procesu myślowego. Po drugie, skarżący przedstawia swoją korzystną dla siebie ocenę ferowanych przez siebie dowodów, pomijając przy tym pozostałą ich część i jak to rzutuje na końcowe rozstrzygnięcie. Należy w tym miejscu przypomnieć, że wyciągnięte inne wnioski ze zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego, niż te jakie wyciąga skarżący, jeszcze nie stanowią uznania zarzutu naruszenia powołanego przepisu. Taki zarzut jest uzasadniony wówczas gdy ta ocena sądu orzekającego rażąco odbiega od opisanych wyżej dyrektyw oceny dowodów, a w sprawie niniejszej nie sposób dostrzec aby istniały takie konsekwencje. Jeszcze raz należy podkreślić, że Sąd Okręgowy w Krakowie w granicach własnych kompetencji orzeczniczych ocenił zgormadzony w sprawie materiał dowodowy zgodnie z tymi dyrektywami. Natomiast za uzasadniony okazał się zarzut potrącenia w zakresie kwoty 25.000 zł, w zakresie dającemu się pogodzić logicznemu prześledzeniu mechanizmu potrącenia (wskazania w oświadczeniu o potrąceniu kwoty wierzytelności, kwoty długu i ich rachunkowemu powiązania ze sobą, w granicach wzajemnego umorzenia). Bezzasadna z kolei została uznana rzekoma wierzytelność pozwanego względem strony powodowej, co do kwoty 180.000 zł. Sąd Apelacyjny w Krakowie w całości aprobuje zaskarżone rozstrzygnięcie w tym zakresie i podniesioną na jego poparcie argumentację faktyczną i prawną i przyjmuje ją za własną stąd zbyteczne jest jej dalsze powielanie w niniejszym uzasadnieniu. Powyższe rozstrzygnięcie dokonano, w oparciu o łączną ocenę wszystkich zarzutów ujętych w apelacji. Wskazania podstawa prawna potrącenia nie rodziła wątpliwości skarżącego. Roszczenie pozwanego pod względem faktycznym, jak i prawnym w zakresie kwoty 25.000 zł miało wymiar bezsporny. Wątpliwości zrodziły się w stosunku do mechanizmu dokonanego potrącenia. Wbrew stanowisku Sądu Okręgowego w Krakowie, za skuteczne uznał Sąd Apelacyjny w Krakowie dokonane potrącenia pozwanego wobec dającego się prześledzić tok rozumowania powyższego mechanizmu potrącenia. Pierwsze potrącenie pozwanego w zakresie kwoty 25.000 zł było kierowane do faktury o nr (...) z dnia 6 września 2016 roku opiewającej na kwotę 33.060,56 zł, gdzie potrącono kwotę 13.812,29 zł. To potrącenie uznano za skuteczne. Tym samym kwotę 33.060,56 zł zasądzonego wynagrodzenia (pkt. I tiret trzeci zaskarżonej sentencji), należało zamienić na kwotę 19.248,27 zł. W pozostałym zakresie pozwany skierował to potrącenie z fakturą strony powodowej o numerze (...) na kwotę 3.385,94 zł, która nie stanowiła podstawy faktycznej dochodzonego w pozwie powództwa zaś co do faktury o nr (...) doszło do nieprawidłowego wskazania na gruncie tego numeru, bowiem to powództwo obejmowało fakturę z numerem (...) . Uznano więc, że owe potrącenie jest bezskuteczne. W dalszej kolejności z wierzytelności w kwocie 25.000 zł na skutek powyższych potrąceń pozostała do potrącenia kwota 7.356,20 zł. O tę kwotę skarżący zatem dodatkowo potrącił skutecznie swoją wierzytelność z fakturą o numerze (...) z dnia 5 września 2016 roku z zasądzoną już kwotą 27.724,86 zł, skutkując jej pomniejszeniem do kwoty 20.368,66 zł (pkt I. tiret drugi zaskarżonej sentencji). Globalnie należało więc kwotę główną z kwoty 206.237,54 zł pomniejszyć do kwoty 185.069,05 zł (206.237,54 zł – 21.168,49 zł (7.356,20 zł +13.812,29 zł) = 185.069,05). Odnosząc się do faktury o nr (...) z dnia 6 września 2016 roku opiewającej na kwotę 33.060,56 zł, gdzie potrącono kwotę 13.812,29 zł. Odnosząc się do zarzutu nr 8, tj. sprzecznego z art. 3271§ 1 pkt 1 k.p.c . nie odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do podniesionego przez pozwanego zarzutu zapłaty faktury Vat nr (...) z dnia 6 września 2016 r na kwotę 33.060,56 zł poprzez rozliczenie z fakturą korygującą nr (...) z dnia 6 września 2016 r. na kwotę - 2.066,76 zł oraz poprzez rozliczenie przelewu w kwocie 400.586,40zł z dnia 22 lipca 2016 r dokonanego na podstawie faktury pro forma, przyznać należy, że zarzut ten jest uzasadniony. Jednakże kwestia ta była przedmiotem oceny merytorycznej w toku postępowania apelacyjnego. W tym zakresie wskazać należy, że dowody przedstawione w tym zakresie przez pozwanego na karcie 872 i 873 nie pozwalają przyjąć, że pozwany wykazał rozliczenie się we wskazanym powyżej zakresie co do częściowej zapłaty faktury Vat nr (...). Kwestia ta była przedmiotem oceny w toku rozprawy apelacyjne w dniu 15.06.2023 r., w toku której pełnomocnik powoda jedoznacznie i kategorycznie zaprzeczył, by miało dojść do częściowej zapłaty faktury Vat nr (...) z dnia 6 września 2016 r na kwotę 33.060,56 zł poprzez rozliczenie z fakturą korygującą nr (...) z dnia 6 września 2016 r. na kwotę - 2.066,76 zł oraz poprzez rozliczenie przelewu w kwocie 400.586,40zł z dnia 22 lipca 2016 r. Tak więc reasumując, pozwany nie wykazał tej okoliczności. W efekcie z faktury nr (...) pozostało do zapłaty kwota 19.248, 27 zł. Z uwagi na zmianę zasądzonej kwoty w pkt I. zaskarżonego wyroku, należało jednocześnie dokonać zmiany o kosztach procesu w pkt III. tego wyroku, również orzekając na zasadzie art. 100 k.p.c. stosownie rozdzielając między stronami poniesione przez nie koszty procesu w zależności od utrzymania się każdego z nich w zgłoszonych żądaniach. Ostatecznie strona powodowa utrzymała się w kwocie 185.069,05 zł z pierwotnej wartości przedmiotu sporu 212.953,34 zł, co stanowi 86,91%. Pozwany z kolei utrzymał się w swoich zarzutach w kwocie 27.884,29 zł, co stanowi 13,09%. Przed Sądem I instancji strony poniosły następujące koszty: Powód - 10.648 zł opłaty od pozwu - 10.817 zł koszty zastępstwa wraz opłata skarbową od pełnomocnictw - czyli łącznie 21.465 zł. Pozwany - 10.817 zł koszty zastępstwa wraz opłata skarbową od pełnomocnictw Łącznie obie strony - 32.282 zł W tej sytuacji powód powinien ponieść 13,09 % tych kosztów, tj. kwotę 4.225,71 zł (32.282zł x 13,09 % = 4.225,71 zł). czyli jego nadpłata wynosi 17.239,29 zł (21.465 zł - 4.225,71 zł = 17.239,29 zł), którą winien mu zwrócić pozwany. Pozwany bowiem powinien ponieść 86,91 % tych kosztów, tj. kwotę 28.056,29 zł (32.282zł x 86,91 % = 28.056,29 zł). czyli jego niedopłata wynosi 17.239,29 zł (28.056,29 zł – 10817 zł = 17.239,29 zł), którą winien zwrócić powodowi. Dlatego w zakresie, w jakim apelacja pozwanego okazała się zasadna, Sąd Apelacyjny orzekł jak w pkt 1. sentencji na mocy art. 386 § 1 k.p.c. Natomiast w tej części, w jakiej brak było podstaw do jej uwzględnienia Sąd Apelacyjny orzekł jak w pkt 2. sentencji na mocy art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono analogicznie jak przed Sądem I instancji uwzględniając procentowy wynik końcowego rozstrzygnięcia, czyli na podstawie art. 100 k.p.c., a co do wysokości odnośnie zwrotu kosztów zastępstwa, zgodnie z stawkami określonym w § 2 pkt 7 oraz § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ministra sprawiedliwości 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2016 r. poz. 1668). Przy wpz 206.237,54 zł, w wyniku wniesienia apelacji, doszło do pomniejszenia zasądzonej kwoty przed Sądem I instancji z kwoty 206.237,54 zł do kwoty 185.069,05 zł, czyli o kwotę 21.168,49 zł, co stanowi 10,26 % wpz. Przed Sądem II instancji strony poniosły następujące koszty: Powód - 8.100 zł koszty zastępstwa Pozwany - 10.312 zł opłaty od apelacji - 8.100 zł koszty zastępstwa - czyli łącznie 18.412 zł Łącznie obie strony poniosły koszty - 26.512 zł. W tej sytuacji powód powinien ponieść 10,26 % tych kosztów, tj. kwotę 2.720,13 zł (26.512 zł x 10,26 % = 2.720,13 zł). czyli jego nadpłata wynosi 5.379,87 zł (8.100 zł – 2.720,26 zł = 5.379,87 zł), którą winien mu zwrócić pozwany. Pozwany bowiem powinien ponieść 89,91 % tych kosztów, tj. kwotę 23.791,87 zł (26.512 zł x 89,91 % = 23.791,87 zł). czyli jego niedopłata wynosi 5.379,87 zł (23.791,87 zł - 18.412 zł =5.379,87 zł), którą winien zwrócić powodowi. Dlatego o kosztach o kosztach postępowania apelacyjnego pomiędzy stronami Sad Apelacyjny orzekł jak w pkt 3 sentencji.